장음표시 사용
411쪽
ot Pars Pr mares maculae loeum suum identidem mutare ani
ι. Verum non subtilis modo materies solidorum. corporum meatus subire, sed ipsi etiam vapores, quorum erami ustulae sunt particulae , intra ligna durissima , v. g. intra ianuarum fenestrarumque tabulas sese insinuare comperiuntur e nam huiusmodi tabularum fibras nota secus ac funium filamenta divellunt ἰ tantumque iis latitudinis aut crassitudinis addunt, quantum ex Iongitudine deis trahunt .iCharta vero , quae nan ex fila mentis , sed ex tenuissimis, sibique mutuo implicatis mci Ieculis eomponitur , humoris ingressu in omnem partem dilatatur. Itaque tabulae ligneae , ve I asseres , aut funes vario modo adhiberi solent, ut humiditatis, quae
in aere est, modus seu mensura quovis tempore innotescat . Eaque instrumenta , aut machinae entabulis ligneis, vel funibus factae, quibus humi
ditatista eris quanti tax investigatur, Hraro me3ra , vel Notiometra vulgo appellantur. Alia ex hujusmodi rerum cognitione duei posi unt maioris momenti commoda , sed iis omnibus , quae passim commemorantur, non semper adinhibenda fides. Fabulosum est, quod de celebri Ar chitecto Italo Dominico Fontana sparserunt non nulli. Is enim , inquiunt , cum obeliscum Iulii Caesaris tumulo Romae quondam impositum, postis eaque subversum , in atrio Sancti Petri erigenis
dum suscepisset Sixth v. Pontificis Romani iussu, funesque , quibus librabatur obe Iiscus , iusto forent longiores, quasi vir tam industrius in mensura funium turpiter hallucinatus esset nec ipse eum altius efferre valeret ; quoniam orbiculi seu troehleae mobiles immobilibus adiacerent : pau- Iatim funes, quibus erat revinctus M que suspen sus , madefieri iussit , ut aquae parti uiae intra cannabina filamenta intrusae ipsorum longitudinem aucta crassitudine minuerent, quod ipsi felia ei ter & ex animi sententia successit et nam conistractis funibus obeliscum in paratam basim nullo negotio impulit. Cogita funem b d , M. a. tab. I. aqua perfundi , postquam orbiculus mobilis
ι evectus est ad orbiculum immobilem a , ut fuis
412쪽
Ph 7ees . ME . V. cap. XI. Manis ille eontractus Iapidem d altius egerat. Id quidem fieri potuisse non inficior e sed eum
ipse de eo miraeulo sileat in descriptione erectionis huius obelisci ; ideo commentum esse apud ignarum vulgus disseminatum , s cujusmodi sunt plurima, quae de Archimede & aliis falso narranis turl doctiores & peritiores existimant. Idem quidpiam alteri Architecto posteriorum Imperatorum tempore Constantinopoli accidisse refert Busbequius Ferdinandi primi Germanorum Imperatoris apud Turcas Legatus Epist. prima Legationis Turcicae.
De qualitatibus , quae vulao occular
ΡRaeter qualitates , quarum hactenus, mentio nem fecimus , alias quasdam agnoscunt Sch Iae , quas occv Itiores appellant , quod earum ori go & natura obseurior esse videatur. Quamquam, si verum fateri vo Iumus, nullae pene sunt corporum qualitates, saltem ex iis , quas secundarias di compositas vocamus, quae ingenii nostri aciem non fugiant. Nam ubique effectus naturales percipimus: sed quae sint eae vires, aut qualitates, a quibus ii essectus prodeunt , magna eX parte ignoramus. NihiI notius est apud omnes , quam corpora ab igne calefieri pi ideoque calor inter qualitates manifessas vulgo recensetur...Sed simili Tatione ferrum a magnete attrahi , aut ipsi eo nisiungi cernimus. Cur igitur qualitas magnetica , seu vis attractrix oeetilia nominabitur , si calor merito manifestis appelletur λ Nihil quippe magis compertum nobis est in calore , quam in vi magnetica: eum utrobique effectus tantum, non
Ut ut sit, huiusmodi qualitates oeeuItae , quas velut entitates quasdam a materia distinctas spectare solent Peripatetici Arabes eum Galenicis , ad duo praecipua capita vulgo referuntur ; scilicet ad D mpathiam, & antipathiam et unde oritur antiperisclis.
413쪽
corpora inter se consociari amant , vel easdenti
modi fleationes aut affectus suscipiunt: qualis emedicitur qualitas , qua magnes ferro , vel succi num paleis coniungitur ἱ vel qua , pulsata una testudinis chorda, alia quae est in Unisono , subinsultat , &e. De sympathia intellectum volunt , quod a Virgilio scribitur libro I. Georg. Ηie segetes , iIIis veniunt feIieius ti υa :Arborei foetus alibi , atque injussa υ iresetine
Antipaebia contraria est θmpatbiae, & eorpora sibi mutuo reddere dicitur infensa : ut aspera cum duleibus pugnant, ut theamedes ferrum repellerea Plinio , & quibusdam veteribus credebatur. Sed nulli bi extat theamedes : in eoque deeepti fuisse videntve veteres illi, quod duos in ma3ne te po-Ios non adverterint ; alterum , quo vicino magneti coniungitur, alterum quo ipsum repellit , mi inferius die emus. Hineque factum est, ut alter ex his polis, quem unum spectabant , ab iis voearetur theamedes , & antipathicus ferro male crederetur , alter , qui attrahendi virtute esset Praeditus, magnes appellaretur , & ferro symp thieus haberetur. Antiperisasis idem fere est ac circum obsistentia,
Si definiri solet , resistentia unius corporis adυeν-fus corpus contrarium , a quo circumquaque obsideissur, in υal castis. Sic vulgo aiunt, exhalationes ealidas ab aere frigido mediae regionis circum quaque obsessas & cinctas ita incalescere , ut ignem eon et piant, fulguraque & coruscationes in eo conis
fictu producant. Sed effectus ille, & eae teri, qui antiperis asi , tanquam qualitati occultae , tribui solent, a partium motu , figura , caeterisque affectionibus corporeis revera oriuntur et nec ulla est D mpathia, aut antipathia , aut alia quaevis quainlitas oeculta , quae in huiusmodi affectiones non sit refundenda. Sit igitur, PROPOSITIO. alitates omnes , quae dicuntur oecultae , in .uIecbasicis assectionibus , scilicet in motu
414쪽
Pissices. Se I. V. cap. XI. do squiete, figura, S situ partium , vel inysubstantialibus profluviis consistunt . Probatur. In eo constituendae videntur qualitates, quae occultae vozantur, quoa solum in toriaporibus concipitur , & ultra quod nihil omnino ab iis, qui attenti esse volunt, in 'substantia naiaturaliter extensa potest intelligi. iAtqui solae affectiones mechanicae , nimirum figura , motus , situs , & quies corporibus inessis eo niacipiuntur; nihilqueipraeterea in iis neque a Phia Iosophis, neque ab aliis extare intelligitur. Ideoque ea corpora dici possunt amica , seu θmpathlea , quorum partes inter se congruunt ἰansipariea vero, quorum partes sua figura , si tu , vela motu sese mutuo compati nequeunt. Antiperiflasin pariter so- Io partium motu contineri postea liquebit. Ergo qualitates omnes, quae occultae nominanis tur, a mechanicis affectionibus, aut profluviis subis stantialibus sunt repetendae. . Confirmatur propositio induction multorum e Rfectuum , quibus eas qualitates occultas per meis chanicas affectiones , aut per profluvia substantia Ita explicari debere suadetur. Primo enim pulvis vitrioli ea tot nati , qui θmpathicus appellatur , in sanguinem e vulnere re cens emissu in iniectus , ipsi vulneri aliquot passibus remoto mederi, ae sanguinem sistere obser vatur. Id vero aliter fieri non eonei pitur, quam per profluvium substantiale , sive per spiritus viis trioli , qui calentibus adhuc sanguinis particulis admixti, ad vulnus, unde expressus est sanguis, feruntur , A tanquam cunei quidam apertos meaistus, quibus effluit sanguis, penitus obstruunt. Secundo . Agni fugam praesente lupo a lupi spiritibus; vel impetum lupi in agnum ab ipsius odore ; vel gallinarum clangorem praetereunte miluo , a quibusdam illius impressionibus duei quis inficias eat P Eodem referri debent, tum ille tor por , qui piscatoris brachio a torpedine pisce in jectus vulgo perhibetur ι tum motus inconditi , qui ex tarentula morsu in quibusdam hominibus excitantur . Nam & torpedo quosdam influxus torporem inducentes emittit ;& tarentuIa , quae est
Arsaae Ueςist in calabria propo Tarentum satis
415쪽
hos Pars Prima obvia, suo morsu sanguinem , & spiritus an Ima-Ies inficit, iisque incompositum suum motum tri huit ; quare motus ille per fermentationem sanguinis identidem excitatur ; nec alio efficaciori re medio, ab eo morbo sanatur aeger, quam si ludente tibicine ad numeros saltet, ut iteratis saltationibus
venenum tandem una cum sudore foras egerat .... Tertio ; SI verum esset quod de bamibo aiunt, mortiferum s nempe esse illius aspectum ; vel quod de remora pisciculo , quem naves Antigoni , Periandri, & Caligulae olim remoratum fuisse fabulantur; vel de pilis rabidi eanis , quos ipsius mor- sui mederi narrant ,' ea omnia , & estera id gemus, quae aut fabulosa sunt , aut admodum dubia ὶ ea, inquam , vel partium contactui, vel substantiali profluWio , vel affectionibus corporeis &mechanicis, sci lice t figurae , positurae , & taeteris orent tribuenda . Nemo ignorat se orpionem in vulnere, quod inflixit, elisum , spongiae instar ,
sparsum nise 1 virus exprimere . Alexiteria omnia,
Si amuleta vel collo', vel brachio appensa , solo quandoque afflatu morbos depellunt. Sunt reme dia, quae vel solo.odore, uel contrectatione , vel ad umbilicum apphicatione, ventriculi & intestimorum fibras contrahunt , ae purgandi vim ha-χent, Purgantiπ fere omnia vel partium ae umine, ac motu ut sensu ; Uel lubrieitate, ut p=umas manna, Sc Cassio, uentrem solvunt a Nemet ea , ut Bibliam . Momauhi-S intestinorum vellicatione, aut Punctiunculis vomitum movent ,& alvum exonerant. Hinc Petitur ea vis , quae inest tum crateribus ex regulo Antimonii , id est expuriore & solidiore i Ilius parte factis , ad vomi-aum provocandum ; tum piluIis ex eodem antiis monii seu stibii regulo paratis, quae s centies sumantur , R egerantur , eamdem tamen purgandi vim retinent et unde pitula perpetuae nominantur. Nareotica soporifera, ut opium , Ze papaver esse xatos spiritus veluti ligant, L sanguinem densant.. Quarto . Ex substantialibus itidem profluviis mechanicisque affectionibus ortum habet vis , quae inest hydrargyro, quod vel in aceto , vel in aqua contusum est, & cum iis permixtum, ad vermes
δε omnis generis pediculos enecandosi vel ea, quae
416쪽
aquis mineralibus ad obstructiones omnes & opis pilationes aperienda S , no Xiosque humores expellendos inesse comprobatur. Sed omissis caeteris huiusmodi qualitatibus oe- cultioribus, sive ad medicamentorum efficaciam, sive ad alia Naturae phaenomena spectantibus , quarum enumeratio iustum volumen occuparet ; ni hil malis sententiam nostram confirmat , easque omnes qualitates ad assectiones mechanicas , aut ad profluvium substantiale referendas esse ostenis
dit, quam celebre experimentum atramentorum, quae mulea vulgo nominantur . Cum vero multis modis fieri possnt haec atramenta , unum e- timque facillimum proponemus. Sumatur acetum
distillatum, quantum fere in vulgari scypho continetur ; in eoque semiuneia lithargyri argenti infundatur ; ac per octavam horae partem ebullial: tum philtretur, seu percoletur liquor , qui pellucidus futurus est. Ex altera parte uncia caleis vivae cum semi-uneia auripigmenti contundatur, & in pulverem redigatur: tum ea mixtura in matratio, seu am. pulla vitrea, longiori collo instructa, reponatur,& affusis quinque , vel sex aquae unciis , ac rite obturata ampulla per a 4. aut circiter horas maviteria in vase quiescat.' postea percoletur liquor, qui limpidissimus quoque est futurus . Priori liquore utendum erit tanquam atrameninto ad characteres formandos , qui exsiccato liquore evanescent. Si quis vero eos characteres legere velit, spongiam altero liquore imbutam charistae leviter admovebit ; ac si recens fuerit , solus illius halitus etiam per interiecta plurima chartarum folia transmittetur , & characteres deteget. Liquores autem illi non tantum atramenta magia ea propter admirationem , quam in vulgi mente
concitant; sed etiam fmparistea, propter sympathiam, quam inter se habent, appellari consuevere .