Martini Rulandi filii ... Demonstratio iuditii de dente aureo pueri Silesij aduersus responsionem M. Iohannis Ingolsteteri Norimbergensis

81쪽

81 MART. Ru L. DEMONSTRA I proximam & metalli: Hoc materiam deicminatam sibi coniunctam habet: ille non habet, priuatione metalli defectus. An vero dentis materia, humor scit. tenacior nascituro denti subditus, omni δυνὰμή etiam vi metallica appellente sit destitutus, nodum abs te demonstratu exacte est.Ineptas negationes audio; apodictica nulla. Quod si demonstrauero dentium materiam auri m

Dantium

materiam

teriam fieri posse; an non omnes tuas in

pta sunt metallorum materia eri. Dentium materia succus usosin σεως ta qualitatum Ombolis communicat materiae metallica. go. Propositione Arist.2. de ortu ta interim α7. demonstrat. Siquide quando illa elemen- ta facili ortui interituiq; obnoxia sunt, quae socias obtinent qualitates: utiq; & concreta ex illis facile & difficulter, mutatione pari ratione subibunt, quoad magis minusq; symbolicis qualitatib. sibi inuiceco ueniet. Idcirco, cum dentiu materja huiusmodi sit, quo ore tu illam omni aptitud.ad metallica materia ineunda, priuata proclamabis ΘD Eliu materiam & metallor.aqua viscosiam ec

82쪽

euidenter ostedunt. Tacea - πιε, utriusq,

materiae maiori ex parte paria, quae unius modis stant, materiae sem per arguunt Vnitatem teste philos metem . 1. Si in genere ta contrariis subsistit viciss- , A risis. turiformarum, Illud erit aptum commutari, quod iisdem erit affectum. Nam inquit Arist. Iph non tandum sensu euidens est, ex illo quamq; rem nasci, quod idoneum sit & h bile , ut ex eo tale aliquid fiat, quae habilitas contrarie repugnatibus formis definiatur, sed Jc ratione perspicuum est.

Dentium materia tam genere quam cotra rie repugnantibus continetur. Ergo.

Ortum rerum & interitum & genere dcxontrarietate perdocte definit & demonstrax Arist. ilh . UI.de ortu cap. 6. Meum 'est assiimpii veritatem ostendere. Supra autem indicaui dentium & metallorum materiam genere covenire similemq; esse,nisi

plane inficiari velis, sensiimq; ipsum refellere, &dentes& metalla ex compagine elementorum esse,eaq; no omni, sed aquea &' terrea intime remissa.η υανπωπις percipitur priuatione formae introducendae.

Probabis hochaud dissiculter, illaturus;

centis materiam priuatam quidem esie, eaque propter-- ά mepά ω affectam: versim non ad formam metalloru sed

dentiu,confirmate id ipsum quotidiano de-F a tium de

83쪽

s MART. RV L. DEMONSTRAT. tium ortu. Equidem concessero ἔν πν hae

tuam de proxima &coniuncta detium m teria intellectam e non de illa , quae certae formae orbitatem & inanitatem habet preunte praeparatione inchoanda . Quandoquidem certum est, dentium materiam prini δ non de fi niri ad dentium materiam ; sed

post elaborationem demum talem prodire. qui; proxime appetat dentiu forma .Quemadmodu sanguis ad seme humanu determinatus non est prim o: ta enim ad partes corporis homogeneas atq; heterogeneas nutriedas destinatus est, quam seme confici e-dum, ubiq; interueniente maxima substantiae alteratione, pari propensione ratio gamaterie affectar praeditus exi stit) si namque

remotam τά ὀππ- α 'ητα sequitur proxuma, mediatam immediata, priorem posterior; proculdubio humor dentes deinceps constituturus primo appulsu non protinus habilis erit termino generationis a quo detis praeditus. Quaero iam ex te percupide , quando dentium materia indefinita est, utrius formam, dentisne vel auri desideret magis, neutrius priuatione proxima affecta prius 3

Respondes,materia dentium natura metallari orbata,etiam praesente τηχυ πλο ιηπκη&praegre Iia alteratione, atque toties,quoties

velis, repetita,fieri nullo penitus modo na-- turali

84쪽

IvDICII DE DENTE AVRE O. asturali pote st,ut vel aurum vel dens genere

tur aureus.

Negas id turpiter, quod nemo physicorum facile negare ausit. Aristot. 7.sap.textu 32. ad singulorum ortum necessario requiri asserit, substantiam ὀνεργει προυπαρψ mrini-hilque fieri,nisi ab actu existenti simili.Dύνατον siquidem, ut materia dc quodcunque .si constat, ad actum tendat, nisi praece- dat aliquis a chus, qui faciat.9 .metaphst Pae-xtu i3. Quare his ita se habenti bus,amrma- AFrmatista ναμ. τῆ Kυσοποιηπκη , affirmari aurum i λη . ipsum necessarium e st. Hic, etiam te asse tore facili, auri affirmatur. Esgb.firmarιο- aiorem nemo nisi bardus negabit. Posi-portento enim generante, generatione ipsam poni necesse e st. In quies; Generationem non ubique effici, generante praesente; requiri materiam idoneam subiectam, causas item actum prouocantes, &c. Sed resp.affirmata β se principali causa,no negari causa. min.principales; hasque necessiario connexu,coniu-ctas esse illi in rerum naturalium per se omia. Quapropter Ism ποιηπκη concessa a que constituta non anxie prospiciendum de materia apta, non de causis actum prouocantibus, non de loco, &c. Aptam quodammodo dentium materiam auri vim c5cipiendam o stendimus supra. Quicquid ineptitudinis adhuc inibi reliquum est, que

85쪽

Vbi enim

etiam nulta permutatio

potes esse. admodum necesse est&aptam & ineptam e sse quamlibet materiam rei naturali constituendae su Filiam ; si modo causa τὰ ἀν- et i; cuius gratia quaelibet inepta dc contraria habetur, res naturales exoriri & interimi statuerimus in tolli atque a- uerruncari potest: παρροgα τῆς EF ποιi1Mκνῖς cooperantibus causis actum alias educentibus. Materiae enim, quae sola definitur potentia, non est se ipsiam habilem reddere ad certam formam suscipiendam: sed indiget principio informante ὀνεργά sua domicilium sibi idoneum fabricaturo. Quandoquidem actu illud simili describitur; ided omnem vim substantiae in eodem

e fle, atque ei attribui omnem essicaciam oportet. Proin, qua ratione, praesente χυ--ποιηπκ dc praegressa alteratione, atque toties, quoties voles,repetita,nullo penitus naturali fieri poste modo,ut vel aurum,vel des generetur aureus,pernegas Ingol. 2 eque etiam haec cohaerent cum iis, qua in argumento sexto habentur, ibi enim ditaxisti, dentem hunc esse ex auro, caeteros ex pituitosis I viscidis humoribus concretos. e --

non distierunt aurum ta succipituitositotasubstantia Z Rul. Differre sabstantia&aurum& succos viscidos non reelamo, sed non tota. Αuri enim materiam quandam, succos que dentis potestate proxima nondum instructos

86쪽

svDI cII DE DENTE AVREo. 87structos genere covenire supra probabam. An, quδd substantia differunt, unum alterius materia propterea tadem fieri nequit 3M Cur ergδ μαμ τῆς αν φά πω cuncta generari feruntvi λ Semeia dc homo distant sane Quasub tota substantia;hic nihilominus gignitur ex

illo. Alimentum &instrumentum nonne fiata I

substantia distant Z Hoc tame fit ex illo. Nu ta eονrve. trimentum& pars nutrienda sene tota dis- hubire f. criminantur substantia; h aec enim pars ani- μνοmata est,illud non est; nutrit tamen animata & fit alteratione ulteriori unum cum a nimata parte , anima virtutem suam ad nutrimentum assimilatum iam promo

uente.

Ingol. Taceo, quod solet ut omni um meteor. ita metallorum materiam faciata , iis halitum G vaporem tantum 3. meteor. capit halum ultimo. Rul. Patet certe Mistotel. te hoc exsienienti

loci aut non intelligere, aut libros meteorologicos omnes minus attente legisse. Vult enim Aristotel. textu acutiori visiteonsiderato, Vaporem mixtum exhalatione prius, quam in aquam concrescat, φυ- talem e sse, ut in corpus metalli transeat,

- α. Etenim simpliciter δεναμ non sint a- ,

qua, sed causa materiae, utpote quae talis F 4 erat,

87쪽

Concretio

erat, ut alias ex ipsa fieri possit& soleaqua. Ideo addidit: δο et ται ob μεν ώς- Πύε ινς ου δυναμ μὸν γ ρ η ιλη υδάτω ην. Hic α- queam terram metallicam non excludere. etiam sequentia annuunt:Non enim ad hunc modum hoc aes Eud aurum evadit: Sed horum Angula concreto prim exhalatione, quam ortum siubeant unt. Quid aliud concreta e halatione fieri metalla; quam aqua metali ri terrae metall. rem ista generari eadem affirmare 3 Quid concretio' A. meteor. cap. I.

Si igitur concretio exiccatione fit, & haec humiditatis absumptione; quid vapore dc exhalatione proxima & vltima metallorum materia assirmata, de vaporis essentia in ista τη πῆξει supererit Z Nonne solaelreliquiae cinereae t Nec videre ullo modo possum, qui aurum exactissime mistum metallum ex vaporosa exhalatione constitui queat. Mixtione constantia, vinitae, rorem, pruinam,&c.aio ex vaporibus & exhalationibus 421 ς fieri; perfecte mixta haud dixero facile λ

requiruntur. Exhalatio itaque & vapor . Aristot. materia metallorum non habetur uniuersalis , sed ex primis aliqua, quam necesse est in succum metallicum abire, Vbi meis

88쪽

. Oi metallum constituere voluerit. Confirmatur idipsum lib. .meteor. p. . Vbi nosolam exhalat onem humidam metallorum materiam ponit, sed & aquam terram. que. Locus planus est; corpora tam in plantis quam animantibus terra & aqua constant. Item metallum, ceu aurum, ar- j gentum &caetera id genus, &c. Accedit Ela fis nam

tum aes, siqnnum, plumbum, nitrum & lapides multos αν-υι- aquae sortis indicat. Sed quorsum haec cuia ista Θ An posita exhalatione humida metallorum materia, dentis materia συμπλη nihilominus eorum esse nequitὶ Aristol. 3. meteor. Metalla censet esse ut aquam, e fle etiam ut non. Nam eorum materies potentia quidem aquae erat, nondum tamen est. Idcirco statim, antequam in aquam abiret, concretio anteuer

tit &in metallum mutauit. Quod si mi -

μήνη της Του basi di υλη aduenerit η stilη siri, mra ante, quam dens factus aut dentis ma--isa teria proxima sit, contagione aqueam ter- rurales per ream eius materiam immutans, an absum scrutaturis

dum me dixisse opinaberis 3 Sane Aristot. haud aliam videt metallorum generationem. Vis enim metallica ni anteuertisset , --

vaporem in aquam transiturum, non me- turitalium sed aqua facta esset. Eiusmodi tranLmutationes quotidie contingit obseruare arti fi-

89쪽

so MART. RV L. DEMONsTRAT artifices metallicos,invenis metallicis; qta rum spiritus efficacissimos quis peritorum chymicaru ignorat Zquis tincturarum Z quis

aliorum operum chymicorum etiam medicinalium ξIngol. Frater ea quid est illud ipsum quod alterat' interatio eni eri non potens ari aia

terante. Non eriε vis dentificae quia haec formadentis tantum introducite n o aurifica,quia hac auri tantum. βed in materiam habilem cs omnino aptam. Qua enim adhuc inhabilis ea, cialiquo modo inepta,eatenus no si 'it λίγον auri V deri Hi id in monstris: quae ut aiunt,phrsci, ut, quod materia sit inhabilis. Rul. D scurris a me contra te. Alteratio nequit esse vel fieri absq; alterante. Do hoc ob dictam causam: do & illud, vim dentificam no fungi alterantis munere. Alioquindens osseus emergeret. Sat est aurifica adesse,quia liqc auri tantum formam in materiam habilem &aptam omnino introducat. Ostedi supra eslicacia sila πισο τοιώικῆς materiam dentis habile reddi posse; tum quod haec aquea terreis portiunculis rem ista nolonge distet a metallari; tum quod vis auri actuosissima aliquo modo etiam ineptam materia informare queat. Quid enim opus alterante forma aliqua materiae alicui iungenda, si materiam undiquaq; aptam expo-1cis. Alteratur quaelibet ut inepta;vsq; dum Omni

90쪽

IvDI cII DE DENTE AVR. omni ineptitudine deposita habilis efficiatur ad λb priuationis suscipiendum.Veruquidem est mon stra aliqua fieri, ob in habilitatem materiae, sed non omnia: Pleraque propter imbecillitatem atq; vitium natura fenerantis;cuius aperta & cuili- et obuia, nulla tali ineptitudine in dente aureo abs te demon strata hactenus. Ingol. De causis e cientibus facultatesicii. Vtras quod afrontelligi non potere simul ne ambae operentur,an stors . Si simularunquam

flet aurem dens,alters ab altera impedita.Aut enim severior una erit viribus,au arta ambae. Vtramuis*periorem dixeris,llius opusμα det.Sinpares ad quam materia aptior e T liis tantum opinsequetur. Talis enim hic sit dentis materia et dens obseus'verminon aureus.

Rul. Inanis speculatio ad tui defensione nihil tactura. De κυσυποnmκη facultate &formatrice inter nos disputatur quaru duntaxat memini virum utraq; simul operetur an seorsim. Si simul, nunquam fiet aureus dens altera ab altera im pedita, &c.Diuersas censes facultates e sse & χυm ura πλαΠκιω:quod si unam & eandem flatuero uid obiicies aduersi 3 An non facultatis eiusdem est χἀ eidem subiecto priuato conferre 3 Mi sta sane cuncta natura a principio mistionis formata consistunt. Si namque maius efficere valet, cur non minus Verum