장음표시 사용
111쪽
est u strum nosse tempora uel momenta,q- patrirposuit in Ilia potistite. Ab hoc quasi frate malis demoanibus interim adiuvantibus artem nostram, et illum
mirifice agitan:ibus aduersus spiratam vetus peν petua epιmo minauit, i.imo im populi R omant inraemium prophaniram gentium firmata consensu Puersari diuinationem , idis praef. Uenem. scientiam rerum futurarum inter h mines : ac ιstam esse magnificam quandam r m , e salutarem ; Ar ahae proxima ad deorum vim natura meri iti petiit accedere: quam fore in hominibus pernitiosam Nisera epinionem,serpens cum principio siduxit Euam, diremavit: inquit enim, eritas scut Dui: Gens nulla quid. fuit unquam, neq; tam humana, atq; docta , nes ara immanis, tanqου' barbara , quae non sicuri
plani iam, magnitudinem s regisηum, quas m l bini, um cstium ex omnι parte patens atq; apertrimintuerentur, tr iectiores, motusq; stellarum obserua serunt, quiίus notatis, quid curq; putaretur se ip- aetati memoriae prodiderunt Qua in natione Caldaei Mon ex artis,sed ea gentis uocabulo nominatr,dititurna obseruatione βderum, mentiam putantur effecit se,ut p dici pisse arbitrarenti ν quid evrs euint v νμm, π quo qμi q; fato natus is e. E anaem artem etiam A εgiptii longinquitate ic orum innimeram ιι libus pene secu 'is consecuti existumantur. citi Am
112쪽
deelar ι res futuras een uerunt. Necgraecia, cur ali quaniosior eret ulla cclonia misit in Ξιhui ..m lo Asera, Sicilia, Italia, sne P tbiis, ah t dodonaeo. aut A monis oraculo. Nec ulla sliseeptum ab ea est unquam sne consilie daemouu, quos putabat Deo , Er tanquam Deos co bat, o uenerabatur. ac populus Romanus genera multa diuinat ienis complexus est Prin i pio quidem Romuli non solum aut licato urbem conssi iisse ,sed ipsi etiam avgur fuisse D aditur: deιnde aueuribus Ar reliqui reges iisti, et exac. te; regibus, nihil publice fine afli 's, nee doni, nec viilitiae gerebatur ; cunq; magna his viderethr esse , in impetrandis conssulendisi; r. bus, et inmcnyrsisterpretandis, ac procur indis in arusticum discillivis, Omn m hanc ex Hetruria scientiam adbibear. t, ne genus esset ullum diurnationis , quod neglectum ab iis uideretur. Non solum autem daemones hane pestilentem ὀu nationum opinionem si aserant in Grae-
serunt esse ueram religιonem qtiae idolatria π -4 superstιο esset. Ac praeterea psilosiphos, qui sapit irtissim ι habebantur, excitaverunt, a fimbus argumqφa quadam exq usita cur esset uera divinatio, celligerent uri Sispe ιtroq; admodum nans, lemities a st lauatrιa ipsa, nomine riligionis in omni
113쪽
Age uero nos praetermissis p ilosophis, sapienti-sus , σ prudentibus huius mundι plane ostenda mus rem quandam impiam , σ exectatione dignam esse diuinationem, ac eam praecipue,qua proncsticantur, futura eventa pra dicunt astrologi.
Impiam esse diuinationem , tum astrologo - rum, tum quamlibet aliam .
insiuis quidem eausis, uel in se. Ae rerum futurarum eause tribus moris referuntur ad
suos effectus' aut enim illos quod in se est necessario, nunquam non liciunt ; Ο sane hoe medo , qui eausarum notionem, o scientiam habent, praesentive ualent futuros effectus , o eo dein pronunciare, ni planetarum eoniunctiones, eeuples, σ huius generιs alia complura : non omnino tamen infassibilis ea sitientia, oe pronunciatio est; quia possunt angeli contra ciere globos coelestes, ae eos eonuertunt, uelacιus , π signtus mouere: atq; ab illis reuoluendis rassus desistere, quod feeerunt aliquado ad tempus, quodq; omnino facient in die illo eum ueniet cHRISTUS ad iudieandos omnes homines. Angeti quid coelos agriant ad placitum veluntatis dιuinae : aut poro ea e producunt efflus suos plerunq;,ηm autem semper , quia propter materιam , qκα causa eston: Onι1, π eentingentiae in hoe publunari mundo, et propter ιUmtas alias partieAlares causas ereri bra
114쪽
i ro asseruntur impedimenta , ut ne a eoelestibus, σnniuersitibus quidem causis intenti lectus producantur . Q lii norunt has causas eoniecturalem tantum habent notionem futurarum e lectuum, non certam,nes ιndAbia; quia impediri possunt,quin etiam erebro impellitur, ne eveniant. Sic astrologi queunt, futuram pluuiam,siccitatem, uentos, aeris tranquila
litatem, oe caetera hin Asemodi coniectura consequi, se mediet futuram sanitatem, aegritudinem, vitam, er mortem. Sie tempestates, cr procellas gubernatores:Sie imperatores insidias hostium sic agricola cum forem oleae uidet, beatam quoq; si visiurum coniicit: ed hi nonnunquam tamen falluntur. Aut praeterea cause libere Vlint, deliberant,er proposito, ω' eleetione operantur utramliόet partem contrarietatis
possunt etiam non agere, non operari, ad arbitrium, er ad libitum fluum: quales nimirum cause homines in bee mundo sunt proculdubio , Harum causartim effectus antequam eueniant, nemo potest intelligere, nemo prencsticari: quippe cum ad suos sectus non habeant hae naturalcm propensionem, cr ad certum aliquem unum modum opera)ὼi minime determinatae sint. Deinde tribus expostis futurorum eventuum generibus, quae communem cursium rest icimi, quem praepotens DeMs in creaturis posivit : Addi potest quartum illud genus rerum, quae s. ne cmnibus creatis causis ab ipso Deo eveniunt immediate , ut eaceorum illuminationes, ex citationes mortuortim,
omnia mira la: Quamvis hae determinatam in a
115쪽
libitems habeant eausam, nempe dιumam Eolantitemn, tamen quia ι si ι prorsus latet nos , nisi diuina reuela icne manifestetur ; idcιrco feri non potest , iis creatus ullus in ellectus ante illos effectus percipiat, quam eueniant. Ad haec sunt cause per acridens , quarum enectus nes intenduntur , neq; Irequenter eueniunt, ae proinde tales cause appeliantur fortu
m, et casius ιncreatis rebus.Nam comparatione Dei,
nulla est fortuna, nussus e.:sus; prouisi erum si ne
ex aeternitate ab intellectu dι ut io,ctiam minuti rei quieti futurι euentus rerum . Tales effectus cum ntillam persee ca sam habeant, praeuideri queunt S nemime. tame si ergo qui exacte intelligut eaulas, postine earum futuros lectus in pracribus ducbus geniribus aliquo modo praecognescere: tamen habere scientiam illorum tum ab tutam, tum certam, π ιηfassi ιilem non queunt. Primi quidem generas eognι troest eοndi tollaus: nam cognoscunt astrologa fore eerram ahquam planctarrim comtinctionem, aut eclip sm dum modo angeli pergant moliere eo dos. ut metient : possunt enim aliter meuere; π penitus noe moMere. Alterius aut generis esinit o est per aliquas coni cturas IMM&lιs, propter eas rationes, quaaan. ea diai praeterea futuros lectus, uel a fortuna, Creasiu, vel a praepotente Deo ιmmediate, non potestereatura inteligere antequam eueniunt: Si titer eo
116쪽
sunt eius di notione , quod setius Dei est illud nofarie usurpant. Appofitc quidem Esaias inquit: unariunctate quae uentur, sunt in futurum , er 'emus
quia Dii estis vcs perstichum est igitur impiam esse
Quinationem : quare sanctus pater Hieroumus in Miehael probe inquit diuinationem in malam partem semper accipi nes enim diuinatio est, cum futuriva pronuntiantur, uel primi , Mel secundi generis
quemadmodi m condem . neq; cum alia quaevis futura eontingentia Deo reu ante praedιchni r illud. n.
haudquaquam est diurnum facere 'Sed magis, quod Quinum est, uolantate Dei suscipere . quod fecerunt sanctissimi prophetae . I tas diuinatio tunc est, cum
quis D bdo sbi non conueniente audet pronunciare futures euentus rerum, ac praesertim earum, qμα pendent a librro arbitrio, voluntate qualibet earum ue, qliae definitam habent nullam rationem suae ueritatis hominibus cognitam. Omnis autem diuinatio a daemonibus oritur aut quia daemones ipsi adfutura manifestanda plane inuocantur: aut quia non uocati sese futurarum rerum, ultro id ne cogitantibus quidem hominibus uanis inquisitionibus nostris ingerunt: ut uanitate homines delectentur, π hae ratione magis eorum mentibus pernitiosorum errorum te
nebrae sundantur de qua uanitate Dauid sic cecinit . Beatus uir, cuius est nomen domini stes eius non restexit in uanitates, insanias falsas. futurorum autem finquisitio uana est, cum quis eortim cognitionem,et βιentium inde hult accipere, unde ccirigi nonia potest.
117쪽
potest : Daemones autem plane inuocati solent uariis inodis futura eventa pronuntiare: aAt quidem praepigist, is delusione, quia circunstantibus ita ocula rum aciem pessingunt, ut ipsi oculi non aduertant. dolum,praestigiatores mim, quorum ministerio ututi
tur daemones, dexteritate alιa appareat, quam reueu
tores homines, ut fd m habeant praedicentibus sutura aut somniis quia possunt humores cerebri dormientiu agitare, ac phantasemata perturbare t d luant, quatenus est satis ad certa somnia peragenda, qMibus alιqua futura dormientes, o somniantes prae
sentiant: aut necromantia hoc est mortuorum apparitione et locutione. Hanc enim diuinationem faciunt daemones per cadauera: ut apud lucuntim cum mortuus qui uidebatur suscitatus euentum belli Pharsalici sexto Pompeio praedixit : L uo autem genera seunt necromantia: necromantia ,.sesemantia: in necromantia sanguis ad eleuandum eadauer est necessarius: in Romantia daemonum est smplex inuocatio sine sanguine,s sacrificio: aut uiuentem hominem acum piendo, qui propterea uocatur arreptilius, quia ranpitur a daemone, ae daemones rapientes, uel ipsi qui- γε arreptitsi dicuntur Phithones. Sie a daemone quem impie Vergilius altum Apollinem uocat, o delintnvatem, numem, π Phaebum, O magnum Deum arrepta fuit ubista, ιnquit enim. At pius Aεneas aves, quibus altus Apollo
118쪽
Antrum immane petit, magna eui mentem, animus Delius instirat uates, aperiti; futura. Deinde
Tempus ait, Deus ecce Deus,eui talia fanti, Ante fores subito, non uultus non color unus, N en comptae mansere crinae sed pectus anhelum Et rabie fera eorda tument, maiors uideri, Nec mortale sonans afflata est numine quanda Iam propiore Dei. Insuper dicit. At Phaebi nondum patiens immanis in antro
Bacchatur uates, magnum si pectore pessit Excussisse Deum, tanto magis ιlle fatigat os raόιdum,fera corda domans, fingitur; premeno. A ut figuris, re signis quibusdam in rebus inanimatis apparentibus futura ostendunt daemones' ais id uel in aliquo loco terrestri quidem corpore , ut in li-ino in ferro, in teso lapide, ae ea diuinatio voeatuν geomantιa: uel in aqua, bdromantia est de qua beatus pater Augustinus bbro septimo de riuitate Dei scribit : N umam Pompilium radromantiam fecisse, ut uidereimagines Deorum, uel ludificationes daemonum: a quibus audiret, quid in sacris constituere, atq; obseruare deberet. Quod genus diuinationis vaννο a persis dixit illatum: quo et ipsum Numam, othagoram philosophum fuisse usum eommomoarat: uel porro in aere: ae illa est aeromantia uel iuigne, qua raromatia est, quam aiunt Amphiaraum primum inuenisse; uel insecuribus,e aliis dolaueris,
119쪽
eenomantia est: erant sane apud Persis leeoncmantincticti quemadmodum Strabo docet libro qῆintodeci-πο , qui uaticinantes piluim accipiebant aqua plenam daemombus congruentes in profunda repentibus: cum primum autem illabitur daemon, aqua edit sonum quendam fatidicum uesper stecula, quae cato promantia nominatur: de qua Spartianus in Iuliano intellexit, cum ait, carmina profana incantauerunt ea quae ad steculum dicunt feri: in quo pueri praeliugatis oculis incantando , futura resticere dicuntur: uel in extis pecudum, O in .stiatis, monstris, et fulguribus, et alijs huiusmodi quae ab arustice arustici. , uel arusticium uocatur portis ima aute artim ces , ut inquit Augustinus) etra sicilini: sit ex eis futura praedicunt. Solent etiam arustices dici ho ararum instectores: nam dies et horas in agendis operibiιs custodiunt: π homines desere obseruare tempora in omnibus actionibus His existimant. Praeterea diuinatio; quae fit me daemonum expressa inuocatione, eum tunium illi non initiocati si ingerant, ut ante ἐιχι, diuinationibus ad ni, qua=suis eorum praesentiam diuini plane ignorent, in duo genera distri-ιuitur. Quorum primum illud est,cum ad praenoscenda futura in aliarum aliquarum rerum distosircmbus quippiam cogitamus,.steculamur: id quods motu stus planetarum , oderum facia iis astrologi humus genethliaci appellamur: ij sene proprio genethliaci sunt, qui ex die natali forturam hominum, σμccesum pronosticantur: p pρν'
120쪽
Yo ex gestu, uocibus, uel cantu, et garritu imis seu quorum uis animalium, aut ex hominum sternu rationibus, aut ex membrorum motu, saltu futu ros euentus aliqlii pron linesent ij generatim dicimi r augures: alit alifices: quanquam uero accipi solint pro eodem auguri lim , er austicium ut 3dem sint aligures, et austices tamen aliquo modo inter fe
disserunt. Nam quoici:ι quasi avis stectum ab auias ectatione dicitur il quod pertinet ad oculos: A gurium autem, quas alii garrium,ab auium garritu, earriendo: quod sane ad aures attinet. Scie=idum est hoc loco apud ueteres fuisse tria diuinationis genera in auibus.Nam aliae volatu aliae casu futura pris dicebant: π ilia quidem praepetes stae Urinae dicebantur. Erat CT tertiunm genus ex illarsim gustata, cum plissis gallinactis e cauea depromptis sca porrigebatur, ut tripudrum solistimum inde esset: pernicies up portendebatur, si escam non caperent. Quare infelicem consti ctum a Numantinis in Mancinum il' latum praedixerrent pulli, qui escam non cae perurit, i sed ex cauea euriarunt tripudia solistima erant auguria, qtiae fies ant quoties ossa, quae pullis dabatur, aliquo modo eadebat in solum . ita enim a solo pol primum, ut a medio me iustinum dicitur. Deinde si qui, herba hominum praetcr Intentionem pronantiata ita
capiantini adfutura illa, quae praebcntire nclint 'e-
torqueant, omen vocatisr, ut probe dieatur omen etia
seremen, qzia crepat: ut Romanis delIIerantibus, x stram ne ad durem sorizae nutararent, sorte re te Io