장음표시 사용
51쪽
Io a. Pulsus aeris reflectuntur ab obstaculis, in quae impingunt, atque sonus ille, qui a pulsibus ita reflexis producitur, vocatur Echo. Comp. 8st. P. ii. p. I. Io 3. Quo major sit distantia obstaculi, a quo vox reflectitur, eo plures syllabae distincte repetuntur. Muschenb. c. 37. 8 7. Io . Plures erunt ejusdem soni repetitiones, si reflectatur ab obstaculis ad diversas distantias politis. Comp. 8s. P. ii. pag. St. Sa, CAP. IX.
De ventis et vaporibus. Ios Aer densior ad partes atmosphaerae rariores quens producit ventum. Misceli. curios. V. I. pag. 76. Vid. prop. 66. 73.1o6. Cursus aeris sequetur diurnum solis motum, ac proinde aer inferior fluet ab oriente Occidentem versus. Misceli. curios. V. I. pag. 76. Comp. 8st. P. ii. pag. III. Vid. prop. IOS.1o7. Aer a septentrione et a meridie fluet aequatorem versus.
Mi AE curios. V. 1. pag. 77. Comp. 8st. P. ii. pag. 12 . Vid. Prop. Iosio 8. Si tota telluris superficies aquis tegeretur, in latitudine seintentrionali perpetuus flaret aquilo, et in latitudine australi perpetuus
vulturnus. vid. prop. IO6. IO7. et lOC. ad eas citat. prop. MECH. ψ9.1O9. Aer, caeteris paribus, rarior est prope insulas et continentes, quam. in Oceano aperto. Comp. 8st. P. ii. pag. 128. 11 o. Limites ventorum constantium erunt utrimque ad trigesimum circiter gradum latitudinis. Rob.P. ui. c. I I. a. 12. Mus ichenb. c. I. IOI 8. Misset .curios. V. I. pag. 67.
III. Oceanus in tres partes dividi potesst; prima est malium Atlantici et Aethiopici, secunda oceani Indici, tertia maris inridionalis vel Paci ficu Misceli curios. V. I. pag. 6 I. 112. In maribus Atlantico et Aethiopico per totum annum a trigesimo usque ad decimum gradum latitudinis septentrionalis constans flat aquilo, nisi ad litora Guiniensia, ubi africus flat. vid. prop. 1O9. et quae ad prop. IOS. I 6. ΙO7.113. Inter gradus latitudinis septentrionalis decimum atque quartum et inter meridianos promontorii viridis et insulae ejusdem nominis omnium maxime orientalis perpetua fere est malacia. vid. prop. 142. et loc. ad eam citat. Misceli. curios. V. I. pag. 65. 78. O .
52쪽
1 1 In iisdem maribus a quarto gradu latitudinis septentrionalis usque ad trigesimum circiter latitudinis australis perpetuus fiat uuia
ais. Ventus in istis maribus subsolano propior es ad litora Americae quam ad litora Africae. Miscet curios. V. I. Pag. 63. Vid. prop.
116. Cum sol versetur in tropico cancri, vulturnus in istis maribus magis ad austrum accedit, et aquilo magis ad subsolanum; cum in tropico capricorni vulturnus fit subsolano propior et aquilo septentrioni. Miscess. curios. ut sup. 117. In oceano Indico vulturnus, qui in latitudine australi a j i-nio flat ad novembrem, mutatur in caurum ab initio decembris ad malum inter gradus latitudinis secundum et decimum. Misceli. curios. V. I. pag. 68. Vid. Prop. IO9. II 6. II 8. In oceano Indico aquilo, qui in latitudine septentrionali ab octobri flat ad aprilem, in africum mutatur ab aprili ad octobrem. Miscet curios. V. I. pag. 79. 119. Ad orientem Sumatrae et Javae aquilo ad septentrionem
prope accedit, africus autem ad austrum. Misceli. curios. V. I. pag. 7O. Vid. prop. IO9. Iao. In oceano Aethiopico eadem non erit ventorum mutatio,
quae esst in oceano Indico sub iisdem gradibus lati udinis. vid. prop.
Ia I. In oceano Pacifico perpetuus flare debet aquilo in latitudine septentrionali, perpetuus autem Vulturnus in australi. vid. prop. io 8. Misceli. curios. V. I. pag. 7 I. 1aa. Rotatio telluris circa aXem suum non est causa ventorum, qui inter tropicos flant. Misceli. curios. V. I. pag. 7S. Vid. Prop. II 3.
Iaa. Ascensus vaporum conjectura eXplicatur. Vid. prop. 74. 73. a. Nemt. Princip. pag. Ι . Messes b. c. a S. SI 6. 517. SI 8.SI9.124. Vapores cum primum condensentur, nubes fiunt, et pluviae tandem, cum in majores guttas coalescant. Musichmb. C. 3 9. 88 .ὲas. Vapores plerumque formantur in pluvias propter imminutam gravitatem aeris, aliquando autem in pluvias coalescunt gravitate aeris non mutata. Comp. 's. P. ii. pag. 1 3 3. Mors. pag. 1 61. 162. Vid. Prop. 112. II 3.126r
53쪽
I26. Ros formatur aut e vaporibus, qui nos tu emittuntur, aut ex iis, qui interdiu exhalati fuerint, et in atmosphaera non longe
a superficie telluris fluitant. Musiurab. c. 39. 892. 893. 89S. 896. CAP. X.
De phaenomenis ex pressone aeris aut ex vi ejus elasica solvendis.1 27. Caeteris paribus, quo major sit specifica gravitas mercurii, eo minor erit altitudo ejus in tubo Torricelliano sive barometro. vid. prop. 6 S. 2 O. 128. Caeteris paribus, eadem est altitudo mercurii, quaecunque sit diameter tubi. Comp. 8s. P. ii. pag. 85. Not. 129. Caeteris paribus, eadem est: altitudo perpendicularis mercurii in tubis erectis et inclinatis. Comp. 8s. ut sup. Igo. Mercurius plerumque subsidet caelo pluvio ; noctu vero, licet ros esset deciduus, altitudo ejus mutari non debet. Cot. append.
pag. 2O8. Vid. Prop. IAS. I 26.13 I. Altitudo mercurii omnium minima est in procellis, et ascensus ejus post procellas celerrimus. Cot. ut sup. Comp. 8s. Ρ. ii. pag. 92 Not. Vid. prop. IOS.I32. Variationes mercurii sunt minimae omnium inter tropicos. Cot. ut sup. Vid. prop. II O. 133. Eadem aeris pressio, quae sustinere potes: columnam me curii altam triginta circiter uncias, columnam aquae sustinebit altam triginta et quinque pedes. Vid. prop. I 27. 65. 2O.I3 . Pressio aeris non impediet, quo minus aqua effluat e vase inverso. Rob. P. i. c. 12. a. 3O. Clur. pag. 7S. 13 3. Phaenomenon stringis solvitur ex pressione aeris. Got. pag. 19. 1O7. Vid. Prop. 6 S.I 33. I 36. Phaenomenon siphonis solvitur eX pressione aeris. Cot. pag. ΙΙ. Ι9. ΙO8. GraUes. L. ii. c. I 3. Vid. prop. 6 S.I33. 137. Phaenomena antliarum, quibus aqua solet e puteis hauriri, ex pressione aeris solvuntur. Melis. Mechan. pag. 72. Clar. pag. 9.vid. prop. 13 S. 138. Phaenomenon antliae pneumaticae solvitur ex elasticitate aeris. Chamb. Dis. ad voc. Air-pump. GraUes. ut sup. Vid. Prop.
Tab. IX. Fig. 8. Fab. IX. Fig. 9. Ios
54쪽
I39. Phaenomenon cucurbitae solvitur ex pressione et vi elastica aeris. Cot. pag. III. Roh. P. i. c. 12. a. 6 I. 62. Musicbmb. c. 36.8Oq. 8O . Vid. prop. 138. 73. 7 . 66. 69.1 o. Respiratio et suetio animalium explicantur. Boreli. P. ii
C. p. prop. 83. 8 . Muschen b. c. 36. 79O. CAP. XI. De motu sui lorum I I. Vis, qua fluidum expellitur e dato foramine in fundo vel
latere vasis, et momentum, quo emuit, est ut altitudo perpendicularis fluidi in vase supra foramen. Comp. 8s. P. ii. pag. 12. Mors. pag. Ia O. Vid. prop. 23. 3O. MECH. O. I a. Quantitas fluidi, dato tempore, e dato foramine exeuntli est ut velocitas, qua em uat. Mors. pag. ΙZI. Musch b. C. 22.6 7.1 3. Momentum fluidi, dato tempore, e dato foramine exeuntis esst in ratione composita ex velocitate et quantitate materiae hoc est vel in duplicata ratione velocitatis vel in duplicata ratione quantitatis materiae. Mors. ut sup . Vid. Prop. I 2.144. Velocitas fluidi exeuntis e foramine in fundo vel latere vasis, ut et quantitas materiae, datis tempore et foramine, est in subduplicata ratione altitudinis fluidi in vase supra foramen. vid. prop.
14s. Momenta fluidi exeuntis e diversis foraminibus, data altitudine fluidi in vase, sunt inter se ut areae foraminum. Vid. Prop. Ι . Prop. MECH. 43.1 6. Quantitates fluidi, dato tempore, exeuntes semper sunt in ratione composita ex simplici ratione foraminum et subduplicata altitudinum fluidi in vase. vid. Prop. I . I a. I S. 1 7. Momenta fluidi semper sunt in ratione composita ex sinplici ratione foraminum et duplicata Velocitatum. Vid. Prop. I 3. I S. 1 8. Ex motu fluidi transeuntis per foramina in fundo vel latere Vasis probari non potest, quod momenta corporum sunt ita ratione composita ex simplici ratione quantitatis materiae et duplicata velocitatum. Vid. prop. I 47. Comp. 8s. P. ii. pag. a . Not.1 9. Velocitas fluidi exeuntis e foramine in fundo vel latere vasis illi est aequalis, quam grave acquirere potuit cadendo libere a superficie fluidi in vase ad locum foraminis . vid. prop. 14 . Comp.
55쪽
De tempore, in quo Casa lindrica est acuantur. Iso. Tempora, in quibus vasa cylindrica evacuari possunt per aequalia in fundis eorum foramina, sunt, data fundorum area, in
subduplicata ratione altitudinum vasorum. Muschenb. c. 22. 52. Graves. L. it. C. 8. Vid. prop. I a. I l.
ISI. Tempora, in quibus vasa cylindrica evacuari possunt per
aequalia in fundis eorum foramina, sunt, data vasorum altitudine, ut areae fundorum. Musschenb. c. 22. ψ O. G Ues. Ut se p. Vid. prop. I I. Isa. Tempora, in quibus vasa cylindrica evacuari possunt perforamina in fundis eorum, sunt, datis altitudine vasorum et fundorum area, ut foramina reciproce. Mus chenb. c. 22.4 9. Vid. Prop. I S. I 6.133. Fluidum e foramine in fundo vasis emuit motu uniformiter retardato. Musichenb. c. 22. S . Vid. prop. ISO. 134. Quantitates fluidi, quae singulis momentis effunduntur, sunt inter se ut numeri impares I. 3.3.7.9. etc. Ordine inVerso numerati. Vid. prop. 133. prop. MECH. I p. 13 3. Vas cylindricum ita dividere, ut partes, quae divisionibus Tab. X. intercipiantur, paribus temporibus evacuentur. vid. prop. IS . βου 3
Chamb. dict. ad voc. Clepsydra. Graves. ut sup. CAP. XIII. De cursu suminum.
136. Aqua gravitate propria fluens in aperto canali, cujus fun- Tab. X. dum est planum inclinatum, vocatur flumen. Fig. 4.
Is 7. Sectio fluminis est planum, quod flumen perpendiculariter
ad fundum secat.138. Flumen est in statu manente, cum aqua fluat uniformiter vel ita, ut altitudo ejus in eodem loco non mutetur. 159. Si flumen sit in statu manente, eadem aquae quantitas in Tab. X. eodem tempore per singulas ejus sectiones transit. Mors. pag. I 32 . βό
Graves. l. it. C. 9. Vid. prop. I 6.16o. Velocitas fluminis est, caeteris paribus, ut amplitudo alvei reciproce. Vid. quae ad prop. IS9. E a 16Iοῦ
56쪽
161. Sicuti gravia super planum inclinatum, sic in flumine,
data amplitudine alvei, singulae aquarum guttae accelerantur. Mors. pag. ISO. 162. Velocitas singulae aquarum guttae illi est aequalis, quam grave acquireret cadendo libere a plano superficiei aquarum in cisterna ad ipsam guttae locum. Mors. pag. I 3Ι. Vid. Prop. I 9. I 6 I.
163. Velocitas guttae cujustibet est in subduplicata ratione distantiae ejus a plano superficiei aquarum in cisterna. Vid. prop.
MECH. I 9. Prop. I 62. Ct loc. ad eam citat.164. Data amplitudine alvei, in progressu fluminis altitudo aquarum minuitur, et velocitates superiorum atque inferiorum ad rationem aequalitatis perpetuo accedunt. Mors. pag. 133. Graves. ut sup. Vid. prop. IS9. I 63.163. Prestio aquarum in ripam aequalis es: ponderi columnae, cujus basis es: ipsa ripa altitudo autem dimidia altitudinis aquarum. Comp. 8 . P. ii. pag. 26. Vid. prop. 3I. 166. Data altitudine aquarum, pressio, quam ripae fluminis sustinent, eadem est, utcunque mutetur amplitudo alvei. vid. prop. 163. et loc. ad eam citat.167. Data amplitudine alvei, si augeatur altitudo aquarum, pressio, quam singula pars ripae sustinet, augetur. Vid. quae ad prop. 16S.I68. Si eadem sit velocitas, qua singula pars columnae fluidi cujussibet seratur in obstaculum ipsi normaliter oppositum, Vis, qua ferit obstaculum, aequalis est ponderi columnae fluidi ejus. dem, cujus basis est obstaculum, altitudo autem tanta, quantam grave cadendo libere descripsisse debuit, ad velocitatem qua fluidum impingit, acquirendam. Comp. 8s. P. ii. pag. 25. Vid. prop. J 9. I p. I I. 169. Pressio fluminis in obstaculum illi normaliter oppositum major est, quam in aequalem ripae superficiem. neg. Comp. 8s. P. ii. pag. 26. Vid. prop. I 68. I 6 S.I7o. Quo arctior sit alveus, caeteris paribus, eo major est vis, qua aquae impingent in datum obstaculum. vid. prop. I 68. I 6O. 171. Vis, qua ventus impingit in velum navis, est, data obliquitate, in duplicata ratione velocitatis ejus. vid. prop. 168. Prop.
57쪽
172. Vis, qua ventus impingit in velum navis, est, data Velo- Tab. X. citate, in duplicata ratione cosinus incidentiae. vid. prop. MECH. G. 5.I38. Mo t. pag. Ι 89173. Motus molarum, quae ventis circumaguntur, explicatur. Tab. X. M t. pag. I98. Vid. prop. MECH. 9. Fig. 6.
17 . Velocitas fluidi prosilientis verticaliter ex Dramine in fun- Tab. X. do vel latere vasis tanta est, quanta satis esset ei sursum ferendo ad fg. 7- altitudinem summae superficiei fluidi in vase. Graves. L. ito c. 7. Vid. Prop. Ι 9. Prop. MECH. ISI. 17s. Resistentia aeris et frictio in latera soraminis impediunt ascensum fluidi prosilientis. G Ues. ut sup. Vid. quae ad prop.
176. Aucto foramine retardatio fluidi prosilientis, quae debetur frictioni ejus in latera foraminis, minuitur; illa vero, quae debetur resistentiae aeris, augetur. Mors. pag. Ia 3.177. Guttae, quae in summa parte columnae motum Omnem amiserint, fluidum insequens retardabunt. G Ces. ut sup . 178. Caeteris paribus, fluidum altius ascendet, si directio ejus paululum inclinata fuerit, quam si prosiliisset verticaliter. vid. prop. k77. 1 9. Data altitudine fluidi supra soramen, maxima est amplitudo fluidi prosilientis oblique, cum prosiliat ad elevationem anguli semirecti. Vid. prop. I 9. 17 . prop. MECH. I 8s. 186.18o. Data altitudine fluidi supra foramen, amplitudo eadem est, cum elevationes sint angulorum, qui a semirecto aequaliter differunt. vid. quae ad prop. I79. Prop. MECH. I 87.181. Data altitudine fluidi supra foramen, maXima amplitudo fluidi prosilientis oblique dupla est maximae altitudinis, ad quam ex eodem foramine prosiliens verticaliter ascendere potuisiet. vid. quae ad prop. 179. Prop. MECH. Ι 88.182. Data elevatione fluidi prosilientis oblique, amplitudines sunt in duplicata ratione velocitatum, quibus prosiliat, vel in simplici altitudinis fluidi supra foramen. Vid. prop. I 9. 174. ΙΑ . Prop. ME CH. I 84. I 89.
58쪽
Tab, X. 183. Data altitudine fluidi in vase, maxima est amplitudo fuit j. 8- di prosilientis horizontaliter, cum foramen fuerit in medio latervasis. IVor'. pag. Ia . Vid. prop. Ιψ . prop. MECH. I 6. I S. Tab. X. 184. Data altitudine fluidi in vase, eadem est amplitudo flui iFig. 8- prosilientis horizontaliter ex foraminibus, quae a medio latere vasis aequaliter distant. Vid. quae ad prop. I 83.
De tubis capiliaribus.18s. Altitudo aquae sponte ascendentis in tubos capillares, vitreos et utrimque apertos semper est ut tubi diameter reciproce ; itaque quantitas aquae est ut eadem diameter directe. cit. append. pag. 226. Comp. 8s. P. ii. pag. 6O. 61. Not. 186. Superficies interna, quae aquam continet, in omni tubo aequalis est. vid. prop. Ι 8S. et loc. ad eam citat.187. Ascensus aquae in tubos capillares solvi nequit ex pressione aeris. Ol. pag. II 8. II9. Vid. prop. I 8S. 188. Aqua in tubis capillaribus non sustinetur actione superficiei internae, quae eam Continet. Vid. prop. I 8S.I86. Tab. X. 189. Jurini sententia de causa, quae aquam in tubis capillari-
Fig. 9- hus sustinet, eXplicatur. Cot. append. N. 3. Comp. 8s. P. ii.
19o. Si tubus aqua impletus suerit, nec in aquam intingatur, columna, quae in eo sustinetur, erit illa paulo longior, quae in eundem tubum sponte ascenderet. Comp. 8s. P. ii. pag. 61.191. Si, postquam aqua ad solitam altitudinem ascenderit, tu- bus in situ horizontali ponatur, aqua paululum ab ea tubi parte recedit, quae intingebatur. Comp. 8s. P. ii. pag. 62. 192. Aqua non emuit ex summa tubi parte, quamvis is brevior fuerit, quam aquae columna, quae sponte ascendisset in tubum
ejusdem diametri. cimp. 8s. P. ii. pag. 7Ι.
Fab. X. I93. Aqua ad tantam altitudinem in tubo ex duabus partibus d. IO II, composito sustineri solet, quanta esset columnae sponte ascendentis
in tubum simplicem, cujus diameter aequalis sit diametro partis superioris tubi compositi. cit. appenae pag. 227. Comp. SEM. P. ii. pag. 63. 39 .
59쪽
19 . Data altitudine, eadem est velocitas, qua ex infima parte Tab. X. tubi vel simplicis vel compositi aqua emueret, si causa, qua sus- IQ, II. tentatur, sublata esset. Vid. prop. I 4. 19s. Datis altitudine aquae atque .diametro superioris partis tubi, Tab. X. Velocitas, qua summa pars aquae moveri inciperet, si vi8, qua λ Q. II. sustinetur, sublatam isset, semper est ut basis tubi. Vid. prop. 16.196. Pressio aquae, data ejus altitudine, sive momentum, quod Tab. X. sustinetur, est in quolibet tubo ut basis ejusdem. Vid. prop. 23. II. 39 - J9 - . 197. Data diametro superioris partis tubi, idem est momentum Tab. X. datae potentiae, quae ad summam partem aquae applicetur, quae- IO, M. cunque fuerit basis tubi .. Neg. Comp. Srs. P. ii. pag. 6 . 198. In omni tubo cylindrico sive erecto sive inclinato, pressio Tab. XI. aquae, hoc est momentum, quod sustinetur, est ut basis. Comp. 8st. Fig. i. P. ii. pag. 62. 199. Si tubus conicus, postquam aqua in partem ejus ampliorem ascenderit, in situ horizontali ponatur, aqua omnis statim ad partem ejus angustiorem fluet. Comp. 8s. P. ii. pag. 66.
De re sentia suidorum..etoo. Resistentia corporum in fluidis moventium oritur partimeX tenacitate, partim ex attritu, et partim ex vi inertiae medii. M.t. Princip. L. ilia schol. ad prop. I . Comp. 8M. P. ii. pag.
teris paribus, est inverse ut velocitas corporis, Cui resistatur. Comp. 8s. P. ii. pag. 62.2o3. Resistentia, quae oritur ex tenacitate fluidi, caeteris paribus, uniformis est, vel ut tempus. Vid. Prop. 2 Oa. Comp. Sys. ut su p. 2 O . mmenta corporum non recte aestimantur a Poleno. . De . p g. 393. Vid. prop. zo a. aos. Resistentia dati medii, quae oritur ex ejus inertia, est in duplicata ratione velocitatis corporum sphaericorum et aequalium,
60쪽
eto 6. Datis medio et velocitate corporum sphaericorum, resistentia, quae oritur ex medii inertia, est in duplicata ratione diametri corporum. Comp. 8s. P. ii. pag. 43. Vid. quae ad prop. aos. go . Resistentia, quae oritur ex inertia medii, caeteris paribus, est ut latus corporis illi normaliter oppositum. vid. prop. 2O6. et loc. ad eam citat. ao8. Caeteris paribus, resistentia est ut densitas medii. vid. quae ad prop. 2O S.Io9. Retardatio corporum in medio resistente est, dato pondere, ut resistentia directe, et data resistentia, ut pondus reciproce. Comp. Sys. P. ii. pag. 4 . GraUes. l. it. C. 6. a Io. Retardatio corporum sphaericorum in medio resistente, caeteris paribus, est ut corporum diameter reciproce. vid. prop. 2O6. 2O9. Comp. 8s P. ii. pag. 43. Not. a II. Velocitates corporum gravitate sua perpendiculariter cadentium in aere non sunt aequales, nisi et pondera eorum et latera normaliter opposita resistentiae fuerint aequalia. Vid. prop. gor.
a Ia. Acceleratio gravium in medio resistente non est uniformis. Mors. pag. 66. 213. Certa est velocitas, ultra quam gravia in medio resistente cadentia accelerari nequeunt. Ne t. L. ii. prop. 38. Graves. L. ii.
et I . Si velocitas, qua grave sursum projicitur in medio resistente, tanta fuerit, quantam in eodem medio decidens acquirere nequit, tempora ascensus et descensus non erunt inter se aequalia. Mors. pag. 67. Vid. prop. 213. et loc. ad eam citat.