De codicibus propertianis

31쪽

'um DOSSe cense uerborum transpositione. Rescribendum putorum mi C. uellero: Non tibi quadrigae prosint sata Amphiareae, Aut Capanei magno grata ruina Ioui. Form3m autem, quae est Amphiareus, Propertium Alexandrinis debere, fortasse Euphorioni consentaneum est; cf. L. Mueli et Aug. Otto 41. Multo minus arrident, quod Vngerus Anal. r. p. 40: Non iam haraeae et quod Leo p. 436sq. scribendum proponit: Non Oropeae', quia in nomine proprio latere uitium uix credibile est. ΙΙΙ 15 3: Vt mihi praetextae pudor est uelatus amictu eqs. Sic antea uulgo legebatur. Codd. ita discrepani: praetexta FDV, praetexti Versum ita ut apposui stare non posse iam erig- bergius uidit Male enim praetexta amictui opponitur, cum et toga uirilis et praetexta amictus sit. Reponendum igitur est e Neapolitano praetexti et id, quod librii praebent, F indiciant, amictus'.

Sanus autem ut prodeat uersus e librariorum erroribus, nescio an

pro uelatus', quod ad sensum parum aptum est, cum Guyet elatus' uel cum Italis sublatus' scribendum sit. velandi enim uerbum, quoniam de uestibus h. l. agitur, sacile irrepere potuit. Itaque cum Baehrensi legendum puto: 'Vt mihi praetexti pudor est sublatus amictus. Sensus est postquam pudor puerilis, quem praetextus amictus serebat, toga uirili sumpta cessit. Sequantur pauci loci, ubi Noterae lectionis uestigia magis seruauit quam ceteri libri.

1 32, Cur aut te Herculeum deportant esseda Tibur 2 Appia cur totiens te uia ducit anus 2 In N legitur curua te' in cur vatem'. Hanc scripturam in Perusino quoque extantem Palmerus defendit atque hunc in modum uersum explicat: Cynthia ad suam domum iburtinam cs. ΙΙΙ 16, 2)uatem praesagum, num satidicam deportari essedis iubet, ut sutura exponant. CL II 4, 15: Nam cui non ego sum sallaci praemia uati γ0uae mea non decies somnia uersat anus γSed obscuratur hac interpretatione argumentum prioris huius elegiae partis, ubi ropertius Cynthiam uituperat, quod toties Roma uel potius ab ipso discedat et taedium urbis religionemque praetendens peia loea ab hominum turba frequentata. Accedit, quod in . se-

32쪽

quenti integras uoces e uia immutare ille cogitur in deuia Itaque non dubito, quin poeta Cynthiae v. 5 illud ipsum biurget,

quod conspectum custodiamque suam sugiens ex urbe saepe in locum illum amoenissimum se conserat cf. u. 4:. petis, et u 9 currere). Qua de causa cum Neapolitani uocula he genuina habenda sit, iam uideamus, quid elici possit ex curua ad ueram lectionem constituendam. Vulgo scribunt: Curve te inm.', contra leges metricas

teste Luc. uellero praes. p. XXXII); melius habet, quod ipse

proponit cur aut te Η. Etiam lacilius cum Baehrensio una littera inserta rescribitur Cur tua te Η.i III 8 19 Non est certa fides, quam non iniuria uersat. Sic u scriptus est in FDV, neque quidquam mutandum esse censeremus, nisi , qui pro iniuria exhibet iniurgia', scrupulum nobis iniceret Valde igitur blanditur et digna est, quae recipiatur,

emendatio Vahleni Ind. lect Berol. est a. 1881, p. ), qui indicium illud optimi libri secutus legi uult:

Non est certa fides, quam non in iurgia uertas. Sententia quam praeclare habeat, ex ipso loci tenore statim uides. Praeter Neapolitanum etiam ceteri codices ad uerum reponendum aliquid conserre uidentur

3, 11 maeene marita fides, hae sunt pactae mihi noctes, Cum rudis urgenti brachia uicta dedi γHoc . post aupti coniecturam a plerisque summopere laudatam notissim id potissimum quaeritur, utrum e codicum D lectione Neapolitani illud parce auia oriri potuisse negans ex hoc uerum enucleandum, illam interpolatam esse contendas, an in illo libron erum subesse errorem tibi persuadeas, ut codicum D scripturam hae sunt pactae mihi noctes et pacate mihi n. F pro genuina

amplecti liceat. riorem sententiam per se satis probabilem esse, si multos locos, ubi Niserae scripturae indicia seruauit, tecum consideraueris, uix negabis nec plerique criticorum non ita censent

Hac igitur ratiocinatione ductus auptius opusc. I p. 105), Oftquam uoces sunt et mihi in libris nulla fide dignis rudi uersus

emendandi conatu substitutas esse demonstrare conatus est, e eapolitani scriptura eliciendum satis ingeniose hoc proponit: - et pactae in auia noctes. Sed Luc. uellerus Branditus p. I), Vahlenus Monaisber. d. ho prevss Acad. d. Wiss. g. Beri. Apr. 1881, p. 352), alii hoc uocabulum, quod nusquam apud Propertium nisi ΙΙΙ 29, 3 legitur, ne ad sententiam quidem satis aptum esse iure

33쪽

contendunt. Nonne enim hic post commemoratam sanctam coniugii fidem saviorum menti languet sordetque Accedit, quod pactae' cuin uerbis ' sauia ad unum sere coire, ut ab illa uoce iam non pendere possit uersus proximus, ahlenus animaduertit; cs Branditum. Itaque dubium mihi non est, quin haec coniectura a poetae mente abhorreat. Etiam minus mihi placet id, quod L. Muellerus ro- pertium dedisse putat: - pactae et mihi gaudia noctis, propterea, quod non de nocte nuptiali sermonhm esse sensus postulat, sed de multis noctibus, quas Arethusa a marito in remotissimis regionibus militante sibi eripi queritur. Magis arridet Brandii coniectura, quae est et pactae aula mihi noctes h. e. haene illae noctes, quas mihi in atrio promisisti Sed si hoc a poetae manu prosectum esse tibi persuades, restat dubitati ea in re posita, quod, quomodo interciderit mihi', non intellegis. Qua de causa in eam incidi opinionem, ut talem uocem restituendam esse conicerem, qualis et ante proximum uerbum 'nihi' sacile omitti poterat et litteris a traditis auia similis est. Et ecce nobis subuenit cod. Perusinus, qui teste almeromam exhibet. Haud enim inepte sumere possis fuisse in sonte Neapolitani pacteiami i. e. pactae iam mihi, quod cum obscuratum esset, ortum est illud parce auia'. Nam omnes illas litteras dimiciles fuisse ad legendum etiam inde elucet, quod huius libri librarius uocem pactae per parce descripsit. Contra in ceteris codicibi is uestigio uocis am deleto pronomen mihi, quod sensus facile suppeditat, seruauiam est, uersus autem explendi causa in sonte librorum V sunt additum, in F . pactae mutatum os in pacatae'. Hoc igitur modo si rem tibi fingis omnia facile explicantur et simul manifestum est hic et Neapolitano et reliquis libris, quippe qui mihi seruauerint, utendum esse. Itaque cum Palmero scribendum existimo: Haecne marita fides et pactae iam mihi noctes.s N in genuina lectione conspirat cum F V his locis:

3, 30 4 22 6 6 7, 20 12 9 13, 11 14, 22 indicativus

maiorem habet uim releuat V ); 22, 7 cum V γ); 8, 37 non uideo, cur Baehr. praeserat sacra') 16, 44 25 39 33, 19 34, 25 es. Π 8, 37); III 3, 22 7, 46 pauper, at in terra coniungendum

esse cum uiueret iam Leo p. 444 monuit fortasse stare potest'

legendum) 52 68 8, 18 9, 2 10 15 19. 23 11, 25 cum Baehr. mutauerit, parum perspicio) 12, 4 13, 51 58 16 11 30 20 17

1 Fortasse est mera coniectura, sed uera, Opinor. - Haust etiam mihi spurium iudicat; cf. tamen L. Melier.

34쪽

IIII, 21 sq. ut illis ainma aut imber subducet honores,

Annorum aut ipso pondere uicta ruent.

Hoc . poeta maxima splendidissimaque aedificia longi temporis incommodis euerti atque obrui posse, famam, quam ingenii morai menta tribuant, sempiternam esse ait Libri u 22 ita uariante

nulli editores scribuni Annorum aut ictu pondera uicta ruent:), ut uoce pondera aedificia illa sumptuosa significentur. Sed displicet nouum hoc subiectum, quo pronomen ulte excipitur et dissidendum est libro F alius codicis consensu destituto. Nec magiMarridet propter duorum ablativorum concursum, quod Burmannunet almerus commendant: Annorum aut ictu pondere uicta ruent, distinctione subuenire frustra studentes. Itaque uerum uidisse puto Fonteinium et antenium, qui Baehrensi plaudente paulo acriore medicina uersum indigere rati commode sic eum constituerunt: Annorum aut ipso ponitere uicta ruent,li e Suo pondere per temporis diuturnitatem uicta ruinas dabunt Coniecturam autem ithosii aut ictu aut pondere et Eldihil aut tacito pondere scis Burmann p. 494 a uer abhorrere uix quisquam negabit.

III 11, 33sqq. Noxia Alexandria, dolis aptissima tellus,

Et totiens nostr Memphi cruenta malo, Tres ubi qmpeio detraxit arena triumphos l. 35Τollet nulla dies hanc tibi Roma notam 36 Issent Phlegrae melius tibi funera campo,

Vel tua si socer colla daturu eraS. Scilicet incesti meretrix regina Canopi, 39Vna hilippe sanguine adusta nota, 40Αusa Ioui nostr latrantem opponere Anubim eqs. Non debebat Baehrensius prae ceterorum codicum con8ens libi uni

F anteferens, qui . 35 perhibet Haec tibi', ita scribere: Haec tibi quipei detr. r. r. . Quod enim parum perspicuum esse dicit praes p. XIII), quo iure u 37 sq. subito ad Pompeium ipsunt hibi' uerba dirigat, nihil valet, quoniam orationis uigor hic seri,

ut modo huc modo illuc Propertius allocutionem conuertat. Prae- . terea maior res est, si tres suisse tritimphos ait, et nimis uioleu-1 Ita fortunas ictu legitur apud Ou ex ont. V 7, 41.

35쪽

tum Pompeio', quod omnes libri tuentur, vilicitare fit iure Baehrensius cum Lachmann uu 3 et 40 sedes mutare iubet. Quomodo enim ompeius tolemaei dolo interfectus Romae aeterno crimini esse potuit Coniugiunt igitur interpretes ad id, ut Romam ultione tantae perfidiae dimissa sempiternam notam contraxisse contendant, quod, quo iure laciant, ipsi uideant. Et sustulisse Augustum hanc ignominiam Cleopatra uicta Lachmannus recte monet. Contra nonne multo uerius Romae summae ignominiae uerti poterat, quod Cleopatra, improba meretrix pretium Romana poposcit Moenia et addictos in sua regna patres γIam uides, quam inepta erigbero interpretati sit: hoc uero dedecus nominis Romani sempiternum, quod ciuis Romanus, quod

commilito abiectissimorum hominum contagione et raudibus contaminatus imperatorem suum proditor percussit'. Ac ne hoc quidem Lachmannus neglexit nimiam esse licentiam primum rationem

ad Memphim dirigere u 34), dein Ompei mentione acta u. 35)Romam alloqui u. 36), tum rursus Ompeium assari u 37). Recte

igitur ille totum locum constituisse mihi uidetur. IV 7, 25 Nec crepuit fissa me propter arundine custos. Intellegendum esse custodem, qui intra septem dies, quos corpus mortuum, antequam cremaretur, domi seruatum esse linius docet ap. Serv. ad Verg. Aen. V 218), stula cecinerit, erigbergius animaduertit. Α Baehrensius spreta librorum Din lectione recepit fixa', quod in F est. Sed quo iure id fecerit, ego assequi non possum. Fortasse cogitat ea de re, quod compilares arundinis fistulae cera inter se coniungebantur ); hoc uero nuda uoce ixa notatum esse uix potest. Immo aptius est uocabullam fissa et intellegenda sorte tibi duplex, quae duabus fistulis in unum coeuntibus constabat. - Iam assero locum, ubi genuinae scripturae uestigium indicatum esse in F suspicari possis. Iu 13, 37 Pinus et incumbens lentas circumdabat umbras. Caue quidquam tribuas codicis scripturae etas lentas ceti.), qua, ut conicias laetas uel aias', adduci possis. Hae lectiones obuiae sunt In libris Italorum commentis foedatis. Emendauit tincu Baehrensius Misc. crit. p. 105), cum scriberet lentis. Ipsi enim amantes sub umbra strati dicuntur lenti sic Verg. Ecl. 1, 4: tu, Tityre, lentus in umbra.

1 CL Verg. cl. 3, 25 - aut unquam tibi fistula cera iuncta fuit.

36쪽

Nonnullis locis aut D aut V ad alteram stirpem Fprauam scripturam exhibentem laesi exus est.

l 5 40 summopere miror Baehrensium praetulisse alterius'); quibus omnibus locis V praeserendi sunt. M 10 9 sq. Nunc volo subducto grauior procedere uultu

Nunc aliam citharam me mea Musa docet. Ita scriptum est in V neque aliter uulgo legunt. Et recte quidem, quoniam anaphora aptissime sensu conuenit Baehrensius ex Nanque', quod in F est, Italos secutus effecit Iamque'. Ι12.9 sqq. Et erit hamatis manus est armata sagittis, Et pharetra ex humero Gnosia utroque iacet: Ante serit quoniam, tuti quam cernimus hoStem, Nec quisquam ex illo uulnere sanus abit. Non magis hoc quam praecedenti loco probandum est, quod Baehrensius codicum D scripturae, quae est erit' abit' N), patrocinatur. Quia enim hic poeta uulgatam moris imaginem nobis depingit, quomodo sagittis necopinantes nos confodere soleat, praesens tempus, quod est erit', non suturum sequi potest, sed etiam ii. 12, ut in sententia generali, praesenti opus est. Legendum igitur abit . II 6 5sq. Omnis enim debet sine uano nuntius esse Maioremque timens seruus habere fidem. Assentior Herigbergio, qui iniuria Lachmannum hoc distichon spurium habere demonstrat; sed hyperbaton, quod uoca,t, hic esse agnoscendum, quo omnis non ad nuntium', sed ad subiectum utriusque

enuntiati commune seruus reserri uult, uix ei concesserim. Hoc enim, quamuis Lachmannus renitatur, poeta dicit: omnis nuntius seruare idem debet, imprimis autem serui, ne eam uiolet, intere8t, quoniam poena ei imminet. Ceterum in propatulo est codicis lectionem sine uanis esse relator sine uanus esse F insulsum esse librarii commentum scribendum est cum N sine uano nun

tius esse.

IV 5, 33sq. Denique ubi amplexu Venerem promiseris empto, Fac simules puros sidis esse dies. Docet hic lena, quibus artibus puella munera ab amatoribus extorquere possit. Tibri seruauerunt uerbum simules

37쪽

ortilbentes similes' V in ras. m. 1). De uerborum autem ordine eritas quam alii iudicare mihi uidetur Baehrensius, cum simules' OR t puros ponendum censeat, quia in archetypo simules Isidis' a sideris constatum fuerit est quoque in D lacuna post puros'. eterum ingeniosam Beroaldi coniecturam, quae est Isidis', uix uisquam in dubium uocabit; L enim v. m. I 8 73 sq.: Saepe nega noctes, capitis modo finge dolorem, Et in quae causas praebeat, Isis erit. 3. F solus paucissimis locis genuinam lectisne i

, rhibet. Sunt hi III 1, 11 Ι 9 45 11, 20 non multum

lissori iudicet a uindicet ). 10 11 Surge, anima, ex humili iam carmina sumite uires;

Pierides, magni nunc erit oris opus. ita , carmine DVN. erigbergius N secutus dedit: Surge, anima, ex humili iam carmine sumite uires merideS: magni n. e. o. ., ut ablativus carmine Graeci accusatiui ratione positus esset. Luc. uellerus hoc modo distinxit Surge, anima, ex humili iam carmine, sumite uires ierides magni n. e. o. o. Sed uterque errauit, quamquam Herigbergio ea in re assentiendum est, quod post humili' incidendum esse putat, ut a uocula am cum ui aliqua posita altera uersus pars incipiat. At concinnior ut euadat oratio, cum legendum est, ut supra adscripsi. Tres sunt uocativi anima, carmina, Pierides, et per se capiendum ex humili', quod quia parum intellegebatur, exortum est prauum ilhid carmine'. lam Burmannus uerum uidit assensi sunt Lachmannus, Baehrensius, Palmerus. - uomodo ad uerum perueniri possit, F indicat: I 15, 23sqq. Dum nos sata sinunt, oculos satiamus amore: Nox tibi longa uenit, nec reditura dies. Atque utinam haerente sic nos uincire catena Velles, ut nunquam solueret ulla dies. Duas esse res in his uersibus, in quibus critici iure haeserint, contendit ischerus De locis quibusd. Prop. Bonia. 1863 p. 17sqq.:

primum, quemnam poeta u. 26 alloquatur, parum esse perspicuum, deinde tolarari non posse uocabulum dies bis in sine duorum uersuum positum. Postquam igitur audaciora emendandi conamina, qualia sunt Guyet illud sic nos uincire Cythere et Lachmanni Velles, ut nunquam solueret, Idalie' h. e. Venus merito reiecit, qu0modo ipse locum esse sanandum censeat, aperit. De industria

38쪽

enim uocem dies repetitam esse ratus ad tollendam utramque difficultatem hoc proponit: Atque utinam haerentes sic nox uincire catena Velles, ut nunquam solueret ulla dies Sensum ita explicat: Propertius igitur cum . 24 uocem nox iamalam partem acceperit, quasi se ipse corrigens in hac elegia, licuius initio noctem candidam dicit, . 25 noctem supplicans clloquitur eique debitum honorem reddit, diei autem, quae inuic eamantibus, potestatem quam minimam esse cupit'. - poeitan hunc in modum uerbis lusisse, quis credat Α Propertii dicendgenere tale quid certe absonum est. Sed ne extat quidem alter et illa inicultas, quam positam putat ischerus in repetit uocabra Ic dies', quod statim concedes, si III 10 16 et 1 contuleris, ubi de uoce caput' item res se habet. Itaque una restat dubitatio, quemnam alloquatur poeta u. 26. Non ad catenam directam esse posse orationem propter u 2 et 27 iam Lachmannus et Baeti-rensius monuerunt. Quid, quod ne ad Cynthiam quidem eri allocutionem sensus patitur Quomodo enim animoingere nobis possM-mus illam imaginem, qua Cynthia ipsa se cum roperti cateria artissime coniungere dicitur Quae si uere disputata sunt, dubiuna uix esse potest, quin illud telles abiciendum et tertia persona restituenda sit, ut catena subiectum fiat. Itaque ropertii manum reposuisse mihi uidetur Baehrensius, cum codicem Ure uera uellet' exhibentem secutus lacillima mutatione scriberet: Vellet uti nunquam solueret ulla dies.

Αptissime conserunt ad h. l. seudotibuli. III 4, 15 sq.:

Sed potius ualida teneamur uterque catena Nulla queat posthac nos soluisse dies.

Ex iis igitur, quae hucusque disputauimus, elucet familiam A)Fmultis locis aut ueram scripturam ipsam aut eius uestigia tradere sed ita, utra ubique assentiatur cap. 1), aliis locis a pristina iu-tegritate deflexam esses cap. 2), paucissimis per se solam uerum seruasse cap. 3). mos autem perpaucos locos si tecum consideraueris, tam pusillam codicum scripturae esse differentiam uidebis, ut nihil fere libro F dandum sit et sine 'ius subsidio uerum enucleari possit. Quo accedit, quod ne constat quidem, num lectiones his locis extantes communes habeat cum qui desii fortasse enim nihil aliud quam librarii error et is quidem felix subest. Muaecunque autem Baehrensius e F recepit aut hoc codice nixus coniecit, inuit Propertio recepit

39쪽

Quae si uera sunt, haud dubie sequi tui familiam A non tantam, quantam Baehrensius ei attribuit, auctoritatem sibi uindicare posse, sed nul thus fere momenti ha bendam esse. Vbicunque enim ueram lectionem nobis tradit, Neapolitani consensus accedit, iis autem locis, ubi ceteri libri uerum Seructuerunt, uel maxime superuacanea est, quae sententia altera disputationis huius parte confirmabitur.

Ea ex re, quod N et stirpemo optime nobis repraesentate haud paucis locis cum v genuina Properti uerba exhibentibus conspirat, non deteriorem eum esse illis codicibus cum aliqua probabilitate colligere licet. Iam de Baehrensi sententia, qui nullam auctoritatem illum uindicare sibi posse contendit, dubitationem nasciuidos Admodum autem illam labefactari concedes, ubi permultis locis nullo alio libro assentiente Neapolitanum uerum perhibere intellexeris. De his nunc disserendum nobis est. )4 uerum seruauit contra reliquos libros,

a non accedente manu 2 libri F aut I 20 4 non opus est maehrensi mutatione); II 7, 3 8 25 noua molitur Baelir.);

22 csmertet, et Leo p. 446; capiant metri causa interpolatum e.);

ab erectiti' non multum differt crethei' assentior erigbergio, Birtio Mus Rh. XXXII p. 411sq.J, almero, qui senem Erechtheum esse Aeschylum putant, nam loci sensus postulat, ut carmina heroica molli teneraeque lexandrinorum poesi opponantur); III 5, 6 ieg. aera). 34 6 41 siue Quod mi si e cum Lachmanno scribis siue Quod si e cum uellero, lectio propius ad uerum accedit);7, 47 8, 28 9, 9 interpolatum esse N Baehr. sine iusta causa

1 Hac in parte nonnulla, quae M. Hauptius, Fr Leo, Branditus praeoccupauerunt, paucis absoluam. I 10 41 non multum abeata Ero Virhomane' N)L Dutomani' si Vnoomani osti Do Π 7, 25

40쪽

Η 19, 20 Ineipiam captare seras et reddere pinu

Cornua et audaces ipse monere caneS.

mouere , patrocinari. Alterum uerum est; cs enim Ou her. 4 42zHortari celeris per iuga summa canes

et, ubi similis sententia est, e . Georg. III 164: Iam uitulos hortare uiamque insiste domandi. II 33, 37 Cum tua praependent demissae in pocula Sertae eqS. Mirum in modum, quod iam Leo p. 447 monuit, Baehrensius errauit, cum Neapolitanum demissae, sertae exhibentem in D legitur demissa, serta' hoc . interpolatum esse contenderet e Charisio, qui et ipse semininam formam testatur his uia. p. 107, 25 Κ ): Propertius seminine extulit sic tua praependent demissae in pocula sertae'. Tali testimonio procul dubi plus auctoritatis tribuendum est quam libris nostris mami scriptis, quippe qui a Properti aetate magno temporis spatio seiuncti uariis uicissitudinibus obnoxii fuerint Grauissimus igitur hic l. ad confirmandam Neapolitani praestantiam. II 34, 39 sq. Non nunc Amphiaraeae prosint tibi sata Quadrigae aut Capanei grata ruina Ioui.

Sic Baehrensius dedit addita uoce nunc'. Summa rei in eo uersatur, utrum cum plerisque Neapolitani illud magno', quod in omissum est, genuinum habendum et ita u. scribendus sit: ut Capanei magno g. r. I. an cum Lachmann et Baehrensio illa uoce ut foedo talorum commento abiecta eo modo constituendus Sit, qualem supra adscripsi, uersum maiorem uocabulo aliquo inserto expleri ut oporteat. Ac mihi quidem prior sententia defendenda uidetur esse. rimum enim ipse Propertius illud uocabulum tuetur

Non potuit magno casta negaste Iovi, deinde causa, cur interciderit, manifesta est verissime enim al-merus praes. p. XXXVI librarium pronuntiasse Capline dicit. Tum ueri multo est similius uocabulum quadrigae' sensu cum . maiore coniunctum etiam in hoc collocatum fuisse, pentametrum autem totum mentione Capanei expleri. Iam de . hexametro, qui nullo

metro in codd. ita legitur Non Amphiareae s-arerae N prosint -sunt Fh tibi s. u. quid sentiam, ut proferam, lacillime sanari

et IV 5, 21 dubium mihi est. - Nonnulla, quae me omisisse auspicari possis, infra tractabo.