De codicibus propertianis

21쪽

dubitamus. Certe familia D lectione ad locum sanandum uti omnino non possumus, quoniam in utroque membro siue ponendum erat.y)2. V praeserendi sunt libris AF aut corruptis aut interpolati S. 1, 1. 22 2, 23 acquirere propter metrum serri non potes0.

26 7, 7 8, 1 38 13, 5 7 18 22 ualde hic mihi arridet

'chraderi coniectura, qui uoces transponit, ut u 21 legatur hiestras', ii 22 eneris'); 20 13 adiectivum rigidus saxis attribuitur etiam

III 15, 31, non uideo, cur his l. Baehr. F praeserat) 6, 21;T 5 10 12, 1. 3 16 15. 22 31, 7 cs quae ellius p. 19 sqq. et Branditus p. 8sq. disputau.); III 16, 2 11 non opus est . Baehrensio conicere sanctos') 18 28 19 4 Ι 3, 66 Baehr : auersis et crepat' conicit sine causa; s. 1, 7 4, 3, ubi nihil mutandum); 4, 1 5 56 tenere ) 8, 1 10, 37 'I 1, 13, Ille etiam Hylaei percussus uulnere rami

Saucius Arcadiis rupibus ingemuit. Ita D)VN, in F est percussus arbore rami', quae uerba uitioso metro laborant nec sensum praebent. Arbore esse glossema statim perspicitur. At nonnulli ossenderunt in uoce utiners et cum ita Usurpari eam omnino posse negarent, ad coniecturas confugerunt. Passeratius enim eumque secuti Heliasius et Broukhusius scribendum proposuerunt perculsus pondere rami '. Facilius conicere possis obore', quod in Perusino almeri est. Sed nullam esse causam idoneam, cur illud, quod est uulnere, suspectum habeamus, Lachmannus docet, cum haec vox nonnunquam sensu uocabulis verber usurpata sit, qua de re Gellius nonnulla nobis suppeditat, oct. it. I 12 Illud etiam dictum a Vergilio eandem habet sormam communicatae ultro et citro significationis et uulnere tardus Vlixi, cum diceret uulnus, non quod accepisset, sed quod dedisset'. pud Verg. Aen. V 433 etiam haec obvia sunt inter se uulnera iactant, et 436 duro crepitant sub vulnere malae Quibus exemplis, quae augeri aliis possunt, satis defenditur, quod in D)V legitur, neque recipiamus, quod Baehrensius dubitanter coniecit hierbere', neceSse est. 1 Mndscherus Μus. h. XVI p. 227 satis miro coniecit: Quod si tu Graias nequeas imitare Latinas. - 2 Polsterus Quaest. Prop. spec. Ostrom. 1881 p. 11 coniecit torpida'.

22쪽

Laudet, qui sterili semina ponit humo. Non intellego, cur Baehrensius ex F ne praetulerit, pro quo ceterilibri uel exhibent. His enim uerbis Propertius hoc dicit desinam in laudibus tuis uersari praedicent te alii, quos operam perdere iuuat, uel taceant mea nihil interest. ΙΙ 20, 21 sq. Septima iam plenae deducitur orbita lunae,

Cum de me et de te compita nulla tacent: Interea nobis non umquam ianua mollis, Non umquam lecti copia facta tui. Nec mihi muneribus nox ulla est empta beatis eqs. Quoniam sexcenties uoces non unquam et non nunquam inter se confunduntur, hoc de l. non agerem, nisi erigbergius, quod extat in Baehrensi codice , non nunquam' - ceteri sensu repugnante habent non unquam' - acriter defenderet. Is enim ellii sententiam, qui, cum non nonnunquam sed semper h. e. nunquam non Propertio dicendum fuisset, languidum ac paene ineptum 8Sehoc distichon non sine causa contendit p. 53), ita reicere conatur, ut λιτοτητος iguram hic esse agnoscendam statuat, qua non uu-

quam idem ac semper ualeat. t nec Rossbergio nec mihi neque aliis hoc persuasit. Itaque hic p. 15 sq. nouam uiam ingressus loco ueram lucem reddi posse putat interpunctione mutata optime enim serri posse non unquam', modo ne uersibus 23 et 24 totam

sententiam absolutam credamus neue in sine punctum ponamuS.

Vocabula mollis et lacia non praedicata, sed illud ianuae, hoc copiae lecti attributum esse atque post u. 24 commate posito de tribus subiectis anua mollis', lacta copia lecti', nox ulla praedicari unum illud empta est'. - Sed talia non tam poetae quam balbutientis esse lacile mihi concedes. uae cum ita sint, ego nullus dubito, quin in his uerbis negatio insit ideoque recte legi in V non unquam . Cum autem sensus contrarium flagitet, nihil restat, quam ut hoc distichon, si non fictum a librario uel grammatico, quod ellius p. 53 et eberus p. 41 uolunt, tamene ropertii carminibus aliunde huc inuectum esse cum Baehrensio censeamus. Sed ni fallor, non necesse est uu 21 et 22 simul eici.

Ἀ 28, 9 Num sibi collatam doluit Venus illa phraeque

Prae se formosis inuidiosa dea est.

Paremque , per aequae ' parequei, diroque , quae disserentia satis leuis est, cum syllabae par et per eodem saepe scribendi

23쪽

compendi notentur p). Paremque', quod D quoque subindicat,

Lachmannus secutus codicem roninganum nunc damnatum, qui habet ipsa paremque', primus acriter defendit et ita quidem, ut altera scriptura peraeque otiosam incommodamque sentenuam in- serri contenderet. Quid enim hoc significare aequaliter et pariter in omnes inuidiosa At ego aliter sentio nec Lachmannus rem tam confidente amrmasset, nisi in codice suo simul iuuenisset pro illa' 'ipsa'. Bene enim se habet illa sententia Venus omnibus sormosis puellis aeque inuidiosa est, nec, si hoc a poetae manu profectum esse nobis persuademus, mutare rilla in psa opus est aut prae se in per se', quod idem Lachmannus facit, quoniam, quae modo par Veneri dicta sit, non possit esse sormosa prae illa. Etiam magis displicet id, quod Herighergius pro prae se excogitauit semper, propter . 13 ab iisdem uocabulis incipientem. Praeterea maius est, si ropertius dicit Venerem mortalem formam sibi ne collatam quidem nedum parem pati posse. f. u. rem. 3m 711 Sq.: Vtraque formosae aridi potuere uideri, Sed sibi collatam uicit utramque VenuS.

Itaque ne hoc quidem . cum Baehrensio libro F lauemus. )I 29, 21 Atque ita mi iniecto dixerunt rursus amictu:

nunc, et noctes disce manere domi. Sic uulgo legitur emelnsii coniectura adiuuante codice , qui habet

dixerunt'. duxerunt ceti. Sed facili negotio demonstrari potest

hanc lectionem abiciendam esse. Baehrensius enim cum poetam ueste priuatum esse nusquam legi intellexerit, iniectum amictum de nodo, quo uinctum se esse a pueris ropertius v. 10 dicit, recte interpretans ita scribit: Atque ita mi iniecto sollierunt rursus amictu. Quod uerum esse ego quoque agnoscerem, nisi nimis a codicum

uestigiis recederet propon igitur laxarunt', quod minus differt. Dicendi autem uerbum, quod pedestrem sapit orationem, omitti posse propter additam particulam ita' sacile mihi concedes δ)1 Possis hunc l. etiam iis adnumerare, ubi N nullo alio codico assentiente uerum tradit, cum solus praebeat per aequae' sed quia in uno claro oriat praua lectio paremque', huic capiti locum inserere malui. Etiam Vahlenum l. I. p. 344 Neapol lectionem similiter defendero nunc uideo. - 2 Praeoccupatam esse coniecturam meam a Frid. Leop. 43 postea intellexi.

24쪽

IIII, 21 sq. ut illis aliam aut imber subducet honores,

Annorum aut ipso pondere uicta ruent.

Hoc . poeta maxima splendidissimaque aedificia longi temporis incommodis euerti atque obrui posse, famam, quam ingenii monumenta tribuant, sempiternam esse ait Libri u 22 ita uariant: ictu N, ictus , ictu pondere VN, pondera F. Inde nonnulli editores scribunt Annorum aut ictu pondera uicta ruenti), ut uoce pondera aedificia illa sumptuosa significentur. Sed displicet nouum hoc subiectum, quo pronomen ille excipitur et dissidendum est libro F alius codicis consensu destituto. Nec magis

arridet propter duorum ablativorum concursum, quod Burmannus et almerus commendant: Annorum aut ictu pondere uicta ruent, distinctione subuenire frustra studentes. Itaque uerum uidisse puto Fonteinium et antenium, qui Baehrensi plaudente paulo acriore medicina uersum indigere rati commode sic eum constituerunt: Αnnorum aut ipso pondere uicta ruent, si e suo pondere per temporis diuturnitatem uicta ruinas dabunt. Coniecturam autem ii hosti aut ictu aut pondere et Eldihil aut iacito pondere scs Burmanii. p. 494 a uer abhorrere uix quisquam negabit.

III 11, 33sqq. Noxia Alexandria, dolis aptissima telliis,

Et totiens nostro Memphi cruenta malo, Tres ubi Pompei detraxit arena triumphos l. 35Τollet nulla dies hanc tibi Roma notam 36 Issent Phlegraeo melius tibi funera campo,

Vel tua si socer colla daturus er3S.

Scilicet incesti meretrix regina Canopi, sVna hilippeo sanguine adusta nota, 40Αusa Ioui nostro latrantem opponere Anubim eqs. Non debebat Baehrensius prae ceterorum codicum consensu librum anteferens, qui . 35 perhibet Haec tibi', ita scribere: Haec tibi qmpei detr. r. r.'. uod enim parum perspicuum esse dicit

praes. ΙΙΙ), quo iure u 37 sq. subito ad ompeium ipsunt hibi' uerba dirigat, nihil ualet, quoniam orationis uigor hic seri,

ut modo huc modo illuc Propertius allocutionem conuertat. Prae- . terea maior res est, si tres suisse triumphos ait, et nimis uiolen 1 Ita sortunae ictu legitur apud Ou ex Pont. V 7, 41.

25쪽

tum Pompeio', quod omnes libri tuentur, sollicitare fit iure Baehrensius cum Lachmanno u. 36 et 40 sedes mutare iubet. Quomodo enim Pompeius tolemaei dolo interfectus Romae aeterno crimini esse potuit Coniugiunt igitur interpretes ad id, ut Romam ultione tantae perfidiae dimissa sempiternam notam contraxisse contendant, quod, quo iure laciant, ipsi uideant. Et sustulisse Αugustum hanc ignominiam Cleopatra uicta Lachmannus reote monet. Contra nonne multo uerius Romae summae ignominiae uerti poterat, quod Cleopatra, improba meretrix pretium Romana poposcit Moenia et addictos in sua regna patres' γIam uides, quam inepta erigbergit interpretatio sit: hoc uero dedecus nominis Romani sempitermam, quod ciuis Romanus, quod commilito abiectissimorum hominum contagione et fraudibus contaminatus imperatorem suum proditor percussit'. Ac ne hoc quidem Lachmannus neglexit nimiam esse licentiam primum rationem

ad Memphim dirigere v. 34), dein Ompei mentione facta u. 35)Romam alloqui u. 36), tum rursus ompeium assari u 37). Recte

igitur ille totum locum constituisse mihi uidetur. IV 7, 25 Nec crepuit issa me propter arundine custos. Intellegendum esse custodem, qui intra septem dies, quos corpus mortitum, antequam cremaretur, domi seruatum esse Plinius docet ap. Serv. ad Verg. Aen. VI 218), fistula cecinerit, erigbergius animaduertit. Α Baehrensius spreta librorum Din lectione recepit 1ixa', quod in F est. Sed quo iure id fecerit, ego assequi non possum. Fortasse cogitat ea de re, quod complures arundinis fistulae cera inter se coniungebantur'); hoc uero nuda uoce fixa notatum esse uix potest. Immo aptius est uocabulum fissa et intellegenda sorte tibi duplex, quae duabus fistulis in unum coeuntibus constabat. - Ιam assero locum, ubi genuinae scripturae uestigium indicatum esse in F suspicari possis. Ill 13, 37 Pinus et incumbens lentas circumdabat umbras. Caue quidquam tribuas codicis scripturae letas lentas ceti.), qua, ut conicias laetas uel aias', adduci possis. Hae lectiones obuiae sunt in libris Italorum commentis foedatis. Emendauit hunc u Baehrensius Misc. Crit. p. 105), cum scriberet lentis. Ipsi enim amantes sub umbra strati dicuntur lenti sic Verg. Ecl. 1, 4: tu, Tityre, lentus in umbra.

1 Cf. Verg. cl. 3, 25 - aut unquam tibi fistula cera iuncta fuit.

26쪽

Nonnullis locis aut D aut V ad alteram stirpem AF

prauam scripturam exhibentem laesi exus est.

. IV 5 40 summopere miror Baehrensium praetulisse alterius'); quibus omnibus locis V praeserendi sunt. II 10 9 sq. Nunc uolo subducto grauior procedere uultu

Nunc aliam citharam me mea Musa docet. Ita scriptum est in t neque aliter uulgo legunt. Et recte quidem, quoniam anaphora aptissime sensu conuenit Baehrensius ex Nanque', quod in F est, Italos secutus effecit Iamque'. . II 12, 9 sqq. Et merito hamatis manus est armata sagittis, Et pharetra ex humero Gnosia utroque iacet: Ante ferit quoniam tui quam cernimus hostem, Nec quisquam ex illo uulnere sanus abit. Non magis hoc quam praecedenti loco probandum est, quod Baehrensius codicum D scripturae, quae est erit' 'abit' N), patrocinatur. Quia enim hic poeta uulgatam moris imaginem nobis depingit, quomodo sagittis necopinantes nos confodere soleat, praΘ-sens tempus, quod est serit', non futurum sequi potest, sed etiam u. 12, ut in sententia generali, praesenti opus est. Legendunt igitur abii . III 6 5sq.: Omnis enim debet sine uano nuntius esse Maioremque timens seruus habere fidem. Assentior Herigbergio, qui iniuria Lachmannum hoc distichon spurium habere demonstrat; sed hyperbaton, quod uocisit, hic esse agno scendum, quo omnis non ad nuntium', sed ad subiectum uiriusque

enuntiati commune seruus reserri uult, uix ei concesserim. Hoc enim, quamuis Lachmannus renitatur, poeta dicit: omnis nuntius seruare idem debet, imprimis autem serui, ne eam uiolet, interest, quoniam poena ei imminet. Ceterum in propatulo est codicis lectionem sine uanis esse relator sine uanus esse F insulsum esse librarii commentum scribendum est cum N sine an nun

tius esse.

IV 5, 33sq. Denique ubi amplexu Venerem promiseris empto, Fac simules puros Isidis esse dies. Docet hic lena, quibus artibus puella munera ab amatoribus extorquere possit. Tibri seruauerunt uerbum simules

27쪽

u perhibentes similes' V in ras. m. 1) De uerborum autem ordine uerius quam alii iudicare mihi videtur Baehrensius, cum simules' post puros ponendum censeat, quia in archetypo simules Isidis'

in sideris conflatum fuerit est quoque in D lacuna post puros'. Ceterum ingeniosam Beroaldi coniecturam, quae est Isidis uix quisquam in dubium uocabit; L enim v. m. Ι 8, 3 sq.: Saepe nega noctes, capitis modo inge dolorem,

3. F solus paucissimis locis genuinam lectis nev

perhibet. Sunt hi: II 21, 11 IV 9 45 11, 20 non multum

differt udicet a uindicet') II 10 11 Surge, anima, ex humili iam carmina sumite uires;

Pierides, magni nunc erit ori opus. Ita , carmine DVN. merigbergius N secutus dedit: Surge, anima, ex humili iam carmine sumite uires Pierides magni n. e. o. ., ut ablativus carmine Graeci accusatiui ratione positus esset Luc. Muellerus hoc modo distinxit Surge, anima, ex humili iam carmine, sumite mires iterides: magni n. e. o. o. Sed iterque errauit, quamquam Herigbergio ea in re assentiendum est, quod post humili' incidendum esse putat, ut a uocula am cum ui aliqua posita Bltera uersus pars incipiat fit concinnior ut euadat oratio, cum ' legendum est, ut supra adscripsi. res sunt uocativi anima, Carmina, lierides, et per se capiendum ex humili', quod quia parum intellegebatur, exortum est prauum illus carmine'. Iam Burmannus uerum uidit: assensi sunt Lachmannus. Baehrensius, Palmerus. - uomodo ad uerum perueniri possit, F indicat: I 15, 23sqq. Dum nos sata sinunt, oculos satiamus amore: Nox tibi longa uenit, nec reditura dies. Atque utinam haerentes sic nos uincire catena Velles, ut nunquam solueret ulla dies. Duas esse res in his uersibus, in quibus critici iure haeserint, con-

νrina Ina, quemnam poeta u. 26 alloquatur, parum 8Se perspicuum,Heinu tolerari non posse uocabulum dies bis in me duorum Mer Statim positum. Postquam igitur audaciora emendandi conamina, Qualia sunt Guyet illud sic nos uincire Cythere et Lachmanni vel Ictes, ut nunquam solueret, Idalie' h. e. Venus merito reiecit, quomodo ipse locum esse sanandum censeat, aperit. De industria

28쪽

enim uocem dies repetitam esse ratus ad tollendam utramque dim-cullatem hoc proponit: Atque utinam haerentes sic nox incire calena Velles, ut nunquam solueret ulla dies

Sensum ita explicat: Propertius igitur cum . 24 uocem nox in malam partem acceperit, quasi se ipse corrigens in hac elegia, in cuius initio noctem candidam dicit, . 25 noctem supplicans adloquitur eique debitum honorem reddit, diei autem, quae invidet amantibus, potestatem quam minimam esse cupit'. o poetam hunc in modum uerbis lusisse, quis credat A Propertii dicendi genere tale quid certe absonum est. Sed ne exist quidem altera illa difficultas, quam positam putat ischerus in repetito uocabulo dies', quod statim concedes, si III 10 16 et 1 contuleris, ubi de uoce caput' item res se habet Itaque una restat dubitatio, quemnam alloquatur poeta u. 26. Non ad catenam directam esse posse rationem propter u 2 et 27 iam Lachmannus et Baehrensius monuerunt. Quid, quod ne ad Cynthiam quidem fieri allocutionem sensus patitur Quomodo enim animo fingere nobis possumus illam imaginem, qua Cynthia ipsa se cum Propertio catena artissime coniungere dicitur Quae si uere disputata sunt, dubium uix esse potest, quin illud uelles abiciendum et tertia persona restituenda sit, ut catena subiectum a Itaque Properii nianum reposuisse mihi uidetur Baehrensius, cum codicem Ure vera vellei exhibentem secutus facillima mutatione scriberet: Vellet uti nunquam solueret ulla dies.

Aptissime conserunt ad h. l. Pseudotibuli. III 4, 15 sq.:

Sed potius ualida teneamur uterque catena Nulla queat posthac nos soluisse dies.

Ex iis igitur, quae hucusque disputavimus, elucet familiam A)Fmultis locis aut ueram scripturam ipsam aut eius uestigia tradere sed ita, utra ubique assentiatur cap. 1), aliis locis a pristina integritate deflexam esse cap. 2), paucissimis per se solam uerum seruasse cap. 3). Hos autem perpaucos locos si tecum consideraueris, tam pusillam codicum scripturae esse differentiam uidebis, ut nihil sere libro F dandum sit et sine eius subsidi uerum enucleari possit. ii accedit, quod ne constat quidem, num lectiones his locis extantes communes habeat cum A, qui desit; sortasse enim nihil aliud quam librarii error et is quidem felix subest. Quaecunque autem Baehrensius e F recepit aut hoc codice nixus coniecit, inuit Properti recepit:

29쪽

ouae si uera sunt, haud duhie sequitur rami iam A non tantam, quantam Baehrensius ei attrihuit, auctoritatem thi uindicare posse, sed nullis rere momenti habendam esse Wieunque enim ueram laetionem notas tradit, apolitani consensus credit, iis autem iocis ubi ceteri libri uerum

Semauerent, uel maxime superi ranea est, quae sententia altera disputationis huius parte eo riniantur

Ea ex re, quod et stirpem . optime notas repraesentate haud paucis locis cum V genuina Properti uem exhinentibus conspirat, non deteriorem eum esse illis odicibus eum aliqua probabilitate olligere nee Iam de Baehrensi sententia, qui nullam auctoritatem illum uindieare sibi posse contendit, dubitationem nasci uides. Admodum autem illam labelaetari oncedes, ubi permultis locis nullo alio libro assentiente Neapolitanum uerum perhibere intellexeris his nune disserendum nobis ML )4 uerum seruauit contra reliquos libros,

a non accedente manu 2 libri aut non opus est Baehrensu mutatione); Η 7, 3 8 25 noua molitur Baehr.);9, 21 non sola potabat Cynthia, 26 12 8 15 51 20, 8 23, 22 cs mertis et Leo p. 446; apiant metri causa interpolatum e. i; 25, 42 Leo p. 446 iurem defendit); 27, 7 lem neus es. p. 1894;

ab erechii non multum differt crethei' assentior erisbergio, Birtio Mus Rh XXV p. 411sq.1 almem, qui senem Erechtheum esse Aeschylum putant, nam loci sensus postulat, ut carmina heroica molli teneraeque Alexandrinorum poesi opponantur); leg. aera). 34 6 4 siue Duod mi si e cum Lachmanno seribis sive Quod si e cum vellero, lectis propius ad uerum accedit);7, 47 8, 28 9, 9 interpolatum esse N Baehr. sine iusta causa

1 Hac in parte nonnulla, quae M. Hauptius, Fr Leo, Branduus praeoccupiauemni, Rucis absoluam. - I 10 41 non multum abesta Ero Viriomane' N); Dutomani si Vnoomani osti Do III I, 25

30쪽

II 19, 20 Ineipiam captare seras et reddere in t

Cornua et audaces ipse monere canes.

Non debebat hic Baehrensius lectioni librorum DV quae est

mouere , patrocinari. Alterum uerum est; cs enim Ou her. 4 42: Hortari celeris per iuga summa canes

et, ubi similis sententia est, e . Georg. III 164: Iam uitulos hortare uiamque insiste domandi. o 33, 37 Cum tua praependent demissae in pocula sertae eqS. Mirum in modum, quod iam Leo p. 447 monuit, Baehrensius errauit, cum Neapolitanum demissae, sertae exhibentem in O legitur demissa, serta' hoc l. interpolatum esse contenderet e Charisio, qui et ipse semininam formam testatur his u. p. 107, 25 Κ ): Propertius seminine extulit sic tua praependent demissae in pocula sertae . Tali testimonio procul dubi plus auctoritatis tribuendum est quam libris nostris mam scriptis, quippe qui a Properti aetate magno temporis spatio seiuncti uariis uicissitudinibus obnoxii fuerint. Grauissimus igitur hic l. ad confirmandam Neapolitani praestantiam. ΙΙ34, 39 sq. Non nunc Amphiaraeae prosint tibi sata Quadrigae aut Capanei grata ruina Ioui. Sic Baehrensius dedit addita uoce nunc'. Summa rei in eo uersatur, utrum cum plerisque Neapolitani illud magno', quod in

Omissum est, genuinum habendum et iis . scribendus sit: ut Capanei magno g. r. I. an cum Lachmann et Baehrensio illa voce ut Medo talorum commento abiecta e modo constituendus sit, qualem supra adscripsi, uersum maiorem uocabulo aliquo inserio

expleri ut oporteat. Ac mihi quidem prior sententia defendenda uidetur esse. Primum enim ipse ropertius illud uocabulum tuetur

Non potui magno casta negatre Iovi, deinde causa, cur interciderit, manifesta est. Verissime enim al-merus praes. p. XXXVI librarium pronuntiasse Uline dicit. Τum ueri multo est similius uocabulum quadrigae' sensu cum . maiore coniunctum etiam in hoc collocatum suisse, pentametrum autem

totum mentione Capanei expleri. Iam de . hexametro, qui nullo metro in codd. ita legitur Non Amphiareae -arerae N prosint -sunt Fh tibi . u. , quid sentiam, ut proferam, facillime sanario IV 5, 21 dubium mihi est. -- Nonnulla, quae me omisisse suspicari possis, infra tractabo.