장음표시 사용
271쪽
De diversis Orationam generibus. 23 3
vel si pro tuenda religione mortem occubuerit , ut
Christi Martyres sanctissimi et vel denique si hon. stis animi corporisve laboribus & cutis sibi ipse
Luanam post mortem eon ιranda suns R. Tria haec spectari solent . I. Pompa funebris,& honores habiti mortuo ; ut quod Aristoteli statua fuerit erecta cum inscriptione hujusmodi r Aj- 'stoteles Philosophorum optimus 3 vel quod uni Dem trio Phalereo statuat trecentae & sexaginta fuerint Athenis positae 3 vel quod Gorgiae Leontino , non aurata , ut ceteris , sed aurea statua fuerit erecta . a. Spectatur bonorum moeror & luctus . Quo restet
illa Mopsi apud Maronem Ecl. s. Non ulli pastos illis egere diebus
Frigida, Daphni, boves ad flumina: nulIa neque amnem Libavit quadrupes, nec graminis attigit herbam. Daphni, tuum Poenos etiam ingemuiste leones Interitum, montesque seri, ' silvaeque loquuntur . . Sed nihil in hoc genere comparandum Cum in emur, stac redibili insolitoque omnium ordinum luctu & acedi vero
bissima militum comploratione post Alexandri mortem ; quod eloquentissime ita describit Curtius lib. Io. Suprema hac vox regis fuit , is paulo post extimguitur . Ac primo ploratu lamentisque , planctibus tota regia personabar ε mox veIut in vasta solitudina omnia tristi Illentio muta torpe antis, ad cogitationes quid deinde futurum esset dolorν converso . Nobiles pueri custodia corporis ejus assueti nec doloris magnitudinem capere, nee se ipsos inira vestibulum regia retinere potuerunt , vagique ac furentibus semitis totam urbem luctia ac maerore compleverant, nullis questibus omissis, quos in tali casu dolor suggerit Nec poterant victi a victoribus in eommuni dolore discerni . Persa imstissimum ae mirisonum dominum, Macedonas optιmum ac fortissimum regem invocantos , ων amen quoddam maeroris edebant . Nec moesorum solism , sed etiam imdgnantium voces exaudiebantuν 3 tam viridem ct insore armis fortunaque, invidia Deoram ereptum esse ro bus
272쪽
bus humanis . Vigor ejus is vultus educentis in protium milites , obsidentis urbes , evadentis in muros , fortes viros pro contione donantis, occurrebant oculis λPerse , comis more suo deronsis , tu lugubri τε eum eonjugibus ac libaris , non ut τιctorem . modo hostem , sed us gentis sua justissimum regem , vero de sderas lugebant . Ad Daris quoqtie ' matrem ceu tiriere fama pariata ιβ . Abscissa ergo veste qua induta erat , lugubrem sumpsit ; laceratisque minibus , humi eouus afeeit ad uisimum dolori suecumbit , o volutoq- capite, accidentes genibus suis neptem nepotemque aversara , cibo pariter abstinuit is lucer quinto, postquam mori statuerat , die extincta.
s. Denique spectantur filii superstites relicti , unde levari mortis moeror, damnumque aliquo Pa cto sarciri possit. Ita D. Ambrosius in funere 'Theodosii magni: Ergo , inquit , tantus Imperator recessita nobis et sed non totus recessit . Reliquit enim tib ros , in quibus eum debemus agnoscera , is in quibus eum eernimus is renemus . Intelligit autem Hono.
rium , & Arcadium , qui patri in Imperio succes
6. VII. Animadversiones quaedam circa perinaruinlaudationem. Oranam observanda sunt in personarum laudatio
ne pN. Tria haec. I. Ne ad ementitas fictiliasque laudes recurramus , quae scilicet non splendorem a Lserunt orationi , sed in veris etiam fidem omnino derogare solent 3 ut olim contigit imprudentibus hisce Poetis , qui versibus celebrare veriti non sunt hyacinthinas ' Stratonices comaS , quam non deformem modb , sed calvam prorsus esse nemo nesciebat . Hoc etiam illustrare poteris exemplo Ly-sppi , qui Alexandrum sapienter effinxit hastam manti tenentem ς Apellem reprehendens quod eun
dem fulminantem depinxistet, & ita spoliasset veris
273쪽
De diversis orationum generibus. 2 NI ac propriis insignibus, & ornaret falsis, quae nullam
apud posteros fidem essent habitura. x. Cavendum est ne , in meliorum copia , res consectemur viles, & facta leviora . Ut enim sciteajebat ' Phavorinus, turpius est exigue frigidequo νώ. . i.
Iaudari, quam graviter vituperari. In magnis tamen viris aliquando etiam res minuscula S Commendare Phil ο- operae pretium est . Fecit hoc olim Damis in Apol. lonio suo Tyanaeo ; eoque nomine reprehensus, a gute respondit ἐν De mensis Deorum ' analec a quo semporaque eolligi sedulo debera , ne de illorum ambrosia qui maria' squam depereat. ias L
3. Denique erit hoc observandum diligenter, ut m . non communes ac pervagatas, sed proprias cujusque , vel saltem cum paucis communes laudes pra cipue consectemur . Quapropter plane ac perfecte quilia ψperspecta tibi esse debent quae propria sunt illius de quo agitur . Ut enim optime monet Aristote. μ' 'Ies , quomodo laudabimus Athenienses , si lateae nos navata pratium ad SHaminam , vel pugna in Marathona, aliave id genus p Idemque AristoteIes praeclaredoeet propria semper esse praeferenda communibus, eoque Achillem non tam laudari debere quod sit ex semideis ortus , aut quod ad Ilium militaverit , quae illi cum Diomede, Nu ibusque aliis erant Communia, quam quod Hectorem Trojanorum sertissimum , & Cygnum Neptuni filium, nulli telo licet penetrabilem interemerit . Hoc in laudando P Ieo secutus est Ovidius Metamorph. II. Nam ' conjuge Peleus ' 'leas Clarus erat diva ; nec avi magis ille superbit titiis napis Nomine quam soceri: liqui dem Iovis esse nepotem auxit uxo Contigit haud uni a conjux Dea contigit uni. ' De personarum laudatione satis superque dictum filiam, ex a nobis. hactenus . Unde intelligi sacile potest qii modo debeat institui vituperatio, quippe ubi omniis πώ uis. prorsiis debent inverti. 3mo ηm ad imitandum Panurrieos proponera sibi
R. Adeat i. Divinum Plinii Panegyricum CPa-
274쪽
diues Artis Rhetoriea Liber m. negineos Latini Pacati, Nazarii, Eumenii , Clatis dii Mamertini , atque aliorum qui eo lingi illis smlant . E Graecis vero adeat Isocratem , Then istium atque Libanium.
De rerum rationis expertium laudatione. N X iis quae de personarum laudatione dicta sunt,a haud dissicilis erit conjectura de iis quae quati perlonae sunt, uti muta animantia , quae personae initar tractari posse monstrat Virgilius, cum equos AEneae celebrat a natalibus i ' '. '. . Gemltrosque ivgalea
Semine ab aetherio , spirantes naribus ignem Dorum de gente patri quos Daedala Ciree Supponia de matre nothos furata creavit.
a. A corporis dotibus equum Ascanii laudat idem
Virg. Quem Thraeius albis t. Poreat equus bicolor maculis , vemgla prἰmi Alba pedis , fiuntemque ostentans arduus albam.
3. Α colore & celeritate , Turni equos extoL
Qui eandore nives anteirent, cursibus ' auras. . Fortitudinem & felicitatem tribuit equo ΜειΣentii, cui nomen erat Rhoebus r
a me Meus illi, Hoe solamen erat, bellis hoe victor abibat omnibus. Denique fidem & amorem agnostit in PaIlantis equo , quem in domini funere lacrymantem induis citrPost bellator equus , positis insignibus , AEthon It lacrymaas , sultisque liumectat grandibus ora. Quam
275쪽
De disersis orationum generibus. IS9Quamquam hac in re parum contentit cum Phulosophis , qui ex animalibus solum hominem la. crymari concordissime docent . Sed facile feremdus error Virgilii , cum ante illum dixerit Homerus Achillis equos in domini funere fuisse lacryma. tos ; & post Homerum , eodem errore abreptum fuisse Suetonium, & Plinium ipsum videamus. Ex his liquet quomodo etiam laudare postis apes cum Virgilio , passerem cum Catullo , hortos cum Homero , fontem eum Horatio , cum ait zio fons Biandusia splendidior mirro . Quia vero urbes , & PGgiones aliquando publice ab Oratoribus laudari 1 lent , de hoc Orationum genere speciatim tractam dum esse judicamus.
De laude urbium ac regionum. O m. o Dudantur sobox is regionas R. Ex quinque capitibus . I. A condit ribus urbis, & a primis regionis cultoribus . Hinc Carthaginem laudat Virg. 2Eneid. i. Urbs antiqua fuit Tyrii tenuere coloni
x. Ab antiquitate . Sic olim Athenienses sese' ab originas , hoc est sine origine , & ab ipsa terra αδ- genitos gloriabantur . Ita etiam Arcades se Luna . Q antiquiores fabulabantur. 3. A situs amoeni- , late , ab aeris clementia Se salubritate , a naturae ili , & soli . Qin reser fertilitatem , flumina L .fontes, maria, montes , metalla , &c. Ex hoc te tio capite Campaniam breviter , sed eleganter laudat Florus lib. I. cap. I 6 omnium , non modu It Iia, sed etiam tmo orbe terrariam pulcherrma Camp in via est . Nihil mollius CaD o deniquo bis foribus υν nar . Nihil Marius solo : iιὸ Libera Cererisque certain men dieitur . Nihil h6pitalius mari r his illi noritia pertur, C era , Misenus , o tepantes fontibus Briar L-rina 4 , O Avernu: . quadam maris otia. me am a riviis
276쪽
αω Artis Rhetorica Liber A . .
σι visibus montes , Gaurus , Falernus , Massicus , se ischerrimus omnitum Vesuvius amet ignis imitatoν et bes mars , Formia , Cuma , Puteoli, Neapolis, Nereulanum , Pompdi , ulla caput urbium Capua quondam inter tres maximas, Romam Caνthaginem uename M. Hinc etiam praeclarissimum Lugduni situm commendabis cum Senecar vidi duobus imminens fluviis iugum , . Quod Phoebus ortu semper obverse videt; δ ., Usi Rhodanut ingens amne praerapido fluit , Ararque dubitans quo suos fluctus agat, Tacitus quietis alluit ripas undis. . Laudabis a structura, qub pertinent templa , arces, aedificia , moenia, porticus , pontes , t a tra , gymnasia, aquaeductus, thermae , statuae, plate ε . Ex hoc quarto capite Narbonem magnifice praedicat Sidonius r. , Salve Narbo potens salubritate, M Mnis, . Urbe S rure simul bonus videri icalaara .u i Muris , civibus , ambitu , tabernis. . Legis.. Portis , porticibus, soro , theatro,M 'go , Delubris , eapitoliis , monetis,m-ἴ Thermis , arcubus , horreis macellis, Q
s . Laudabis ab incolis , qui civitatis velut .ani ma sunt , & unde verus illius decor essiorescit . 'Laudabis ab incolarum frequentia , robore , pra stantia, pietate , a studiis , moribus , rebus gestis . Hinc Carthaginem pergit celebrare Virgilius i
Carthago Italiam contra , Tiberinaque longe ostia , dives opum , itudiisque asperrima belli. Ex variis hisce , quos indicavi, fontibus , Syracusas mirum in.modum laudat Tullius verrin ρ. Habes etiam Tarenti laudatiunculam in primo Flori libro , quae sic habet e Tarentiam Lacedamoni ram opus , G labria quondam. Θ pulia , toti quo Laecania eum, eum munitudine o muris porynque nobi
277쪽
De diversis orationum generibus. 26Ilἱs , tum mirabilis sim o Q ιippe in ipsis Hadriatici maris faucibus posita, &c
De oratione natalitia seu Genethliaca .
R. oratio Genethliaca , quae etiam Gen icum , vel Genethliacus ahpellatur , est oratio qua alicujus dies natalia celebratur. . Ruot partes, seu castra continet oratis Genethli ea R. Qitatuor . r. Continet laudes parentum , adaque majorum , quae jure quodam haereditario peristinere videntur ad prolem . a. Spem quam praebee puer vitae aliquando cum laude peragendae . I. Laristitiam & gratulationem de prole feliciter parentibus nata 4. Vota & preces ad Deum O. M. ut infanti fauste, feliciter, prospereque eveniant Omnja, utque in patriae decus, & ornamentum adolescat .
Hujusmodi vota pro Domitianislio , licet nondum nato, facit Martiali. lib. 6.
Nascere Dardanio promissum nomen Iulo Vera Deum soboles , nascere magne puer: Cui pater aeternas , post saecula , tradat habenas, Quique regis orbem eum seniore senex. danam excitari με spes tua , alitia expeι alis da futura prolis virtute ac gloria TR. Ex variis circunstantiis; I. ex genere 3 a. ex
facie 3 3. ex futura educatione 3 4. ex signis , exportentis , ex victoriis , prosperisque aliis eventis; siqua sorth id genus pueri ortum vel antecesi rint, vel comitata suerint, aut subsecuta , qualia de Augusto narrantur, itemque de Pyrrho rege, qui m ternis uberibus appensus dixit : volo , quae vox transiit in omen suturae audaciae . Si quis parentum enix ε efflagitantium precibus, ac votis com cessus a Deo fuerit, habebis uberem benἡ au urandi campum , ut de Scipione memorat A..Gellius, de
278쪽
xεs ., Artis Rhetoricae Liber m. Elegans est illud D. Gregorii Nyssent eommemtum , quo varios hebdomadae dies de praestantia inter se certantes inducit , & alium quidem sole, alium homine creato gloriantem & sibi gratulantem fingit. Denique vero illum ceteris omnibus amteponit diem, . quo die quadraginta Martyres . , mo te pro Christo sortiter oppetita , caelum seliciter conscenderunt . Tu inseniosum illud commentum ad infantis natalitia, sed cum mica salis, transferre poteris . Luanam est dispositio Gιnethliaei pR. Exordium erit l2titiae & gratulationis plenum, & ductuin ab aliqua temporis, loci vel pedi nae circumstantia r Ita Maro eximium illud ' S lonini , seu alterius , Genethliacum exorditur ab apostrophe, qnae gestientem quamdam laetitiam e primite Sieelides Musae paulo majora emamus. Confirmatio continebit parentum laudes , & v rias causas , quae laeta omnia de insante sperarejubeant . vide quam magnifice locum hune tractet Virgilius , quantaque non vereatur augurari de puciro , ex partis virtute notissimae s
Ille Deum vitam aeeipiet , Divisque videbit i . Permistos heroas , & ipse uidebitur illis o Pacatumque regeL Patriis virtutibus orbem.
At simul heroum laudes & iacta parentis am legere , & quae sit poteris cognoscere virtus . Molli paulatim flavescet eampus arista.
Peroratio denique vota prζ e. sque pro fiIii & parentum incolumitate continebit. Ita Statius Silvorum libro μ
Magnus te manet ordo laeulorum, in Natis longior , abnepotibusque, Annos perpetua geres iuventa, Quos sertur placidos obisse Nestor,t . Quos Tithonia computat senectus,
Et quantos ego Delium poposci.
279쪽
De diversis Orationum generora. as 3
suid ε' orario Lustriea , R. Est ea quae a veteribus nonnullis habebatur, quando infanti nomen imponebatur . Vocabatur autem Lustri a oratio , quod dies ille Lustrietis se. LUralis vulgi, diceretur . Veriam quoniam illud orationis genus penitus apud nos videtur obs levisse , in illo tractando operam & oleum non
De oratione nuptiali, sive Epithalamio O 'M EριιhaiamMm, μα oratio nuptialis R. Epithalamium, ut vox ipsa latis indieat seli oratio qua alicujus nupti v celebrantur. Sie autem appell,tur a voce Graeca Θαλ me, quae tiaram
morialem signi ficat . . . . t
Ωuot sunι pa res Epithalamii R Quatuor. r. Dicitur generatim & universe de nuptiarum laudibus & de bonis matrimonii, quo stilicet hominum societas primum coepit , rubesconditae sunt , genus humanum propagatur , vitae levantur incommoda , & mutua charitas atque benevolentia cognationibus & assinitatibus serpit, adique diffunditur . Veteres in hae prima Epithalamii parte, mesta aspergebant ex historia fabulaque, & Pelei , Thetidisque nuptias Deorum omnium praesentia cohon. 'statas, aut Liberi patris & Ariadnes eoniugium e nebant. Praesertim veri, memorabant Herculis atque Hebes conjugium, in quo Pyrrhicam saltaverit Μars, se eis Mercurius palaestricos ediderit motus , Apollo cecu metisonerit hymenaeum, Venus pronuba fuerit, Gratiae trulerint taedas, Musae modos secerint, Sol fuerit me nomus, & genialem thalamum Diana struxerit. Vmrum haec aliaque hujusmodi apud nos in desuetudinem venere , nec nisi in poetico Epithalamio locum invenire nune possent. . Pars , quae praecipuam quamdam euram diluR se
280쪽
gentiamque desiderat, continet laudes utriusque eonis iugis . Ducuntur autem Iaudes illae a Parentibus , a Patria , ab honoribus , fortunisque , a corporis animaque dotibus , & a ceteris illis capitibus, unde laudari homines solent , de quibus fuse diximus Q. pra . Ita ' Mariam Imperatoris Honorii novam nivgem laudibus in caelum toIlit Claudianus in Epithal.
Salve sidereae proles augusta Serenae, magnorum soboles regum , parituraque reges .
Quae propior steptris facies , quis dignioe aula
Vultus erat λ Non labra rosae , non colla pruinae, Non crines aequant violae , non lumina fiammae .
Aurorae vincis digitos humerosque Dianae . Tertio loco Iaudatur nuptiarum apparatus , nisque celebritas ς popularium & assinium praedicatue Iaetitia . & aliqua etiam laude solent aspergi qui ad nuptia S conumere . 4 Denique precipuis& faustis ominibus clauditur oratio , & vota Deo Supertiaque pro felici liberorum ortu, mutuaque conjugum concordia nuncupantur. Ita Statius in EpithaL Steti Iae , & Violantillae r
Ra age praeclaros Latio properate nePotes, Qui liges, qui castra legant, qui carmina ludam. Acceleret partu decimum bona ' Cynthia mensem rSed pareat Lucina precor a tuque ipse Parenti et Parce Puer .r ne mollem uterum , ne stantia laetia 'ν Pectora : eumque tuos tacito natura recessis Formarit vuItus , multum de matre deeoris, Plus de patre seras. Pro mutua coniugum concordia sic vota nuneupat
Martialis in Epith. Pudentis & Claudiae lib. : senem quondam r sed & ipsa marito. Tunc quoque , cum fuerita non videatur, anus.