장음표시 사용
151쪽
XU. His positis, dico, quod pluribus ex capiti hus id,
quod est peccatum mortale ex genere potest transire inveniale ex genere veniale potest transire in mortale. XVI. Primo itaque peccatum de se mortale ex des et plenae libertatis ΔΓ advertentiae evadit veniale. Ita
Castropalaus tom. I. ira et a disp. a. unci. o. , quamvis contrarium sentire videatur Ioannes anche in electis
disp. I 8. ubi conatur probare , quod peccatum de se mortale non possit fieri veniale ratione semiplena adve tentiat, aut deliberationis; quia censet etiam ad veniale non sufficere semiplenam advertentiam , sed debere esse In suo genere plenam, liberam, ac perfectam sicut ad mortale, cum non possit dari peccatum, nisi plene volu tarium unde ait impossibile sibi videri, uti mortale
transire possit in veniale ratione semiplenae advertentiae: nam aut actio mortaliter peccaminosa committitur cum plena advertentia, Qtunc est peccatum mortales aut committitur solum cum semiplena advertentia 6 deli- heratione, Qtunc talis actio nullatenus est peccaminosa, utpote non plene, & absolutis volita.
XVII. Quaeres, quomodo cognosci possie, an plena, libera, vel tantum semiplena, imperfecta adverte tia in aliqua aestione habita fuerit inespondeo : ieee non possit dari certa, ct absoluta regula ad hoc in fidib. biliter cognoscendum, varias tamen coniecturas, ex quihus id probabiliter determinari possit, assignant Doct
XVIII. Prima est ex defectu aetatis e verbi gratia, si
dubites, an in peccato a te ante septennium commisisPlenam advertentiam δε deliberationem habueris p rei
ris praesumere te non habuisse : similiter si dubites, an in actione mortaliter peccaminosa excitatus a somno perfecte fueris, aut ab ebrietate perfecte liber, poteris probabiliter credere , te peccatum mortale non perpetratis. Ratiri est, qui quando mnus, ebrietas , aut desectus septennii perfecte adsunt, libertatem tollunt ergo qua do imperfecte existunt libertatem minuunt, si conseisquenter a Peccato, sa Item mortali, excusa sit. Ita Sancheae in
152쪽
in Decalogum lib.I. cap. . num ultim, Bonae cina , de alii . XIX. Secunda conjectura est, si firmum animum, propositem saepe repetitum habeas non consentiendi in peccatum I quando dubitas, an plene consenseris , poteris praesumere, te non consensisse. Ratio est, quia si plene consensisses, persecte cognosceresci ea enim, quae multo ties sunt odio habita, si aliquando amentur , clare, sine dissicultate cognoscuntur Castropalaus ubi supra
XX. Tertia conjectura est Deile possis peccatum exequi, illud, quando plene advertis, totis viribus res puas, si postea dubites, an plene in illud consenseris
Poteris praesumere, te perfecte non consensisse, quia non tam facile affectus mutatur . Ita Sancte loco citata
XXI. Quarta, nitima conjectura omnium fortasse
essicacissima desumitur ex communiter contingentibus κMenochi lib. I. Praesumpt. 18. λ lib. I. Pra: sumpto ga a
Unde si aliquis timoratae Conscientiae, qui non sit lolitus peccatis consentire, dubitet, an consensum Peccat prae stiterit , poterit praesumere non praestitisses secus ver θdicendum de eo, qui sit perditis moribus , hic enim cum Peccatum, velut aquam, quando plene advertit , bibat, Potei etiam praesumere, quod vere peccaverit, quando de peccato dubitat ut recte notat Sayrus in sua docti sma Clavi Regia Sacerdotum ib.8. cap. . numn XXII. Secundo materia peccati ex genere suo mor talis transiit in materiam venialis ratione Parvitatis, teriae Uubi tamen haec dari potesto quae non ex se ipsa, ut docent aliqui, sed probabilius ex fine a Legislatore intento in ex mediis ad eum finem conducentibus, est desumendaci si enim finis de se sit gravis, & materi Praecepta valde conducat ad finem a Legislatore inten tum, erit peccatum grave illius transgressio esto materia sit levis si uero non multum conducat , erit pecca tum veniale est materia sit grauis. Ita vasque e Sociem
iste Iesu ingeniosilivius Author in I. a. tuma disp. II
153쪽
eap.6 Thomas Sanche lib. I. in Decalogum Cap. q. num. 2.
Suare lib. 3. de Legibus cap.23.- allici exempli gratia,
Legislator praecipit, ne furtum committatura finis huius Praecepti est, ne aliquis damnum patiatur in suis Bonis si quis igitur furetur centum aureos, tale surtum, cum graviter violet finem a Legislatore intentum, quia gravα damnum infert, tale furtum , inquam, constituet materiam gravem si vero aliquis assem furetur , cum non graviter finem a Legislatore intentum laedat, quia gravae
damnum non infert, tale furtum materiam parvam o stituet.
XXII. Attendendae etiam sunt circumstantiae, quia potest dari casus, quod res ex se levis, ex circumstantia Boni communis , periculi peccati mortalis, aut scandali fiat gravis i ut recte notat Bussembaum lib. . cap. 2 dub. a. XXIV. Dixi ubi potest dari Parvitas materiae narti, ut advertit anche lib. I. in Decalogum cap. . , non in omnibus haec datur. Variae autem regulae assignari solenta octoribus ad cognoscendum, ubi detur Parvitas materiae. ubi non detur ut videre est apud Castropalaum
t m. I. rac'. 2. disp. a. punct. . r Mihi tamen magis arridet illa regula amburi , nempe quod in is rebus, in
quibus materi tritis ex communi hominum sensu eam dem malitiae gravitatem habet, ac materia gravis, non detur arvitas materiae ; secus vero in iis, in quihus materia levis eamdem malitiae gravitatem non habet unde cum odium Dei, verbi gratia, quantumcumque exiguum, ex communi hominum sensu graviuamum reputetur, ideo in eo parvitas materia non datur e sic in similibus. XXv. Instabis an etiam detur Parvitas materiae in re verrerea Respondeo' non paucos absolute docentes dari Parvitatem materiae in re venere , praescindendo apericulo, enumerat ingeniosissimus Caramuel in Theologia fundamentali num. I ro. sed ex illis , solum quinque
dumtaxat, eam clare defendere ostendit ardenas tract. s.
de Castitate disp.43. cap. 4 es hi sunt Martinus e Magistris, Iacobus Marchantius in Quaestionibus Pastorali bus capri quaest. a. Explicationis Decalogi, Joannes San
154쪽
Generalia Principia. Capi XX. χ'
cher in Selec is disp. n. num.aa Samuel tablinus in Sum. ma, a ranciscus Arauxo in suis doctissimis Comment riis in Primam Secundae Dm Thomae In hane sententiam inclinat etiam avarrus Dist. I. de Poenit. cap. a ui hin fine, & plures rationes pro ea affert Lessius lib. q. cap. 3. dub.8. licet illam non sequatur. Hanc etiam ci cui in prima editione Anni 192 tractatus de Matrim. lib.9. disp. 6. Pater Thomas Sancheet, sed post Decretum Reverendissimi Patris Claudii quaviva in quo prohibuit ne quis e Societate Jesu illam inposterum, vel pu hlic8, vel privatim non modo ut veram, vel pro habilem, sed ne ut tolerabilem quidem ulla ratione doceat , aut sibi placere significet, aut secundum illam cuiquam o silium praestetra se retractavit in Summa Motal. Om. 2.
lib. I. cap.6 num. II. licet in dubium revocet ex Beyer Iinckio Caramuel loco citato num. III 8 , an hanc retram ctationem ipse, vel alius eius nomine fecerit, de qua evideatur P. Cardenas loco superius citato. XXVI. Quare licet haec opinio, quae Parvitatem ma terii in re venere admittit , ratione periculi non sit absolute iudicanda in praxi tuta, eam tamen speculativa probabilitate non carere dicendum est, saltem propter Doctorum, qui illam tuentur, authoritatem ent Tin eam
unde in hypotest, in ova periculum in praxi cessaret ιpractice etiam probabilis , ac tuta soletis ut colligitur ex Ioanne anchea, & Caram uel citatis.
XXVII. Nec obstat, quod aliqui putent, hanc sententiam de Parvitate materiae in re venera damnaran
fuisse a Summis Pontifici hus Clemente VIII., lauto .; nam respondetur, quod de hac damnatione non constat, quin imo plures Doctores apud Mendo in Epitome verbo
Luκurti num. . eam adesse absolute negant quare in
bubio pro libertate, non pro prohibitione standum est,
ex regulis supra traditis capite exto. XXVIII. inde reeis notat e Societate Jesu P. Do minicus Viva, explicatione o Propositionis ab Al Tandro VII. Summo Pontifice damnatae nain. 22.4 qucid siquis Doctus se accuset de modica vi laetatione venerea
155쪽
tanquam de veniali ob levitatem materiae, nolens hahere ut Omnino improbabilem insuti eam communiter judiis
eant Iesu itae, aliique plures Pententiam docentem dari
Parvitatem materiae in re venerea, ductus ab ut hortis tale extrinseca Doctorum, qui illam tuentur notat, in 'quam citatus Uiva, quod non sit ei deneganda absoluisti etiam a Consessario Societatis Iesu δε ita respondisse Patres Revisores Romanos ejusdem Societatis ad Provi clam Gallo-Belgicam nomine Patris Generalis testatun Jacobus Platellius tom. a. num. 232. cujus rei idem Vivaxationem reddit his verbis: via Confessarius nequit absolutionem negare Paestent disposito ς Poenitens autem ea sincienter Upo fur sequendo πιηionem probabalem ob stio sentem Authoritatem extrinsecam, erram si Confessarius clavi putet probatilissimam, dummodo non conset, aute evidentia rationum, aut e desinitrone Ecclesiae , quisaea non fit probabilis r in eas autem sententiam a s
rentem Parvitatem materiae in re venerea non consat Oemodo esse improbabilem Gera non es neganda tali Paenitenti absolutio , quamvis nolit aes uiescere rationιbus, sententiae Confessarii duc usque Pater Viva. XXIX. Neque dicas, hanc opinionem de Parvitate materiae in re venere definitione Ecclesiae declaratam esse improbabilem in damnatione ab Alexandro VII. a. Et die a 4. Septembris Anni I 663. ill in Propositionis , quae dicebat probabitis prvio Atiae dicit se a rum veniale osculum habitum ob electationem en dem
ω carnalem, quae ex osculo oritur, secluso pericula uti ristris onsensus ' pollut,onis . Nam respondetur eum eodem Patre Viva loco superius laudato num. I. non esse
idem inquirere, an osculum habitum ob delectationem sensibilem, & earnalem sit peccatum mortale , secluso periculo ulterioris consensus, pollutionis, ac inquirere,
an in re venere detur Parvitas materiar; nam lex eo, quod afferatur dari Parvitatem materiae in re venerea, non se
quitur osculum praedicto modo habitum esse solum veniale de fac o multi Doctores, qui praedictam materiae Parvitatem in re venere admittunt , Oceat Osculum
156쪽
Generalia Principia Cap. XX. Ias
praed4cto modo habitum esse mortale, ut ibidem osten dit idem vivaci ex quo sequitur, qud licet damnatast optato , quae docebat osculum praedi Ehim esse solum
Veniale, nori tremen ex hoc infertur esse damnatam sententiam, quae docet dari Parvitatem materiae in re venere , cum haec opjnio sit valde ab illa diversa r quidem potest dari haec materiae arvitas in aliis ac iuus levioribus , licet non possit dari in osculo praedicto modo habito de Lecto in praeclimis arethus levioribus dari
materiae Parvitatem docent etiam Navarrus cap. I n. gr. Fre ita quaesi. . num. 28. alii apud Joannem Sanchea disp. II. uari 224 aec amen omnia circa materiae a vitatem in Te venere disputationis gratia dicta esse v
lim , non pro praxi. XXX. Tertio denique peccatum ex genere suo, tale, iuxta probabilem sententiam, potest transire in v niale ex voluntate Legis Iatoris . Ratio est, quia scuthie potest in materia gravi non obligare ad culpani , cum obligatio ab eius voluntate dependeat ita poterit etiam obligare solum ad culpam levem , ita docent contra vasque , Salonium vietoriam, a palam, alios
Castropalaus tom. . traei. a. disp. a. punt.8. Suare lib. 3. de Legibus cap. a . num . . Ualentia I. a. disPI quaest. . punet a Thomas ,- Joannes anchem; ille rom. r. de
Matrim. lib. t. disp. 9 num. 6- iste in eleemis disp. s. num .io Alphonsus de Castro lib. i. de Lege Poenali cap. 3. document. q. aliique apud ipsos. XXXI. Peccatum vero de se veniale in plurihus cir cumstantiis potest evadere mortale, prim ratione periculi peccandi mortaliter secundo ratione scandali; te fiatio ratione finis adjuncti, ut si quis mentiatur ad fornicandum ; quarto ratione contemptus 'quinto denique addunt aliqui, ratione finis ultim , ut si quis in re all- a creata ultimum finem eonstituat. Ita Castropalaus co citato, es Bussem baum lib. . cap. I. ub. 3.
XXXII. Quaeres, quomodo cognosci possit distinctio
specifica , ac numerica peccatorum Respondeo : tunc
peccata specie distinguuntur, quando diversis virtutibus,
157쪽
aut etiam quando eidem diversimode tamen, aut extreme, opponuntur , ut prodigalitas mavaritia . Ita us-sembaum lib. I. cap. I. ub. I. art. I. Numero autem tunc distinguuntur, quando contraria voluntate Interrumpuntur is quando licet expresse non interrumpantur peractum contrarium , interrumpuntur tamen implicit per voluntariam cessationem a peccato. Ita Communiteri inctores: si autem interruptio, aut cessatio non sit volu
taria in ordine ad peccatum, probabile putat de Lugotom de Poenit. disp. ita sec'. I , non multiplicari num ro peccata Ratio est , quia tunc in genere moris omnes illi adius censentur unum peccatum , linet materialiter, in genere physico multiplicentur quare satis erit si explicetur in Confessione tempus peccati, dicendo, verbi gratia, per unum diem , odio habens Petrum , illi mala gravia imprecatus sum; per unum mensem turpiter co cupivi puellam δεα , intelligitur enim more numano, idest tales actus per varias humanas actiones fuisse inter ruptos ut recte ait Tam bucinus in Methodo Confessionis lib. 2. cap. I. .F. XXXIII. Excipe tamen, si tanta esset interruptio, ut communiter non intelligeretur verbi gratia , si quis per integrum diem odio habens inimicum modum quaereret eum occidendi postea per annum de hoc non cogitaret, si post annum resumeret illam voluntatem occidendi certe haec voluntas nec moraliter quidem faceret unum cum prior illo actu voluntatis occidendi, unde esset specialiter me tam notabilis interruptio explicandae Tambulinus ibidem num . q. v XXXIV. Quae res iterum , an sicut unicus aestus e eaminosus potest habere plures malitias diversas specie ita etiam possit habere plures malitias diversas numero: verbi gratia, an aestus, quo quis unico ictu decem homines occidit habeat decem numero distinctas malitias necessario in Confessione explicandas Respondeoci assim mant probabiliter viedus in Primam Secundae tradi.6.
controv. . unc . . asque de Poenit quaest. 9 I. art. I.
cub. 4. Esccbar in Theologia Norali trae'. . exam.
158쪽
Ceneralia Principia Cap. XX. 3I
eap. . - alii. Negant ramen probabilius Leander deSS. Sacramento tom. I. tract. . dii'.ου quatit. l9. Eminentissimus Cardinalis de Lugo disp. I 6 de Poenita feci. 3 d ctitii mus Megala . part lib. I. cap. a. amburinus in
opusculo Consessionis lib. 2. cap. I. g. 9. , aliique apud ipsos Ratio est, quia ex ridentino solum confitendae
sunt species, iumerus peccatorum, non autem num
rus malitiarum, quae in unoquoque peccato reperiuntur; ergo non sunt aditringendi Fideles ad hunc in Consessione explicandum Vide tamen limitationem superius tra
XXXV. Ex hac Doctrina plurium ea suum decisio 'nes infert eander ubi supra, quarum tamen aliquas merito non approbat Diana part.9. taet. 9. resolui. II. Om
XXXVI. Quaeres denique, an factens areionem, quam putat malam, non advertens tamen, an sit graviter, vel leviter peccaminosa, peccet mortaliter Respondeo : licet Sanche in Decalogum lib. I. cap. I. num. - Uaiaque I a disp. 39. Cap. 3. doceant in hoc casu peccare mortaliter, quia, cum sine alio examine, aut Conscientiae determinatione peccet , exponit se periculo peecandi graviter , quod ei peccatum mortale is cum faciat actionem , quam putat in confuso malam, virtualiter evincitur illam velle, qualiscumque .sirci nihilominus cum Valentia tom.a disp. a. quae t. Iq. punct.4. Navarro in Manuali praeludi 9 num.ς probabile putat amburinus in Methodo Consellionis lib. a. cap. i. g. s. solum Peccare venialiter Ratio est, quia tunc sol una ille peccat secundum rationem malitiae peccato mortali δε veniali cominmunem , quae cum abitrabat ab utroque est imperfecta in genere moris, consequenter non mortalis. XXXVII. Ad rationem autem Patris vasque respo detur ex communi Doctorum sententia , tunc verum esse illum peccare mortaliter , qui periculo mortaliter e
candi se exponit , quando tale periculum advertit, obligationem ad illud avertendum se habere cognoscit: hoc autem locum non habet in nostro casu, in quo solum a quae-
159쪽
quaeritur de eo, quod communiter accidere solet in praxi, hoc est quando Conscientiae operanti non offertur niviratio illa communis Mali ut sic sine advertentia pertinculi , aut alterius obligationis ad tale periculum averis
XXXVIII. Nec valet dicere, quod qui vult aliquid, uod cognoscit eme malum ut sic, convincitur virtualiter lud ille etiam si sit mortales hoc enim falsum est, nam qui vult aliquid , quod putat malum ut sic vuIt
malum ut sic adeoque id, quod abstrahit a mortali, Mveniali is consequenter solum culpam imperfectam in genere culpae, quae non potest esse nisi imperfecte gravis, unde etiam non mortalis. Pro complemento hujus Tractatus de Principiis G neralibus Theologiae Moralis agendum hic superesset cletine, ac mediis peccatorum cum autem de his satis superius dictum fuerit capite decimo tertio , decim quarto , aliud hic addendum non censeo.
160쪽
C A P. I. Quid sit Fides, quomodo
Ide Theologi ea est virtus infusa, per quam propter ipsius Dei aut horitatem firmiter an sentimur iis , quae a Deo sunt revelata , ab Ecclesia proposita . Ita . homas a. a.
II Fides autem dupliciter sumi potest vel pro habitu, qui in Baptismo insunditur, vel pro actu , quo homo ea credit, quae a Deo sunt revelata. III. Praenotandum est, qu6 dupliciter aliquid dici in tu necessarium ad Salutem aliud enim est necessarium necessitate medii , aliud necessarium necessitate Prae cepti. Necessarium ad Salutem necessitate medii et illud, sine quo secundum Legem Dei ordinariam, nullo modo salus btineri potest, sive illud omittatur cum ulpa, sive sine culpa sive ex ignorantia, sive ex malitia cillud vero est necessiarium necessitate Praecepti, quod ex Prae-Lepto dumtaxat tenemur exequi ; unde si vel ex ignorantia, vel ex morali impossibilitate omittatur. Saluti te temnae non obest sic docent cum communi sententia D