Martini Rulandi filii ... Demonstratio iuditii de dente aureo pueri Silesij aduersus responsionem M. Iohannis Ingolsteteri Norimbergensis

61쪽

MART. RV L. DE MOHsTRAT. par sit. De hepate & corde par ratio, aliis multis ob stantibus. Quae ergo pars corporis posset ex ista materia aurea apte fieri λ Diel quae Z Nullam video ego, caecutiens licet. Olla dices 3 Sed unde sinis miraculosus aP- paruisset, ossibus densitate corporis abditis Z Vnde tanta materies aurea ad ossium compagem constituendam 3 - φατνια e go locus aptissimus ad suscipiendam hanc materiam auriferam, eam cli producendam ν alveol. his arguitur φανοώνοις haud ineptis. I. Si v- dentiu vii sum spectas auri in corpore animali, quem dis)--is pyyβ.ςη RRxo ricanda praulet; haud oe ' ' currit aliqua particula, quae auro constans usum naturae consentiente praebere queat, ipso dentis unico excepto. Duritie namque& soliditate aurum & dens ad se mutuo proxime accedunt; qua ad manducationem ciborum maxime opus. a. Si finem mira culosum desideras; etiam situs hic aptior Grit aliis omnibus ad finem miraculosiam exhibendum. Ideo Horsthius in lib. dente aureo,fol. 6. obseruauit, puerum dentes omnes id temporis, scilicet anno aetatis suae olfhauo habere nisi unum maxillarem vicinum,quem non una cum aliis creuisse no- . t tandum duxit,quod D E v s & natura hunc aureum dentem tanto magis conspicuum omnibus esse vellet. 3. Auri natura spiri-

tuosa aliquopiam non quam sursum cieri

62쪽

ἰ M sua innata potest,idq; ad capitis partes

instar aliorum vaporum eo appellentium.

. Ibi aute subsistit, ubi in sui generis quidpia

commutari pote st. Aptior proin locus appellendo huic semini,generando, & colertiando tibi erit, illis ipsis alveolis dentium naturali loco . Accedit, quδd dentium

materia humor viscosus subtus restitans, multum faeere ad aurei huius dentis & co-situtionem &augmentum queat. Nee obstat materiam dentiu non habere priuationem ad aurum. Quippe quam viscosus ille humor sit eiusdem cum metallari materia Proxima consistenti e, quoad crassitiem, si1- erueniente principio aurifero, accedenti- usq; causis necessariis hic nequaqua prohibitis iam iam auri & acquisiuit,&auri materia fit determinata. Nec sequitur propterea quodlibet ex quolibet generari. Humor enim iste potentia auri instructus post aliam atq; aliam alterationem propiolsit metallari materiae, usq; dum determinata fiat materia ad aurum, qu ae si accesserint cauis actum prouocantes, abit paulatim in aurum. Sed de his deinceps plura. Vsum itaque metaphysicum Horsthio te docente, meq; loci aptitudinem fusius quam ferebant & res ipsa & negotia mea, demostrante,oportet te assensim pretbere,modo promissis stare velis.

63쪽

6 MART. Ru L. DEMONSTRAUNeque etiam explicatur, cuius respectu AE elocus sit vim: nes quaesit illa aptitudo. Aurea materiaegeneranda nullam Gnosio,cumgenera ratafuisset tantum materia auri non aurum . vessi aurum,non aureus dens. Si dentis aptitudo eris, vel nunquam factus fulset a natura dens aurem, vel certe dens osseus. Respectum significaui late κωφανο νως, aptitudinem item loci. Infers iam ulterius; Aureae materiae generandae aptitudinem gnosco nullam .Quareὶ Cum generata fulcset tantum auri materia, non aurum. Das sine mente sonum. Si nescis, Accepto aptitudinem in alveolis eam esse, te fasso, qua possit generari materia auri. Inde sic argumentor. Vbi aptitudo GF adgenerandum auri mat riam, ibidem eadem erit , ad aurum genera

dum m

strant sensu quotidiano, ratioque ipsissima. Materia.n.auri generata nihil mihi est aliud quam aurum ipsiim. Vterum semini hominis generando aptum esse dem erit infanti,quam uterum homini generando aptum esse: quod semen in utero generatum nihil sit aliud quὶm homo. At pueriliora haec sunt, quam Itillis refutandis tempus con

teram.

is locis consuetis

64쪽

IvDICII DE DENTE A vn. qnita, q/ω tamen non sunt naturaliter genita.

Ex illorum numerosunt moti, qua non nisii uterogenerantur ta monstra. Ex his si Chria sim secun m carnem 2 Oac. 2 euter enIm naturaliter ortus est , quamquam naturali

loco ta consueto. Ille a Spiritu sancto concepim: hic a parentibus iamsenibus, cumi Sara desissentseri muliebria, ut nulla amplius esset concipiendi facultas. Pauca in locis consuetis genit. non na- Rese, turalia esse haud inuitus concellero; non i- tem multa. Absurdum est,ut o stendi supra, naturaliter genita, naturalia non esse. Cum hoc illius respectu tale & tale dicatur. EX- HI. empli. uis admodum es ineptus. Molae &monstra in locis naturalibus nata, filii quidem non natura, non autem omni sed impedita. Ideo e risi. - . de anima generat . Monstrum

Monstrum mi praeter naturam quid esse, non quid m omnem ,sed eam, quae plerunque es II Quare tua illatio improba κώ-n vera. Christus Lucae i. secundum carnem naturaliter natus, quamquam a Spiritu sancto

conceptus, sicuti supra planius 2e natiuitate &generatiosse Christi dixi. Isac Genesi .

a senibus quidem parentibus, deficietibus

iam Saram mensibus tibi non naturaliter &conceptus & natus est, a. quia senes parentes generandi iam facultate defecti, r. quia Sarae iam desiissent fieri muliebria, ut nulla E esset

65쪽

66 MART. RV L. DEMONsTRAT. - Abra esset amplius cocipiendi facultas. Prius 11 e-

-ν - , ta ζi facultate praeditum, testatur procreati s Ismaelis cum Hagara lib.I. - p.IO. Sa- ,iari, ra sterilis quidem ad tempus erat; non autunatuιὶ suo viti,sed diuinitus ενεργει generadi cohibita. Quemadmodum iesumet fatetur ' SAE A cap. 16. Gene Deum uterum suu occlusisse,

ροωρmme minus concipere posset. Quid i ΙεH r v L eo'. Abrahamo inopiam prolis conquesto pollicitus est latam seminis sui propagationem , quae stellarum infinitar multi tudini par essetὶ Si tacunditati viriq; planε denegata fuisset,haud pr dixi stet fore proletarios parentes: quamquam Sarma EtLiα- , , y Τον videbatur Abrahamo sancte credente de

id. iis si uerις- ad iustitiam sibi imputato. Lari Posterioris imbecillitas patescit hac ita. Uuibus desinunt seri muliebria si aecunda redditae, faecundantur hyperphysice. Sara desinebant fluere muliebria: Ergo. - - - Impingis fallaciam ambiguitatis &igno---sis es rationis Elsiachi. Propositionis enim debi-

cessantiburi litatem ostedit memoria nostra, qua liquet, ct nondum haud raro usauenire taminas natu grandi-fως tib- ores factas,mesibus iam desin tibus concipere. Plures item taminas, nouem, dea cem & undecim annorum, menstruis nondum incipientibus concepisse,viris grauis simis compertum est.

. Quibus

66쪽

p.2.asmpulsur,lia IienS,Nonnulla etiam, dum profluunt menses, ncipiunt ,postea concipere nequeunt, quibus uterus statim a pumgatione comprimitur. Et postmodum addit: conceptus mulieribus a profluuio menstruoru Θpua natura contingit, ta quae his carent steriles m gna ex parte consistum , . Gr fleripotest, C γωῶν- ut aliqua etiam sine eorum eluuio concipiant,

videlicet, quibus tantum humoris colligitur,

quantum iis, qua purgantur,restare solet ,pore quandos

purgationem; quamquam non tanta copia vi, concipianumforas erumpat,. Quod si verb Sara facultate concipiendi proba donata, impedita fuit diuino obstaculo,& priuata actu secundo & ε ργύα c5cipiendi: ecunda pommodum,volente Deo, reddita I secus nihilominus hyperphy sice natus3 At quomodo naturalis homo pdire potest no Prqcedentibus causis naturalibus Θ Cur usus Iehoua in strumentis naturalibus, parente ut causa agente,& matre causa patiente λ Et, Sara: corpus licet fuerit effoetum & per aetatem appareat mensiu sussicietem quantitate ad constitutione &alimoniam foetus amisisse: Dominus in po st arditat missionem de n scendo Isac, vires Sarae velut aquil et iuuenta sic restaurare poteter valet,ut & ipsa quoq; naturale seminarium ad gnois opus coferre queat. Vt hoc respectu etia Isac naturaliter E a natus

67쪽

cs MART. Ru L. DEMONSΤRAT. natus omnino dicendus sit. Sed relinquamus haec theologis discutienda. Nos nostra

tractabimus. 6. Sextum meum argumentum aeque infirmum iudicas,atque praecedentia. Argumentabar.

suisquid peciem dentis habet, probabile

en, uentemnaturalem esse. Dens hic aurem speciem dentis habet. Eroverisimile naturale est effectura . Negas consecutionem; quod mera accidentia sint illa, quibus arguerim naturalem dentem. Accidentium vel adiunctorum descriptio mea talis .inrum,inquit, Horsthius aperto pueri ore stati plendescere video,detem tango,rotunda figura in summasu perficie astem, quatuor πιcibus ac media ca uitate de more maxillarau,magnitudine eiad e, aut paulo maiori,numero ultima, positu insosatisfirmum ac immobilem, ingiuasalubri rubicante circumdatum deprehendo. H arconania adiuncta delibus aliis vere naturali bus c5petunt,quibus discernuntur ab aliis partibus corporis, nomen S definitionem inde accipientibus. Ista vero accidentia comunia esse asseueras, quae cuiuis etiam rei durat ab artifice imprimi possunt ad eumdemque usum. Sed artificialem delem quis verum dentem

dixerit' quis nasium humano artificio fictu ves

68쪽

ex carne vel metasio quopiampropterea dixerit naturalem vel naturaliter factum, quod formam habeat externa aut etiam oum. R.Dens AsoUnaturalis & artificialis, tametsi sibi inuicem similitudine respondere videntur; non dicere tamen par est artificialem dente natu fetaliaralem esse & contra; aut arti ficialem dentis dem is dis naturalis adiuncta ppria possidere:eδ quod artificialis a naturali differat no forma ta γ 'tum externa, sed & motionis principio, Partificiali externu est,naturali insitu. Hanc differentia rerum naturalium & artificialiupropriam esse affirmat ipsemet Arist.alhil cI. artificialib. etiam quam proxime ad naturalia, specie,vsu & reliquis accedenti us. Quare,quoniam principio motionis discriminatur dens naturalis abartificiali; quamqvterq; consimilis quoad adiuncta sibi censetur; certum tame est adiuncta illa ipsa novirobiq; plane paria esse sed di Ferre principioru necessitate. Id Q sus utriusq; tam naturalis qua artificialis aetis docet dispar.

Hi ergo hac forma sit exterior dentis mola--Obieiff. ris dentis tamenformam Ismeciem no arguit: imo ne materiam eius propter dictam causam. Speciem vero dentis arguit talis materia ossea, qualis ea aliorum dentium: cisti sine cuiuscunq, etiamsitforma exterioris. Haec enim addentem, qua dens, mhilrefert sentiendienim

facul te maxime differt ab aliis usibus. i

69쪽

o MART. Ru LP DEMONSTRAT. Probaui supra,dentes sentiendi faculta. te minime differre ab aliis ossibus. Nam de ossa eadem facultate pollent;adeo ut si tubiam lapidi vel alii obstaculo duriori impe

geris,uehementiorem dolorem inde cocipias,qua ex ulla alia parte corporis laesis sensu tamen praedita. Sensium & hunc aureum dente habuisse co firmat Horsthius: quam-- ego de sensu aurei dentis ad naturalem

ssectum arguendii non multum laborem.

Vide autem quid responsurus sis testi locupletissimoὶ Quid logicis 3 qui id pro differe

tia cuiuslibet agnoscunt, qua assirmata pars a caeteris omnibus rite dirimitur. An vercisolo nse dentes tam ab ossibus,quam reliquis partibus differat,tyrones appello. Cadit ergδhςc tua a sensu excogitata differentia dentis. Cadit & ab osse: lateria desiim-pta. Qui . n. dentes differrent ab ossibus reliquisὶ qui a dente eburneo, artificiali, &C.

Errorem contemplare in hoc conexus spe- α νυχεογεια culo. uod oseumens stud dente demonstrat. Hoc tale Ergo. Dentem extra dium,mortuia, dentem ne uixeris verum Θ Haud spero. In- ' - telligetiorem namq; te iudico. Quomodo ergo distat ab humano vero dente ξ Arist. . eoenos P mqt. Quo tempore,ari partoquo usu ta agenastur' facultatepriuatur,deponunt nomepartis, neC. nisi homonymos antiquo nomine appellatur. Notatu dignum tibi igitur regero hoc

70쪽

IvDI II DE DENTE AVR. 7Ituu m: Speciem veridetis arguit talis materia' ossearqualis eri alioru dentium Istensius cuiuscunq)sit etiam forma exterioris. enam addente qua dens,nihil refert, tac. ut citius haurias erratum breuius tecum ratiocinabor.

uicquid osseum o senseu praeditum eris, id

arguar dentem naturalen .

Aureus des nec osseus nec senseu praeditw:Ergo. Turare tu syllogismum hunc tuum. Ego propositionem pernego & infero.

sequid osseum oe seu supraditum, illud

arguit dentem. Fericranium,tibia ,costae , ossea 2 sensiupradita. Ergo arguunt dentem naturalem. Si responderis meo eulogismo;respondebo tuo prosyllogismo aut paralogismo. Praeterea si nihil refert ad dentis costitu. tionem, duiuscunq; sit formae; licet illu e stein formi & inorganicum. At dentes Organafrma denis sunt& formata. Sola. n. conformatio facit ira8 instrumentu. Quare dentes,dentes e sse nopossunt, nisi certa figura, &c. constiterint. Quod &alia co firmabo ratione. Si Dens ad O. ἡ, alique usum a natura destinatus est,requiret materia certo modo conformata,quo sub' eremnia lato, desinit esse in strumetum. Prius veris i υ, simu: Ergb&posterius. Quapropter,quo- o set ora aniam quodlibet instrumentu definiendum prρ--r.& cognoscedum tam sua opera tione,quam debita conformatione, teste GL γ Arist. . E meteor.