장음표시 사용
41쪽
quam reeentiores Salptores varijs Apostolis , varijsque Christi Discipulis tribuerunt. Non v cat, hac Dissertatione singulorum opiniones referre, unam dumtaxat Auctoris nostri expendam , qui ne Baronii sententiam de instituta per Petrum Britannica Ecclesia admitteret , eam Paulo Apost Io tribuit, idque se clare probaturum confidit. Antequam autem Quaestionem aggreditur , nonnullorum opiniones reῆcit,qui alios Christi Discipulos mare Britannicu traiecisse putarunt , contenditque, nihil ad eorum institutum facere Gildam sapientem, qui epistola de excidio Britanniae scribit. Intereagiacludi frigore rigenri Infuia, o veluti longiori Terrarum recessu sola visabili non proxima , verus ille non de firmamento fiam temporali ,sed desumma
etiam Calorum arce tempora cuncta excedente V niue
se Orbi praefulgidum sui corruscum ostendens tempore, et cimus, Summi raeri, Caseris, quo absque viis
impedimento eius propaguatur Religio,comminata, Senatu nolentia Principe morte dilatoribus inlistim eiusdem) radio uos primum indulget, id e ua praecepta Christus: quae licet ab incolis repi suscepta sunt ,apud
quosdam tamen inter Astabor minus 'rique ad cutionem Diocletiani Tranni nouennem , in qua su mr per totum Mundum sunt Ecclesiae. Non derunt, qui ex hoe Gildae testimonio circa ultimum Tiberi, annum Euangelium in Britannia praedicatum fuisse voIunt, quos Auctor noster merito reijcit, ipsoque Gildae testimonium non intellexisse ostendit. Ait
42쪽
namque Gildam duo distinguere, praedicationem Fudei per Orbem uniuersum , Euangelij annuntiationem per Britanniam. Primum fatetur contigisse extremo tempore Tiberii , quo teste Eusebio in Chronico Pilatus de Christi Diuinitate , & Christi
norum in Palestina persecutione ad Tiberium: Tiberius, teste Tertulliano in Apoluetico, ad Senatum retulit, de negante Senatu suum suffragium pro Christo inter Deos reserendo, Tiberius in sententia permansit comminatus mortem ijs , qui Christianos persequerentur. Tunc enim liberὸ Euangelium ubique annuntiari potuit, prout id factum esse , Cilias
initio superioris Testimonij clarissime indicat. Aliud
de Fidei annuntiatione per Britanniam ijsdem ferEtemporibus Gildas contigisse asserit, quod Auctor noster pro praedicato ab Apostolis per Britanniam Euangelio prae caeteris testimoniis urgere potuisset, nisi forsan prospexisset, Gildam potius pro Petri, quam Pauli in Britanniam aduentu citari posse. Extat sane in eadem Gildae epistola locus,in quo mores Britannici Cleri redarguit asserens: eos Sedem Petri Apostoli immundis pedibus msurpare. Quem locum cum Auctor in fine operis sibi obiecisset, respondet, Sedem Petri apud Gildam nihil ad rem facere, cuius rationem si quaeras,aliam non obtinebis,quam quod Auctori nostro non placeat Sedes Petri Apostoli , - - ri quam Gildas in Britannia collocat, dum eam a Britannico Clero immundis pedibus usurpari assi mat. Duos sensus patitur Gildae testimonium: pri- A a mus
43쪽
mus est,quod Petrus in Anglia fuerit, ibique Sedem Episcopalem instituerit, de Diacono ac presbytero ordinauerit , qui historicus est, & pluribus probatur. Secundus , quod Sedi Petri Clerus Britan, nicus Institutionem suam debeat, qui sensus ab alijs admittitur. Neuter A uctori nostro placet, & ideo Cildam inter eos, qui de institutione Britannicae E
clesiae egerunt, non ita urgendum ducit. Σ. Caeterum priorem sensum Historicum de instituta per Petrum Anglicana Ecclesia confirmat Asau. ima Eusebius apud Metaphrassem his verbis: Simon
Ph οφ duodecim qsidem avos esse versatum in Oris te, eviginti antem'tres annos transegisse Romae,
in Britannia, o in Ciuitatilus, quae sunt in Occidente. Resert hoc testimonium Armachanus ex Metaphr ste, qui commentario de Petro εe Paulo ad diemas. Iunij etiam de Petro affirmat, eum in Britannia longo tempore fuisse moratum, & multas Centes nominatas attraxisse ad fidem, cumque Erisias tanstituisset, Epscopos, . Presbyteros, Diaconos' ordinasset, duodecimo anno Caesaris Neronis rursus Rc mam reuersum esse. His adiungi potest Ioannes V. qui ante sCo. annos epist. ad Ethelredum, & Alfiμdum Anglo.Saxonum Reges apud Malbur. libr. 3. se gaudere fatetur, quod in ipsis cernat seruorem - Fidei, quam, inquit, o Praedicatione Principis Aps .lorum , Deo mestros animos illuminante , accepisis , oe est caciter tenetis A Et ante annos 8 O. Eenuti
xemiphua phus Merciorum Rex epistola ad Leonem Ill.
44쪽
d; fili Apostoria dignitas , inde nobis mei meritas in
3. Iam adducenda sunt testimonia, quibtis A ctor nititur,ad hanc Prouinciam Paulo pqtius,quam Petro vindicandam. Ac primum quidem testim nium, quod adducit, est Eusebij Caesaraeensis, quem lib. 3. de Demonstratione Euangelica eap. 7. scripssse perhibet, quod post conuersionem Romanorum, Persarum, Armenorum,Parthorum Indorum,& Scytharum, Apostoli pertransierint Oceanum m inς καλουιλας Βρεφνικάς νησους ad Infulas, quae vocantur Britannicae. Secundum est Theodoreti, qui
tomo I. in Psalmum II 6. Paulo non solum Hispaniae, sed c In Iis in Oceano positis Fidem annuntiatam fuisse asserit Haec enim, inquit Auctor, , , verosimilius intelligenda sunt de Insulis Britan- , , nicis, quae in Oceano positae sunt, de quibus,, idem Theodoretus tomo q.sem. s. scripsit et quod
, , Piscatores nostri, Publicani Ieges Euanguicas, , ιntulerunt. Theodoreto adiungit Hieronymum,
qui in caput s. Amos ditibit de Paulo ,: quod usque
ad Hispanias tetenderit,sta Mari Rubro ia
Oceano inque ad Oceanum cucurrerit, imitans Domi-
sum suum Solem Iustitia de stio legimus: a summo celo egressis eius, occursus isus v que ad sumi metus. Huic Hieronymi testimonio alitid adiungit ex libro eius de Scriptoribus desumptum, ubi dicit, Paulum post dimissionem e carcere. praedicasse Euangelium in partibus Occidentalibus, quo nomine,
45쪽
inquit Auctor , praec e significaban:- Institi Miatannicae, idque ait constare ex testimonio Clementis Romani, qui scribit, Sanctum Paulum annuntiasse Iustitiam per totum orbem, & istud agendo, tuisse Φλ -- δ sin , ad terminos occidentis . Quam locutionem putat necessario etiam complecti Britanniam, in qua Paulum praedicasse, dicit Venantius et ita enim de Paulo testatur in vitas. Martini lib. . Transis cir Ocean ,- quaserit Insuti partum , seu is Britanus salet Terras, avi vestima Thub. q. verum qui haec Antiquorum Patrum testimonia sedulo peruoluit, facilla perspiciet, ex ijscend non constare, quod Britannia primum a Paulo sidem acceperit . Eusebij locus ab Auctore indicatus integer referendus est, cum enim de duodecim Apostolis,&septuaginta Christi Discipulis sermonem instituisset, scribit de ijs, a sit τους-ο-όν
t m et tiδων Φλων-- εάρους φωκεοινον παρελθῶν via καλουι M-νησους Et alios quidem eorum Imperium Romanum, i amsus omnium Issiam Reginam C itatem inuadere. Alios Persarum Regnum , Miss Armeniorum , Parthorum alios Narionem. Item alios Sumamm , quosdam etiam
ad ipsos Orbis Terra venisse 'ehIndorumque Regiones
46쪽
penetrasse , abor porro trans Oceanum masi e ad eas I sutis, qua Britannicae vocantur . Ex his enim verbis
non habetur, quod Eusebius potius unum, quam plures, & Discipulum potius quam Apostolum, ex Apollolis Paulum potius quam Petrum ad Britannias peruenisse testatur: ut si per alios intelligendi sint Apostoli, saluo Eusebij testimonio non selum Paulus, sed etiam Petrus, idque ante Paulum in Britanniis verbum Dei praedicare potuerit, prout Eusebium alicubi dixisse, supra ex laletaphraste audi
uimus. Alius est Theodoreti locus Tomo 6.serm.9. quo Britannos numerat inter illas Gentes,qusius P scatores nostri,'Publicani, Sutorque Ieges Guangelieas intulerunt. Sed neque ex illo habetur , Britannos potius a Paulo, quam a Petro Euangelii
veritatem edoctos fu isse. Ex alijs Theodoreti locis ne quidem conficitur, Paulum ad Britannias peruenisse, prout nec demonstrari potest ex locis D. Hi ronymi, de Clementis Romani. D. Hieronymus enim scribit in caput 3. Amos Prophetae , ' Paulus vocatus a Domino e suos sit seuper faciem tui 'uersa Terrae, ut praedicaret Euangelium Hierosolymis etque ad Illyricum , c aedificaret non super alterius fundamentum , ubi iam fuerat praedicatum , sed usque ad Hispanias tenderet, . a Mari Rubro, imo ab Oce
no usque ad Oceanum curreret, imitans Dominum suum Solem Iustitiae , de quo legimur: a summo caelo egre io eius, oe' occursus eius m que adsummum eius, mi ante .
eum Terra deficeret , quam studium praedicandi, Ea
47쪽
quibus verbis non colligitur, Paulum Apostolum ab Oceano, Hispanico ad Britannicum, qui unus idemque Occidentalis est, sed ab Oceano , qui mari Rubro adiacet, usque ad Oceanum, qui ultimas Huspaniae oras alluit, Euangelium praedicasse. Refert ad Gaura vap--Paulus ad Galatas Σ. , se Arabiam praedicando peragrasse, bd post tres annos Hierosolymam redijLse, ut credi possit, usque ad fines Arabiae,quae Oce no Arabico terminatur, peruenisse. Dixit itaque D. Hieronymus, Paulum a Mari rubro, seu potius
ceano mari Rubro contermino, vsque ad Oceanum Theodotes i. δdi centem Euangelium p edicasse. Vnd pist. ad νύι,ν Theodoretus hi epistolam ad Philippenses cap. i.
scribere potuit, quod Paulus ex Urbe Roma pros ctus sit in Hispaniam, de postquam Hispanis Diui num Euangelium tradidisset , reuersus sit, ac capite truncatus, tunc obierit. Neque per occidentem aliti
bi quam in Italia de Hispania Paulum praedicasse
Cregorius Magnustiuro 3I. moralium cap-2 Om memorat, duna ait: Paratus, cum nunc Iudaeam , nunzraus lib. .mo- cin Inisum, Nunc Ephesum, nunc Romam , nunc Hi-
Donias peteret , ut in peccati morte Iacentis- aeterna
vitae gratiam umoriaret , quid se aliud suam esse Aquialum demonstra'at l . Nec refert, quod D. Hieronymus libro descriptoribus assirmet, Paulum e carcere dimissum y Orti dentalibus Euangelium praedicaret Plistenim Britanniam ii, partibus Occidental ibus si istam esse, rect Auitar noster statuat fateri, tamen
48쪽
tenetur, plures esse regiones in occidente, nee in omnibus Paulum Apostolum fidem annuntiasse. Promiserat Paulus , se ad Hispanias profecturum, an autem promissionem suam adimpleuerit , dubitat Baronius, licet affirmet D.Hieronymus, qui de ali)s Occidentis partibus nullam mentionem facit. Idem responderi potest ad locum Clementis Romani, qui epistola ad Corinthios iuxta editionem Pa- . ei.inens episti.
tricis Iuni j ita habet de Paulo : n
. μ τ ηγκι ων , eti--- κοσμα : iu. Oriente, ac occidente verbi praec astus illustrem f.Lii s famam sortitus est, in iustula mundum uniuersum, instruens, m ad Occidentis terminos meniens oe' sub. imperavioribus Martyrium subiens , se e Mundo mis. grauit. Ad Occidentis terminos Paulum venisse 'lego, ad Britannias venisse, intelligere minime dei beo. Non enim testatur Clemens 'Romanus, Paulum venisse ad omnes Occidentis terminos,alioquini debuisset etiam peragrare Flandriam, Batauiam , , Daniam, aliasque Septentrionis oras maritimas: sed testatur,ad aliquos Occidentis terminos venisse, quod verum erit, licet solam Hispaniam pertransis.set, dc ad ultimas eius oras maritimas substitisset.
i, Quod autem ex Venantio adfertur, nihil probat, quia nimium probat: Dicit Auctor , Paulum illasn terras praedicando transhsse, quas Brisannia habet, oe ve sit .
49쪽
illis Tiale Nutatenus autem verisimile est, Apostolum ad ultimam Britanniae partem , quam olim Caledoniam, nunc Scotiam vocamus , multhminus ad Yslandiam Septemtrionalium Insularum ultimam,quam Tacitus in vita Agricolae Thyle vocare creditur, peruenisse , neque ullum de ista re antiquitatis testimonium extat. 6. Hisce praemissis, cum Authore nostro satis mirari nequeo, quid Ioannem Launotum Parisiensem Theologum, cum ab aduersarijs ex praedicto Clementis loco urgetetur, ad Gallicanarum Ecclesiarum antiquitatem ab Apostolorum temporibus repetendam , quid, inquam, Launo tum adegerit , ad reijciendam Clementis epistolam, cum salua illius auctoritate opinionem suam de Euangelio post iApostolorum tempora in Gallijs praedicato tueri potuisset. Mentis meae non est,sententiam Launoij
propugnare, qui nec in Gallia nec in Britannia temporibus Apotatorum Fidem praedicatam fuisse umluit: sed cum Auctor noster de Britannia id certis argumentis se probaturum dixit, licitum mihi , ut puto, fuit, insrmitatem argumentorum , quibus manifestam veritatem effici credebar ectorum oculis proponeret licitumque, ni fallor, erit, testim . nium, quod ab eruditis adductum est,ut Gallias diu post Apostolorum tempora fidem recepisse probent , in medium adferre . Est autem testimonium
illud Seueri Sulp in , qui post initium quinti seculi
scripsit, lib., Plistiniae Sacrae. Subotis ilio Annmmi
50쪽
num, quod ad Gallias spectat hie Aurelium An nini filium nulla Martyria in Gallijs visa. Aliud ,
iod etiam ad Angliam pertinere, videtur serius ins Alpes Dei Religionem susceptam esse. Hoc - timum Auistor noster,quia sententiam suam euer , distininione eludit: distinguendum naque pu- inter rem, quae a Seuero asseritur, nimirum tunc imum visa fuisse Martyriar & rationem, quae iungitur, ob praedicatam serius trans Alpes Reionem Catholicam. Dicit, Seuerum de primo tum fuisse, dubium de secundo . Sed nemo non let, haec effingi contra expressum Seueri Test, nium, quo duo facta eadem certitudine ab eo aD Mantur. Dicit martyria primum visa in Gallijsnpore Aurelii, additque , serius trans Alpes Dei:ligionem susceptam. Utrumque factum est, deo aequaliter sibi constare innuit, cumque Brita e trans Alpes sitae sint, sequitur iuxta fidem Seu
i ulpiiij, serius quoque tu ijs Religionem Claria
inam susceptam fuisse. T. Erat Seuerus natione Gallus, scripsitque ad isaum circiter q a o. , cui si Scriptorem Anglum ungere velimus, habemus Uenerabilem Bedam , i ante Iooo.& plures annos. gentis Anglorum toriam Ecclesiasticam retexens eo ipso temporeligionis in Britannia meminit, quo Seuerias eam B a trans