장음표시 사용
151쪽
es Sirius seeus , is exanguis sive aridus 'P Ilse est qui nihil ferme habet neque ornaamenti Beque succi . Hoc Styli genus vulgo ' Fronto
De Stylo Laconico & Asiatico . . . . O.' s Sylus Laeonteus R Est Stylus' argutus, perbrevis & acutus,
quo multa paucis dicuntur. Nomen porro trint a Laconibus, qui etiam Spartani dicebantur , ac Lace
daemπ 4rbus Stylus ille erat in delicus, & qui-
hu prolixa loquacitate nihil erat odiosius. Proser selecta aliquot exempla SVli Laeonisi. R. 1. Hosti aliquando per atroces ac longiorestiteras serrum flammamque minitanti, hic uira byIIaba Graeca responderunt Spartani: ει, si hoc e1t,
' ζ'philip=o Regi Macedonum injustum nescio quid
1oitanti responderunt hac unica littera ζου, non . .
EiusIm generjs est responsum Cleomenis
Ηi. adde Laconicam illam epistolam Archidami
ad Eleos belluin parantes : Arrhidamus Elem ἀ Bo-
stratu/ Ni io ad ιι seus, hibernas. Mirare in illis vel quod Iam
ρ'' et 'i' Ε' hieam illam breviloquentiam mirifice ex
τατ . ra n laure tis suis ad Senatum literis
i πό breVitis illa loquendi, imperiosum qWis
152쪽
De Elocutione. Iosdam habet, idelique aptissima est minantibus, inbrificeque'prodest ad animos perterrefaciendos. Nam ut in tenebris magis timentur omnia , quam in lucer sic illae orationis quasi tenebrae terribiliora reddunt ea quae proponuntur, inquit Muretus in variis lectionibus. Idque, ut opinor, secuti sunt Lacedaemonii, cum ad Philippum , inrerposita nescio qua Ostensione, bellum minaciter intentantem ita scripserunt: Lacedemonii Philippor Dion sus Corinthi. Mulisto cnim sortior , & ut Lucretii Verbo utar , penetralior illa brevitas fuit, quam si ita dixissente .Memento Dionysium Tyrannum tui prorsus similem , regno fuisse pulsum ob ambitionem ac turbulentum ingenium , & nunc privatam vitam agere Corinthir Videto ne tibi quoque contingat idem , dum aliorum libertatem studes opprimere. Neque dissimile illud Demetrii ad Locrenses r xo , eicada apud vos humi eanant,; cum significare vellet totam illorum regionem a se devastatum iri.
Luid est Solus Asiaticus γR. Ille est qui fusiori quodam orationis ambitu circumscribitur, multisque verbis pauca dicit r Asiatici nomen traxit ab Asiae populis, qui dimisi orem illum Stylum habebant in deliciis. Illius exemplum quotidie vides in verbosis illis hominibus , qui tam multis tam pauca dicunt. Hunc porrd Stylum Asiaticum tu fugies , si sapis . Quid enim tam insulsum est, quam verborum vel optimorum sonitus
inanis, nulla subjecta sententia p., De ratione Soli comparandi. Stylus i qui aliud nihil est quam certa quaedam
scribendi tatio cujusque propria , ex duabus maxi-mε rebus coalescit e r. Ex sententia a. Ex senatentiae conformatione , seu , quod idem est , ex verbis quibus ornatur & quodammodo vestitur
De sententia id generatim & universe dici potest , in ea spectandum esset primum ut sit vera Ili 3 dein-
153쪽
1 6 Artis Rhetorica L er L. deinde ut sit perspieua; postremo ut sit argumento
idonea, & ad rem de qua agitur accommodata . In eonsormatione veris sententiae, qua una maxI.mE Stylus continetur, quatuor sunt observanda a I. verborum proprietas I t. Eorumdem elegantia; 3. Nexus; 4. Collocatio.' momoῶ eos si ct comparari poteris verborum n nieras, is eugantiast R. Ad verborum proprietatem & elegantiam penitus cognoscendam , adiumenti multum aΠerent , r. Aureus ' Hadriani Cardinalis Liber , Da sarm ne latino , is modis latina loquendis a. Libellus a Sehoto editus de verbis Ciceronianis . 3. Alius a Manutio scriptus , quem Elegantias latina loeutionis appellat . 4. Liber a Laurentio Valla elaboratus , Da laiani sermonis elegantia . s. Deuctus Latmitatis Mureti, & Fus Latinitatis Pomey. 6. Non omittendus Liber ab Henrico Stephano editus, De Latinitro falso suspecta r nec opus posthumum Vavassoris , Da vi is usu quorumdam verborum . . Praecipue veris & supra cetera omnia adhibendus erit laudatissimus Nietolii Apparatas in Cicer nem, cum Francisci Sylvii Progymnasmatis ad illius
Sunt autem Sylvii Progymnasmata trecentae o servationes eximiae, de incorrupta Latini sermonis integritate, quas ego Tyronibus pernecessarias 1em per existimavi. Luo pacto inrelligi poteris is τενbstrum nexus
continetur particulis quibusdam, seu commissuris, uuae vim habent hujusmodi, ut nihil sit abruptum in Stylo ; nihil hians, &absonum; nihil dissolutum&fiuctuans, hoc est quod sine nervis, articuli1que fluctuet hue illuc et sed ut omnes sententiae, singulaeque earum partes cerio inter se modo numer
Valde profuerit in eam rem legere aureum Hor
154쪽
nis. Habebit etiam utilitatem aliquam Flos Latiniis earis in tertia parte, quae est de Partietatis, sed Tu sellino longe multumque inferioria . Denique ad verborum collocationem Ciceronianam facilius noscendam , consulenda erunt Sylvii Progymnasmata , de quibus supra dictum . Vide etiam quae paulo anthdiximus de regulis quibus redis di poterit numerosa perioduS. Gibus rebus comparari facia poterit Sylus 'or
E. Duabus maxime rebus; primo diligenti bono. rum librorum lectione 3 1. assidua eorundem imit tione. Diximus in Elementis de Imitatione e nunc vero superest ut de Lectione & de Librorum dei ctu videamus. De Scriptorum Latinorum delectu. Quaecumque diximus hactenus. , & post hae dicturi suillus, vel nullam , vel perexiguam habebunt utilitatem, nisi esquisitissimum quemdam delectum in Latinis auctoribus legendis, & imitandis adhi
Sunt autem scriptorum Latinorum aetates quais tuor, nempe uti hominum apud Poetas. Sed Pomtis , ut verbis ipsorum utar;
Aurea prima sata est aetas . . . . --Subiitque argentea proles, Auro deterior, sulvo pretiosior aere.
Tertia post illam sueeessit ahenea proles. De duro est ultima ferro. Latinae vero linguae aetates ordine contrario pro. cedunt. Nam a serrea , deinde ab aenea ad argemteam , & mox ad auream ventum est. manam nuncupanda est farrea ιingua Latina Mas R. Ad serream aetatem refer Leges diindecim t
hularum , & Columnam rostratam C. Duillii, quae hodieque visitur Romae; itemque Saliares hymnos Numae Pompilii, vix tandem sacerdotibus luis in K teli
155쪽
Isa Artis Rhetoricae Liber L. tellectos , cujusmodi est , v. g. rarici dulum illud
fragmentum , quod a Varrone citatur : omnia, d Laut O , patilia comisse Iani cusio os . . Duonus Cerusis Dei-ma erant vos Ianos venet. Porro daparilia eomissa significat, si .is. . . quaeris, opipara comedisse a Iani verbCusiones sunt B.Varius curiones seu sacerdotes Iani et Duontis Cor es est b Nunc sa bous creatore Dalvos adhibetur pro Divus, ut Nemori nis.' ncm videt. & Venet Pro venit . . pulvinae Eodem reser vetustissimum illum versum de Salio. de rum rum exultationibus et
erat dapi- Praesul ut amptruat, & volgu redemptruat olli.
Ies. ' Hoc est , cum Saliorum antistes & magister saltans, atque tripudians motum aliquem edidit, eumdem omnino motum de compacto referat Saliorum chorus omnis, E l volgu redemptruat olII. Amptruara enim erat oli in motum aliquem saltando
edere, Porro ferream illam Latinae Lingur aetatem jure poteris illius quasi pueritiam appellare.
Luanam ess aenea Lingua Latina, atas
R. R nea aetas incipit a Livio Andronico , qui omnium primus Latinos versus scripsit. Ad eandem
Ennius Ingenio maximus, arte rudis, Ut de illo scribit Naso e itemque Caecilius, Maiae Latinitatis auctor, . inquit Tullius. Totum porct tempus illud , quo fioruere Andronicus, Ennius, Naevius , Caecilius , Pacuvius&c. quasi crescentem Latinae Linguae aetatem poteris nuncupare. Ωuanam est alas argentea R. Ad aetatem argenteam pertinent Plautus in suis Comoediis, &Cato de re rustica. Terentium verti ad auream aetatem omnino referendum esse judicamus: quamquam nonnullis, ob. illius Arehaismos , secus visum fuerit ; sed immerito. Hanc vero argen
team aetatem quasi adolelaemiam Latinae Linguae possumus appellaἔς.
156쪽
C uanam demum est aurea Latina Lingua alas
R. Auream aetatem appello tempus illud annorum serme centum , quod vulgo Augusti artas dicitur , estque magni Ciceronis ortum inter &ejusdem Imperatoris Augusti mortem interjectum . Hac aurea aetate floruerunt inter Oratores ac Rhetores , Cicero & Cornificius , auctor , ut verisimillimum est, quatuor librorum ad Herennium , qui vulgo adscribuntur Ciceroni r inter Historicos Iulius Cassiar ;AA Hirtius qui scripsit Commentarios de bello Alexandrino , de bello Africano , &'de bello Hispaniensi:.Sallustius, Livius , ' Velleius vulgo dictus Paterculus, Cornelius Nepos , & Quintus Curtius. Inter Poetas Virgilius, Horatius, Catullus, Tibullus, Propertius , Phaedrus, Ovidius , Lucretius&Publius Syrus, quorum postreini duo cetero S aetatis aureae Poetas aliquantum artate antecessere. Inter Medicos, Philosophos , reique rusticae, aut Arischitectonicae scri plores , Varro, Columella, Cornelius Celsus & Vitruvius. Aureum vero illud tempus quasi virilem latinae linguae artatem vocare jure poterimus. Eos igitur,maxime legere & imitari oportet qui
hac aurea mate vixerunt, ac ante omnes Tullium , Calestem in dicendo virum, ut eum Fabius appellat, quique , ut ait idem Fabius , apud posteros id consecutus es , ut Cicero jam non hominis nomen, sed eloquentia habeatur . Hune igitur spectemus 3 hoe propositum sit exemplum t. Ille se profecisse sciat , cui Cicero valdὸ placuerit . Quanta vero cura ac religione sermonis proprie talem observaverit Cicero, satis magno argumenta erit quod dicam. Fuit cum existimaret inhibere remos, idem esse ac retinere; & ut auriga equos inhibet , ud cursum sistat , sic etiam remos inhiberi, dum sust, nentur. Postea vero ex nautis didicit inhiberi remos , cum remiges alio navigantes modo, navim ad puppim convertunt. Quod edoctus minime cessandum putavit, donec Atticus & Varro monerentur,ut in secundo
Academicarum Quaestionum libro , quem jam transmiserat, locus ille emendaretur. Quod ita esse indi-
157쪽
cant haee Tullii verba ab Atticum e Inhibere ἐπώνω- , quod mihi arriserat , vehamanter dinlisaar essenim verbum stolum nauticum o quamquam id quidam solebam ; sed arbitrabar sustinari remos , eum inhibere
Usene remigas jus . Id non esse ejusmodi didiei hari ,
enm ad villam nostram navis appelleretuν : non enim
sustinent , sed alio modo remigant . Id ab οποχῆe remotissimam est . mare facias ut ita sit in libro quam- admodum fuit . Dices idam Varroni , nisi forte mu
Quod si de voeuIa una ita laboravit Tullius , nihil mirum s viro, ut omnium eloquentissimo , ita etiam proprietatis adeli amanti , omnium doctissimus Varro mitteret libros suos de Lingua Latina et si item omnium fortissimus Iulius Caesar, nec vel et quentia, vel doctrina illis minor laturus , si totum his se studiis tradidisset, eidem dicaret libros suos de Analogia. Qua de re sic Tullius in Bruto et Inmax,
mis occupationibus ad me ipsum de rationa latine loquendi aeeuratissime scripsis Casar. Gis ordo tenandus est in lagandis Tullii libri, R. Ducetur initium ab ejus epistolis familiaribus, quae sunt omnino perlegendae , & quarum ad imitationem aliquae componentur . Deinde venietur ad ejus dialogos de Amicitia & Senectute t tum ad liubros de oratore tres, quarum est exquisitissima latianitas 3 de officiis itidem tres nihilo inferiores. Non omittendus liber de claris oratoribus , mira jucum ditate conditus ob rerum varietatem , & subtilem de oratoribus omnibus Graecis, Latinisque sententiam; neque is etiam qui orator inscribitur, quique Cic ronis de oratore perfecto iudicium continet. His adde elegantissimas ad Atticum epillotas , quae commentariis recentibus illustratae prodierunt. Cetera per otium legere licebit , Tusculanas v. g. Quaestiones a de Natura Deorum maximh vero illius orationes , in quibus est Stylus paulbexa a geratior ornatiorque , qui nempε Oratorum proprius est . Auis
158쪽
Ωsisnam Ciceroni proximus est incorrupta Latini sar
moma integritata Er elegantiae iis i L . .
R. Primum post Ciceronem damus locum Cars vi , atque Terentio . Sane quam praeclare de uti
que senserit Tullius , liquet ex his quae de uir que scripsit . Ac de Terentio quidem se loquitur
ad Atticum e Meutus sum , non dico Caaesitam ma laes enim auctoν Latinitatis sed Terentium , cujus fabella notuν elegantiam putabanor a C. Latioscribi. De Caelare vero sic idem in Bruto .- Etiam C-1nentarios quosdam scripsis rarum suaνum valdὸ quidam probandos r nudi aetae sunν , rem is menusti , omni mam orationis , eanquam veste dexacta : sia dum voluis alios habere parata aendo sumaerent , qui vellens feribori historiam ἡ inutis iraram fortasse facis , P. motane illa calamistris inurare , sanos quidam hominσsa seribendo dato it . Eodem libro ait , Casarem fere omnium oratorum loqui elegantissime e me M s u m domantea confisetudina, ue dudum Latiorum is Dominorum familia r sed ue perfacta ossea illa bane uoquendi laus , multis literis , O iis quidem reconditiso axquisitis ossa consecutum . Luinam latinitatis auctores , post tres hor, legendi sunt pR. Cum Fabio , Vt quisque erit Ciceroni simillimus ι Quales sunt Phaedrus , Cornelius Nepos , Livius , Curtius , & alii quos recensuimus , qui vel Ciceronis aevo vixere, vel non ita magno distant intervallo . Degustari etiam poterunt, sed parce & sero, recentiores nonnulli , qui Ciceronem diligenter sunt imitati ; & quomodo fit imitandus, ipsi exemplo esse poterunt . Quales sunt Muretus , Manutius in epistolis illis quas ante senium scripsit , nam cet rae frigidam sapiunt aetatem ; Sadoletus, Bembus, Marius pictus atque politus , Bunellus , Tursellunus, Longolius, Perpinianus, Vavassor , Petavius. Dς auctoribus iis qui etiamnum vivunt, diceres
Post obitum Augusti, incorrupta illa , quam dixis
159쪽
xi, latini sermonis integritas sensim adulterari eoepta est, & quasi ex auro in argentum iterum commutari , ut ex Senecae, Fabiique & aliorum qu rimoniis liquet. In decrestente illa aetate , sunt inter Oratores ac Rhetores , Fabius Quintilianus , Plinius Iunior , &c. Inter Historicos , Suetonius , Tacitus , Iustinus , M. Inter Poeta S , Lucanus , . Persius , Silius, Iuvenalis, Statius , Martialis, Set neca et Inter Philosophos vero Seneca , Plinius Veronensist & inter Grammaticos denique Asc nius , Agellius , &C. . t Denique a temporibus Severi auspicari licet aeneam aetatem , quae tandem in sexream desiit , postquam variarum gentium irruptione ipsi Romani facti sunt barbari; & in hac aetate decrepita sunt Symmachus. , Capella , Sidonius Apollunaris , quos omnes tu vitabis summopere , si sapis.
160쪽
Gimus hactenus de Figuris ac Tropis ,: de Periodo & de Stylo . Postulat nunci instituti nostri ratio , ut agamus de In-l ventione, sine qua, teste Tullio, frivm Ia erit & puerilis omnis elo tio.
aeuid est Inventis . εR. Est excogitatio argumentorum , quae valeant
tandos . Primum igitur agendum nobis erit de argumentis , deinde de motib*s , seu affectibus exci.
De Argumentis ct locIs orationis.
Euid .st Argumentum rR. Est probabile inventum ad faciendam fidem rut si probare velis cxpetendam esse Rhetoricam , invenies quod sit ars bene dicendi. ' denam sumuntur Argumenta , sive rationes ad aliquid probandum R. Sumuntur ex locis aratoriis , quos Tullius .ppel-