A. Corn. Celsi Medicinae libri octo ...

발행: 1810년

분량: 756페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

151쪽

pus csso febre sinita; deinde cum docos Sio ejus Consistit; tei tium. Si neceSSe est, quandocumque decedit; Cetera omnia periculosa esse. Si tamen propter infirmitatem DCCOSSitas uiget, satius esse consistente jam incremento febris aliquid osse 1 ro, Dam

Ut nullo tomporo is qui deficit, non sit SVS tinendi S. Ne quo hei Culo Satis est, 1 pSas tantum febres medicum intineat, Seu etiam totius corporis habitum, et ad eum dirigere Curationem; seu Sia Dei Siant vires, scia desunt, 'Τ seu quidam alii Allectias in tot te Diunt . Ciam Vero Semper aegros SCCUPOS agore Col VCniat, ut Cor- fore tantiam, non etiam animo laborent: tum praecipue ubi cibumsu PSerunt. Itaque Si qua Sunt Plae CXaSPeratura eorum animos Sunt, optimum est 'si ea, dum aegrotant, eorum Notitiae subtra bero: si id fieri non potest, sustinere tamen post Cibum '' Usque Somni tempus; et Cum CXPera OCti SUUt, tum CXPΟDCΓC. - Sed de cibo quidem facilior Ciam aegris ratio est; ' qUo-VI. Tum Saope stomachus hunC respuit, Ctiamsi mens Concupis Cit: de Potione Voro ingens Pugna egi; Coqiae magis, quo major febris est. Haec enim Sitim accendit, et tum maXime aquam eXigit,

cum illa periculosissima est. Sed docendus aeger e St, Ubi febris' quieverit, protinus sitim quoque quieturam; longiorem que ac- Cessionem fore, si quod ei datum fuerit alimentum: ita celerius cum desinere sitire, qui non Libit. NeCe83e e Si tamen, quanto facilius etiam sani famem quam sitim susti Dent, tanto magis aegris in potione, quam in cibo indulgere. Sed primo quidem die nullus humor clari debet, nisi subito Si C venae Con Cideriarat, Ut Cibus quoque dari debeat: secundo Vero, Ceteri Sque etiam quibus cibus non dabitur, tamen, si magna sitis urgebit, Potio dari potest. Ac De illud quid om ab Heraclide Tarentino clictum ration ocaret: ubi aut bilis aegriam, aut cruditas male habet, expedire

15. seu quidαm alii resectus interpe Oeniunt Ita Cod. Med. I. et Vat. um. Si Ceap. 18. hujus lib. Et febrium quidem curatio evos ita est . Superpunt oero alii cor

poris resfectus . In aliis Codd. et in libris vulgatis log. acta quidam mali assticius'.

subtrahere 9 Plures Codd. atque Edd. Ma nutiorum , et Ruellii , eredem aegrotantium

uotitiae subtrahorc .

II. usque somui lcmPuso id est toto somni tempore . Sic lib. 8. cap. 6. Muluus ue ligare oportet , et quotidie reso per e , similiterqtae curarc usque αα diem quiuium , id est usque ad sinetu diei quinti : nam sequitur A sexto die etiam paPOre aquae calidae fovere . Lindenius log. Postque SO-

1. Sed de cibo quidem facilior cum ae si is ratio est θ Ita Cod. Med. 1. et Vat. VIII. alii , et oinnes Edd. Sea de cibo facilior quidem cum aegris ratio egi . a. quorum s a Pe stomachias Scc.9 Lindenius , quoniam S este stomachus &c.

3. quieverit θ Ita plorique Codd. et Edd.

152쪽

II 8 LIBER

quoque per modieas potione S mi Sceri novam materiam corriaptae. Illud videndum est, ut qualia tempora cibo leguntur, ρ talia potioni quoque, ubi Sine illo datur, deligantur; aut Cum aegrum dormire cupiemus; quod fere sitis prohibet. SatiS autem Con Venit, cum omnibus febricitantibus nimius humor alienus sit, tum Prae Cipue esse seminis, quae ex partu in febres inciderunt. Sed cum tempora cibo potionique febris et remissionis ratio det, non est eX peditissimum Scire quando aeger febricitet, qUando melior sit, quando deficiat; sine quibus dispensari illa non pos Sunt. Venis enim maxime credimus, fallacissimae rei; quia

saepe istae ' leniores CelerioreSVe Sunt et aetate, et Sexu, et Cor porum natura: et Plerumque SatiS Sano Corpore, Si Stomach USiufirmus est, nonnumquam etiam incipiente febre, subeunt et

quiescunt; ut imbecillus is videri possit, cui facile laturo gravis

instat accessio. 7 Contra Saepe eas Concitat et Sol, et balneum,

et eXer Citatio, et metus, et ira, et quilibet alius animi affectus :adcto ut, CUm primum mediCUS venit, Solicitudo aegri dubitantis Quomodo illi se habere videatur, eas moveat. Ob qUam Caia Samperiti medici est, non protinus ut Venit, apprehendere manu brachium: sed primum re Sidere hilari vultu, Percontarique quem-

rariam prouest. Aliqui Codd. et omnes Edd. Praeter Lindenianam , habent per me uicas

potion S .

5. talio potiovi quoque, ubi siue illo datur , deligantur; aut cum aegrum UOrmire cupiemus P Constantinus particulam aut delρndam putat. In Ed. Lindenii ita legit. tulia potio ui quoque: ubi siue illo uatur,

deligantur, cum aegrum dormire cuPιemus : quae lectio sententiam quidem non valde mutat ; sed turbat orationis contextum . Sensus est ; ubi potio sine cibo datur , id tempus deligendum , quod cibo , cum datur , deligitur; aut tunc danda, cum aegrum do T- mire cupiemus . Morgagnus censet legendum Esse ut cum acgrum dormire cupiemus ; vel Potius omnia haec verba trans serenda , et locum ita restituendum t Ac ne illud quidem , ab Heracliue Tarentino dictum , να- tiὼne caret: ubi aut bilis aegrum , aut eruditas male habet, expedire quoque Permo ilicos Pstiones misceri no Uam materia Ecorrui scis , out cum aegrum dormire cupiemus ; quod fere sitis prohibet. Illud uide uesum est Scc. Ρutat enim Heraclidem Voluisses temporα ill non tunc dumtoxat esse deligenda cum aegrum dormire cupiemus, sed tunc etiam cum materiam nos ανι Corruptae misceri QOlemus . Sed animadvertendum est , illud quidem praeceptum de modicis potionibus corruptae materiae miscendis, Heraclidis esse : hoc autem monitum Illuci ςideuuum est Sac. non Heracridis esse , sed Celsi . 6. leniores 9 Ita Med. I. Vat. um . aliique Codd. et omnes Edd. antiquae . Eodem sensu leuitas i est apud Caesarem lib. I. cap. I a.

B. G. Flumen est Arar, quod per fuerAEduorou , et Sequanorum iu Rhodanum influit incredibili leuitate , ita ut oculis utram tu prertem sunt, Iudicori non possit . Aliqui Codd. habent leυiores . Liude-nius leg. leutis res , ut est in margine Ed.

Constant talianae .

7. Contra Sαme eas coucitat et sol , et balueum ) Cod. Med. i. et Vat. VIII. habent Co utra Saepe eas concitare solet balneum . Ego mutavi concitare solet in conci-rret et sol . Alii ex aliis Codd. leg. Contra Saepe eas concitat , et resol. it sol , ct bulueum ; Manutii , Coutrα saePE eres concitare solet sol , et balucum .

8. Perco utarique ) Lindenius , et alii cum Ruellio leg. per curactarique .

153쪽

sermone lenire , tum deinde ' ejus Corpori maΠUm admovere. Quas venas autem conspe Clus medici MOVet, qUam laCile mille 1 es tui-banti Altera res est cui credimus, Calor, aeque fallax: nam hic Quoque ex CitatUr ae Stu , labore , Somno , metu , Solicitudine . Igitur intueri quidem etiam ista oportet; sed hiS non omnia credere. Ac protinus quidem μ' scire, non febriCitare eum Cujus venae Daturaliter ordinatae sunt, tepor liae talis e St, qualis esse san1 solet: ' non protinxis autem Sub Calore motia Ue 1ebiem oggo concipere; sed ita, si SUmma quoque arida inaeqDaliter Cutis est; si calor et in fronte est, '' et ex imis praecordiis oritur; si spuritus ex Daribus ciam fer Vore prorUm Pit; si Color aut rubore, aut pallore novo mutatus est; Si oculi graVes, et aut Persicci, aut subhumidi sunt; si sudor Cum fit, inaequalis est; si venae β non aequalibus intervallis moventur. ob quam Caci Sana medipus neque in tenebriS, neque a Capite aegri debet residere; ' sed illustri loco adverSUS, ut omnes notas ex Vultu qUoque Cubantis percipiat. Ubi vero febris fuit, '' ac decreVit , 8' spectare Opor

demum dare potui calidam aquam; Cujus salia briS effectus est, si sudorem per omnia membra diffundit. Hujus autem rei Causa Coim

9. ejus corpori metuum admovere Ita in omnibus antiquis libris . Constantinus margini adscripsit et , , c VPο , αut thoraci , , . Scilicet explicationis gratia . Lindenius id pro emendatione accepit , et ita edidit res

earpo manum admovere . Sed vox carpurne latina quidem est , ut monet MorgagnuS .io. scire 9 Verbum hoc pendet ab ante-eedenti oportet. Cod. Med. i. et Vat. v m. habent scire est .

ii. qualis esse sani solet Ita pleriqtie

Codices; Med. I. et Vat. Vm. atque omneSEdd. quαlis esse sanis solet. II. uou Protinus autem P Lindenius, nec protinus ctiam .

I 3. febrem esse concipere 9 Ita liber Guilandini ; alii omnes , sobrem sese concipere . Pro sese Pantinus putat reponendum esse Potuis e ; Constantinus , Posse . Morgagnus esse legendum conjecit ex aliis locis , in quibus Celsus eodem modo locutus cst ;acilicet lib. 4. c. I. iude descendentem urinam tu sesicam destillare concipiunt et in prooemio lib. 7. ego eumdem quid evi hominem po ae o mutet ista Prae tarct con

Med. I. et Vat. VIII. atque Edd. multae.

Virgilius , mregnumque sub imo corde Pre init gemitum ; Ovidius , suspirat ab imo . Alii Codd. ot Εd. Lindenii habent et eae iu-timis praecordiis ; Edd. sex primae , et intimis praecordiis . I 5. nou aequalibus interprellis θ Vulgo legitur usu aequis intervallis , ut est inplerisque Codicibus . Ego pro aequis reposui aequalibus ex Codd. Med. I. et Vat. VIII. 16. sed illuseri loco ad per ιs Ita Cod.

Med. I, et Cnt. VIII. alii, utque omnes Edd. sed illustri loco adversus Eum .

ciat ; alii, et ceterae Edd. Perspiciαt.18. ac decrevit 9'Ita Cod Med. I. et Vat. Vm. , alii, et omnes Edd. atque Ee

crepit .

154쪽

Isto LIBER

1 in io aeger Sula Ue Ste Satis multa manus debet; eademque crura

pedesque Contegere: '' qDa i nuue J plerique aegros in ipso febri impetu spotissimeque ubi ardens ea est malo habent. Si sudare

corpus Coepit, linteum tepefacere oportet, paulo timque Singula membra detergere. At ubi sudor omnis finitus est, aut si is nouVenit, P ubi quam maxime potuit, idoneus CSSU Cibo aeger vi detur, Sub Veste lCnitor uti gendus est, tum detergendus, deinde ei cibus dandus. '' Is autem sobricitantibus humidus est aptissi nata S, aut humori Certe quam Pro Ximus: utique ex materia quam levissima, maXimeque sorbitio; eaque, si magnae febres 'AE sucrint, quam tenuis Sima esse debet. Nol quoque despumatum huic recte adjicitur, quo Corpus magis nutriatur: Sed tu, Si stomachum ossendit, Superva Cuum est; si Cut ipsa quoque sorbitio. Dari vero in Vicem ejus potest vel intrita ex aqua Calida, vel alica elota;

vel ille languet, vel haec profluit, ex posca. Et primo quidem

cibo 'χ id satis est. Secundo vero aliquid adjiCi potest, ex eo dem tamen genere materiae, Vel olia S, Vel Conchy illam , Vel Po mum. 'si Et dum febres uia idem increscunt, 'g lite Solus cibus idoneus e St. Vbi Vero aut desinunt, aut leVantur, semper quidem incipiendum est ab aliquo ex materia levis Sima, adjiciendum vero aliquid ex media; ratione habita subinde et virium hominis, ct morbi. ' Ponendi Vcro aegro varii Cibi, Sicut A SCIepiades prae-

ipso febris impetu LPctissimeque ubi ardens ea est 4, mole hubeut ) Ita veteres lil ,ri ;sed Cod. Med. I. et Vat. VIII. in ipso fo-bris impetre alii, et omnes Edd. , tu ipso impetu 1 ebris . Constantinus censet delendum es se adverbium male quod est in fine periodi. Scd ibi quidem, ut mihi videtur, retinendum, hic tollendum. Celsiana enim est dicendi forma aegrum male habere . Lindenius ita leg. qua mole Plerique aegros iu ipso impetu febris , potissimeque ubi arciens ea ait, male habent. Celsus ditati, veste satis multa ; vox mole nimio plus sigili sic ut . Ac uoque Potii Sims umquam adibuit pro maxime vel PraeciPue r et ubi quaeritur , utrum de duobias , aut pluribus faciendum sit , non Pori si me , sed Pstissimum semper usurpavit . Mihi et adverbium male , et verba illa potissimeque tibi ardens ea est, videntur m nrgini ab aliquo adscripta suisse ad monendum , perporam modicos illos age xe , qui in ipso febris impetu aegros multa

Veste coni sunt .

aa. ubs quam metxime Potuit, idoneus es; e cibo adger uiuetur ) Lindenius leg. ubi

quom maxime tePuit, et id0ueus ei se cibo aeger pidetur. 23. Is autem 9 ex Aphor. I 6. Sec t. s. Sic reposui ex multis Codd. atque ex Ed. II vellit; sed in iis pro Is est His . Cod. Med. I. et Vat. VIII. ceteraeque Edd. habent Ci

bus autem .

a . fuerint P Ita Cod. Med. I. et Vat. VIII. alii, et omnes Edd. fuerunt. 25. id satis est ) Ita Cod. Med. I. et Vat. V . atque Εdd. Manutianae ; alii Codd.

ceteraeque Edd. ita satis est.

α 6. Et dum Lindenius, At dum. 27. hic solus cibus idouetis est Ita

Cod. Med. I. et Vat. VIII. alii, et omnes Edd. is solus idoneus cibus est.

28. Ponendi P Lindenius log. APponendi , ut habet in margine Ed. Constantini . Sed alii quoque optimi Auctores pon0 Pro QPP0uo usurparunt . Cato cap. 79. R R. globos melle intingito , papa er infriato : ita Ponii. : Varro lih. r. cap. 6. R. A. Primus

155쪽

e pli, tum demum sunt, Ubi fastidio Urgetur, neque satis vire sussciunt; ut paulum ex singulis degustando, famem vitet. At si

neque Vis, neque cupiditas deest, nulla varietate solicitandus aeger est; ne pluA asSumat , quam ColaCO IVat. Nequo Verum est quod ab eo dicitur, facilius concoqui cibos varios. '' Eduntur enim facilius: ad concoctionem autem materiae gentis et modus pertinent. δ' Neque inter magnos doloreS, neque inCreSCente mor-

ho, tutum est aegrum cibo impleri; sed ubi inclinata jam in

melius Valetudo eSt. Sunt aliae quoque observationes in febribus necessariae. - ΑΓ-que id quoque videndum est, quod quidam Solum PraeCipiunt,

'' adstrictum Corpus sit, an profluat; quorum alterum Strangulat, alterum digerit. Nam si adstrictum est, duCenda alUUS CSt, mo Venda urina, eliciendus omni modo sudor. In hoc genere morborum Sanguinem etiam misisse, Con ClassiSse Vehementibu S gestati

nibus Corpus , in lumine habuisse, imperasse famem, Sitim , vigiliam prodest. Vtile est etiam ducere in balneum, prius demittere in solium, tum ungere, iterum ad Solium redire, Inia itaque aqua fovere inguina; interdum etiam oleum in solio Cum aqua Calida miscere; uti Cibo k in serius et rarius, tenui, simplici, molli, Ca lido , exiguo ; maximeque oleribus , qualia Sunt lapathiam , Urtica , malva; Vel jure etiam Concharum, muSCulorumVe, uiat lo Cia Sta rum : neqiae danda caro, nisi elixa, est. At Potio esse debet magis liberalis et ante cibum, et post hunc, et Ctam ho C, Ultra quam sitis Coget: poteritque a balneo δ' etiam pinguius, aut dulcius dari Vinum; poterit semel, aut his interponi graeCum Sal sum . Contra vero, si Corpus -- profluet, Sudor CoerCendus, qui QS adhibenda erit; tenebris, somnoque , quando CumqUe VOlet, utCU-

hos pavones Q. Hortensiua adjiciali eoen posuisse dicitur ; Horatius Satyra 6. libri a. Cucta satis Pingui Psueutur Oluscula lardo .a0. Eduutur enim facilias P Lindenius , Eduntur quidem focilius . 3o. δε eque inter maguos dolores , neque increscente morbo Vido Aphor. 7. et 8. Sect. I. Edd. Manutiorum , Gryphii , Constantini , et Stephani halioni Neque tuter

magnos dolores , ut ueque increscente morbo ; quidam Codd. Neque inter magnos dο- lorea , aut ueque &c. Videtur legendum Neque inter viraguos autem dolores , neque

increscents morbo .

ri. Atque id quoque videndum est Lindenius leg. atque id quidem stidendum est , ut malebat pantinus : sed standum an liquis libris . 3 a. adstrictum corpus sit , ara Profuot Ita cod. Med. I. et Vat. VIII. alii, αα ει icturii corPus sit, an profluat; libri editi ,

mi adstrictum cor Pus sit , ara Profuat . 33. serius et rarius Ita Cod. Med. I. et Vat. vIII. alii, et omnes Edd. rarius et

3q. Cti m Pinguius , aut dulcius dari utut tm 9 Ed. Constantini in margine pro Piu guius habot jus piusue . Lindonius legeti m Pirague Jns , aut dulcius uari pinum.

35. Profluet Ita libri vulgati ; quod co

haeret tempore cum antecedenti Verbo P0- terit , et cum sequontibus erit , potet . In Codd. Mss. est Profluit .

156쪽

iliam; non nisi leni gestatione coipus agitandum; et pro genere mali subveniendum . Nani si venter fuit, aut si Stomachus noti continet, Ubi febris decrevit, liberaliter oportet aquam tepidam

Potui dare, et vomere cogere; nisi aut fariCes, arit Praecordia, aut latus dolet, aut vetus morbus eSt. Si Vero Sudor exercet, duranda cutis est δ' nitro, vel Sal C, qUae Ciam oleo miSCentur: δ' ac si levius id vitium est, Oleo CorpuS ungendum; Si vehementiu S, TOSa, Vel melino, vel myrteo, Cui Viniam ala Sterum sit adj ctum. Quisquis autem fluore aeger est, Crim Venit in balneum,

prius ungendus, deinde in solium demittendus est. Si in cute vitium est, frigida quoque, quam Calida aqua melius Utetur. Vbi ad cibum ventum est, δ' dari debet is valens, frigidus, sic Cus , simplex, qui quam minime Corrumpi Possit, PaniS tostus,

Caro as Sa, ' ' Vinum austerum, vel Certe SubauSterum; - si venter

profluit, Calidum; si sudores nocent, VOMitUSVe Sunt frigidum.' Desiderat etiam propriam animadversionem in febribus pestilentiae casus. In hac minime utile e Si aut fame, aut medica mentis uti, aut ducere alvum. Si VireS Sinunt, sanguinem mittere optimum CSt; praecipueque Si ' cum dolore febris est: si id parum tutum est, ' ubi sobris leVata e8t, Vomitu pectus purgare. Sed in hoc maturius quam in alii S morbis, dia Cere in balneum Opus est; vinum Calidum et meraCius clare, et omnia glutinosa; ' inter quae Carnem quoque generi S ejusdem. Nam quo Celerius ejusmodi tempe States Corripiunt, eo maturius auxilia, etiam Cum quadam temeritate rapienda sunt. Quod si puer est qui laborat, ne quo tantiam robur ejus est, ut Sanguis mitti possit, ' Cucurbi tulis ei utendum est; ducenda alVUS Vel a IV a Vel ptisanae cre more ; tum demum levibus cibis nutriendus. Et ex toto nora sic

37. uitro , vel sale Ita Cod. Med. I. et Vat. VIII. alii, et omnes Edd. vel ultro bvel sale .

33. ac si Ita in IIss. Vulgo leg. At si . 39. dari debet is Ualeus Cod. Med. I. et Vat. VIII. atque Ed. Linden1i , dari de

bet his palesus . 6O. pinum austerum , vel certe subausterum Ita Cod. Med. I. et Vat. VIII. ut

quo Ed. Lindetiit; alii Codd. et Edd. antiquae,

vinum asperum , vel certe subauεterum . .

4 i. si Menter Lindenius, et si venter. a. cunι dolore nam dolox ipse per se sanguinis detractionem requirit . Vide lib. P. cap. Io. Quidam Codd. Lubent cum Oudore ; Ed. Liudenii , cum ardore . a. ubi febris Ievata est Ita in plerisque

Codicibus. Med. i. et Vat. VIII. omnesque Εdd. habent ubi febris aut tenuata est , aut leoata est; sod in Edd. Constantini , et Lindonii ultimum est omittitur. Celsus levari , minui febrem saepe dixit , nu inquam te-tiuari . Glossema in contextum irrepsit . 3. inter quae carnem quoque ) Ita Codd.Mss. atque Ed. Constantini : ceterae Edd. inter quae quoque carnem . h. cucurbitulis ei utendum est ) Ita legit Lindenius . Ego mallem cucurbitulis urendum est. Veteres libri habent siti ei utendum est: sed Perperam. s. tum demuna leoibus cibis nutriendus 'Ita plerique Codices ; Med. I. et Vat. VIDtum denique his leVibus Sac. Vulgo legit tum demunι is lepiθαι Le.

157쪽

pueri ut viri curari debent. Ergo, ut in alio quoque genere

morborum, Parcius in his agendum est: non facile sanguinem mittor , non facito ducere alvum, non Cria Ciare Vigilia, fameve, 6 aut nimia siti, non vino curare. Vomitus Post febrem eliciendus est; deinde dandus cibus ex levissimis ; tiam iS dormiat; po-

redeat. Dandaque opera est, quantum seri Potest, ' ut inter opportunam abStinentiam Cibo opportuno, omISSi S Ceteri S , nutriatur.' Si vero ardens febris extorrct, D ulla medicamenti danda potio est; sed in ipsis accessionibus oleo et aqua refrigerandus est; quae miscenda manu sunt, donec albescant; ' eo conclavit CnenduS, quo multum et purum aerem trahere Possit; neque multis vestimentis strangulandus, sed admodum levibus tantum VClandus est. Possunt etiam super stomachum imponi folia vitis in aqua frigida tincta. Ac ne siti quidem nimia voxandus CSt. Alendus maturius est, id est ' a clio tertio; et ante cibum iisdem perungendus. Si pituita in stomacho Coiit, inclinata jam accessione Vomere Cogendus est; ' tum dandum frigidum ollas, aut pomum

ex iis quae stomaCho Conveniunt. Si Siccus manet stoma Chia S, protinus vel ptisanae, vel alicae, vel orygae Cremor dandus est, Cum quo recens adeps cocta sit. Cum Vero in Siammo incremento morbus est, utique non ante quartum diem, magna siti an tecedente, frigida aqua copiose praestanda est, Ut Libat etiam Ultra satietatem; et cum jam venter et prae Cordia ultra modum Tepleta, satisque refrigerata Sunt, Vomere debet. Quidam ne Vo

mitum quidem exigunt; sed ' ipsa aqua frigida tantum ad satie-

6. κut nimia siti , non oluo curare 9 Isain Ed. Lindenii . Codd. Mss. et Edd. omnes , Praeter Manutianas , habent nou olyto cura-rs , satis coupevit: quod ferendum non est . Manutii leg. aut nimia siti , coupcuit.

7. Posteroque die 9 Sic reposui ex Codd. Med. I. et Vat. VIII. Alii Codd. et Edd. antiquae habent postcro quoque die ; Εd. Lindenii , postero die . 3. abstiueat J Ita in margine Ed. Con- Mantinianae, et in Ed. Lindenii. Veteres

libri habent rebstineatur . 9. ut inter o ortunam abstinentiam cibo πPortuno , omissis ceteris , uutriretur Ita edidit Lindenius . Antea legebatur ut inter OPPortunam abstiuentiam c ibosque Ῥ- Portuuos Scc. I. extorret9 Caesarius legit exterret; Ρantilius mallet exercet . Sed nihil mutandum . Verbum extorreo caret exemplo i tamen, cum de febre ardente sermo sit , aptum Videtur. a. eo coraclapi leuerauus , quo multum

sec9 Ita in plerisque Codicibus. Med. I.

et Vat. v III. atque Edd. Paene omnes habent , et conclavi tenendus , quo multum

Ssc. In Ed. Caesarii pro quo est qui ; in Edd. Constanti iii , et Stephani , quo . I in

denius leg. Etiam remplo concla Mi leuendus , quo multum Sac. 3. α tertio die J Ita Cod. Med. I. et Vat. VIII. iidemque infra , usu reuis qua tum diem ; alii Codd. et omnes Edd. a die tertio ; et infra , nori aute diem quartum . 4. tum d ιndum Ita Cod. Med. I. et Vat. VIII. alii, et libri vulgati, et tunc

dandum .

5. ipia re qua frigida inutum ad satiet te in datα, Pro bac. Manutii, et Lindenius lineo verba ita dividunt : ipsa aquα frigida, tantum ad satietatem drata, Pro S c.

158쪽

ra. LIBER

tatem data, pro medicamento utuntur. Vbi utrumlibet sactum est, multa VeStC operiendus est, et collocandus ut dormiat. Fereque post longam sitim et vigiliam, Post multam Satietatem, Po Si infraCtum Calorem plenus somnias Venit, Per qUem ingen8 sudor effunditur; idque ρ praesentissimum aiaxili iam est: ' sed in iis tamen, in quibus praetor ardorem, nulli dolore S , nullus Praecordiorum tumor; nihil prohibens, ' Vel in thoraco, vel in pulmone, Vel in faucibus; non Ulcus, ' Non dejectio non proslu vium alvi J fuit. 3' Si quis autem in ejusmodi febre leviter tussit, is ne ne vehementi siti conflictator, neque hibere aquam frigidam de hei; sed eo modo curandus est, quo in Ceteris febri bus Prae CiPitur.' At ubi id genus tertianae est, ' quod λὶμ ιTαὶον medici appet Iant, magna Cura Opus est, ne id fallat. Habet enim ple rumque ' frequentes a C cessiones deces Sionesque ut aliud morbi

genus Videri possit J; porrigiturque febris inter horas viginti

6. Praesentissimum Quidam Codd. Prae-

strentis simium .

7. sed in iis tamen θ Lindenius , sed in

his tantum .

8. uel in thorace P Lindenius liaec verba

mittit .

et Stephani ; Cod. Med. I. et Vat. VIII. ntque Εdd. sex primae , Caesariana , et Rhielliana , non defectio , usu dejectio , non Erofluvium alui fuit . Constantinus pro dejectio margini adscripsit : , , duectis , renimi nempe , , . Sed defectio hoc sensu numquam Celsus usurpavit , nisi voce auim actndjuncta : qua ratione lib. 7. cap. 3. dixit ubicere animam . Cod. Med. I. et Vat. Vm.ntque Edd. sex primae , Caesariana, et Ruel linna habent uon defectio, non deIectis ,riou profluvium aloi fuit; Εd. Lindenii , nou defectio , non profluvium alvi fuit. Mihi vox defectio videtur ex aliquo Codice

addita , in quo mendose scripta erat pro dejectio : duas autem voces profluvium alvi margini adscriptas fuisse Iuto ad interpretandam vocem dejectio ; postea in conteX- tum traduci res . Porro apud Celsum dejectio passim occurrit ; olvi profluvium nusquam invenitur . Io. si quis nutem tu ejusmodi febre leo iter tussit , is ueque vehementi siti con

sic latur ὀoc. 9 ex Aphor. 5o. Secl. 4. In Ed. caesarii pro eonfictatur est confictari : quod Hippocratis , atque adeo Celsi

sententinni plane mutat ; ut notat Ronsseus . Sed cum ipse legat conflictu tur, Mon, ut ceteri omnes , conficturi , non erat , cur auspicaretur periodam tintic nh aliquo sciolondsutam fuisso . Nam quod in Ed. Pinetianxere noti invenitur ; nempe Pingius secutus est Ed. I 93. in qua item ut in duabus prioribus I 478. et I 481. deest . Deest etiam in

Cod. Foroliviensi , quem inspexit Morgagnus : scd est in Mediceis , Vnti Catiis, aliisque omnibus quos ego consului ; itemque in Edd. Constantini , Stephani , et Turnesii ;quarum ultimam Rotisseus ipse sequi solet. 11. Iesi ter Aliqui Codd. et pleraeque Edd. in his Lindeniana , habent leniter . I. quod ημιτριτ ον medici reppellant Vox medici videtur glossema . Nisi sorte desit Plerique . Cap. 3. hu)us lib. Id genu plerique medici ημιτριταιον πPellaut. a. freque utes 9 Ita Cod. Med. I. et Vat. um . alii , et omnes Edd. frequentiores .

3. fui cliud morbi gestus Mideri possitJ'Totum hoc margini adscriptum fuerat ad explicandum id quod infra est , ut quod

idem est , non idem esse videatur e Poste in contextum irrepsit .

h. Porrigitur qua febris inter horas viginti quatuor, et triginta rex P Libri antiqui habent porrigitque febris inter horas &c. Ed. Lindenii porrigiturque febris in horas&c, Recte porrigiturque; sed tuter hora

159쪽

TERTIUS. I 25

quatuor, ct triginta SeX; ut quod idem est, non idem esse videatur . sit magnopere neceSSarium est, neque dari cibum, nisi in ea remisSione quae Vera est; Ct Ubi ea Venit, protinus dari. Plurimique sub alterutro curantis errore SUbito moriuntur . Ac Disi ma0nopere aliqua reS Prohibet, Inter Illa SangU18 mitti debet: tum clari cibus, qui neque inCit et febrem, et tamen longum eJUS spatium SVS tineat. - ' Nonnumquam etiam lentae febres sine ulla remissione cor- ι A pus tenent; ac neque Cibo, neque ulli remedio locus est. In hoc

rationi opportunior fiet. Saepe igitur ex aqua frigida, cui oleum

sit adjectum, corpus ejUS Pertractandum est; quoniam interdum sic evenit, ut horror oriatur, et fiat initium quoddam Dovi motus ; DXque eo, Cum mδgi S CorpuS in Caluit, Sequatur etiam re missio. In his frictio quoque ex oleo et sale ' salubris videtur. At si diu frigus est, et torpor, et jaCtatio CorporiS, Non alienum est in ipsa febre dare mulsi tres aut quatuor Cyathos, Vel Cum cibo vinum bene dilutum. Intenditur enim Saepe ex eo febris; et major ortus Calor Simul et Priora mala tollit, et Spem remissionis, inque ea Curationis OStendit. Neque ' herpules ista curatio Dova est, ' qua nunc quidam traditos Sibi aegros, qui sub cautioribus medicis trahebantur, interdum Contrariis remediis Sanant . Siquidem apud antiquos quoque anto Herophilum et Erasistratum , maximeqiae Post Hippocratem fuit ' Petro quidam , qui febricitantem hominem ubi acceperat, multis Ue Stimentis ΟPeriebat , ut simul calorem ingentem, sitimque excitaret: deinde ubi paulum remitti coeperat febris, aquam frigidam potui dabat; ac si moverat Sudorem, eXPli Cuisse se a grUm judi Cabat; si non moverat , Plus etiam aquae frigidae ingerebat; et tiam vomere Cogebat . Si alterutro modo febre liberaverat, protinuS Suillam ASSam, et vinum homini dabat: si non liberaverat, de Coqiaehat aquam sale adjecto, eamque bibere Cogebat, ' Ut movendo Ventrem Pur-

non est mutandum : nam Celsus etiam cap. a. hujus libri dixit , spatia tuter accessiones porriguntur.

s. subito moriuntur subito in quibusdam Codicibus deest . i. salubris In multis Codd. et in Ed. Ruellii , utilis . a. hercules P Edd. Manutiorum , Stephalii , Lindenii , hercule .

sa in indicare videtur, qui Augustum contrarist medicina Periculo exemit; ut tradit Plinios lib. 20. cap. I. seci. 5. Et SVetonius in Augusto cap. 3I. distillatiouibus , jocinere Oitiato , ad desperationem redactus , contrariam , et reucipitem rationem edendi subiit : quia calidα fomenta non proderant, frigidis curari coactus auctore Antonio Musa .

4- Petro Caesarius , et alii, IΠετρων ;Lindenius , Petro 5. ut mopendo pessirem Purgαret Tria remedia videtur tentasse Petro: primum Sudoris , deinde vomitus, demum Purgationis

160쪽

126 LIBER

paret. Et intra haec omnis ejus medicina erat; eaque non minus grata fuit iis quos Hippocratis Successores non Tefecerant; quam Dono est iis quos Herophili vel Erasistrati aemuli diu tractos

' non expediorunt. Neque ideo tamen non est temeraria ista me

dicina: quia plures, si protinus a principiis ex Cepit, ' interimit.

Sed Cum eadem omnibus Convenire non possint, fere quoS ratio non restitiait, temeritas adjuvat. Ideoque ejusmodi medici melius alienOS aegros, quam SUOS DUtriunt. Sed est Circumspecti quo que hominis, et novare interdum, et augere morbum, et febres accendere; quia curationem, ubi id quod est non recipit, pote St. recipere id quod futurum os t. X. ' Considerandum etiam egi, febres ne solae sint, an alia quoque his mala aCCedant; id est num caput doleat, num lingua aspera, num PraeCordia intenta Sint. Si Capitis dolores sunt, rosam Cum a Ceto miscere oportet, ' et in id ingerere: deinde ha-

hero duo pitacia, ' quae frontis latitudinem, longitudinemque

aequent; ex his invicem alterum in aceto et rosa habere, alte Tum in fronte; aut intinctam iisdem lanaria sucidam imponere. Si acetum offendit, pura roga utendum est; si rosa ipsa laedit, oleo acerbo. Si ista parum juvant, tori potest vel iris arida, vel nuCes amarae, Vel quaelibet herba ex refrigerantibus: quorum quidlibet ex aceto impositum dolorem minuit; sed magis aliud in alio. Juvat etiam panis cum Papavere injectus; Vel Cum rosa Cerussa, SpumaVe argenti. Olfacere quoque Vel serpγllum, vel anethum Non alienum est. At si in praeCordiis inflammatio et dolor est, Primo Superimponenda Sunt Cataplasmata reprimentia; ne, si Calidiora fuerint, Plias eo materiae concurrat: deinde ' ubi prima inflammatio se remisit, tunc demum ad calida et humida

Per Ventrem, ope aquae salsae. Asclepiades quoque Gquam a Isar/ι purgationis causo bibere cogebat ut dicitur cap. a . hujus 1ibri. Cod. Vat. viii. habet ut pomendo ventrem Purgraret ; ntque ita legitur in margitio Ed. Constantinianae , et in Ed. Lindenii. 6. non expedierunt θ Cod. Μed. I. et Vat.

III. nou adjuverunt.

. interimit 9 Sic reposui pro luteremit. Commutatio litterarum i et e frequentissima est in antiquis libris. Codd. Hss. cap. 1. hujus lib. hahent nou peremit pro nou Perimit ; et cap. I. lib. 2. diutinis molis fa- rigatos interemit pro luterimit . Alia alibi

adnotavi .

Med. I. et Vat. VIII. alii, et omnes Edd.

au aliα his quoquc &c. a. et in id ingerere 9 id est in caput .

Simiter loquitur lib. 8. cap. IO. Seet. 7. iugerendumque subinde tu eas fascias es calidunt oleum et Uinum . Scaliger putat haec Verba ex glossemate esse addita . In

Cod. Vat. v. et in Ed. Lindenii legitur et ict

ingerere .

3. quae froutis latitudinem , longitudinemque aequeut 9 Ita Cod. Med. I. et Vat. vIII. alii , et omnes Edd. quae latitudinem frontis &c. h. ubi prima infammtitio se remisit θCod. Med. I. et Vat. VIII. habent si primo iEd. Ruellii, iιbi primo . Fortarse legenduid ubi primum .

SEARCH

MENU NAVIGATION