장음표시 사용
161쪽
veniendum est; ut ea quae k remanserint, discutiant. Notae vero iustaminationis sunt quatuor, rubor et tumor, Clam Calore Ct dolore. Quo magis erravit EraSistratus, qui febrem nullam sine hacesso dixit . Εr ro si sine 1nsammatione dolo I e St, ΠΙhIl 1mponeu
flammatio, neque febris, Sed tantum praeCordiorum dolor est,
et scabra est, detergenda Primum penicillo est ex aqua calida: deinde ungenda mixtis inter Se rosa et melle. Mel Purgat, roSareprimit, simulque siccescere non sinit . At Si scabra non est, sed arida, ubi penicillo detersa est, ungi rosa debet, Cui Cerae paulum sit adjectum. M' Solet etiam ante febres esse frigus; idque vel molestissi- XΙ.mum morbi genus est. Vbi id exspeCtatur, omni potione prohibbendus aeger est: haec enim paulo ante data multum malo adjicit. Item maturius Vesto multa tegendUs est; admovenda partibus iis pro quibus metuimus , siCCa et Calida sementa ' SiC, ne statim vehementissimi calores incipiant, Sed PaUlatim increscant; per fricandae quoque eae parteS manibuS tinctis CX Vetere oleo Sunt, eique adjiciendum aliquid ex Calefacientibus; contentique medici quidam una frictione, etiam ex quolibet oleo, sunt. In harum febrium remissionibus nonnulli ' tres, aut qUatuor Sorbitionis Cyathos , otiamnum manente febre, dant: deinde, ea bene finita, reficiunt stomachum cibo frigido et k levi. Ego tum hoc puto tentandum, Cum Parum Cilbia 3 Semel, et PoSi febrem datus Pro dest . Sed curiose ' prospiciendum est, De tempus remissioniS decipiat: saepe enim in hoc quoque genere valetudinis jam minui febris videtur, et rursus intenditur. Itaque ei remissioni Credendum ost, quae etiam immoratur, et jactationem, A foetorem quo
6. statim ipsa febris solo et Al. soloit. In quibusdam Codd. deost statim . 7. sicca et scabra est Ita Cod. Med. I. et Vat. VIII. alii, et libri editi, sicca
8. paulum sit adjectum Ita Cod. Med. t. et Vat. VIII. alii , et Onanea Edd. sit Pau- . tum adjectum . I. sic , ne statim θ Lindenius , sic , ut
spiciendum, ne &c. alii Codd. et antiquae Edd. PersPiciendum est, ne S c. 5. foetoremque quemdam oris , quomoζην Graeci vocant Vorba haec ab aliquo sciolo addita videntur . Mulierculae niunt , ex pravo quodam odore quom aliquis ab oleemat , se noscere hominem febricitare . Lindenius ita log. fervoremque corPoris , quem ζεσιν Graeci pocant . Ad hunc locum ita scribit Morgagnus : Nou di lic rei h neclectio ; si modo editiover pererer , codice, ve eamdem haberent . Sed quotquot illarum astud me sunt, et codex quoque hic mire rutEr se cous eutiunt , iu onauibusquσric legitur , laetoremque quemdam oris . quem oξην Graeci vocant.
162쪽
quemdam oris, quem ο ν Graeci vocant, minutat. Illud satis .ecuria venit , Si quotidie Pares accessiones sunt, ' quotidie s parvum Jcibum dandum: si impares, post graviorem, cibum , Post levio
rem , aquam mul Sam.' Horror autem eas sere febr S anteCedit, quae Certiam ha bent ' circumitum, et ex toto remittuntur; ideoque ' tutissim ac sunt, maXime Iiae Corationes admittunt. Nam Ubi incerta tempora fiant, neque alvi diaetio, Deque balneum, neque Viniam, neque medicamentum aliud recte datur. Incertum est onim quando se-hris ventora sit: ita fieri potest, Ut si subito Venerit, summa in eo pernicies sit, quod auxilii causa in sit inventum . Nihilque asini seri potest, quam Ut primis diebus bene ' abstineat aegor; deinde sub decessu febris ejus quae graVissima est, Cibiam Sumat. At Dbi certus circuitus est, facilius omnia illa tentantur ;Τ quia
magis proponere nobis et a CCOSSioniam et deceSsionum vices possumus . In his autem, cum M inveteraverunt, utilis fames Don est:
primis tantummodo diebus ea pugnandum est: deinde dividenda curatio est, et ante horror, tum febris diSCutienda. Igitur cum primun aliquis inhorruit, et ex horrore incaluit, dare ei oportet
potui tepidam aquam 5Uhsalsam, et Vomere clam Cogere: nam fere talis horror ab iis oritur, quae biliosa in Stoma Cho resederunt. Idem faciendum est, si pro X imo quoque Circuitu BeqUe ACcessit: saepe enim sic discutitur. Iamque quod genus febris sit, scire licet. Itaque sUb exspectatione proximae ACCOSSionis, quae instare tertia potest, deducendus in balneum eSt; Z.dandaque opera, ut per tempus horroris in solio sit. Si ibi quoque senserit, ni hilo minus idem sub exspectatione ' quartae ACcessionis faciat: siquidem eo quoquc,modo ' saepe is discutitiar. Si ne balneum
6. quotidie sparς υιδ cibum claudum 9 in Veneto, et in Edd. Caesarii , Lindocti,
Voxiporoum tollenda est. Celsus numquam aliorumque . dixit cibum P rv m dixit, exiguum tu lib. 5 . qui m gis PrOPonere uobis P Ita Cod. a. cap. IA. -et -alibi. Sed hie praecipit, non Med. I, et Vat. VIII. alii, et omnis Edd. qui modus cibi, sed quo die dandus, quo qtaio faciliu3 Prol'onere nobis. Sed et ma- non dandus cibus sit; ut apparot ex verbis Sῖβ et foculus glossemata sunt. sequentibus si imPorcs CGaiones suut , 6. inveteTaverunt /Ita Cod. Med. i. et post grapiorent , Kibum i Post Ieviorem , V t. V - alii, et om nos Edd. pete a serunt. ει quom muls rem . T, daud que Opera Ilx.Cod. Med. i. . sti cu itum Jta Cod. Vat. VIII. alii, et Vat. Vm. alii , et omhes Edd. danda- et omnes Edd. circuitwm , OPrya est. a. tutissima ct sunt , Aphor. 43. Seci, *e 8- qu sitiae necessionis Ita Cod. Med. i.
q. rabstineat Med. I. Vat. VIII. nliique 9. saepe is discutitur 9 Ita M. Linde-Codd. atque Εdd. sex primae, et Manutia- nil Cod. Mod. I. et Vat. Vm atque aliae inae habent obstineatur; sed in Cod. Medi- Edd. ἔαve id uiscutitur; alii Codd. sreepe id ceo em ndatum egi abstines s et ita legitur eaCuιitur; Ed. Salingisc. saepe discutitur,
163쪽
quidem prosuit, ante accessionem allium edat, aut hibat ' aquam calidam cum pipere: siquidem ea quoque aSSU mPta calorem mO-vent, qui horrorem non admittit. Deinde V eodem modo quo instigore praeceptum eSt, antequam it horreSCere Possit, operiatur: ' somentisque, sed Protinu8 validioribu8, totum Coi Pus Cia Cum
Si nihilo minus horror perruperit, multo oleo CalefaCto inter ipsa Vestimenta persundatur, Cui aeque ex Calefacientibus aliquid sic adjectum; adhibeaturque frictio, quantam is SVS tinere Poterit, maximequo in manibus et cruribus; et spiritum ipse contineat Noque desistendum est, etiam Si horror est: saepe enim Perti nacia juvantis malum corporis Vincit. Si quid evomuit, danda aqua tepida, iterumque Vomere Cogendus CSt: utendum irae eisdem est, donec horror finiatur. Sed praeter haec dia Cenda alvus est, si tardius horror 'ε quiescit: siquidem id quo liae exonerato Cor poro Prodest. M Vltimaque post haec auxilia sunt gestatio 'r et frictio . Cibus autem in ejusmodi morbis maXime dandus est, qui mollem alvum praestet; '' Caro glutinosa; vinum, Cum dabitur,
' Haec ad omnes ' circumitus febrium portinent: discernendae XIII. tamen Singulae sunt, sicut rationem habent dissimilem. Si quo tidiana est, triduo primo magnopere abstinere oportet; tum cibis altero quoque die Uti. Si res inVeteraverit, Post febrem experiri balneum et vinum; magisque si, horrore Sublato, hae C SUPereSt
II. eodem modo quo &c. Ita Cod. Med. I. Et Vat. VIII. alii , et Iibri vulgati , eo modo qui; infra vero , PraecePlus est pro Praecutum est . I a. fomentisque, sed Protinus onlidioribus 9 Dicit sed protivus I quia Capite an tecedenti dixit admope uda esse sicca et ca lida fomenta sic, ne statiuι oehementissimi calores incipia ut . Sic autem reposui ex cod. Med. I. et Vat. vi. Alii Codd. habent fomentisque se protinus Oalidioribus; Εdd. antiquae , fomeutisque Protiuus Ualidioribus ; Ed. Lindenii , fomentisque Protinus ealioribus . Sed cur non palidioribus ' cum etiam lib. q. cap. Iq. ita sit: admo pers sicca et calidα fomento , sed Primo Ievia , deinde Malidiora . 13. et cruribus J Ita Cod. Med. i. et Vat. viri. alii, et libri editi, et Pedibus. I l. etiamsi horror eri 9 In Cod. V t.
vIII. deest verbum est . Med. I. habet etiam
si horret ; Εd. Lindenii, etiamsi horror redit. 15. quiescit Ilx Cod. Med. I. et Vat. τω. atque Edd. Manutiorum , et Stephani; alii Codd. cetera que Edd. quiescet. 16. Vltimaque9 Ita Cod. Med. I. et Vat. VIII. alii , et Edd. antiquae , Vltima quo
que ; Ed. Lindenii , Ultima .r . et frictio 9 in qua Persistendam e Sac-pe enim pertinacia jupantis malum corPO-ris olucit, ut modo dictum est . Constantinus haec adnotat : is frictioncm jam posuit . Ergo hic pectatio. Alii itio, vel ambulatio G . Quasi vero non Praecedat gestatio ; et inter Plura gestationis genera non sit etiam vehiculum . Vide lib. a. CaP. IS. Lindenius leg. et ambulatio . I 3. caro glutivosa &o. Lindenius, occraro glutinosa . Vinum cum Enὀitur , Gu
I. circumitus 9 Ita Cod. Vat. VIII, alii, et omnes Edd. circuitus
164쪽
XIV. ' Si vero tertiana quae e X toto intermittit, aut quartana est, mediis diebus et ambulationibus uti oportet, aliis quo exercita tionibus , ot unctionibus. Quidam ' ex antiquis medicis Cleoplia im
put aegrum multa calida aqua persundebat, deinde vinum dabat. Quod, quamVis pleraque ejuS Viri praecepta secutus est Ascle piades , recte tamen praeteriit: est enim ancep8. Ipse, si tortiana febris est, tertio die post accessionem dicit alvum diaci oportere; quinto post horrorem Vomitum elicere; deinde post febrem, sicut illi mos erat, adhuc Calidis dare cibum et vinum; sexto cliein lectillo detineri: Sic enim soro, ne septimo die fetiris accedat. Id saepe seri posse verisimile est. - Tutius tamen est, ut hoc ipso ordine utamur; tria remedia, Vomitus, alvi ductionis, k vini,
7 nec vitium, nisi post accessionem diei septimi hibat . Si vero primis diebus discussus morbus non est, inciditque in Vetusta tem , quo die febris exspectabitur, in lectulo se contineat; post febrem perfricetur; tum, cibo a SSU pto, bibat aquam; ' postero die L qui vacat J ab eXercitatione Un Ctioneque, aqua t3ntum Colmtentus , conqUiescat. Et id quidem optimum est. Si vero imbe cillitas urgebit, et post febrem Vinum, et medio die paulum CL
a. ex antiquis medicis Ita Cod. Med. I. et Vat. VIII. alii, et libri vulgati, em antiquioribus medicis . 3. Per C Put aegrum multa calida aqua perfundebat 9 Eadem forma utitur cap. a C. hujus lib. corpus tribus aut quatuor am-Fhoris , aquae frigidae , totum per c vulperfundendum est ; et cap. 23. Per craput multa aqua frigida aeger Perfundatur . Sic autem reposui ex Cod. Med. I. Vat. III. aliisque multis . In quibusdam legit. per caPut aegri S c. in omnibus Edd. caput re egri &c. q. Tutius tamen est, ut hoc isso ordiane utamur; tria Scc. 9 Vox ipso aliena videtur , minimeque sententiae congruit . Nam Celsus praecipit, non eodem ordine quo Asclepiades , sed diverso , eoque tutioxi utendum esse . Caesavius leg. Tutius tamen est , ut ipso ordine utamur , tria & c. Lindenius , Tutius tam eu est , hoc ipso ordine , tria & c. s. vini J Ita Cod. Med. I. et Vat. VIII.
In aliis , et in libris vulgatis additur Polus s
6. tertio die J Ita Cod. Med. I. et Vat. III. alii , et omnes Edd. die tertio .
7. nec vinum , uisi Post accessiouem cIei
septimi bibat Ita in plerisque Codicibus .
Vat. Vi II. habet ne Vinum , uisi post nccessiouem diei septimi bibat ; Med. I. uevinum , uisi post accessionem die septimi bibat : ab antiqua autem manu , us mutat imin nec , septimi in septimo. Inde Edd. antiquae, uec vivum, nisi post accessionem, die septimo bibat . Lindenius leg. ucc pinum , nisi Post reccessionem , die septimo bibere .
8. postero die L qui vacat' αb exercitatione &c.' Ita habent Cod. Med. I. et Vat. v III. alii , et Edd. antiquae , postero die
quo ni. codd. qua ) cibo vocat , et ab
exercitatis uo S c. Sed consideranti sacile apparet , ditas voces qui Macat supervacuas esse , et addititias . Nemo enim ignorat , in tertiana, quae ex toto intermittit, alterum
diem esse integrum ; idquo Celsus jam dixit
cap. 3. hujus libri . Supervacuum etiam est quo cibo vacat , ut niti legunt itemque , qus a cibo vacat , ut est iu Εd. Lindenii:
cum sequatur 'qua tantum contentus con
quiescat . Omnino legendum Pol ero die re,
165쪽
' Eadem' in qυ artana facienda sunt. Sed cum haec tarde ad- AV.
modum finiatur, nisi primis diei os discussa est, diligeutius ab
cum horrore febris accessit, eaque deSiit, eodem die et postero tertioque continere se debet, et aquam santummodo Calidam primo die post febrem sumere; biduo proximo, quantum fieri potest, De hanc quidem. ' Si quatio die Cum horrore febris revertitur, Vomere, Si Ciat ante praeceptum est; deinde Post febrem modicum cibum sumere, Vini quadrantem ; POStero tertioque die abstineae, o qua tantummodo Calida, si Sitis est, assumpta. - Septimo die balneo frigus praevenire; Si febris redierit, ducere alvum; ubi
' eodem modo sumere cil)um et vinum; biduo proximo se abstunere, frictione SerVata. Decimo die rursus balneum experiri; et si postea febris a CCessit, aeque perfricari, Vinum Copiosius bibere. 7 AC SiC ProXimum est, ut quies tot dierum,.et,abstinentia CUm ceteriS QVae PraecipiuntUr, febrem tollant. Si vero nihilominus remanet, aliud ex toto sequendum est Curationis genus; idque agendum, ut quod diu sustinendum eSt, Corpus faCile SUS-
tineat . Quo minus etiam Curatio probari Heraclidis Tarentini debet, qui primis diebus ducendam alvum, deinde ' abstinendum in septimum diem dixit. Quod ut Su Stinere aliquis PoS Sit, tamen,
etiam febre liberatus, vix refectioni valebit: adeo, si febris saepius accesserit, Concidet. Igitur si tertio de Cimo die morbus ' m nebit, balneum neqUe ante febrem, neque PoSt eam tentandum
1. feri debereto Ita Cod. Med. I. et Vat. v III. alii, et libri vulgati, debeat feri.
Lindenius , qu reris dis, si cum horrore Zoc. 3. Septimo die bstineo frigus procvenire , si febris redierit Soc. Ita Med. i.
Vat. VIII. aliique Codd. otque Edd. sex Primae , et Caesariana . In aliis Codd. ceterisque Edd. multis vocibus perperam ito
couliuere se debet , et aquα tantummodo
calida , si sitiet in Ed. Linden . si sitis est ) tati , ac tum ita septimo in Edd.
Manut. Steph. et Linden. uono θ die balneo frigus praevenire , et si febris redis rit S c. q. in Muctione θ Ita multi Codd. et Ed.
princeps ; Cod. Med. I . ct Vat. Vm. Cete-vaeque Edd. inunctione . . 5. eodem modo sumere cibum et oinum ;b: duo proximo se abstinere Celsus alias dixit, α cibo abstinere ; et abstinere absolute : se abstinere Duinquam dixit . Liu-denius legit eodem modo sumere cibum , et uino biduo proximo se abstinere : sed veri eram.
6. Decimo die P die scilicet quartae accessionis . Lindenius leg. Decimo tertio die ;haud animadvertens , infra sequi Igitur si tertio decimo die morbus manebit . 7. Ac sic Proximum est , ut quies tot dierum , et abstinentia Scc. 9 Ita legitur in margine Ed. Constantinianae , et in Ed. Lindonii. Codd. Med. I. et Vat. VIII. habent Ac proximum est tot dierum ut abstinere tire sicc. Alii Codd. ac si proximum est quica tot dierum et abstinentia Sac. Edd. rentiquae ex Palavicino , ac si Proximum est quies tot dierum , ut abstinentia SQQ.3. αbstinendum iu septimum diem ' Al. abstinendum usque tu septimum diem . 9. manebit Ita in Ming. ct in Ed. Principe ; in ceteris Edd. rem 'urbit .
166쪽
erit; nisi interdiam iam honore discusso: horror ipse '' per os
quae SVPra Scripta Sunt CXPugnandus. Deinde Post febrem oportebit ungi, et vehementer perfricari; Cibrim Ct Validum, et sortiter assia mero; Uivino uti quanto libebit: po Stero die, Cum satis quieverit, ambulare, exerceri, ungi, '' Persi iCari s sortiter J, in ci-hum Capere sine vino: tertio die abstinere. Quo die vero schreme XSpectabit, ante Sorgere, et e XerCeri, '' dareque operam, ut in ipsam exercitationem 'β febriS temPUS in Currat: sic enim sael eilla discutitur. At si in opere o CCupavit, tUm demum se reCiPere. In ejusmodi valetudine medicamenta sunt oleum, frictio, exercitatio, cibos, Vinum. Si Venter adstriCtias est, Solvendus est. Sesct haec facile validiores faciunt: 'q si imbecillitas oecopa-vit , pro exercitatione ge Statio est: Si ne bara C quidem sustinet, adhibonda tamen frictio est: Si haec qUO IUe Vehemens onernt, intra ietem et unctionem et Cibum '7 Subsistendum est: clancla
que opera est, ne qua cruditas in quotidianam id malum vertat. Nam quartana neminem jugulat: Sed si ex ea sacta quotidiana est, in malis aeger CSt: quod tamen, nisi culpa vel aegri vel
. CVrantiS , Dumquam sit. XVI. ' At si dii ae quartanae Sunt, ' neqUe eae qURS Pro POSVi, CXercitationes adhiberi possunt; aut e X toto qui e SCere opus est, aut
si id dissicile ost, leniter ambulare; ' considere diligenter in vo Iutis pedibus et capite; quoties febris accessit et clesiit, cibum modicum sumere, et Vinum; reliquo tempore, nisi imbecillitas urget, abstinere. At si duae febres paene junguntur, Post utram-
IO. Per.ea quae sui'r scripta sunt θ Ita Cod. Med. I. et Vat. VIII. alii, et omnes Edd. Per eademiquae suprα Preter cripta
II. Oino uti quanto libebit Ita Cod. Vael. V m. et Ed. Lindenii : alii Codices atque Edd. antiquae, pilio uti quantum libebit . ra. Perfricari Vortiter JJ Celsus vehementer Pexfricari et paulo supra , et alibi di-αit : fortiter nulli bi . Itaque si hoc advex-hium retineatur , cum sequenti verbo cibum capere conjungendum erit , sicut supra . Mihi perperam inculcatum yidetur . 13. cibum capere Ita in Codd. Med. i. et Vat. vm. in aliis Codd. ot in omnibus Edd. cibum acciPere . I 4. dareque operam Ita Cod. Med. I. et Vat. VIII. Hoc verbum pendet a superiori oportebit . In aliis Codd. et in plerisque Edd. legit. darequc Ver in uora Vortet ; in Edd. Pingit, et Lindenii , dareque
15. febris tempus incurrat 9 Ita Cod. Med. I. et Vat. VIII. alii, et omnes Edd. tempus febris incurrat . 16. si imbecillitas9 Lindenius log. siuimbecillitas , ut habet in margine Ed. Constantini . 17..subsistendum Cod. Med. I. et Vatum. atque Edd. multae habent sistendum; alii Codd. et Ed. Rueliti, sustinendum . Lindenius leg. consistendum : ego, subsisten cum . Sic cap. ac. huius lib. in iisdem sorbitionibus subsistendum . I. usque eae quas proposui Sac. Cae sarius , et Lindenius , nequc , quas P πο- sui &c. a. considere In margine Ed. Constantinianae , et in Ed. Lindenii legitur hinc cou-
sidere . Ego, si quid addendum, mallem
167쪽
que cibum sUmere: deinde vacuo tempore et ' moveri aliquid, et post unctionem cibo Uti. Cum Vero VetUS quartana raro, DiSi vere solVatur; utiqUe eo tempore attendendum est, ne quid fiat, quod valetudinem impediat. ProdeStque in Vetere quartana mutaro subinde victos geniis; a vino ad aquam, ab aqua ad vinum, a lenibus cibis ad acres, ab acribu S ad leneS transiIe; es SV radicem, deinde vomere; jureve pulli gallinacei Ventrem resolvere; oleo ad frictiones adjicere calefacientia; ante a CCessionem sorbere vel aceti cyathos duos, ' vel unum sinapis cum tribus graeci vini salsi, vel mixta paribus portionibus, et in aqua diluta piper, castoreum, laSer, mγrrham. Per haec enim Similiaque corpUS agiutandum est, ut Ino Veatur ex eo statu quo detinetur. Si febris
quievit, diu meminisse ejus diei convenit δω .e are frigus,
calorem , crUditatem, lassitudinem. Facile enim revertitur, Di Si, sano quoque i aliquamdiu timetUr. X quartana quotidiana facta est, ' cum id vitio in ciderit, per biduum ' abstinere oportet, et frictione uti; aquam tantia modo Vespere potui dare. Tertio die saepe sit, noe febris accedat: sed sive fuit, sive non suit, CibUS Post a CCessionis tem-
ma Aima imperari L corpori J potest, et Dictione quotidie uteΠ-
particulae ac et at saepe inter se commutantur . Lindenius legit et si manet.
h. per tridreum 'Lindenius , Per bidreum .
3. vi operi reliquid θ Lindenius legit mo-peri aliquαntum , ut est in margine Ed. Constantinianae . Sed vide adnotationem 12.
ad cap. 3. lib. I. q. vel unum sinapis eum tribus graecioiui salsi ; oel mixta Me. 9 Lindenius legit pel unum sinapis, cum tribus graeci pinicaIsi , pel mista paribus portionibus i et in aquα Hi Iuta, piser ric. i. cum id ςιtio inciderit 9 scilicet eu ας et aegri , vel curantis; ut' dixit in fine capitis superioris. Perperam Lindenius legit eum id initio luciderit. a. abstiuere vortet, et frictione uti Soc. Ita Cod. Med. I. et Vat. VIII. In al; is Codd. et in antiquis Edd. deest particula et . Lindenius legit αbattuere vortet, sespere frictione uti, et aquam tantummodo Potui
a. ac si manet' Ita cap. 23. hujus libri ac si manet, curandur jαm ut longus est. veteres libri habent at ii. mavel : sed s . αbstinentia, quαutta maxima ar e
rori scorpori J potest Ita Εd. Lindeniis
Veteres libri, quouita maxime &c. Celsus cap. 6. hujus libri ita scripsit Iu hoc geuers morborum imperasse famem , 4itim , pigiliam prodest; et lib. 7. cap. a C. Fivires Pαtiuntur , imperanda tridui abs nentia est. Eodem midis hic scripsisse Puto :corPori ineptum' glossema esse . Forari enim corpori , sed aegro abstinentia imperanda est. et a I . hujus libri; in cap. I. libaei a. ehJiri cap. a S libri 6. Vide quae ad loea 1lla adnotavi. 1. curatio θ Ita in margine Ed. Coustantinianae , et in Ed. Lindenii. Vetere. libri habent ratia . a. qui certis partibus arsignari nou Pos-runt Lindenius Constantinum Secutus, qui palliculam uou delendam censuit, ita
168쪽
certis partihUS assignari non Po8Sunt, protinus jungam . Incipiam ab insania, primamque hujus ipsius partem aggrediar, qUae et acuta, et in febre est: - φρενησιν Graeci appellant. Illud ante
omnia scire oportet, interdum in accessiora o aegros desipere, et loqui aliena. Quod non quidem leve est; neque incidere Pote St, nisi in febre vehementi: non tamen aequo P e Stilariam e St: nam Plerumque breve esse Consuevit, levatoque accessioniS impetu, Protinus mens redit. Neque id genus morbi remedium aliud de iiderat , quam quod in curanda febre praeceptum e St. ' Phrene-
Si S Vero tum demum est, Cum continua dementia eg se incipit; aut cum aeger, quam Vis adhUC Sapiat, tamen qUa Silam Vana 8 ima
gines accipit: Persecta est, ubi mens illis imaginibus addicta est. Εjus autem Pliara genera fiant: siquidem ex phreneticis alii hulares, alii tristes sunt; alii facilius continentur, et intra Verba desipiunt, alii A consurgunt, et violenter quaedam manu faciunt;
atque ex his ipsis alii nihil nisi impetu peccant, alii etiam artes
adhibent, summamque speciem sanitatis in captandis malorum operUm occasionibus praebent; sed exitu deprehenduntur. Ex his autem eos qui intra verba de Sipiunt, aut leviter etiam manu Peccant, onerare asperioribus Coercitionibus SV pervaculam e Streos Vero qui Violentius se gerunt, Vincire convenit; 7 ne Vel S,
legit qui certis partibus assignari porsunt.
Constantinus noverat insaniam , lethargum , Paralysin , comitialem , regium , aliosque mox-
hos , de quibus agitur in reliqua hujus li-hri parte, certis sedibus assignari posse: sed animum non advertit ad ea quae habentur initio sequentis lib. 4. Hactenus rePerluutur ea genera morborum quae in toris corporibus ita sunt, ut iis certas sedes assignari non possint. Morgagnus autem monet Uectandum esse, non quid aliis , et his nostris potissimum , sed quid Celsi, aliorumque latinorum Seriptorum temporibus apud ipsos iu usu esset. . et Serenum Sammonicum Iethargi , et comitia- Iis, , ac regii morbi , et ceterorum qui sunt supra nominati , curatioue1 1 Orsum , ex-rraque aliorum qui ceteris Partibus assignantur, ordinem proposuisse Sed ante Sammonicum , et V alerianum Plinius Major idem fecit quod Celsus. Nam lib. 26. cap. Io. Postquam anginam, tussim , Pleuritidem , pe-νipneumoniam , stomachi, jecoris , vesicae
vitia , eorumque remedia recensuerat , cap. II. feci. 67. ejusdem lib. ita scripsit: Nunc Peractis malis quae in embratim sentiun
tur , dicemur de his quae totir corporibus
grassanιur . In his autem numeravit insaniam, morbum comitialem , regiam , phillisin . 3. cpρενησιν Graeci appelloent θ Ita in Codd. Mss. Edd. sex primae habent Graeci phreuerin revellaui; Manutianae , Graeci γρενίτιν repellant; ceterae , Oroeci pρενῖτιν appellant. Sed a Latinis phrenesin nominari video . Seneca lib. I. de Ira cap. 13. isto modo dic, et phrenesin, et insaniam piribus uecessariam, quio fave Pamlidiores facit. Plinius lib. 24. cap. 9. Seci. 38. in lethargia et phrenesi . 4. Phrenesis 9 Lindenius , et alii eum Manutiis legunt Phrensese 5. ex phreneticis phrenetici dicuntur etiam a Cicerone in lib. I. de Divin. cap. 38. a Seneca in lib. 3. de Ira cap. 26. et in lib. de Con-βtant. cap. I 3. et in Epist. I 5. Lambinus qui dem in citato Ciceronis loco pro phreneticis margini adscripsit phreuiticis.; sed nullius codicis auctoritate allata . Ego secutus sum Codd. Mss. et Edd. sex primas. Edd. ceterae habent ex Phreuiticis. 6. conrurgunt Lindenius, ius urgunt .
7. ne vel sibi, pel alteri noceant) Al. ne vel alteri, vel sibi noceant. Id olim M. Aurelii, et commodi decreto cautum
169쪽
hi vel alteri noceant. Ne Ino Croden lum CSt, Si vinctus aliquis, dum levari Vincialis cupit, quamuis Pria denter et miserabilitera ciuitur; quoniam is dolus insanientis CSt. sere Vero antiqui tutales aegros in tenebris habebant; eo quod illis Contrar1um ess6t xterreri, et ad quietem animi tenebras 19Sas Conferre aliquia iudicabant. At Asclepiades, tamqUam ' tenebris'iPSis tementibus in lumine '' habendos eos diXit. '' Neutrum autem Perpetuum est: alium enim lux, alium tenebrae magis turbant; reperiuntuique in quibus nullum discrimen deprehendi Vel hoc, vel illo modo possit. Optimum itaque est Utrum qiae eX periri: et habete cum qui tenebras horret, in luCe; eum qui liacem, in tenebris. At ubi nullum tale discrimen est, aeger, Si Vires habet, loco lucido; si non habet, obscuro continendu8 e St. Remedia vero adhibere, ubi maxime furor urget super UaCUum eSt: Simul enim febris quoquo increscit. Itaque tum uihil nisi Continendus aeger est: ubi vero res Patitor, festinanter subVeniendum est.' Ascle piades perinde esse dixit his sanguinem mitti, ac si trucidentiar: δ rationem hanc secutus, quod neque inSania esset, nisi febre intenta; neqUe sanguis, nisi in remis Sione ejUS, TCCte mitteretur
' Sed ipse in his somnum multa frictione quaesivit; cum et initentio febris somnum impediat, et frictio non nisi in remissione ejus utilis sit. Itaque hoc quoque auXilium debuit praeterire Quid igitur est y Multa in praecipiti periculo recte fiunt, alias omittenda. sit 'si continuata quoque febris habet tempora, quibus;
gri '' Patiuntur, sanguis quoque mitti dehet. '' Minus deliberari
fuit. Vide lib. I. Digest. Vet. de Ossic. febre intenta. l Praesid. Tit. I 4. 15. Seu ipfr in. his somnum multa Di ctisue quaesivit , cum et Plut sutio febris 8 c. Lindenius Ieg. Ipse tu his somni mimulta frictione quaesiςit . Sed cum et intentio febris somuum, impediat ; et frictio non, uisi in remissioue ejus utilis sit : hoc quoque auxilium debuit Praeferire .
16. contiuuata sanctemita, Coutinum . I7. ut uon optimum, sic tam ctu secundum9 Eadem dicendi forma utitur lib. 3. car. I 6. Eae Musmodi cs sibi ιs , ut tardius quam ex capitis , sic tamen intrα triduum lio, uo moritur. Lindesnius legit ut nou optimum , sic satis tumere secundu Πι .18. remediis tempus Al. remedii temPu . I9. Patiuutur 9 Caesarius , et alii, P
o. Minus deliberriri potest Faciliovem.
prude uter et miserabiliter loquitur9 Ita in Codd. Med. I. et Vat. vi IL. Alii Codd. omnesque Edd. habent dum leostri oluculis cupit , 4αuum jam ae fingat , quamvis Pru deuter et miserrebiliter loquretur ; scilicet ex
s. tenebris ipsis9 Lindenius, ipsis tenebris. Io. haheudos eos dixit 9 Alii, hubendos
esse dixit . II. Neutrum reutem P Ita Cod. Med. I. et Vat. v III. alii , et omnes Edd. Neutrumtamen .ia. Itaque tum Lindenius , Tum itaque. I 3. ratiouem hanc Lindenius , hanc rationem .
170쪽
potest, an alvias ducenda sit. Tum interpoSito die convenit caput ad cutem tondere; deinde aqua fovere in qua D verbenae aliquae de Coctae sint ex reprimentibus; aut prius fovere, deinde μ' iondero, et iterum s vere; ae novi S Si me rOSn c. I ut nare Sque imple- .re: offerre etiam naribus rutaria ex aceto Contritam; 'in movere
Sternumenta medicamentis in id essicacibus. Quae tamen sacienda sunt in iis quibus vires non desunt: si vero imbecillitas est, rosa tantum Caput, adjecto Serpyllo '' similive aliquo, madefaciendum est. Vtiles etiam in quibuscumque viribus herbae duae sunt, ε
lanum et muralis, Si simul CX utraque suco expresso 'in caput impletur. 'si Cum febris remisit, frictione utendum est; parcius ta
men in iis qui nimis hilaros, quam in iis qui nimis tristes sunt.
Adversus omnium autem sic inSanientium animos gerere se pro cujusque natura necessarium CSt. QUOrumdam enim Vani metus
levandi sunt; sicut in homine praedivite famem timente '' incidit cui subinde falsae lia reditates nuntiabantur: quorumdam auda cia coercenda est; sicut in iis fit, in quibus continendis plagae quoque adhibentur: quorumdam etiam intempestivus risus 'η et objurgatione et minis '' finiendus: quorumdam dis CVtiendae tristes cogitationes ; ad quod ετ mphoniae, et Cymbala , Strepitusque pro
ficiunt. Saepius tamen assentiendum, qUam Te PVgnandiam est;
paulatimque, et non evidenter ab iis quae stulte δ' dicentur, '' ad meliora mens adducenda. Interdum etiam elicienda ipsius
deliberationem habet alvi ductio. Sic autem reposui ex Nss. Vulgo legitur ex Palavici no , Nec minus deliberari potest .
II. Oerbenas aliquae decoctae sint ex
reprimentibus 9 Ita legit Lindenius. Libri
antiqui habent verbenac aliquae decoctae sint , pel ex reprimetatibus . Sed verba haecoel ex reprimentibus videri Posaunt supervacua , cum C lsua lib. a cap. 33. jam dixerit verbenas simul et reprimere, et refrigerare . in Εd. Constantini ad marginem
legitur . . . vel ia Iliad ex reprimentibus .ap. to ruere 2 Cod. Med. I. ct Vat. VIII. habent radere . 23. moverc sternumenta medicamentis
tu ire sicacibus J Lindenicis leg. et move
re steruta tamenta medicamentis ad id os,
cacibus , ut habet in margino Ed. Constan tini : quae quidom constractio Celso usata tior est; sed hic omnes veteres libri habent in id . Hac autem conctructione alii quo que probati Auctores usi sunt . Varro lib. 3. zap. I. R. R. in hoc ad te mitto , quod Z Cicero lib. a. de Inveni. pap. J., ὲuid quoque praecepta trademus : Paterculustiis. a. C. Marius dispositis in id ipsum tuleremptuι est; Columella lib. 7. eap. d.
cratibtas in id factis .a4. simili ue) Ita Ed. Lindenii ; veteres libri , sin ilique . 5. creui impletur Ita Cod. Med. i. e
Vat. VIII. alii, et omnes Edd. caput impleatur .
26. Cum febris remisit 9 Ita Cod. Med. i.
et Vat. v ID. alii, et omnes Edd. Cum se febris remiserit .
a . iucidit Alii cum Caesario , accidit. 28. et objurgatione P In Codd. Med. I. et Vat. V DI. atque in Ed. Lindenii deest ci. O . fuiendus 9 Ita Cod. Med. I. Vat. viii. sui endum . In Modiceo additiim e tab antiqua manu verbum est . Seneca de Consol. ad Helviam ; nou Prohibuerti ut luctus , seu fui erunt . Alii Codd. et omnes Edd. habent prohibendus est. 3o. dicentur Lindenius, dicuntur.3 l. ad meliora meus adducenda' Lindenius l-g. ad meliora ruens abducenis .