장음표시 사용
51쪽
tissima , & factis egregiis eorum hominum , qui tempori
bus Apostolicis multis virtutibus floruere . Hinc placita religionis sanistissimae non tam rationibus , quam monumentis vetustissimis , simulque certissimis comprobata . Hinc Historici illi antiqui ita divinarum rerum periti , ut, si quid judices , utra in disciplina excelluerint , non judices . Ecquid aliud voluit in utraque oratione Iustinus Martyr , quid in apologetico Tertullianus , nisi a ratione vivendi hominum christianorum , novae religionis instituta ostendere , eaque a
calumniis , dc injuriis prophanorum vindicare a ) 3 Mitto
Damascenus , Paullinus Aquileiensis , seu potius IIcvinus . Rabanus Maurus , Eut mos Zigabenus , Ioannes zonara , Honoratis Augustudunensis , Constanimus Harmenopu Itis , Nicetas Aurruinatus , Matthaeus Blastus , Guido de Perpiηιano , Alphonsur de Castra ime. Vide Thom. Istigium Lipsens de merosareis , aevi apostolieι , , apsineo
sa Iustinus Μ. Samaritanus sed graecis parentibus natus, & idolorum cultoribus ivit per multas philosophorum haereses , diu tamen sistit in Platonis schola , donec ad Cnristi sequendam doetrinam eonversus est . Seripsit Apologiam pro christianis
priorem circa annum Christi CXXXX. ut ferunt, quamquam ter errorem emanuen sum multis in codicibus legatur CL. posteriorem non diu pol , sed eo intervallo dialogum cum Tryphone exaravit , eaque omnia post exactum Adriani Imperium, quidquid innuat Epiphanius haeresi 46., Gullielmo Cave si credimus articulo de Gn sticorum seculo, qui tamen non observavit Antonin. Pium in epist. ad populos Asiae apud Euseb. lib. 4. hist. eccles. c. I 3. apud Niceph. lib. r. c. ag. ita inscribi. Imperator, Cesar , Titus 2Elius Adrianus Antoninus , Augustus , Pius &c. ac pinuit Epiph. eundem Antoninum nomine vocare Adriani , quemadmodum non nemine nomine Titi vocatus est . Ubi enim P P. excusari possunt , an non ita de nobis me riti sunt , ut debeant excusari λ Vide praeterea epist. ejusdem ad ranam , & Ser num , quam Bella inus in dubium vocat nullam rationem afferens dubitandi , adiamittunt tamen complures &c. Tertullianus videtur Carthaginensis Romani juris excultus christianam religi nem amplexus est circa annum CLXXXV . . serunt scripsisse apologeticum anno CLXXXXVI.: dum Sm Ia pessime vexavit christianos, qui fuit in Affrica Proco sui et qui in tempus hoc Tertulliani opus rejiciunt , ii elucubratum illud praedicant anno post Christum N. CCXVII. Vide Cave saeculo Gnost. II. secul. cui ann. CCII. persecutione Severi scriptum videtur . At de Severi decreto Ulpian. lib. I. F. de Ome. Praefect . Urb. q. I 4. tit. I a. &c. Sic autem Tertuli. c. 38. Proinde nec Paullo lenius inter licitas factiones sectam istam deputari oporteis bat , a qua nihil tale comittitur , quale de illieitis factionibus timeri solet . Nisiis fallor enim, prohibendarum factionum caussa, de providentia constat, ac publica is mode ii ia , ne civitas in partes scinderetur, quae res faci Ie comitia, concilia, cu- ,, rias, conciones, spectacula etiam aemulis studiorum compulsationibus inquietaret, se cum jam & in quaestu habere coepissent venalem , & mercenariam homines vi is lentiae suae operam . At enim nobis ab omni gloriae , & dignitatis ardore fri- gentibus nulla est necessitas caetus , nec ulla magis res aliena , quam publi- 8 c. Inscribit autem hoc opus A lueticus adversus gentes , illudque inter opera a Temtulliano scripta post lapsum Cave recenset , qui tamen dubius est , quo anno exa verit apologeticum Tertullianus, nec suum deceat tantas componere lites, ut ipse ait
52쪽
8 Origenem , Athenagoram , Arnobium , Lactantium , Minutium Felicem , Tatianum , & assertore S caeteros , qui contra
Celsum , Porphirium, Hieroclem & alios nonnullos sa) stilum pro veritatis defensione ac erunt, quorum labores mu
toloc. laud. , nec quicquam ex eo . quod Μontani haeresim putiscat . critici exeerpserint, quod Pa melius, aliique statim posuere , & enumerarunt post librum de Pallio .
Hoc opus comendat Lactant. lib. s. inititui. c. 4. , dc B. Hieronym. epist. ad misynum . Aug. D. C. D. lib. 7. . aliique permulti. a in Origenes Quinta Ecclesiae persecutione Alexandriae patrem Leonidam ob reis iligionem inristi. ara consessum habuit . Scripsit paene innumera prophanarum , &sanitarum diseiplinarum peritissimus; sed multi eidem tribuuntur errores. Vide Euseb. lib. 6. , Epiph. haeres. 64. , Hieronym. , Cave iec . Novat. & in prolemm. inoper. Origen. Daniel. Huet. muIta deperdita sunt , extant nonnulla . Libri contra Celsum conscripti seruntur anno CLXL , habenturque a vitio immunes di errore quocumque. Quod autem Observatu dignum mihi videtur inprimis, illud est , quod invenio scriptum apud Dupinium , Alexandrinam cathedram ascendisse Origenem . cum ad aetatem pervenisset annorum XVIII. , quod confirmat & Cave . At si sacrarum litterarum eruditus est a Patre , qui saeviente persecutions martyrio coponatus est, sique post Patris mortem audivit Clementem Alexandr. , postremo celebrem Ammonium , ac tempore persecutionis, cum plerique omnes Ecclesiam deseruerunt, Aleiaxa M. Clementi suffectus est, non video, etiam interposta auctoritate Euseb. , quom do haec conciliari possint. PMterea si anno CCII. Laevila immanitas Severi Imperat. , ordinatus autem est anno CCXXVIII. cum jam annos ageret XLIII., ac sedata calamitate docuit publico Origenes 4 quomodo annum agens XVIII. Clementi suffectus est λAthenagoras Philosophus Atheniensis dicitur in Alexandrina Ecelesia publico di cuille apud Cl. Dcdu vellum , qui Doctorum Ecclesiae illius ita cathalogum scribit .
ut Cave notat saecul. Gnostic. voce Athenagoras e Athenagoηas , Clemens Alexandranias , Pantaenus, Origenes . Heracias , Dionysua , Pieriua ., TMunostus , Serapion, Petrus Μartsr , Macara s , Politicus , Diomus . Rhodon , quae nomina Diau vellus ex
codice Baro iano habuit, quoddam fragmento notata , excerpto a Nicephoro talisto ut videtur. Verum quanti seri fragmentum hoc debeat non video e tum quod teste Hieronymo alexandrina schola coepit ab Evangelista Μarco catal. c. 36. , Cui certe non est suffectus Athenagoras: tum quod nulla Athenagom commemoratio nec apud E seb. est nec Hierosym. Accedit. Origenem suffectum fuisse Clementi Alexandrino, testari omnes plerique, non autem Pantaeno. Quin cum Μissus legatus fuerit ad Μ. Aurelium Antoninum , ct in Aurelium Commodum , ad quos orationem habuit pro Christianis , cum jam scholam haberet Alexandriae , non video Clementem Alexandrinum succesibrem habere potuisse , quem ipse Cave cum Baronio auditorem facit Pantaeni, successioremque, dum Pantaenus iter ad Indos suscepit. Caeterum id est nota dignum , Apologiam Athenagom scriptam ad Aurelium . & Commodum , ergo post annum a Christo III., quo tempore Pantaenus obibat Alexandriae docendi munus , & Clemens suam ad Gentes cohortationem meditabatur. Vide Clement. Alexand.
op. Tom. I. illustr. per Ioann. Rotterum .
Arnobius Affer dicitur claruita anno CCCIII. & adversus Idololatras conscripsit Iib. v ., quos carpit HieronymuS epist. ad Paulin. tamquam minus comptos , &non aequabili stylo constantes . Cave judicium Hieron. nimis rigidum vocat far I. Arian. , aitque satis eloquentem , florentissimamque eita orationem Arnobii , idque legenti attente liquidum esse Iusse . Sed cui legenti sodes λ Cave scilicet , quoniam Hieronymo non item. Profecto a latico stylo, minusque latinis semis, qui ad trutinam revocabit, negabit nemo. r
53쪽
to majores sunt , ut satis a nobis & digne comendari pos
sint, quique tamen historiae flosculis tam eleganter libros ornarunt suos , ut amenissimi campi omnium genere frugum locupletati videantur . Porro ornatus hic nec sequenti Ecclesiae aetate dilapsus occidit. Nam quibus armis putatis vos Ignatium Martyrem, S Irenaeum Episcopum Lugdunensem Simonianos, Nicolaitas, Cerinthia nos , Gnosticos, Ebionitas, Ualentinianos adhortos el- se, ac catholicae molitionis fundamenta praeclare jacta, firmi terque statuta ab ingruenti igne, & sanam a liberavisse Pro
imus , ipso de se fatente, Crispum Constantini filium instituisse . Verum de hoc
commentariis in ejus opus , quos edituri 1umus jam ab hinc annos septem paratos studio omni, & diligentia , satis multa . Μ. Μ inutius Felix Romanus , vel Aser , ut serunt , iique . Causidicus Cipriano antiquior videtur, sed Lactantio procul dubio fuit, dialogum cui titulum fecit oeta Vium erudite elucubravit , qui ab Meteribus pro octavo Λrnobii libro diu habitus est , in quo mira eruditione momenta prisca Idololatrarum convellit. Multa & de hoe
auctore lauda commentar. in Lactant.
Tatianum post Iustinum M. apologistarum R. C. antiquiorem Omnium fuisse, consat , quem tamen Iaudavimus pol remo loco sectati potius labores auctorum & stu
dia , quam tempora . Is librum adversus Gentes elucubravit non tamen desecatum errore omni, qui in illo scripsit, animas humanas natura mortales esse . Scripsit imperante M. Aurelio Antonino , multaque composuit opuscula , de quibus apud Hieronym. de Scriptor. Ecclesiast. cap. a 9. Μulta in eum jecer. errata Origen. , &Clem. Alexandr.
Celsus Philosophus Epicureus, imbutus etiam institutis scholae platonicae, inque ea inclinatus Cave si credimus . Verum duo Celsi suerunt teste Orig. lib. I. in Celi alter imperante Nerone , Adriano alter floruit , contra hunc videtur stylum acuere Origenem , quamquam dubius aliquando sit de adversario suo . Fortasse ille Celsus est , de quo nonnulla Lucianus , cc cujus gratia historiam Alexandri hominis scelerosi conscripsit . Certe Celsus est , qui christianis insensus habuit consutatorem
Porphirius dicitur iniisse christiana elementa , dein rursus ad lutulentam idololatriae venam remeasse apud Nicephor. , sortasse quod Aug. d. C. D. lib. I . cap. 28. scribit ab humilitate Cnristi restitiise , quod sane interpretari possumus, quod clostrinam abdicaverit de schola suscipienda , non de suscepta religione . Verum cum appareat ille adeo peritus christianarum rerum, ut videatur introspexisse arcana disciplinae, quae tamen iis temporibus coedare consueverunt nostri mira diligentia , & custodia , mihi fit verisimile, quod narrat Nicephor. Floruitse videtur circa Orig. tempora , mi reque scriptis suis vexavit Eccletiam . Hierocles Philosophus habetur duorum librorum contra Christianos auctor , sua-Ωrque persecutionis diocletianae , quae sortasse Lactantium moverunt ad opus suum elegantissimum conscribendum, nam videtur cum illo Nicomediae suisse congressum, qua de re instit. lib. s. cap. a. , quem nominat deinde lib. de morte persecutorum Ecclesiae c. I 6. Hic primus fortasse Christum cum Apollonio Tyanaeo comparavit in postrema operis sui parte , quam refellendam suscepit Euleh. lib. contri Hieroclem ,
quamquam Philostrati potius ibi de Apollonii factis historiam percurrit , ut optime animadvertit Cave 1aeculo Ariano . Extant libri Hieroclis edita ab Pearisenio Lond.
54쪽
fecto armis ab unanimi consensione Episcoporum petitis , ab
Pontificum Romanorum perenni, & inviolata successione, ab novitate erroris , & vetustate dogmatum christianorum , a monumentis, a memorabilibus , ab ipsa demum ecclesiasticata istoria a ). Praetereo Theophilum, non illum quidem chro
a Ignat Ius Μ. Itam Apostolica a late vixit teste Chresostomo homil. In S. Ignat. suffectus de in Evodio in Antiochena sede . Plura scripsit , quae ad nos pervenere
corrupta, pauca si demamus. H.ec tamen sere cuncta conati sunt multi repraehendere ,
defendere etiam multi, de quibus Cave seculo Gnost. , sed copiosius t Isserius, Peam sonius , Armachanus &c. quod autem observamus , illud est , adeo magni secisse Ipnatium apostolicas traditiones eidemque sic usu ventile , ut perperam nonnulli ei tribuerint didascaliam veterem quandam , que certe non est Ignatii , sed propterea diu a multis hujus fuisse auctoris, creditum est. Ire naeus Episc. Lugdun. omnium primus scripsit adversus hereses snpulas ad suam aetatem , ac solitus semper ad traditiones confugere maximus praeco habetur Romanae Ecclesar. De ejus stylo, scientia , ratione agendi cum haereticis plura tribus illis epistolis , quas in ejus opere editas voluimus ; scripsimus vero adversus Christophorum Psassum in defensonem Viri nobilissimi, ac celeberrimi concivis nostri Marchioniς Scipionis Massici , quem honoris caussa nominamus , ac facimus tanti , quanti Vir in eruditione maximus fieri potest . Simoniani ita dicti a Simone Maro , qui vixit tempore Apostolorum , & consi-cta sie Romae dicitur cum Apostolo I et ro die Sabbathi postquam Princeps Apostol rem , ut victoriam comprecarentur sibi christiani, indixerat jejunium, unde ritum jejunandi Sabbatho derivalle , putant August. epist. 86. & Casii . collect. 3. c. I .Ejus historia notissima est , nec illam repetere hic necessarium . Quod attinet ad sectarios Simonis , temporibus suis nullos Simonianos extitisse , censet orige n. l. 3. coni. Cels. Nihilominus auctor lib. de baptis. contra Cyprianum ad eam aetatem pervenisse Simonianos testatur . Certum id unum est , Simonem mille olim hostem christiani rominis, sectatoresque habuisse, & tamen si morosi nostrorum temporum critici rem in medium vorassent, suisque regulis metiti essent , dubitare pollemus, suisse Sim nem quondam & scholam aperuisse . Nam ejus dubia Patria est , Epiphan. lib. r. Natal. Alexand. Tom. a. Bapti ratus dicitur a Philippo Diacono apud Chrysost. hom. 18. a Philippo Apostolo apud Ruflin. Niceph. Cedren. , dubius hac de re August. tra L 6. in Joan. omnium primus habetur haereticus apud Epiphan. Philastr. Αurus in . Non item apud Clement. Alexand. qui haereses coepisse sub Adriani tempora seribit lib. 7. stromat. , ac Simonem post Marcionem enumerat, ut perpendenti diligenter historiam veterem suspicio in animo cadere possit , Dolitheum non illum vetustissimum , unde Dositheani ante Christum natum inter Iudaeos fortasse schismati ei , sed post Christum ante Simonem erravisse, non secus ac Simon postea . Du-hium itidem cum Petro certamen , dubitante S. August. in epist. ad Casulanum . De in , quod acia pseud Clem. id ter in Asa evenisse a m ent , ceteri auctores Romae, sed an Claudio imperante, an Nerone , verti in dubium potest . Euseb. lib. II.
cap. x 4. Theodoret. hist. lib. I. cap. r. , Simonem a Petro provocatum, ait, contra RSimone Petrum panes constitutiones pseud apostolicas , Hegesippus apud Euseb. lib. 3. id ortum refert , quod Simon puerum mortuum revocare ad vitam non potuerit, Petrus potuerit , quod , etiam Sueton. in Neron. c. a. , ex nostris autem id praeter Hegesippum retulitie alterum, rion invenio: ac propter pneclarum facinus Petri , Simonem eum vocavi ste statuto die , ut sublimis abiret , atque ex miraculo rei gentes, cui potius credendum , dc adherendum , agnoscerent . Dubium quoque ubi convenerint apud Maximum T. nec non Arnob. Clem. Euseb. Cum autem curru igneo in altum elevaretur Simon praecibus Principis Apostolorum preceps cecidit fractis pedibus, ac latere non sine magno ejulatu , non ita cedrenus , qui silet de Ia-
55쪽
nographum , sed Episcopum antiochenum , qui contra Marcionem luculentissime scripsit, Patres Antiochenos, qui Paulum Samosatenum redarguerunt , Cyprianum M. , Neocaesa riensem Gregorium , & hostem strenuit simum Montanistarum, atque Novatianorum Pacianum Barce non ensem a ). Prae-
tere, fractisque , ait, manibus , pedibusque in Vers Bovit: Nicetas porro In eaput coIIapsum, ait, ac cerebro viam dispersisse Thesaur. lib. 4. c. r. auud Damascen . legitur , totus fractus corpore , debilitatisque cruribus parallelor. lib. I. c. 36. Tandem aeta latina Marcelli nomine publicata a Florentinio I 668. Lucat habent in quatuor partes fractus. Que sane notare voluimus, ut morosi animadvertant, critica praescripta non esse sine examine amplectenda, & in rebus antiquis caute agendum . quia certum est, Simonem fuisse , contra Petrum disputavisse , ac victum paenas dedisse impudicae impudenti e lue Nicolaitae ab Nicolao sic dicti , quem unum eκ septem diaconis sui sie , testantur Irenaeus lib. r. c. a 7., Auctor de praescription. apud Tertullia n. c. 46. Cassan. collat. I 8., Hiemnym. epist. 48. . Niisen. orat. Io.: Tillemontius citat etiam Gregor. M. , sed is in laud. Ioc. nihil habet de Nicolao , bene vero Epiph. haeres. as., Philas r. &c. Porro August. dubitat de haere lib., negant Ignat. M., Clemens Alexand . . Euseb. , Theodoret. aliique laudati a Photio p. 9o3. c. a 3 a. num. p. Conciliari autem possunt, quod hi scripserint pro veritate rei, illi iuxta Nicolaitarum vanitatem, qui sibi blandiebantur ab Diacono Nicolao descendisse , est tamen in hisce excipiend. auctor de praescriptionib. Cerinthiani qui a Cerintho vocabulum habuerunt . Hic videtur primus haereticus ex Iudaeis, nam Simon , & si qui alii Samaritani serme omnes , auctor sertur divisionis inter Christum, & Ieium , hunc blarii & Iolephi Filium, illum Deum praedicans , qui rursus venturus regnabit ad mille annos , atque Mosaicam legem iterum indicet; & in eo regno pro una uxore centum largietur &c., in quibus discriminandum est regnum mille annorum Cerinthi , ab regno quod admiserunt millenarii P P. Gnostici dicti sunt non a Magistro quodam , sed Cerinthi sectatores doet i is m i qui habebantur, quique successione temporum amplexi sunt errores aliorum haereticorum . Ebionitar ut Bullus de Trinit. notavit idiotae & rudiores Cerinthiani vocati sunt : at discriminabantur etiam opinione . Nam illi Christum diicriminabant ab
Iesu i hi miscebant , & I. C. Filium Μariae , & Ioseph , ac purum hominem, du
Valentiniani ab Valentino , qui vixit anno CXX. videntur omnium errorum Simonis, Nicolai, Cerinthi patrocinium luscepisse. ταπαν dividebant in gradus propem dum infinitos in quorum singulis distribuebant, & collocabant divinas dotes , quas personabant mira, multiplicique ratione , indeque nata res efficientes alias, quae modierant , asseetionesque subitantiae unius; Fato etiam omnia fieri affirmabant , perditis propterea moribus, & vita turpi, ac scelerosa. Plura apud P. russiret. in opera Sancti Irenaei V. E. Theophilus Antiochenus non est confundendus cum Chronographo Theophilo , ut perperam secit P. Ioannes Fellus Oxoniensis , nec cum Theophilacto , aut Theophilo cui S. Lucas Apostolica acta , & evangelium inscripsit , ut pessime fecit Gulielmus Archiepisc. Tyri saeculi XII. scriptor. 1edit hic sextus in antiochena exedra ; multaque eleganter scripsit , quae perierunt . Inter haec autem librum contra Narcionem , de quo Hieronym. de scriptor. Ecclesiast. cap. a. , & alterum contra Hermogenem . Illum autem extare putavit Ioh. Conr. Danna vverus Criste id. ac . I. Ieserente Cave sarcul. Gnost. , sed neminem , quod sciam, illum vidit: satis tamen adversus utramque haeresim ex Tenulliano, alitique.
Narcio Ponticus 1ub Aniceto R. P. debactatus est, Pearthalo si credimus relato in
56쪽
ter eo Athanasium Arianae haeresis eversorem , Basilium Macedonianae , Nestorianae Cyrillum , Euthyclaianae Theodo retum , Luciferiani erroris Hieronymum , Donatiani schil-
comment. Clament. Alexand. Stromat. lib. 7. p. y98. Edit. Oxoniens , ubi locum emendat ejusdem Clementis, quo assierit , eum Basylide hunc tamquam senem cum iuvene conversa me , & ubi Simoni hunc anteponere videtur . Dossv vellus veru sub Pio R. P. hujus hFres m grassame eredit differt. 3. in Irenaeum . Thomas vero Ittia rius sub Imperat. Antonino Pio, quamquam natam antea, suisse disiasam, asserit a pend. ad dimere . de haeresb. : errores Impi hominis plane iidem cum ermribus Ceta nis , quem Magistrum habuit, pr.rterea Basylidis, Carpocratis, Simonis Magi , quibus Manichaei , ac Faustus praecipue usus est pro suis . Auctor praefat. Arabae ad Conc. Nicen. refert, Marcionitas Magistrum situm consuevisse principem aIUstoloruinvocare , acta apostolica s puria , 3r ficta habuisse quaedam , quae librum propositi μυappellabant , alios itidem a nostris Davidis psalmos , de evangelio vero . quod ait Cave, commentitio, nihil hoc Ioci relatum invenio. Invenio quidem credidisse Mare tonitas, Filium divinum subditum , subjectumque fuisse divino Patri apud Ambros Iib. de fide s. e. II. Quod autem est observatione dignissimum illud est . Marcioni- has proditores habitos disciplinae illius , quam areani appellant , qua vetitum erat mysteria ymphanis pandere , quod neque sitele stratus observavit , & tamen liqueteκ Tertuli. de praescriptionib. c. I 4. Epiph. haeres. 4a. Nam tametsi Tertuli. hau δpmprio vocabulo Marcion. eo loci nuncupat, scimus tamen, dc ibi agere contra Μar c ion. , di id ex prohatum fuisse illis etiam ab Hieronym. in epist. ad Galat. V. Μr. I' Ahbe de missis la Methode de P P. Auctor comment. in epist. Paulli apud Α-hros. ait, aetate 1ua Marcionitas desecita r. ad Timoth. q. PP. Antiochen i ii habentur , qui auctores habentur illius eelebratissime epistoladi ad Paullum Samosatenum seriptae , in qua religionem in Christum ab Apostolis ac- eptam exponunt , variisque confirmant veteribus testimoniis , ac Samosateni jacula retundunt, de qua epist. tom. I. in collectan. Conc. Baronius autem illam adscrihil PP. a. Conc. Antioch. habiti anno CCLXV. Cave Conc. 3. Antioch. Ego vem , si in re dubia licet conjicere , neutri crederem , sed intervallo quod intercessit inter Conc. utrumque ieriptam a nonnullis suisse Episcopis , dein in 3. Conc. Antioch. confirmatam habito anno CCLXX. Suspicionis praebet oeca so sublcriptio Episcoporum , quod subscripti sex dumtaxat legantur. V. F. Turrianum &c. Paullus Samosatenus creatus Antiochenae sedis Episcopus anno CCLX. argutus laxa. Synodo Antiochena e ris , & impietatis in Christum , & SS. Trinitatem, nequitia , & calliditate ingenii in re scholastica sui haud damnatus a periculo evasit: sed scribentes ad eum sex Episcopi , suadentesque ut subseriberet epistolae in qua Christum non purum putumque hominem e terra natum , sed e Citilo simul ac temra , proindeque hominem simul & Deum esse , & in qua substantiam unam iii Patre extantem Filioque affertum erat , cum renuisitat , contendens Christum non extitisse antequam ex Maria nasceretur , & in divinis unam ab altera substantiam esse , ac tres proinde , quarum princeps una . derivatae duae perinde , atque humanis in rebus, damnatus est 3. Antiochen a Synodo . Μulti praeterea e res eidem a veterihus tributi sunt , praesertiis vero judaizame, de quibus V. Epiph. cum notis Petavit haeres. LXV. & Philastrium de haeresib. cum notis Io: Albere. Fabricii. Cyprianus Μ. scripsit adversus Iudaeos , sed etiam contra Aquarios haereticos , qui in Iacramentis coelesibus offerebant tantum aquam , non illud , quod Ecclesia easisIica , apsolicae facere consuevit ita Philastr. haer LXXVII. de Aquariis , contra quos laudat. M. epist. 63. ad Concilium . Multa praeterea scripsit indubia , sed dubia multa , inter quae epistolae de rebaptiEandis haereticis contra Stephani R. P. decretum enumerande sunt Rai mundo Μelsorio familiae nostrae Uim delertissimo si credimus . In duas celeber. epist. D. Firmi l. & Cyprian. &c. Uenet. x733. Contra Joannes Xaralea familiae ei uidem TheoL Lononis i 74r. Superiorem sententiam resellit.
57쪽
matis , Pelagianae latre sis , Manicheae impietatis Augustr-, num a ). . Praetereo Maximum depulsorem Monothelita
rum, Gregorius Neocaesariens s vulgo et Iam Thaumaturgus , & passi in Theodotus intemfuit Conc. Antioch. in quo Samosatenus damnatus est Origenis discipulus fuit . Erudem adscribitur Brevis expositio fri, quae extat Grec. Lat. , & quam in archivio Eccles. Neocaesariens. .rtate sua extitisse Nisenus aliarit . Scripsisse itidem constat contra eorum tempor. haeret. sed pleraque omnia periere. Pacianus Barce nonensis, vel Barcelonensis Episcopus elam id anno 364. v xitque ad senectutem extremam , ac valde Hieronymo familiariter usus est . Edita a Manutia extant ejus opera omnia Romae . Praecipua vero habentur , quae contra Novatianos
scripsit tribus epistolis comprehensa , quas Hieronym. de scriptorib. c. Lo6. vocat librum contra Novatianos V. Biblioth. PP. Tom. III. Μontanistat sic a Montanto dicti, qui circa annum CLXXII. ex Fusebii Chronicon ad ann. 37a. vixit . In eo autem capitalis error videtur quod de se missionem a Deo principem praedicaret , ac quemadmodum Christus Verbum erat conjuncturi, cum homine , ita se Spiritum S. itidem cum homine copulatum esse jactabat , pr indeque natura thrtitum prophetiae donum , non gratiλ : gratia vero ab se in Priscillam, & Maximillam translatum. Indeque castimonia vitae , & morum levera disciplina, ut secundas nuptias damnaret , nec ad crimina omnia Ecclesiae elavium vi timem editenderet , potestatemque ; Unde novatianae haereseos fundamenta jecisse dicuntur . Dicti etiam 1unt Phryges , & Cataphryges a regione in qua orta , ac plerumque vertati sunt , nec non Pepu Ziani ab Pepueta oppido Phrygiat . quod habebant .. ut Christus Hierusalem Vid. Illig. Loc. laud. Cave ; & Praedestinat. Sirmon-di c. a 6. Donatissae etiam aliquando Montani , & Montanistae dicti sunt . Vid. Phi- Iastr. cum notis Fabricii . lnsti per F. Ιttigit hist. schimat. Donatistar. Tom. IX. op. August. . & optat. Tertullian. accessit ad hanc lectam postquam drimata. n stra strenue propugnaverat. Sic auctor actor. Perpetuae, & Felicit. dcc. Novatiani duos habuerunt sectae Magistros , & auctores Novatus , dc Nozatianus , hic Romanae Presbyter Eccles at , alter Carthaginensis : ut narrat Beve regius in not. ad Canon. VIII. Nicaenum. Hujus sectat , quae viguit potissimum seculo Ecclesiae III., capitaliora errata fuisse videntur , pro iis sceleribus , quibus ab Eeclesia constituta fuerat poenitentia publica , nullam absolvendi , dimittendique pa nes Ecclesiam potestatem esse . Potissmum vero tria commemorabant publicum adulterium , internecionem sui, & publicum ab religione defectum: quamquam non desint, qui penus extendant. Verum hac de re v. Morinum de Poenit. Τulemoni in Not. Novatianor. dc TurneIy pariter do poenit. a Arius Ammonii filius gente Lybitis , patris Alexandri n. ex Phot. apud Cave coepit haeresim suam praedicare anno CCCXV. Cave id paullo post contigisse existimat , h. e non multum ante Concilium Nicenum ex Lueiani Antiocheni schola prodi ille , coepisseque docere , non semper fuisse filium , neque enim erat priusquam feret , nec en Patre esse , sed ex non entibus emersisse : neque Patris βbstantiam sibi propriam habuisse, creatura enim , is factiara fati : ideoque nee verum Deum esse Chria sum , sed participatιone Deum factam Athanal . orat. ad veritis Arian. p. I 4 I. Diu haec haeresis inter gregales nostros grassata , ut tempore pseudo Cone illi Ariminensisse me universus orbis captus admiratione fuerit , semet Arianum noville , ut scribit Hieronymus, donec in parte scissa, extincta est . Nam qui errata Arii sectati armil-s m sunt, ii Ariani puri sunt appellati, qui vero sibi ab vocabulis, non consubstantia-
is , nec coaeternum Verbum Patri temperarunt , ex variis auctoribus varie vocati
sunt. Sic Anomaei ab vocabulo dis litudinis , Aaetiani , Eunomiani ab Α .et io , AEunomio coriphaeis, Semiariani vero, quorum Princeps multis visus est Basilius Anci- Ianus, quod non consubstantiale , sed plane consimile dicerent, ludentes in vocibus omeumn , & omo inon Verbum Patri . Vide sit pra laudat. omnes . Placuit tandem Accacio nec Omeu on , nec Omfusion illud nuncupare , & credere , sed dumtaxat omέρη ,
58쪽
rum , Joannem Damascenum Iconomachorum, aliosque permultos, qui procul dubbio in erroribus redarguendis, quamquam
.mo n . Id est smde effigie, quasique extima specie . De quo Differt. nuper edit. Venet. de Accacio , quae est Bernardi de Rubeis Viri egregii Dominicanae familia . Athan alius fidei propiarnator accerrimus , & compressor pestis A ria nae Alexandrinus , Orator floridus , elegans simul ac splendidus, ct clarus ex Phot. Biblioth. eod. 32. . dicitur vita functus a Socrate Α. C. CCCLXXI., h. e Episcopatus sui anno XLVI. lib. 4. c. aΟ. Α Baronio vero anno sequenti ad annum CCCLXXII. Proterius mense Martio anni CCCLXXIII. eundem inter vivos enumerat in ea epistola , quae est ad Leonem R. P. relata in Can. Pasch. cap. a. edit. a Buchero Com. in Vidior. apud Cave saeculo Ariano. Episcopus suffragio populi factus Alexandrinus , cum Arium robus issimis viribus impeteret , Arianos ter exulavit a se de , primo sub Constantino, dein sub Constantio, postremo iub Iuliano , tandem revocatus moritur in sede sua. Plurima scripsit, ouae enumerant. suste a Cave . Adscribitur ei quoque Symb Ium orthodoxum , quod in Ecclesia passim legitur; sed Critici permulti eidem non esse adscribendum illud putant . Mirum autem , quod Cave ait , neminem ante Theodulphum Aurelianensem , qui floruit seculo Ecclesiae VIII. hujus symboli fecisse mentionem, cum Greg. Nazianz. late Illud commemoret, & comendet in Orat.
de laudib. Athanasii. Macedonius obtrectator divinitatis S. Spiritus . quem Patris , Filiique ministrii msinxit, damnatus est in Concilio Conctantinopolitano U. Socratem lib. s. c. 7. dc g. Theodor. lib. s. hist. Ecclesiast. , Sozomen. lib. 8. . Nazianz. in carmin. de V. S. dc in orat. ad Iso. PP. Baron. ad Annum 38 I. S. Philastrius hujus haeres m non memorat, quae tamen hoc nomine damnata est; sed errorem eumdem videtur refunde re in Eunomium . Verum cavendum est , ne utramque coniundamus . Nam sortasse sectarios Eunomius nullos habuit nisi Αaetios , habuit Macedonius longe plurimos. Dein soli Macedoniani vocati sunt pneumat homachi passim, praesertim a Basilio
M. loco mox laudando, dc Greg. Naaianz. orat . in S. Pentecost. Postremo quod Μacedoniani S. Sansti divinam aequalemque Patri, ac Filio naturam inficiati sunt, Filii non sunt , Eunomiani vero naturam inficias ire utriusque studuerunt. Hinc N et ianzenus de Eunomianis, Deum quidem stium esse fatentur .... sed aequivoce Deum dici, ae nominis solius participem esse cοηtendunt orat. 3. de Theolog.; quod nimirum acceptum a Μagistro A aetio de impura trium Perlonarum natura divinarum pmpugnavit Eunomius.
Basilius Μagnus hie Caesareae Cappadocum Episcopus , qui claruit anno CCCLXX. eversor Eunomianae haereseos iis V. libris , qui adissus Eunomium inscripti sunt , sed etiam pestiferi syntagmatis Macedoniani , ad quod convellendum scripsit librum integrum elegantissimum ad Amphilochium , de quo mi mr dubitavisse multos perperam, sed omnium principem Erasmum , quando nec doctrina , nec stylo, nec
auctoritate antiquorum differt ab caeteris Μ. B. elucubrationibus consentientibus in re hac Graecis , Latinisque veteris Ecclesiae doci oribus , quemadmodum egregie I f. Causabonus ostendit exercit. I 6. c. 43. Hic namque confodit Μacedonium Basilius, quem omnium primum hosce haereticos adhortum suisse scimus, eosque appellavisse pneumathomachos . Vid. Orat. NaZian Z. in funere B. Μ. , re scholia Nicetae, & Nonnii Monachi. Colon. IIIo. Nestorius Episcopus Antiochenus creatus anno CCCCXXVIII. vixit post annos duos cum Anastasius in concione pronunciasset erat enim Anastasius Prςsbyter Ecclesiae Antiochenae neminem Mariam vocare posse De aram , quod ea homo fuerit , nec ex homine nasci Deum posse . Nestorius coepit prςsbyteri sui defendere ermrem , ac proinde miserrimo cecidit ibi casu , in errata multa veluti in scopulos impingens. Nam nec copulatas in Christo humanam , divinamque naturam asseruit hi postasi .. -- , sed dumtaxat habitudine unitas, nec duplicem naturam illam unica perritona affectam, eaque divina, sed unamquamque sua, nec Μariam tet con 2Dτε aes,
59쪽
Iyquam momentorum sedes percurrerint singulas, in ea tamen, quae Ecclesiarum documenta complectitur , ita figere pedem
sed tantummodo 'ν κιν christothocon , h. e Μatrem Dei nominandam es. , sed Christi . Damnatus demum in Concilio Ephesino , & de sede ejectus errabundus mortuus est post annum CCCCXXXIX. , Socrati si credimus lib. I. cap. 34. Passim creditur anno CCCCXXXVI. Cyrillus Alexandrinae praesul Eeclesiae Bisunthinus habetur . auctorque duodecim
eorum capitum, quae anathematismata in Nestorium vocantur , que ah Alexandrina Synodo sin minus consecta, certe appmbata 1 unt. Apud Cave seces. Nestoriano legitur, Cyrillum anno CCCCXIX. primum per litteras monuille Nestorium . At puto mendum in enumeratione irrepsisse . cum antequam ordinaretur Episcopus nulla de haeresi sulbieio Nestorii suerit. Accusatur a Theodoreto unam in Christo astruxisse naturam , sed facile defenditur, quod vocem physeos pro voce hyposta leos vυ πιον usurpaverit sepe, quodque extremam opinionem Nestorii impugnans sere in extremum , eamque contradicentem visus sit declinare. V. Natal. Alex. Tom. 3. H. E., Cave &c. Eutyches vero vere in extremam . Ac contradicentem Nestorio opinationem salsam
aeque, S. haereticam declinavit, qui anno CCCCXLVIII. docuit , ante quam Christus esset, duas fuisse naturas humanam, divinamque , at eost unionem in Christo duarum permixtione , & consulione quadam ita effectam fuisse unam , ut minime discerni altera . ab altera o Ilit . Hinc Christum aequalem Patri , sed non licinini
conlubstantialem carnem habuisse , quamquam aequalem traxerit a Maria , quod conjuncta cum divinitate, ita in Deum conversa sit, ut genus omne transcenderit . Contra quem errorem videtur Scotus eant disputationem induxtile . quae est de totorea pie a partibus distincto . qua usus est ad Euthychis convellendum errorem . Sed plura si vis consule Theolog. , laudatosque supra. Theodoretus Cyri Episcopus libms xxv o. adversus Euthychen exaravit , quorum argumenta extant apud Photium codice 46. Vocatur etiam a nonnullis Theodoritus , cui si parcas odium in Cyrillum natum sortasse ex suspicione non sanae do strinae , nihil erit, quod in viro tanto desiderare possis . Decessisse dicitur anno CCCCLV. . quamquam non desint qui longiorem ei vitam concedant. Lucifer Caleritanus auctor Schil malis Illius censetur , quo Iapsos, ad pmprios gradus, si resipiscant, revocari non Polle, decretum est, contra decretum Sunodi Ale-lexandrini , quae resipiscentes lapsos in suis sedibus reposuit . Neque enim aliud quicquam ei exprobat Hieronymus , quamquam reversum in Sardiniam novam exis
cogitasse doctrinam Theodoretus scribat ; Scilicet eum creasset Paulinum Episcopum Antiochenum vivente adhuc Meletio Antiocheno Epilcopo , sed a Ualente in exilium misso, cumque revocatus hic a Gratiano iterum sedisset , Lucifer divisit se ab Ecclesia , & schil ma fecit . Baron. putat jure ab Lucisem Paulinum luse tum in Antiochena sede , quod apostolicam legationem gereret. Contra sentit Natal. Λle
Hiemnymus Doctor Ecclesiae Maximus, de quo satis hic agere nec Iocus est, nec tempus erroris Luciferiani consutator fuit copiosus, & elegans. Donatus sive ille a Casis Nigris, qui minime videtur Episcopus suisse . sve Ca thaginensis nomen schismati Donatiano dedit, quod jam antea coeperat, & Maiorini dicebantur, coacto Romae concilio A. C. CCCXHI. damnata parte fa tionis multo magis grai Sari coepit, ut etiam pmpter hoc Arelatense Conc. habitum fuerit, quod pisnarium non vult Duncius , vult Ittigius , apud quem plura Histor. Schismat. D
Pelajus , & Coelestius eversores divine gratiae , & arbitrii liberi defensores ae- cerrimi , notissimi in scholis Theologorum de quibus duco supervacaneum quicquam dicere .
Μanes, Faustus &e. antiquissimi ab Tomastro repetiti erroris de duobus principiis
60쪽
conlueverunt , ac si maxima tempestate delati ad scopulum , saxumque sicinissimum ad herescerent a . Quum
Augustinus eversor omnJum haeresum ad suam aetatem , qui pIurima contra Pe- Iapianos, multa contra Donatistas, di innumera contra Manichaeos lucubravit , cui sellae fuerat a iuventute addictus . Verum ex novo testamento , cujus auctorem Deum bonum faciebant. eos ad vetus admittendum coegit , in quo scaturigo apparet mal Tum, sed recenti si mi N. & V. negantes non potiunt nisi humana ratione urreri , quini lumine naturae cum originale peccatum non innotescat, diis cilius compelluntur in dumeta . Non parum tamen si1ffragii nobis suppeditat Augustinus , ut videre est in Theodica a Leibnitii, dc apud Bernardum . a in Monote lita- dicti sunt , qui unam in Christo voluntatem astruxerunt , non duplicem, cujus sali, opinationis, di sectat videtur Sergius Praesul Bisunthinus suisi e coriphaeus. Baron. ann. 6o8. mam. s. Id putavit quispiam , studio partium primcipio Sergium invenisse , ut nempe Appolinaristas negantes in Christo animam . ouod loco illius divina ipsa Verbi natura sussiciens eu et ad munera omnia exercen da mentis humanae , Nestorianos solam unionem habitudinis inter utramque naturam in Christo ponentes, quem ut ex natura duplici , ita ex duplici persona coaleriscentem volebant, & Euthichia nos utramque confundentes naturam, ut una, eaque divina extare in Christo conciliaret S. Thom. 3. p. q. IX. art. I. Damnatus fuit error sexta Synodo generali , cum prius Honorius R. P. flentium disputantibus imp tuisset. Hinc propter epistolas Honorii ad Sergium , nomenque Honorii in aetis hujus Concilii commemorati celebris illa quaestio originem habet , quae jam diu exe cet ingenia Scholarum: utrum Honorius ad partes blonotelicas accesserit, de qua roiic Anas . bibl. apud S. Eliam p. a. Si omnia exagerare volumus . quae in excusationem mnονri Palae cothoere possumus, facilius ebarta , quam sermo desciet. At si recte comsulamus . & lustremus quae scripta reliquit Sophronius Damascenus , potissimum Me ro epistolam Eneydicam, quae extat Concilior. Tom. VI., & imitationem de Inca natione unius eκ Trinitate , quae laudatur apud Lata nov. biblioth. m. s. , & aeriat in Biblioth. regia Parisen. , nova etiam afferemus argumenta in defensionem Honorii R. P. , & aeta Conc. Later. sub Martino Μaximus hostis in se illissimus Id nothelitarum , 3c depulsor , variis caIamitatibus ob monothelitarum insidias actus est. Nartyr quoque a nostris habetur, quod ei dextera , & lingua abscissae fuerint, quamquam non a carnifice revera ne atus, sed post triennium in suo exilio decesserit . Archimandryta non Episcopus habendus est . Nulla scripsit , quorum pleraque in Μonothelitas , quae edidit F. Combesis. G. L. II. Volum. Paris I 673. , in quibus plurima ad Maximum spectantia de praehenduntur, quae afferre cundia inon eis instituti. Circumsertur autem inprimis dialog. contra Pyrrhum , ex quo defensio Honorii I. R. P. perspicua est . Iconomachi, Icon lastae, vel Eicon lastae , ut placet Cave eversores Iconarum , quae in Ecclesiis exponuntur, queque reciproco ritu venerantur a multis, citi pisse opinantur ab Fausto Manichaeo, qui Deum iub imagine coli non posse asseruit , apud August. lib. ao. cap. 3. contra Fauli. alii ab Xenoja Iconomachorum duce ala aliquibus vocato, pleiique ab Sereno Massiliensi. Vide Greg. lib. 7. epist. t. Verum evem sto post Thalmud istas Iudaeos anno I CLXXVI. in lucem prodito Thalmud. , solum audita est . Vide epist. Simonis Stylitae in actis II. Conc. Nicaen. Leo autem Isauriucus anno IDCCXXVI. bellum iconis indixit, ac saeviit in cultores imaginum. Vide Menologium Gracum die xx. Augusti . Theophilus Episcopus Nacoliae opem Imperatori praebuit, donec Germanus distulit ab impietate, ejusque persuasione rursiis e figiarum extitit cultor. V. Baron. ad ann. 7a7. Tunc autem Gregorius alter Leonem excomunicavit epist. 4. Gregor. , Ubi a Leone permotae sunt turbis non exiguae in Italia, sedata que a Ponti l ce V. epist. Greg. ad Ursum Ducem Venetiarum . Paula Diacon. de gestis Longobardor. lib. vi. Anastas. Biblioth. in Gregor. II. Hinc initum
ab Pontifice foedus cum careso Narteio Gallianum Rege contra Leonem Isaur. in adi