장음표시 사용
101쪽
Tertium argumentum. Si motus omnes coelorumlissent conmensurabiles, fieri non posset unquam, ut sol, luna, CT caeteri planetae, quamuis etram aeternum circumageretur, e coniungerent, aut inuicemsbi opponerentur, aut certe lectibus alijssi e mu-iuo eens iceret misi definitis in punctis aliquibus, et ijsem paucis, qμ'd sane cum uniuersi pulcherrimo, eonstanti ordine pugnat. Quid enim est cause curtina pars eclipticae lineae,met quam alia coniunctione solis, et lunae, aut alia quavis coniunctione nobili planetarum priueturi qκod si magis convenit esse natium partem eclipticae in qMa non interdum sat certσrum planetarum coniunctio, haud dubie oportct m tus coelorum esse plane incommensiurabiles Respondeo .per quamlibet coniunctionem quorumlibet pia vetarum,nihil b , mali, nihil prorsus accedit Alli parti eclipticae, neq; propter ullum bonum par tium ipsus eclipticae talibus motibus agitantur coe-
Ii,sed ιn alios Anes : de quibus disserere ad hunc locum minime uιdetur stecture. Quartum argumentum. Vnde astronomorum tanta oriri potuit dissensio circa motuum, ac temporum mensiuras, ut eorum nullus adhucpraecisim anni sola is mi Aram, σ lunationis potuerit assignaretRespondeo De eo destium motusim incemmensurabilitate fuerunt smper astronomis complures diuersmodae epinandi, quin etiam errandiboceasenes grauisyniae: tum ex longa stellarum distotis,ttim ex tarditate Omplimenti Omncum motuum,quo quιdem una ex-
102쪽
periri aetate potest nemo. imo ne plures quidem homines in eo luribus aetatibus: tum postremo quia cretis conuertunt Angeli quant quando, et quomodo uolunt pro diuina prouidentia ; quare tametsi
merum, π persediam sine dubio astrologiam beati spiritus habeant; eam tamen, qua si in mortalibus imperfectum esse oportet, ac multis errori lis ecmmisistam : quemadmodumomentias alias, quae naturati ter aequiruntur, quaeq; naturali tantum luminem uentae ab hominibus fuerunt. libet acutissimi uiri, ee
praestantissimi theologi Iaannis Scoti uerba bee sntico recitare Astrologi non 'unt perfect e it, quali.
tutes oe' uirtutes coelerum, Arellarum concurrentium ad talem istrictum, qu s si eognesierent essent de his iudicare et oe' ideo credo quod A vel, habent harum perfectam notitiam: ita quod possunt de his bene ιudieare t quoad tempus, qMando uenturi sunt illi essectus, quoad qualitatim eorum, uel quan titate et etia si talii ejectus sit impedibilis per alia stellam, poterunt.η scire, s non eleualitur, nisi tantum de materia, uel c, et pessunt scire, si erunt uen-ibaissipantes in quo situ ubi dissipabuntur,er eadent, hac uero omnia quia non plene nouerurit Astrologr. ideo nec plene , nee perfect e, nee secure de his possunt iudicare: tot enim causis oportet ibi concurrere, et nimis est dispoile iudieare
103쪽
Eorum polliguntii , c diluuntur argumenta, . ci ii ratio uale, tantum proportiones iu
nobiliores debent aecommodarι eo aditiones: ea enim
e cares figura 'baerieaeaeteris haud dubie antecel.
tius data s globis coelestibus: irrationabibbus etitur preportionibus ratιonales praestent , in motibus caelorum hae sola reperiuntur. Respondeo, nomen ι rationalis proportionis in malam partem sumi non. debet a quoqYa,ue uti aecipitur,ea alique hominem in iscretum, er ιrra tonabalem Δcimus: verum 4 profvirtionisg n s in qua rationabiliter sapieri ter condιtae Ilint res ad certos fines, cum porro sicrip t tris ι rquit, omnia facta esse in numero , inmensuri, in Ioadere: intelligit per nlimerum Esaέ ratio ua
104쪽
les proportiones , et irratic nates per mensitram hia. vaquiquam igitur coelo, Cr moti bres coelestibus negat . esse utrunque genus pros orti num : deinde , nosti: i' eoelestium ιncommensura brut is,non prehibet,qucminἹs aliis eommensurentur hi tui ins ricri mundi Maviis motibus: qilemadmodum csae diameter ineoxn-,nensurabilιs est, quι tamen lineis potist compluriblis alijs commensiurari: tum preportιonιs motuum irristionalitas mctιbus nullam prorsus addit impe inmm nes; proportionis Lyam imperiste lacnem l .. i,udinem ad intentκm snem significat. Secundum argumentum , carn coelestibus globurco, ingru. it motus ; in primis, non Lesse poti si eis motuum pulchritudo. qriae nimirnm, quia in ipsi ratu isnalι proportione consistit; aut incommensurabιhtate quidam: propterea sicut perspectivi aiunt in emne quod usu perceptum dele fiat in proportione contait Fatιonali , a mmicae la quae audι tum mulcet, si miri r omnium porum odorum cens ctione, de Delabiles miscentur inuicem d finita omen. Iuratas
proportione. Sed eontra, omnι irraticnalis proportio sedit in is auditum reliquas uir. s facultates animae in suis obiectis appren bilibus: quo circ. rusum est nonnullis antiquis philosophis, ammam coeta quadam numerali, e armonιca ratione const.ι rerhuiusmodi ergo in coelo non esse pulchritudinem a dire in mentem debet nemini. Respondeo a i deccrem,
105쪽
in mixtis qualitatum contemperata multitudo. ἘTertium argumentum. Scriptura diuina ιnquit: oritur sol occidit, er ad l/cum suum reuertitur; hoc autem sine motuum comessurabilitate nunquam eueniret: nulla ergo non ru rionalis proportio in mctibus caelestibus inurnrtur. R estondeo seol redit sine du'sio ad locum sevum, etiam se metus illi habeant incommensiurabilitatem: nec enim oportet, ut solis coniunctio latin puncto illo eodem ιχι quo facta luerit iam
Quartum argumentum, Si rationales haudqua' quam essent in motibus coelorum elinctae proportio μnes,mIra lyt, incredibitisq; astronomorum omnιhm insiιtia: quippe cum posset nemo plancturrim coniunctiones, atq; albectus alios prouιdere, alit eorum diruersos Ubeetus prencsticari: pariter hac ratione astrologia uniuersi tanquam fasso, e mendax aboleretur; eum a pronomicas omnibus tabutis instruremtιs. Oberrasset quos Aristotcles,qui tempus δε- sniuit esse numerum coelestis motus in quarto lιbro Ibysicorum. Res ondeo, non omnino est necesse, ut' astronomus uaticinetur, qGoe pracse in puncte circu ιι,aut quo in temporia momento futura sit uita certa niunctio, alit eclipsis: uerum sitis est ei cognoscerς, ec praedicere illam fore abis dubie infraeertum alique gradum cirenti. π ιnfra certum ahquod misnutum temporis: tametsi enim hoc plane queunt m. tetigere: tamen illud minime integrum habent sici-re; quamuis etiam motus illι essent commensiurabiles. Andreas
106쪽
l Aqdreas quidem pumarius in mathematicis doctis
mus uir testatur in exordιo libri hui, nondum stellarum motus a quoquam ese cognitos, propterea quς stellarum motus inquirentes metietesq; definiunt, ςt constituunt eum oderιs locum se quem auxilio, Cr/ ope instrumentoru inueniunt: quo sane loco layiqηam
uero π infassibili constituto , ad ipsim superti η cursu digerendam supputationem accingunthr , procedunt. sed id ueri loci deprehensio fidelis haudquaquam est, cum simpliciter deficiant instrumeta 3 nec enim potest qualisicunq; uastitas mechanici organi satis esse diuisionibus actu sensu ; perceptibilibus quae punt plane uitando errori necestariae Itaq; boris euiuslibet locus obseruari non potest; ergo neq; cortus motus,nes moinum coelestium ulla eerta, i ut
libitisq; proportio . quia porro stelia a deprehensis utcunq; ueris locis singulis restitutionibus magis recς-dunt seidcirco Ptolemaeus iubet ducentesimo quos an no astronomicos numeros instaurari : quippe cum in tanto tempore manifestetur culpa ueteris obseruatioη nis, orta quidem ex fallacia inbrumetorum, ac proinde nouis obseruationibus emendanda : quae tamen
. emendatio similiter ipsa quoq; Omnino sit culpabilis, quanquam error tMne minime sensu apprehendim tur, tamen post multas exactas reuolutiones fetegς-tμr, ipse quoq; definito tempore colitandus: quare posteriores antiquorum tabulis emisses tanquam fui iacibus , nouas coguntur suis temporibus couscire ,
iura reiiciendas a posteris, ah non plurimus ad hi c
107쪽
annos tiἴi a Ptolomaei principis ostronemorum missae fuerunt tanquam in illos, et uanae mclestumher. t o prcferrem medi re secluero testimonia clarasy norum astron oram qua fateantur, nhilum eo fici I speiη strumenthm Fro ueris quidem stellartim inues uendis iccis, qhod non aliqAu ex parte si fallax..porro quam ite in ut denssis robi s ccidi nostra decissi inr, quantum par ιrit disseram pserius: nam, aer oculorum deceptione fit, hi in astrolegia είγ mulditos errores oporteat . clim autem tinius, et solius gradidus error imo unius,Cr suur minutia qu.implurι- mos, et absturdissimos errcres pariat, quemadmodtimipraestantes philoseph: , π astroncmi neverunt , qu is notuum calestiunt, et preportunum, cuae set meis,
Ex incertitudine solaris motus inferri caeterorum omni iam coelestiuin motuum incertitudinem. - Λ P Ptolemaeus in rempesti ne motum solis manipstis friem cremam asprmat;
t c eo inquit, ueluti nitiore metiri nos debere alios metus, silurem autem metum incertum esse ae minime quidem nobis exploratam , liquet ex bis. qlide nos antea disseruimus centra astronomes et qMeiae annorum diuersitate in Vparentuis solis pcstea di mna1 cum Titar mothraioti mus omniam plane
108쪽
sit lenotus, incertusq; omnino, esse multo ignotiores. atq; incertiores alios motus necesse est: quibus ignoratis, nesciri quidem possunt eorAm propcrtiones. Vesyumqvid Ioannes Picus uir quamprecellentis maxad propositum hocncstrum dicat, referamlis. quam fit inquit solis motus in ambiguo secus defectus se dunt, qui praecedi ni tempus in tabulis aere latam plus dimidia parte horae . quod cr Andreas Sumarius tradit: π euidentia siensius quotidie deii ratur. Henricus qAosJ Macu uersis in libro, quem inscripses eculκm rerum naturali Am) asperit in d .ctibus deprehendendis su locu . fu horam, stu quantitate in-
'spretas erratnrum, qui numeros motulim tam Ptolea
tnaei quam A intensi fuerat s elitus. Paulus Florentinus insivis matbematιcus, clim cUmasset solis ii gressum in Arietem Allcntissmis axnctatum bus
inuenit, eum temsore in tabutis definito tortia parte Acrae uelocic rem. Tradit 9 A uiae. Us in elucidu-Noxum anno Demini millimo trecentesmosxage
smo quarto Alis iηgressus in ae qhinoctium uernum Paris ijs obseruaretur, deprch nsum A lphonsi tabolus exeidere a veritate : quod si ιπ tanta luce cecκ-tiunt, hoe est in motu Fotis emnium manis stis mo , tibi si quid erretur, errare quos in reliquis sit necisse: Qujd de metu erit Mercurii qui se nunquam nrorta ιιum fere oculis ostendit i quem Sela nes preceptονδε lexandri ex A phrcsiade non plus duabus, uiginti partibus posse a sole disiare tradit: Theon, Pausui, licuς omissorElarius ιribus, uiginti: Piclea
109쪽
maeus etiam octo, atq; uiginti. De cuius planetae modiu insignis quidam mathematicus fatebatur nihil a se eompertum Porro Martem parte fere una utris citriginta tardiorem esse,quam putarent: quod ipse deprehendι bet. in qκa re tamen studuis posteriorem esse examus inuigilandum idem maxιmam Fotis declinationem ab aequatore prodidit ἰ sie obseruatam partibus tribus, uiginti, minutis triginta quam tum Ptolemaeus qsdem partibus sed minuto uno quin qu gιnta: Albatemus triginta x, trigιntu. Ar-nuet et plus tertio, vigesimo protulerunt. Dems Abraham Auenarra summus matbematicus in siexto de reuolutionibηs affirmat inueniri partem no posse, quae sit in horoscopo cum partem Arietis primam sol ingreditur: quare. s. t. mpus, quo peruenit ad A rietem, neecerta, ut ait, motus pupputatione, nec aliquo tenere instrumeti ad liquidum deprehendatur; quod
Auerrodan etiim exponens Ptholemaeum aperte cona
fitetur idem saepe citatus A uenae a quidquid exquisita ratione foret supputaturus, tria canonum genera, ut sieribit, adhibebat, Ptolemaei, Persarum, Indorum , quod uariarent invicem omnes, ad loea diuersa planetas determinarent. Plutarchus P tole- meo posterior Zmilio Romano mathematico fummo sub Traiana contemporaneus, in problematis rerum Romanarum, hoc qηο s inquit, empore, quo ad summam astrologiae peruentum est, inaequalιtas tamen temporum mathematicorum peritiam vicit:
eorum nAmeros, ae pupputationei sepibsime fallit, ιι
110쪽
fugit. Ima quando astrelegi aeque buerent exactam notiomem,c mentiam globorum, motuum cori stιum,atq; Angeli, adhuc in pronosticando pradicendia futuris hujus inferioris mundi euentis maxime fallerentur, c uitantem materiam, quae causa interna est cons pionis , π contingentiae: tum ob externas i innitar ca is, quae naturales essectus pleransi impediunt ad haec propter humanum uoluntatem, prudentiam. Denis propter ρptimi maximi Dei volunt item : quae ut in libro de rerum euenti
cumulate disseruimus fons, principium est omnis
eontingentiae . Sedu tatem astrologorum in prae-
Acendis futuris planius, et copiosius ubet ostendere. Naturam hominum, tum propter peceatum originis, propensam esse ad druinationem, . tum propter daemonum instigationem,&
Adamo , propterea cum si ad mala omnia propensa, ob culpa m originalem, et raro semper luctetur cum stiritu cmnibus viribus, m omnibus modis: in primis tamen, Cr maxime omnium tendit ad idolatriam,insevesιtionem, ac praecipue ad eam, quae diuinatio appellatur: sibi enim temere, atq; ιmpudenter vult arrcgire futurorum Ggmtιonem. quae tamen sobus Dei est. N am dominus, ei Deus noster SUS CHMITus ait: non