Commentarivs in epistolam Pavli ad Colossenses, scriptvs a Nicolao Hemmingio

81쪽

' Hii notum facere, sita diui. iae gloriosi huius mysterii inter

it' a Ne quis humanis meritis ascribat rota i uelationem huius mysterii causam reueqset Ἀρρι lationis addit voluntatem seu beneplaci tum Dei. Vnde nos discamus non a casum,non ad hominum industriam referre, Quando in his aut aliis regnis audimuSEuangelia verbum sonare. Vtitur quidem Dolianus ad Euangelii sui man1festatiOnem ministerio hominum, vi PIOriam re' um Sc ministrorum Euanget', sed res Oli ex beneplacito Dei dependet Vnde de sinamus mirari, cur nobis hodie' non alns multis inclytitis regnis tanta Euange li claritas affulgeat, Et gratias Deo Pro hac sua Lice agamus, simus 3 grati, ne

Qui est Christus in uobis.

facilis Interpretatio est. Nam uno verbouiso

llicitur, ac neci dyla

82쪽

detur fide. Porro, cum Christum nominat, duo intelligit Primum, salutarem Oius noticiam Deinde, fiduciam ex notitia manantem. Notitia in tribus consistit. In naturam diuinae humanae intelligentia. In personae nitate, de in ossici personae cognitione. Fiducia talem eum sibi persuadet, qualis per Euangelium praedica tur, iuxta illud ohan: 3. Hoc est praece Ptum eius, ut credatis nomini filii eius Iesu Christi, unde nascitur fructus interioreXterior, qui timoris Dei seu culius diuini nomine significatur.

Spes gloriar.

Cum Christum spem gloris dicit, Primum significat in illo solo gloriandum es

se, ut in eo, per que olim gloriam aeternam consequemur, unde omnia humana meri ta, omne praerogatiuae carnis conticescant Oporter, ut qui gloriatur, in Domino gloarietur. Deinde colligitur ex his verbis,

quod in ioc mundo non plene haec sic ς possideatur te expectetur. Ex quo rursu Smonemur, ut hac spe contenti, totis viridus contendamua in salutis cursu, Vt prinposi-

clinius

dess

83쪽

is uatis

x his testis, siquo suo

positam in Christo gloriam tandem consequamur Tametsi autem hic fide possiridetur Christus tamen nondum apparuit quales nam futuri simus, quam gloriosi, ubi ille apparuerit. Possidemus quidem Christum gloriam nostram,dum in ipsum credimus,et Set imperlaetius, quia sub cruce in carnis infirmitate, sed peracta resurrectione mortuorum,solida Christi gloria in nobis fulgebit.

Quem nos praedicamus

obiectum igitur Euangeli j solus Christus est, hunc praedicare oportet, quod fit

dum ipsius verbum sincere citra corruptelas hominum annunciatUr.

Admonentes omnem homi anem, & docentes omnem homirinem,in omni sapientia.

Modum praedicationis Apostolicae atterit, cuius duas partes lacit, Ad nitionem dc Doctrinam. Admonitio ad audientum verbum inuitat, cons latur, obiurgat, instigat χXcitat auditorem, ceo pertinet, ut doctrina ipsa radices agat in cordibus hominum, quo sistatur omnis homos

84쪽

EPIST. PAVLI homo perfectus coram Deo. Doctrina at tem sit Legis Se Euangelii, Item aliorum locorum, qui ad Legi d Euangelii vim replicandam pertinent. In omni sapientia, id est, plena 8 absoluta sapientia de salute Per Christum consequenda. Sic enim Patilus saepe Hebraeorum more titUr voce omnis,id quod supra aliquoties admonui. Obseruandus inprimis hic locus est. Conet firmat enim S consutat. Confirmat pios, qui ex verbo Dei solo petunt salutis scientsam. Confutat aduersarios, qui Ecclesiae Dei humana placita obtendunt, oppressa Euangeli puritate.

Vt si hamus omnem homisnem perfectum in Christo te

Finis praedicationis, 3 esse. hus verae sapientiae, quam e praedicatione consoquimur. Vt enim finis praedicationis es , ut sapientia haec solida ac ccclcstis, omni hus homini b. praedicetur, quod mandato Christi etiam confirmatur, dicentis: Ite in mundum S c Ita effectus huius sapientiae est, omnem hominem sisti perfectum o

ra Deo in Chi isto Iesu. In solo enim Christo colit ib

85쪽

u' in an sto sita est Christianorum persectio, in quo Riidni tum demum perseeti sumus quant im quidem ad persectionem attinet, quae in 'ri: pini hac vita contingere potest, dum agnita th ad ii nostra in nobis ipsis impellectione, Chri Sit inpie si perfectionem fide possidemus, dum btunstitvae puro colendi Deum affectu ducimur, ita lix a noti j ut simplici integritate praediti, testarii ait t. t possimus nos hoc praecipue in Otisi minit pios, here, ut Deo placeamus, non sinenses nos multa: ab obedientia Dei vilis terrenis ebia autios, uti impedi nactis auocari. Estimanda est igitur adat, alti haec perfectio non tam nostra qualitate, quam ab imputatione diuina Hic Pri naum colligamus praedicationem verbintndio destinatam es. omnibus, e quo consequitur, Deum omnium velle salutem. D inde, quia non omnes salitantur,id fieri hominum culpa, qui hanc coeles cm sapientiam contemnunt. Praeterea, quae sit sum ma Christianorum sapientia, nempe sisti perlaetum in Christo Iesu, unde confutatur error omnium hominum, qui an atris

tali iii, hbus extra Christum persectionem collo 3 uod nisi cant.

In quod etiam laboro, dccers

86쪽

EPIST. PAVLItans iuxta esticaciam eius, opeorantem per me potenter.

Suam diligentiam di efficacem Dei mse operationem in suo ministerio ideo commendat,ut S alios silo eXemplo excitet, domnem loriam Vni Deo vendicet.Laho rare dicti se decertando contra aduersari sanae do strinae, id , cum fruehu,per virturem eius,qui in se potenter agit Admone antur igitur hinc ministri Euangelii, cum quod otio S ignauia nihil promoueatur labor enim magnus requiritur)tum quod irritus sit omnis labor futurus, nisi suam efficaciam largiatur Dominus perpetuo implorandus, ut virtutem euangelizanti hus largiatur.

CAPUT SE

Et tertia pars Epytoia SUMMA CAPITIS

lis diutiss

87쪽

Christum, praesertim cum in eo solo omnis M*2tii plenitudo scientiae salutaris reperiatur.

ipli is ORDO ET PARTES CA/

PITIS SECUNDI. uvit h. hoc secundo capite tertiam EpistoIae p. indi . spartem aggreditur Apostolus, quae vitati iit supra diXi continet disputationem con- i ut ira insidias verae doctrinae per abusum phinini tuti losophiae, contra Mosaicos ritus cluma unis illis na traditiones Breuiter, contra omnesitus tu Vera doctrin. corruptelas. Et haec pars uaso icat tot hoc secundo capite absoluitur Ve-

rum ut ordo capitis dioeconomia disputationis illustrior habeatur, obseruetur iii primis occasio, quaestio principalis, finis seu scopus, Sc tractationis ordo occasio-Js nem in principio ostendi dedisse falsos do

ctores, qui sua in agro Domini coeperant M, zizania spargere, videlicet philosophicas fraudes 8 corruptelas e cacozelia veteris legis de cibo, potu,sestis S c. Qtiaestio pro inde principalis est, num Colossienses, qui recte didicerant Christum, nunc debeant quot humanas traditiones doculius lega-

88쪽

EPIST. PAVLIIes recipere, nec ne . Paulus negaritiam quaestionis thesin assumit probandam, videlicet quod non debeant Chrassitiani traditiones humanas aut legale recipere, idq; propter has causas Ut pura maneat doctrina Euangeli abs p fermento hum narum traditionum. Vt honos suus Christo seruetur integer Vic certa sit anim xum salus, quae Per unum Christum con tingit. Porro tractationis Ordo naturalis est.Nam quatuor partibus praesens disputatio absoluitur, EXOrdio, Propositione, Confirmatione,COnclusione. Quae partes ita prorsus ordinantur de Xplicantur, ut iusta methodus is docendi ratio requirit.

EXEGESIS CAPITIS

SECUNDI, CUM OB SE Otione doctrinarum.

Volo autem uos scire, quanσtum certamen sustineam pro uobis, S hs, qui sinat Laodlaeae, Scquotquot non uiderunt faciemnicam in carne.

tu illi

89쪽

Propositio exordi est, in quo captae, beneuolentiam ab affectu suo S. studio e

ymi Colos senses, pro quibus certamen sustinet contra falsos doctores, qui volunt Rr at humana sapientia Si legalibus ritibus si δ' nidilua ceritatem doctrinae turbare. Admonean 'o iudicit tur hoc exemplo ministri Euangelii, V se - fortiter opponant corruptoribus sanae do-elin unco ctrinae.

consolantur corda ipso,

io, imitoni Tum compaetorum in caritate. Ratio propositionis exordii a finibus

certaminis pro Colossensibus. Est iraudi enim fructus primus sincerae doctrinae, con latio cordium eorum hominum,qua in caritate coniuncti inter sese, ac velutii J ii connexi sunt mutuis caritatis officiis, non liῖ 2, secus at 3 membra eiusdem corpori iun ir;z Ruris sibi inuicem alligata, una Quentur

S recreantur.

iue ire, ' Et in omnem opulentiam cerii an pro tae Persuasionis intelligentiae,maodice' agnitione mysteri Dei sa, Mitha tris S Christi

Alter finis suscepti certaminis, cuius

90쪽

EPIs T. PAVLI sensus ita resolui potest. Hoc ingens e tamen etiam sustineo, ut adeo plena Scopulenta abundent persuasione in sinceraedo strinae intelligentia, ut perfecte persuasi mysterium Dei de Patris Se Christi, hoe est psum Euangelium solide percipiant. Huc igitur piorum ministrorum conatus tendant, ut solide doceant, quo auditores planam Christi intelligentiam cons quantur. xi Od cum fit, non facile pat hi aditus malis doctoribus ad euertendam doctrii iam. Contra, ubi segniter traditur do strina, relinquitur populus dubius Vinstabilis,unde fit,ut lacile quoauis doctrinae vento concutiatur. Porro,

mysterium Dei S Patris Ghi isti ideo

Euangelium nominat, quia in Evangelio reuelatur maiestas Dei S asseditis eius paternus erga nos per Christum, unde tria colligamus . Primum, Deum per Euan gelium innotescere. Deinde, illum ipsum

paternum animum erga nos gerere. Tertio,nos in Christo, cum eum fide posside- demus,patrem agnoscere. Qui, inquit, vi det me,videt de Patrem.

In quo sunt omnes thesauri

sapientiae ac scientiae reconditi.