Martini Rulandi filii ... Demonstratio iuditii de dente aureo pueri Silesij aduersus responsionem M. Iohannis Ingolsteteri Norimbergensis

41쪽

1 MART. Ru L. DEMONSTRAT aureum affirmaui a non aureo dente ad aureum dentem, non augmentari. Iniurius s. obiect. ergd in me. Sed ad dilemma tuum. An vmς Ision aforma quia ros non forma in d '' freta aulentur. Non a composito, quio qVVa

z zzzpotest compositum , id materia ta forma eIF-

raratas Quaestio est, utrumses naturalis augeatu cforma, an maletia, an ipsum comp6 situm. Quid sentiendum sit de bacquςstione aliena , nostro proposito vide Aristote i. de o tu capit. s. philosophos item nostri secula doctiores, Schegbium Zabarellam, Sc. Equidem augmentum affectio qualitatis est, quantitas materiae non formae. Tum accretio nutritionem sequitur, D'tritur autem corpus non anima. An nutritio & accretio motussant animae vi agentis primarii, materiae ut patientis An male sentio, ii neque formam neque materiam augeri existim

uero, sed ipsam compositum. Animal e-

. nim est, quod sentit, non anima; neutrum enim separatim sentit, nutritur , augetur. Auget anima, corpus augetur,augmentum definitur utroque simul, Ut motus moueri.

te simul & mobili. Ergb est actio totius non partis,animalis non animae aut corporis, sicuti acutus sentit etiam Riolanus. Eiusdem sententiae est Arist.I. de ortu,inquiens. Augeri ta minui conuenissubstantia conlinicta cu materia. Cu aitScaliger exercit.

42쪽

ox cxx D Ε, NTE AVRE O. 43e a. is. Augeri Caesare cum crescit adoleron autem vel materia vel animam Caesa-

Iic nihil aliud dicit, quam corpus Viva ri, Macigmetum este compositi. H qc de egrina quaestione sufficiant... Pergis. De dentiumgeneratione, nine: Cum cater spartibus in prima formatione

osita de nouo nagna apudphysiologos qua-

est. Si generantur cum caeteris panibus o- Io.Obiectibus , visentit Reaiam Columia. ratione ta erientia edoctus, espcitur hunc motum non' naturalem,cum nonsit a principio priore, ao ille erat, in cuius locum hic enatus est. Ex

.is enim radiciam no nisiosseus dens. Das sie mente sonum. Quae stio illa de dentium Res eneratione,an illi in prima conformationea post efformentur, inanis est. Si Midemertum est, αυτο - quotidiana omnes in-1ntes dentium expertes in lucem edi. Siq; 'ontingeret editio dentibus instructa, mi-aculi loco haberi deberet, quod admoduard tale quid usuueniat. Ad locum Columbi quod attinet ; is Lib. de usuro nat. Vuod addentium generationem attinet; L .1 . cito non paucos putare eos tunc gigni, cum ex ri tuis prodeuuta,qui manifeste errant. mamici in ipse matris utero e formari certo coma Dentra nptri, ficati ego persaepe ostendi magna astantiu caterua in matris aluogingiuis ex sevis do talis c.Gapem euoi rinici. Idem in nuper natis , quρd

43쪽

Dentes duo habent tem- ο gera rationis.

in extracti s ex utero , atque etiam in abortibus septem ta octo mensium explorare mihi licuit. His sane verbis Colu bus nihil aliud astruit, quam dentium materiam,vel potius dentes imperfectos iu utero matris tatui innasci. Si enim ultimam formam dentis haberent, 'utique prominerent dentium conformatione naturali exornati: Sed hoc quis anatomicorum affirmabit facile ' Aliquid esse ἔντα, γ raditi, aliud e st, &iam factum aliud. Illud actum imperfectu denotat : hoc Perfectum. Dentes in utero matris existentium M tuum formam quidem habet dentis, sed cum conluctam di actu imperfecto, cuius ratione natura in ea parte, quae Perfici debet adhuc laborat,vi perfecte educa- docet lib. I.de ossibub cap. IDentes duo habent tepora,quibus gigri Uritur. Alterum quidem in utero, post malarii generationem, quo tepore duodecim numero formantur in malis,&totidem in maxilla, qui omnes dentes sed imperfecti ac si ne radicibus latitat in suis alveolis, &c. 'sum itaque tuum est connexum hoc. Si cum cateris partib. in prima coormatione demes

cipio priore , a quo ille erat, in cuius locum hic enaim est. Illud enim distinctione opus, q cia dedi; hoc omnino negaridum. Malta enim sunt,quae corpori no constituendo sed iam

44쪽

vDICII DE DENTE AVREo. scori stituto ad u enitan i, & partes postgenit dici queunt. An has natus alium nominς de- i. alia dignaberisὶ Dentes videntes corpori consti tuto accedunt postgeniti, ut demon stratu iam est, proptere a ne motu naturali priuandi Θ Pili, ungues, iamne postgenita Z Ideo ne haec no naturalia Z Absit procul. Quid de infante ΘHic generatus quidem,at UthΟ- Infans eurmo imperfectus; quia munia, & naturae & homo im- animae nondum ut homo perfecte, ob or pq se ganorum vel desectum vel ineptitudinem obit: an idcircδ, quod natura ad ii uc εχλε-

για sua progreditur id quod potestate est &huius respectu impersectum ad perfectu

et u educendu ,naturalis no erit λ Ne dixeris. s. Ex osseis enim radicibus non nisi osse- H. Obiis. in dens. Do tibi hoc. Nego autem id quo Hconcludas.Ergo hic dens aureus non naturalia, quia non ex ossea radice, quia non a principio priore. Syllogismus est talis . o Uuicquid non ex ossea radices, non naturale eLE. Aureus dens non sit ex ossea radice. Ergo. Forma est vitiosa.Fallax etiam conseque-tia. Quot enim res sunt naturales in rerum natura, quae non sunt ex ossea radiceὸVides lapsum tuum. Nemo unquam affirmauit dentem hunc aureum ex radice ossea extitisse. Sic enim osseus emersisset, quemadm.

supra ostendebam. Quod si hoc ratiocinari

pacto voles. acrifi

45쪽

o cuicuns deus ex alia constat radice quam esse , nequaquam censendus est ille naturalis Aureus hic dens ex alia saurea viae) radice' eonstat. Ergo a Respondebo propositionem π veram esse. Quippe sectandum commune naturae cursum dens cunctus homini ex radiace ossea osseus prorumpere debet I contingere tamen pote st ex alia radice alium pro- nasci dentem naturaliter, qui consideratio ne causarum naturalium reuer, naturalis dici pote st , etiamsi alterius respecta miraculosius Scora se φύειν πως ae stimandus, que admodum de hoc aureo dente indicaui, te

tamen refragante.

6. VVo sensu probra, mutationem potentiae in actum;alterationem materia: γ Hrogressum a termino a quo ad terminum ad que ξ Et h aec, in mea, tua. C aecutio pro dolor, Ut optem mihi acutiorem visum non Ad motum i stius aura dentis onspiciendum, sed - οωτα tam cominus quam eminus assequenda. Armotus hic rerum naturalium sensibus p. tescat omnibus, vidi nondum. Felicem Aecenserem, si tam lynceus forem. Si tu mi hi sense demonstraueris motum a non esse ad esse in dente aureo ; age oculos meos nimis hebetes ita acuas, ut& ego aurei quo

que dentis progressum a quo ad quem pemsbicere queam. Ego tamen τὸ Osris videre

46쪽

1vorco Bh DENTE AVRE O. 47 nota. Frustra igitur in gratiam mei labor bis. Suffcit mihi ἡδὶανοια qua&negaiio Massirmatio dentis aurei constat aperte: Vtraque cum fiat momento, sensus haud νυν consequentur omnes nec sempei, DF vs denique nihil nunc temporis creat, nihil absque mediis naturalibus, quarum & creator omnipotens & conseruator pie habendus , essicit omisia mediante Tatura.

Nec Diabolus , quicquid veri fabricatur, pleraque eius opera praestigiae sunt Diabolicae,nihil firmi, nihil naturalis, nihil perpetui de se exhibentia. Quare impium & ineptum est, ad D EvM & Diabolum confugere tum, quando rei nouae & admirandaeo .ho n perspici protinus nequit, illud per

scrutaturo.

3. Hinc & hoc elicitur: si naturaliter

mouetur , principium motus necessariue habebit internum ; proin etiam naturam: si naturam, naturalis necessarid. Tettium hoc meum argumentum ita inept E eludis. risum αἱ antecedens cum probatione. De hac dictum ea, argumento pracedente. De antecedente dicetur alibi. Nam neque materiam neque formam habet: Probationem tibi refutati antecedentis mei supra ostendi nullius esse momenti. Exemplis hetero-peneis re tuam totam coprobas,assirmationibus

47쪽

8 MART. Ru L. DEMONSTRAT mb.&negationi b. nudis innisus.Quod non est disputatoris solertis. Prodi rationi bas

firmis instruet s. Negas an recedens, quod dens aureus neque formam neque materia habeat dentis naturalis. Inde arguis non es se rem naturalem detem aureum. Quid ia-ditii habendum sit de hac tua argutatione iam indicaui. Nunc ieiunum tuum negatusicco transibo pede Ae sic iubente. Ti ndamus ad quartum meum argumentum. . Hoc ita argumenta bar loco.

uicquid inem dentium naturalium proprium, nactii est, illud naturale arguit essentia. Dens hic aureus ultimum sortitus es sinem

dentium naturalium. Ergo.

Maiorem doctissime confirmat Aristor. lib. a. physicor. capi 8. Potura enim ea Cora flant, qua a quodam principio,quod est in Usis, continue mouentur, ais ad quendam sternen uni finem; ab uno quos autem non ad eundemnes ad quemvis ; attamen ad eundem semper, nisi quid impedierit. Aristoteles hic vult; Naturales certe substantias este, quae suo & interno principio

motae continenter, ad finem aliquem teri dunt. Ratione vero cuius mouentur, e nnatura ipsa, que cuiusq; rei nat aratis describit mutationes &vicissitudines: qua mori te non substantia eadem a qualibet natura, nec ex una aliqua quiduis casu quodam n scitur

48쪽

Ivrirc II DE DENTE AVI o. s itur M temere , sed a certa natura definitatas naturalis & certa semper,nullo interuelerite quod impediat, generari consueuit.ὶuAPropter, quoniam Dens hic aureus si 1 Cm eum & eundem, manducationem scit. Λb orum, habet, que natura vel semper vel ,lcrunq; omnibus dentibus simpliciter na- ciralibus attribuere satagit,neutiquam debile φὸυνόμω erit effectus naturalis finis denti aureo concessus, sed plane ἄναγωον.

Dentes vero inst amenta esse a natura in homine ad communem Vsum, nempe ciborum confectionem atque manducatio

ma instrumentalis dentium euidenter demonstrat. Cuius namque gratia acuti, asperi, lati, duri, hac & illa figura effor

mati.

Verum negas tu manducationem cibo 13. Obiectis. rum ultimum finem e sie dentium hominis. Sic enim infers. Nam P hihildiscriminis e set intendentem ει hominis dentem: Inalapiadem molarem. ermultam interest. Unisurripos tesse multi es. Equidem artis Amilitudo & natur et tanta sest, ut Aristotel. a. ph Por. utriusque opera Res non alia ratione distareretur, quam quod ars atque opifex extrinsecus, natura autem D intra

49쪽

ueo MART. Ret L. DEMONSTRA Lintrinsetus machinatur 3c dirigit ac dedit cit opus sium ab affecto & inchoato opere Disierimen ad persectam tu absolutam speciem. Quod Artificialis si dentem molarem N artificialem pari morimento a naturali & humano differre dixe- - ' ro, iam permultum discriminis inter utrunque opus positum erit. Vnde haud obseurum ambobus principiis λόγω elato distantibus effectum etiam utriusqι ingenti similitudine discrepantiam quandam habere o-

In quibus portere.Quid igitur inter manducationem ii se dentium naturalium & trituram molarem

' si ' Ontetiit,intelligis probe. Quapropter si des. ἡῖ ureus eum naturalem habet, quo relior ι ei sui: qui si1nt praediti,necesse est,illu ipsum fate- qua δε- Iia natura esse. Id quod acutissimus philo m γέ μ' soplius M. Σφ .8.docet.Verba eius sunt:

' Proterea in quibus aliqui nis est, in iis ta id grais,. prius, ta id quod deinceps agitur, huiusce

gratia agitur. Hi igitur agitur, ita en aptum agi, tac. Ex quo liquet hanc causam finientem ratione primam esse, propterea quo ai reliquq causis ortus rerum in ipsam retexu-tur. Redeam ad tua. Faciunt autem dentu ut lingua, non Dium ad nutritionem, sed taadloquelam. Et innutritione eadem hac sp .ntantur: tum ut fiat, tum ut benefat. Hi at,facti dentes siunt duri, hac velisiasigura ad incidendos ta terendos vel masticandos cibos.

Ut bene fati datin est i istensem quo discern

50쪽

rent noxia a non noxiis. Ida sequuntur materiam e hic vero formam, qua differt ab omnib. aliis ossibus. Subsistamus hic paulisper, ne potiora indiscussa praetereamus. Dentibus ascribis fi- I Ob nes multiplices,nutriti loquela &sensum. Senium autem principalem finem de-tibus affingis. Qua rationet quia forma se- quitur ille; reliqui materiam. At Ari aperthmquit. lib. 2.ph cap. 8. materiam non este finem. Sic sonant illius verba: AH cum natura sis duplex,altera quidem ut materiaF, altera autem ut forma: ta haec si nis gratia vero sinis caetera fiant: ac GF profesto ea causi

cuimgratia reliquassant. Sed & falsi ssimum est, reliquos fines, quos tu minus principales deliras, materiam sequi. Nutritio quippe & loquela actiones compositi sunt, de non nisi a compositis & instrumentis animatis peraguntur. Vt ergo sensus ita & ma- catio loquelaque,ut tecum aphiissophice garriam, dentium sines multiplices non

materiam, sed materia formatam&instrumentum eompos im animatum sequuntur: imb potius aliarum eriργειων & operarum gratia dentes instrumenta composita ὀνυλα, formata generata sunt. Porrd ad lo--ἀenterquelam Dentes quidem faciunt sed non omnes. Etenim ad cocinna sermonis prola tione&conformatione anteriores siue pri-D a. Ores