장음표시 사용
91쪽
eepn, eum motum nullam in se prorsus habere L p fitatem: quippe cum putarat, illud esse primum omnium, σβupremum coelum: in quo sint ueri poti susper quibus perpetuo conuertatur in quo puncta aequaliter a polis distantia describant quotidie circuὰ Ium aequinoctialem , redeant f in occason prae Uequatuor, uiginti horis ridemq; signatae citra polos omnes particulae in eo coelo proculdubio efficiant: nulla est.n. quae perfectum circulum, aut pera feriam . describendo, ut ille arbitratus est, in idem a5 eodem non redeat: a particulis nimiru eius coeli stirae amenentur: ut motus ille Aplanes altior, Cryublimioeaeteris,omnino sit uniformis, re simplex, atq; liberatus omni diuersitate. simplex enim est motus, qui super duobus polis per se immotis ab eodem in idem redit) nam si coniunctam sibi aliquam diuersitatem haberet , aut longitudinis, aut latitudinis, quem modum planetae habent simul cum planetis in butius
mundi generationibus uarietates, ac diuersitates nocessario eausaret: nee ulla reliqua esset causa, in qua generationum perpetua continuatio redireretur Itaque Averroica opinio diminuta est: quia non potes causam reddere : cur in hoc sublunari mundo rerum generationes praeter infinitas uariationes, et earum diuersitates, in unaquaq; θecie , uniformem, o invariabilem teneant in omnibus, quae ortui, σ interitvi sint obnoxia; continuationem, plicem, tilos prorsus tempore interruptam aetemitatem: cum
tamen praestare id teneatur A uerroes: quia m di,
92쪽
er motus, generationum sempiternitatem, ut qui iurauit in Aristotclica uerba, tenet mordicus. . i. Alpetragi j opinio. Tas Alpetragiui cum probὸ sentiret eo hos emi nes homo niticos esse : atq; omnes eo motu agi , - qui sit ab ortu in occasium, σ alia nullo praeterea :'uidit tamen supra octauum coelum esse aliud quoddam necessarium : quod uniformi, simplici motu in longum ageretur : ita quidem, ut eius poli manerent immobiles, citras illos puncta omnia signata perfectos circulus horis quatuor, et uiginti abs Ioluerent: ae nullae prorsus in eo stira circunscriberentur. N mi tamen huius coeli sic mobilis, octaui et veliquorum omnium inferiorum poli mobiles, immobiles polos egrederentur, Er cirea illos paruus, ut dixi. mus in Averrois opinione, stiras circunseriberent. a circa existimauit 3 non esse multiplicandas intelligentias: uerum fatis esse unam, ad Iphaeras omnes circunducendas in occasium, quae anima esset uniuersi constantis ex nehem orbibus, ut uniuersum ita lud, magnum esse: quoddam animal sempiternum ,σ beatnm: eas: una intestigentia totum ipsum animal cieret, quasque membra eius globos omnes quemadmodum sensit Averrees patibilem intest&tum non modo uniuersam humanam steelcm uerum etiam sigillatim omnes homines animare smul, moMere. Vnam igitur sttims intestigentiam putauit
93쪽
uir esse in omnibus coelis AlpetragIus, et ab οῦ in una rea clui omnes cales in occasu ne quia cum orsitis putaretur dextera pars ea li , conscntaneum uidebatur ut ab oriente animal aeternum conuerteritur in occia'
dentem , quasi a dextera in sinistrum: At ea porro densendrret, qμae in oderibμs apparent: felerrimios
imaginabitur : quod paulo ante b reuiter indaeavι. ut nonum coe lum, qaod primum, σsῖblimius omnium est mobile, quatμον , σ viginti horis praecise ad oecidentem rediret, ais omnino suom cursium . persecta mi; pum circonuolutionem absolueret, euris tamen interim Octauu sthaera unam conuersonem ab eue ite in occidrntem qfatuor, σ uiginti foris minime perficiat sil ita paulum quid oretur quotio die, ut ιn triginta six mille anms una pauciores conauersiones, quam nonum mebile eensciat; de Saturnus praeterea magis in diurna, quotiriana xevolutione sua ilescit, quam Apiane, ut in triginta, quidem annis pauciores una circunductiones, quamprimum eortum compleat. Deinde Iuppiter lentius agitur superioribus globi Q. ut ιη duc decim annis prima st baeri lationes plures una perficiat; porro Μ ars adhue turrior est, ut in annis duobus, quam publimire sphaera paucio es uno cursus pirogat: ad haee sti in orientem serius attingit, quam altiores globi. ut ira anno uno, una circunductione a primo mobili seuperetur: qued sane idem propemodum Veneri, σ Merc. vio accidit .QPostremo luna pigressit magis, segnιus alis Oinrubus ad oecamn radiuulsingulo quos
94쪽
mense plures una circundumen effiniat primus globus quam luna. Ex hii facile is uidere A ip tractium fuisse in ea sententia ; ut arbitraretAr, Anani quam haeram alia qμauis inferiorem, tunc perf-cere Dm conMersionem : adeoq; in eccasisim ridire: uando simul cum primo corio, ab Ana tamen relictus isone deficiens propter assiduus ι ius, O quotidianas retardationes, ad punctlim eundem reuertithr.'
Ex sententias Ioannis Scoti perpenditur Aia Petragii opinio:ac deinde illa eadem resu-- latur simul & reprehenditur Scirtus. scqtμi A 'tiragit opinionem examindns diligenter,eam inquit satis pupers naturatibns princi- ijs q adrare, ac per eam posse inquit apparentia stellarum in longitudinem, et latitudin m demonstrari: tum Cr retrogradationes, procespcnes, stationes planetarum: quemadmcdum ex Ripetragii libello de qualitate motum coelestium d premi, creolligi percst. Verum defendi non posse ait Sectus per
hane ipsam opinirem; id quod stectatur in fderibus
de illorum eleuatione, er depresycne. fi coeli enim es.sent homecentrici omnes fieri nunquam pesset, ut Aiala stella modo essit altior, e remotior a notis, modo trepinquior: quippe em perpetκο aeqvaliter distaret . media mundi. Scotus igitur Alpetretii Gussa opinione propter eleuationem depressonaris astror m, it peditui m sento am Ptiamei. Veram enimverta
95쪽
seditus immerito dissentit, recedits ab A lpetrarii ha mocentricis o utilem ejusium, leuissimam ratio- nerei ulla. n. I la nunc di decliuior Vune sublimior: at odera omnia aeqκab ter distat omnibus teporibus, a medio intus mundi; quod ego posterius facile ostenda. Mihi tamen errare uidetur Alpetragius magnopere: cum ait, una m sola intelligentia esse, a qua sola ferantur impedianturq; omnes orbes superiores quide uelocius, inferiores tardius, quod in illis maiorem uim, in hoc minorem imprimat. Si res enim ita se haberet, una prorsus eadem habitudine, ae ratione omnes globi ci rellii lucerentur, quod proculdubio est 'sum : quippe cum planetarum alij magis,
alii minus fiant nuncseptentrionales, nunc meridic-nales : π alij q&idem citius, alijsterius: inerrantes porro stellae, qitie sunt in meridie no uergunt ad septa tentrionem , c quae in sereali regione ad australem minime deelinant, nis certe in multis annorum minlibus, eum tanta inquam diuersitas oriri non qMeat ab una, sola inredigentia necesse est cuiquam orbi suam, π peculiarem intelligentiam applicare: quod A vermes faecit simul clim caeteris peripateticis qui tamen cum doeeant intelligentias naturaliter, necessaria quoad possunt circumagere suos orbes: minime integrsm habent defendere,ant monstrare omnia, quae in oderibus apparent a nobisq; circunsticiuntur: quid praesertim sit cause, cur odera , C stellae eertis quiόusillam temporibus citatiorem elir- .sum peragant abis porro temporibus signiorem
96쪽
ae tardiorem: quaecunq; nimirum agunt naturaliter, t alunt pro uiribus omnino, e semper,nes modo celerius, modi pigrius, ut perpetuo,o continenter, ris aliquid obstet, eodem modo, Fecundum eamdem
habitudinem, eandemq; rationem. Ita , posthabitis horum sentent vis, nos quid pro ueritate, quae amicis omnibus amabilior, inhonorabilior est,dicere conueniat, aperiemusr at in primis quaedam scitu ualde Atilia sperepreeium est exponere.
Possit ne ulliis homo in hac mortali uita coelestium motuum definitam mensuram, S proportionem intelligere .
Emo, in corpore huius mortis degit, redi
tam indubiamssicientiamin nationem con-1 sequi naturaliter potest ejus mensurae , atq;
proportionis,quae in elestibμs motibus praecile inest: eum enim dispellior, em magis recondita uia, Erratio sit Ggnoscelidarum mensurarum, quae in coelorum
existunt uelocitatibus, em quantitatibus, illa, qua mensurae eognoscuntur nobis propinquorum siensiliu et feri non potest, ut a quoqua motuu coelestium rationes , et mensturae percipiantur distincte, ad plenus' apprehendantur, quandoquide herum sienslium praecisarn velocitatem, ac praecisam mensuram nemo potest e nitam, er perstici a babere. Nam pars quantulacunq; suus est ad praecisi em mensturae, ae pro- portionis euariandum, qηippe cim steciei prρpprii
97쪽
a mentu, aut decrem nta alterius extremi far, altero neqIaqua eum4tio,necesse est omnino proportιο- me euariari. Plar mae aute sunt reru non sensiles parates,ex quaru una si quippia auferatur,aut ei si ad sciatur aliquid nemo id percipiat: et nemo rem auctam, aut imminutam deprehendat: ergo nes mutatam
proportionem qui quam intelliget: deinde pars quae propinqua sensum excitatise ualde mouet; adeo procul a nobis remoueri potest, ut prorsus fit insevdis propter distantiam: ita uero Adidera, stillae a nobissc e distant, ut prae firmamento uniuersi terra hani ignitudinis expers, CP perinde habeatur, ni pu rium, quomodo ergo quis potest praecisas mensuras
extorum in dubia notιone comprehendere: atque praeelsas eorκm proportiones, π motuum, e uelocitatum ' cum dari sine queat etiam pars temporis adeo exigua, et paruula, ut quamuiseerto aucuι diei, aut anno addatur, uel adimatur,nemo tamen propterea
Maleat ellis diei, aut anni persi ectim habere inaequatitatem; quomodo eo estim motunm, aut sane tardiatatum, ae uelocitatum poterit quis omnino praecisas proportiones dignoscere 3 Praeterea si metus eo testes in irrationabιlibus proportionibus cρnstitnerentur , per quoslibet praeteritos albectus cum suis Deis δι- genter obseruatos, o depraebenses, loci praecisa futurorum alectuum minime cognosci ad ungμem poβsent ab ullo etiam iactis o uiro astronomo, er phi-ιsuba : nam ferent illi quidem in loris ab iis ipsis distantibμέ
98쪽
fligantibus ea distantia , quae prefecto in men
surabilis toti elbet . quare talis m ensura non quiret designari, aut proniri a qisoque p.rnlimeros, vel per numerorum ullas stacticnes eamparatione quidem ad totum circulum : aut profecto ad uniuersum tempus reuolutionis. Clim igitur omnes motuum , ac remporum 'pputaticnes, per nhmeros , fractiones numerorum elyciantur , utiqueta rum partium ipsus totius conversionis, o circumlationis,sequi necesse est, uti l csse eerta sua desinitas arte neminem qua praecise ιnueniantur men
surae, ac praeci se motuum cst lestium preportiones ;quas motuum eorundim tabulae exactissime eor=crantur. Ad hae nemo po est, uel experientia et effraci, er ualida ratione determinatum genus pro-rortionis, aut quidem rationalis,atit irrationatis , deprehendere siue quintitatum siue motuum calest ιu: per insenserem enim partim generis in genus potest mutatio feri: nempe rationalis prophrtionis stulatio sen proportionem irrationa m ' Huc porro accedit , quod angeli non circunferunt eos glcbes coelestes quanti , aut qηρmodo possint thata mouentium, er mobilium proportionera sed quantumqucmodo uolunt ut posterivi dicam in ilixta uoluntatis .ae prouidentiae diuinae beneplacitum, quo circa in astronomia clarastymus Mir Albatemus, ex Ptolae meι sententia rixit in tanti magisteνῆ excellentia ueritat cm ad unguem e Irehendere nen eoe euis integrim: sρrtesane ιnquις ille, lιquu motus cseli, quι no
99쪽
dum hominibus innotuit: aut propter ipsius tarditatem, aut propter ipsius ad alium uicinitatem: cui P linius astipulatur: dit enim coeli mensuram non ueniI .. se ad digitos. Quantitatem nimirum flaris anni, tempus inquam stlaris Guersionis ab eodem in idem Meteres a b auerunt esse trecentorum, quinque, sexaginta dierum ac unius quadrantis, hoe est borarum sex : At recentiores eas negauerunt es omnino sex horus integras, Ptolemaeus autem quinque horas ponit, q: inquaginta quinq; minuta, m duodecim secunda. Albatenius quadraginta septem minuta, in nouem fecunda : Postremo Alphensus quadragint neuem minuta, decim secunda. Verum de his antea disserui eumulatius: ubi Fracastorium indicaesui operam dedisse omni studio, ae diligentia, ut momtuum coelestium acuta pubtilis imaginatione quα-idam,non tamen uera diuersitates, ae irregularitatest certis quibusam proportionibus, ut ei ueniebat im mentem, bellissisne cogitatis, m explicatis, regularet. certe cum si retrocessit Esaiae prophetα, ac ε .chiae Regis temporibus, cum etiam pugnante olim Iosue eum Gabaonitis quieuit Ρt,et stetit, ut longissima fuerit dies illa praeters litum : ordo quem censi imitFracastorius abruptus fuit: quo fit, ut eum procul
Loesse uanum oporteat. In luper qMniam sunt, qui probare eontendant, coelestes motus non stium raticinalibus, uerum etiam irrationalibus proportionibus
constare: tum quoniam fiunt at , qui constanter id ne Pnt, conmturq; argumenta proferre, quibui demo frenis
100쪽
prent,ρtis rationales proportiones in metiIus caeleas bui inueniri: propterea utrorums aTumenta collig.imns, er ea ipsi diluimus quoad eius fierι ρο- test, breuiter, ac sigillatim. Eorum colliguntur, Sc diluuntur argumenta,
qui non modo eX rat.Onalibus, uerum eX irrationalibus quoq pro Pollionibus alutconstare motus coelestes.
perfectio in uarietate coinuit. eur nen in extis utra proporraonum ιrratιonalis uideberi pariter, ae rationatis inueniaturs cum praesertam apta reat oppositum nemini Resspondeo, rem omnem habemve indiscriminatim cmneua uarietatem minime oportet : sed eam tantum , quae sua naturae debetur, aut si ni ad quem natura illam ordinanit, ae in eiusmodi Barietate perfectio es rerAm, o pulchritudo inhea menda est. Secundum argumentum. cum ignetae aliquae magniturines mo/φrant Ar,eas multo est uerisimιhus in
commensiurabiles es quam commensura⩽ Itas motuum coelestium proportiones uerisimitius est em nino esse irraticnales, quando pidem in si ilia non patefiunt. R estendeo fasum antecedens s. in contrarium enim colligi argumenta solent quamplua rna', qMerum nos aliqua Paulo peti in medium proe-