De C. Plinii Caecilii Secundi et imperatoris Trajani epistulis mutuis disputatio [microform]

71쪽

Quo tamen probitatem i. e. ObSequium Corum Cmui Cretur addit Trajanus jam nunc sciant hoc quod inspecturu CS e nae Voluntate salvi quae habent privilegiis esse facturum ' i. e. praejudicium nullum isdem allaturum

ita ut ulteriorem in privilegia inquisitionem in aliud tempus rejiciat ')Quae Cum ita Sint quae protulit USSin inania esse

Quoniam tria tantum huius generis Xempla adfert Ussing nullum ex his Praetermittendum esse duxi, Cum praesertim e illis clarissime conspici posSit, in quantos errores vel tantae eruditionis virum, praejudicata opinio induxerit. Epistulam Plinii iterum integram una cum Trajani responso adscribam quo facilius totius quaestionis natura intellegi queat. Petentibus quibusdam, ita scribit Plinius, ut sibi reliquias suorum aut propter injuriam Vetustatis aut propter fluminis incursum aliaque hi Similia quaCCumque Secundum exemplum ProconSulum tranSserre Permitterem, quia Scie

72쪽

bam in urbe nostra CX eiusmodi causa collegium Pontificum adiri solere, te , omine , a Nimum Pontificem Consulendum putavi, quid observare me Clis '. ). His ita respondet TrajanuS: Durum S injungere necessitatem provincialibus Pontificum adeundorum. Si reliquias suorum ProptCr aliquaSjustas CauSas tranSserre e loco in alium locum velint. Sequenda ergo potiu tibi Xempla Sunt eorum qui isti provinciae praefuerunt, X CRUS cuique ita ut Permittendum aut negandum' '). Miraberi mecum, amice lector, quid tandem in hoc rCScripto perspicuo tamque benigno acutisSimus ille Ussingreprehendendum invenerit. Jam audi, magi Squ nisi abere. De sepulcrorum tranStation aliiSque id genus, itas re Sesing - Romae Pontificum Collegio decernendum erat; quare non utabat Plinius Se re tale transigere POSSC, quin ad Imperatorem, utpote Pontificem aYimum.

illam referret Aperte et nominatim , tydlig ' dicit jus

decernendi de iis rebus in provincii nequaquam PeneS Pontifices esse sed penes solum Pontificem aNimum. )Responsi auctor necluaquam hoc intelleXit, Sed Trajanum respondentem inducit Durum est Ctc. V Praeterea, ut Solet, neque affirmat quidquam Eque negat, sed Plinium i PSum C cuiuSque cauS Statuere jubet' ').IIac Ussing Taedet, ut Verum fatear, taedet Singula hoc loco percurrCre ut Stendam quanta levitate in his tractandis VSSingius versatus sit. Nihilo minus tamen ob

73쪽

magnam USSingi auctoritatem ea quae disputavit diligentius perpendam. Contendit Ussin scribere Plinium aperte et nominatim in provinciis eiusmodi res ad collegium Pontificum reserendas non CSse Verum id nequaquam dicit Plinius ut hoc quasi praeteriens adnotem dicit tantum Romae de omnibus illis Pontificum collegium solere adiri, de provinciis nihil addit neque enim id linius sciebat. Quare cum sit incertus quid agat, et PS rena transigere non audeat, ad Pontificem Maximum i e ad Imperatorem resert PCnCS UCm illa praesertim aetate summum in rebus sacris ju Crat, ut ipse sibi praecipiat quid concedendum, quid Sit negandum i Qui prudentissime simul et humanissime reSpondet quia nimirum Plinius de Ontificum collegio mentionem injecerat durum esSe in talibus cogere Pro inciales ut Pontifices adeant, quare totam rem legati arbitrio permittit Quod quidem rescriptum omnino ad a Congruit quae non ita multo poSt e codice ustiniano valuisse novimus: Imperator Antoninus A. Dionysiae: Si vi fluminis reliquiae filii tui continguntur vel alia justa et

neCeSSaria auS interVenit aestimatione rectoris provinciae

transferre eas in alium locum poteris' ). Itaque nemini jam dubium videri Nistimo quin responsum hoc Trajano plane dignum sit. Nihil enim in eo invenitur quod illius aetatis rebus et institutis aliunde

cogniti rePugnet. Sed cum haec mecum pSe reputarem, admiratu Sum

74쪽

qualem tandem virui1 falsari uin illum luisse Ussingius sibi persuaserit. Antiqui enim juris omnisque illius aetatis indolis et consuetudinis satis peritum eum fuisse ViX qui Squana negaverit, qui responsa illa diligenter per- Penderit Contra vero tam Stultum et Stupidum eum suisse contenditissing ut ne iacillima quidem intellexisse videatur. Nam ea ipsa quae hoc loco attulit USSin non sane sunt intellectu admodum difficilia haec igitur si non intelleXit, Vir litteratus, seu inlitteratus potius, ille quisquis tandem fuit, unde in Ceteris tantam cientiam hausit quomodo et in Scribendi ratione ita sibi constare potuit ut omnibus viris doctis responsa illa ab eodem auctore ScriPta ESSE Videantur Sane ostendunt haec omnia quae adhuc diS- putavi, graviSSima illa quae sibi videbatur attulisse Ussingius

tanti ponderi non CSSC.

Sed jam nimis diu legentes in primo SSingianorum argumentorum Capite detinui uuamquam enim minime omnia consutaVi, X adlatis tamen Xemplis Ussingit judicandi ratio Satis videtur posSe perspici Praejudicati enim opinionibus ductus, vir ille ceteroquin doctissimus nodos et scrupulo non oblatos invenit, Sed ultro quaesivit, et quidquid ibi primo aspectu non intellegere videbatur, id continuo tamquam Spurium damnavit. Cum vero nihil quidquam afferat, quod Trajani epistulis aPCrt repugnet, quid St quod argutii eiu magno opere

Iam alterum argumentorum caput Pauci eXpediamuS, quod e ipso scribendi genere petitum Sse diκimus. Quod scribendi genus tam barbarum et intolerabile esse contendit, ut eo Imperator Trajanus, quem Suo jure lit-

75쪽

terarum plane rudem et indoctum suisse negat, omnino uti non potuerit ). EX multis, quae affert Nemplis, nonnulla tantu in diligentius expendere in animo est. Initio ultimae totius libri epistulae leguntur haec t). Merito habuisti . . . . fiduciam animi mei nec dubitandum fuisse, si Xpectasses donec me consuleres. V Haec intellegi POSS USSingius negat et recte negat q). Sed ellius, Momm Senum sere Secutus, ut alia multa ita et haec bene videtur emendasse: Merito habuisti . . . . fiduciam animi mei nec dubitandum fuit tibi facere, quae Sero secisSeS Si Xpectasse donec me consuleres etc. Talia vero, quae nimirum librariorum incuriae debentur non in his tantum epistulis, Sed et in optimi cuiusque scriptoris codicibus inveniri nemo ignorat neque tamen ideo de αὐθεντια dubitare solent viri docti. Similiter T. 3o: Potes . . . . Si loci OSiti Videtur desiderare aedem matri deum tranSserre I earn, qua CStacconmaodatior. V Adnotat Ssing pro se in eum locum qui est accomodatior. V ' Sed ne illa quidem facillima men-

Ussin p. 2 . Celei uiu recterit. UsSin adiacitat epistula illa non ab ipso Imperatore videri Scripta sed ab eo tui ipsi erat ab Epistulis. Quo munere Domitiano, Nerva, Trajano naperatoribus ii Octavius Titinius Capito iungebatur fr. L. Friedi finder Dat stellungen ius dei

Mommsen: nec dubitandum sui tibi sacere quae Sero fecisse si expectasses. Avantius: ,ne dubitandum suisse si expectasset. Beroaldus nec dubitandum fuisse si expectasseS. Catanaeus: non duhitandum subesse Si expectasses. Aldus sine dubitandum suisset. Si expectasses' quibus addo: Hardy quae dubitanda suisset Si expectaSses.

76쪽

datio de necessitate videtur requiri; o eam enim cur non

potest referri ad O positio ' Videtur idem sensisse eit, qui locum intactum reliquit. T. 3 . ObSequium amplissimi ordinis quod justissime eXigebat praestando. V cet. Scribere debuit, inquit Ussing , quod ObSequium amplissimo ordini in ea re quam justissime Nigebat praestitisti. Sed et hic nimis acutis oculis USSingius in errorem videtur inductus. Rectissime adnotat Doring -Νach de bekaniaten alligkei de meisten Substantiva actiUe uia passive cdcutun angunChmen, atauch de Geneti gu obsequium in dem Sinne Nach-giebigkeit et che man dem Senate schuldi ist ' nichis Auffalliges V Ceterum, si qua etiam Videretur adesse Di ensis, a facillina tolli posset mutando: ampliSSimi ordinis ' in amplissimo ordini. Plura his sere similia Ussingius affert ut scribendi barbariem V ostendat, sed pleraque aut levi SSima mutatione facit emendantur, aut sati cum C SC, tum ultorum scriptorum auctoritat defenduntur.

Ita P. T. II p. Sed go ideo prudentiam tuam elegi, ut forma/I A istius provinciae moribus 9Se moderareri SV, offensio onmis, Si qua est tollitur deleta Voce formandis, qua CXplicationis gratia in margine sorte adscripta, intextum facillim inrepere potuit. Verbum intribuendi' apud alios scriptores inveniri non equidem Contendere auSim; Sed Cum apud uri Consultos

77쪽

frequenter legatur: in tributio ' , quid est, quod aptissimo huius Verbi usu tanto opere offendamur ). Quid tandem dicendum de hisce: in inritum Vindicari V. )aut quantitas usurarum ',' sed officio foederis ' pro se X foedere ' ), quibus gravissime' indignatur Ussing 'Sane non is sum qui negem Trajani scribendi genus non

eSSe tam elegans et Concinnum quam Plinii, fateor in responsis illis nonnulla obscurius aut negligentiuSOSSCCXPrCSSA, neque tamen concedo tantum illa a Plinii scriptis distare quantum barbariem medii aevi ab antiquorum temporum Cultu. V λ)Omnia illa Asingi argumenta hoc unum StendUnt quantum sit dolendum nullum jam harum epistularum codicem manuscriptum XAtare, quo adhibito haud pauca errata corrigi fortasse potuissent. Atque in hac quidem

re eum Plinii et Trajani epistulis apte comparari Possint Velleii Paterculi libri qui quot vitiis depravati sint atque

corrupti notum est alis, cum et quo servati in codeX manuscriptus temporum injuria amisus sit.

Ad tertium Ussingi argumentum Oniam US. -Si Condicionem quam vocant criticam riti si e vil-

forte legendum: administrandi' esse omnino recens quare incisun illud ex Plinii epistula ejicit cum tamen dicat aulus Sent. V 2, o Pris/i

legiuna sci est inter omnes creditores primum locum tenere' cis et George i. V.

78쪽

stulas et Trajani rescripta diversitatem invenies, ut fieri non potuisse intellegas, ut una Plinii epistulae cum Im-Peratoili responsi servatae sint. V i In responsis enim Trajani textum ait esse corruptissim una, non ero in Plinii epistulis , in his contra la- Cuna esse frequentes , hin Trajani rescriptis nonnisi duobus locis brevissima lacunas inveniri. Sed haec vir doctissimus subtilius quam Verius disputat etenim, quas ei laliique editores in Trajani rescriptis lacunas recte notarunt lacuna ipso reUera esse negat et corruptis locis potiti annumerat ' Sed haec non multos viros doctos probare Xi Atimo. Idena sentiendum de emblematis ' quae multa in Plinii epistulis deprehendisse sibi videtur, cum in Trajani rescripti nulla inveniri contendat. Sed et hae doctissimum virum finxisse potius quam reperisse Concedet, cluisqui Sipsos, de quibu disputat, locos diligenter consideraverit. Quae, quoniam ipse Ussingius Vi ullo argumento addito protulit, et naihi in ima pagina adscribere sufficiat. R Non enim operae pretium videtur in talibus diu immorari.

in Ussin il P. 23. ' T. 23; 27 4 I, 2 56. . Ortat/tor et go lacunas in a Plinii epistuli invenit, cum vel ipse di/os saltem in I Trajani responsis reperiri concedat. Ut igitur haec omnia Ussingio concedam, facile intelligitur hoc argu-

T. 8 et IIS ' csi . T. 4 44, Ο, 2I. I e ardyi ex alvigrapho Bodleiano emenclationibus infra disputat O). - T. 6 contendit AAin legeni lirari esse: Gabium BasSum . . . Voto pariter et suffragio l rosequor, ad ea, imae speret instructu in commilitio tuo , ita ut dua epistilla T. 6 A et B in unam conjungat, deletis ultimi verbis T. 6 A ea fide illiam tit, debeo' quae ex ulii morum sequentis epistulae verborum repetitione huc inlata esse contendit. At vero tota illa vel potius utraque illa epistula corrupta est valde, neque USsinii lectio aliis ni ultum videtur PraeStare.

79쪽

Quae cum ita sint argumenta Ussingit, non tantum videntur valere, ut ucundi Veronensis aliorumque gravissimorum virorum auctoritatem infringere possint cum Praesertim ut jam non semel monuimus, iterumque hoc loco, Rummi est enim in hac quaestione momenti monere lubet, rescripta illa et cognitis Trajani moribus egregie Congruant et in multis intimam scriptoris Cum rerum num hominum aetatis illius notitiana ostendant. )Quare et Trajani epistulas si uniUersae Considerentur sinceras esse, haud levibus argumentis demonstratum ASe existimo. Resta jam ultima eademque gravissima et difficillima huius disputationis pars. Cum enim plerique, C tantum non omnes Viri docti, hac quidem aetate On qua Supra de universo libro et de Trajani epistulis in genere ' ut dicunt philosophi consideratis disseruimus ultro concedant, illam tamen quam de Christianorum causa ad Imperatorem linius scripsit, itemque Trajani responsum nonnulli Mipiunt et multas, easque haud spernenda rationeSadtulerunt, quibus sibi efficere visi sunt, aut etiam nunc videntur, epistulam illam aut utramque aut altem alter-T. 3. Ioc loco recte fortasse ejecit Ussing : quamvis contrariis ventis retentus' quae verba ei T. 7 ipsi videntur irrepsisse, una T. I narret Plinius 4,se iis lues Ephesuna saluherrimam navigationem ex Pertutii K e . T. I. 6 delendum censet , ,qui Eumolpo sicut 'rusiade adsistebat. Item epistulani noniit iani ad Ierentium Maximum quae et istulae eidem subjungitur: senteget ni istaenheli vel deres sul Ataen digit ecl. )T 47, lelel: ,habui KSe rivilegium . . . . at in iniKtrare. T. 65, quod ad Bithynos erretur' eil: reserretur T. 26, 2 et si quid mihi credis . T. II 8, I se ,Scribo Keil servo, Momnasen observo iselastici

Quae Ussin contra Tertulliani auctoritatem disputat infra expendam.

80쪽

Mutram, Puriam esse et ab impio falsario confictam. Ouae quidem quaestio quoniam haud pari momenti Videtur Primum utramque epistulam integram hisce Subjiciam, deinde utramque percurrendo, quae a nonnulliS docti viri adversus ipsas Prolata sunt Xaminabo et,

quantum Potero, refellam.

Haec tamen raefari mihi liceat. Cum epistulae illae legantur in libro Cuius sinceritas non tantum ab omnibus paene viri docti admittatur, sed etiam, quod multo gravius, firmissimis argumentis invicte demonstretur, haud

levibus profecto rationibus opus est, si qui eo SuPPOSitaS fictaque esse demonstrare voliterit t)Iu M. Etenim omnia quae universi libri a ύθεντία probant, et hac quaestione continentur. 2'. Cum porro vel adversarii nostris fatentibus litterae

illae scribendi ratione cum reliquis et Plinii et Trajani

epistulis optime conveniant: te Atyle de Cette letire 'anus parti dissonante ii est v meilleur line. V )3'. Cum hac ipRae epistulae prae reliqui omnibus aperte et nominatim a Tertulliano, et qui ipsum sequuntur Eusebio Hieronymo aliisque Commemorentur, a tandem P. Cum ipsi illi viri docti quorum argumenta jam X- pendam inter se haud parum dissentiant. Unde Colligendum videtur omnia illa quae protulerunt quam Cautissime CSSO CNaminanda, ne antiquis scriptoribus nimium climsi a recentioribus in errorem inducamur. Sequantur jam epistulae saepe laudatae