Joh. Adami Scherzeri Egrani, theologi apud lipsienses primarii, programmata publica cum orationibus nonnullis academicis ab anno 1658. Accedunt indices necessarii

101쪽

dinem omnem scrupulos & dubitationes in uni versum eximere queat. Bona verba, mi Io vane Dei enim serbosesidem operaturupromisit. Per ver bum, regessit miser,sed non per externum. Inter num ad solos electos pertinet, de quorum an eg' sim numero,est, uti saepe dixi,in incerto. Vocat ex terno verbo Deus omnes, sed Voluntate externa,& quae ab interna illa essicaci longius , quam coelum a terra distat. Extern .vocatio sunt Altingit verba st , etiam ex parte Dei est vana. Et vae in hi, si externe tantum & in speciem vόcer Hoc enim quod nec Calvinus m) dissimulat, in . majorem

mei condemnationem, ut magis videlicet excce catus obstupefiam, verget. Faxis igitur vel tali dem intelligam an Deus ad vitam me aut inter tum aeternum vocet, si possis. Nolim, mi II Pane, de benignitate Domini desperes. Quidni, inquit re trus, desperet, quem spes decollavit. Spem poscis, poenitentiam ac fidem abs me frustra reqViris mortuum saltare jubes. Ad verbum me able

gas; quod nulli mortalium cogor Spanhemii u) ista repetere) scrupulos eximere potest. Vehementer enim salloquar te Bezae υ verbis) falle ris, inque Deum ipjum es iniurius, si externo vetuebo existimes Deum vel tantillum divinae illius suae virtutis hominibus renovandis & aeterna vita in Christo servandis attribuisse. Eas ergo nunc& ad verbum vocationis me posce. moniali enim cum Piscatore 40 loqvac verbum non es' ' signum

102쪽

Da CALvi NIANO DE sPERANTE. D signum, quod DEUS singulos, sed tantum paucissimos,convertere velit: Tu equidem probare non poteris, me ad paucissimos illos pertinere, nisi me clectum esse, prius ostenderis. Ut in pauca se mones contraham: Tu me resipiscere, verbo credere, optima quaeque sperare jubes. Mihi vero credendum esse quomodo persuadebis p Ni Deus vires suffecerit, in me nullas habebo. Solos electosfide donare irrevocabili decreto ab omni a

ternitate est constitutum. Electi igitur soli credere, soli precari, soli resipiscere possunt, soli exserio DEI mandato debent. Flectus an sim, ambigo: verbum promissionis ad me pertinere, non inteIligo: Singula ad electos pertinere, percipio.

Plura de Electione ex more dicturum, iterum inte pinans Conselator: spone, inquit quaeso te mi Ilo mane, periculosas de eis Zione quaestiones. Iterum mi Consolator, reposuit ille, seponere morbum iu hes, cum maxime aegrotatur. Cruciat, cruciat

me, illud nostri Piscatoris n quamdiu Christianus fidem in se non sentit, tamdiu manet sine solatione , neque de sui electione est certus. Quanquam enim subiungat, cogitantandum talibus esse, qudd Deus arundinem quas satam confringere nolit: ea tamen nil ad me,

quippe qui non languida sed nulla plane fide sim instructus. Quid igitur a bsque fide sperem, absq; spe mihi promittamὸ absque promissione exfducia cupiamῖCum enim ista solorum electorum snt,st, multos segnoscis Witakeri verba) non feri salvos, non quo lipsi nolint, sed quod Deus

103쪽

ra O A Tio non velit. Frustra ergo omnia, si electorum numero ab aeterno non sim adscriptus. Rursu, in qui bat Conselator, in eundem V orticem relapsus e Desine vel tandem de Praedestinatione cogitatione,

suscipere. Sussciet enim tibi Calvisi sc judicio, i habere propitium, culpecca b. Si habeam, regessit vos nus, sui hcerit. Propitium vero mihi esse aeternum Patronum, unde, o Consolator, iam sti, num ex Electione, num, quae in verbo habetur, externa revelatione. At electio liber est septem sigillis clausus: si Revelatio pro me in verbo nulla. Promissiones enim seriar quidem & essicaces, ad solos electos pertinere , probe ex Calvino λ) nosti. Probes ergo me electum esse: alias surdo meras fabulas es narraturus. Frustra

non sunt mea sed Stein i a ) ingenua verba)laborant, quicunque tentatos ejusmodi promissionibus DEUM omnibus ac singulis fidelibi is

propitium esse, peccata remittere, iustitiam ac vitam largiri velle, erigere volent: Subinde enim similes tentati excipient: quanquam DeuS omnibus fidelibus promittat, ad se tamen, cum fidem non sentiant, necquicquam isthaec pertinere. Eodem, mi Consolator, in luto misellus haereo Paucissimos aeternus Pater diligit, quid de me in sero, eheu, fiet Θ Nob, IIosvane, noli colligere 2 paro κυοῦ non ergo tei sum diligi. O ineptum Consolatorem l Unus, inquiebat olim Salvator, ex vobis me prodet: & in maximos conjecti moerores discipuli leguntur . Ego vero non unum-

104쪽

non paucos, sed longe plurimos suo amore dedignari Deum audio: maximam totius Mundi partem aeternis ignibus ab aeterno adiudicatam non dine horrore intelligo. Verosimilius igitur est, me in plurium quam paucissimorum censum venire. Πlterius, mi Ilo ane, progrediamur oportet. Ad Christum, incirii Calvinus convertendi sunt ocul in qυofloPatris anima acquiescit. Quis verθ interfabatur tentatus oculos fidei mihi praestet ' quis Christum ad me pertinere evincet Θ Coecum meelle, ludum fui professus. Quod Deus fidem lamgiri mihi sit paratus, ex te percipere nondum potui. QSantum Pater dilexit, tantum filius rede- init. Solos electos ergo filius redemit,quia Solos hos Pater dilexit. Regurgitor, ut vides, iterum in horrendam Praedestinationis abyssium. Ex p cis ad me colligere, ne meis quidem tironibus

impune licuit. Fatendum omnino est, regere t m T Areo Consolator, ex puris particularibus hic nil siqvi ; sed quid obsiet, quo minus cum hypotheticis nostratium, quos vocas , Doritoribus gratiam comm nem admittas ' postqvam s reliquisconficientia elu- diari neqυeat, in hanc ipsam viam redeant. Nam

i gratiam universalem impugnant , s quando meas formidines, quo peccati sensius generat, aut in eidum, aut alios incidere vident, sui dogmatis immemores, es ipsa duce conscientia ad ea solatia comfugiunt, quae sine Gratia universali consistere no

ρδunt. Plausibilis, mi Consesator, oratio, sedes. hilo priori melior, si removeas velum. Christus '. F enim

105쪽

enim cinquit pro omnibus mortuus est: Pater Omnes salvari vult, si tamen in Christum credant. Audi vero sis Pareum: bi) Vult,inquit ille, Deus & non vult omnes salvari diversa ratione. Vult, si omnes in filium credant. Non vult,si non credant omnes. Sed sadmitte in animum tuum haec vo bao quaestio manet: cur non omnes credant Θ dicunt, quia non omnes credere velint. Verum est: sed rursus quaero, cum fides sit donum Dei, & L e-us possit singulis fidem concedere, cur non omnibus eam largiatur vel cur non in omnibus eliciat, ut credere velint. Hic iubet Plato Pluto opi- noo quiescere. Haec ibi Pareus. Cucurbitas lippire, & Saturnias in oculis lenias habere oportet, qui mera haec verborum ludibria non animad

vertat. Quorsum enim istud: Deum velle omnes salvari,s credant, ut autem omnes credant, ab a

terno irrevocabili sententia fuisse constitutum 'Ensimile tibi promissum: Si coelum digito tet geris, hodie mecum eris in Paradyso. inis dicet quaerit non inepte spanhemius b) Medicum serio velle curare Phreneticu eo remedio,quodMedicus& norit, non posse recipi, & nolit ut recipiatur λFacessat igitur Histrionica Leidensium en comicl

illa Mataeologia. Ex vero te locutum, mi Io vane, non invitus fateor. c) Non enim a communina nostratium novi hi do tores recedunt. Talentur

nimirum 'pothetici, sidem esse selis electis destina

tum donum : Fatentur ne externam quidem vocatio

106쪽

mel hoiae esse universalem, O illam tamen solam esse ministerium Spiritiu, unicum' fidei in Christum in- generandis instrumentum. Parum ergo subjecis e vestigio mised haec ad me solandum apta fuerint, dum fixum manet illud: electus non sum, ergo nec vocandus, nec salvandus ero. Jussit quidem Calvinus, ut Christum ceu speculum electionis nostrae absque fraude contemplemur. Sed id contempletur coecus, quid speculum illi si lis electis propositum Θ Firmum te perspicuumq; testimonium habere, quod libro vitae sis inscriptus, si communices cum Christo, dixit ex vero Calvinus . At habere me cum Christo communionem tum demum credam, si praedestinatum me esse certis argumentis intelligam. Christum ad me,Petrum Ilos vanum, pertinere ex Evangelio, paucis praedicato, non colligo. Quae salutaria sunt, solis electis destinata esse percipio. Verbum vocantis omnes audio, sed mentem DEI. qua paucos venire decrevit, non introspicio. Firmitudinem electionis tandem ex Christi Pastoris protectione Calvinus arcessere conatur. Bene est, si ovibus ab aeterno sim adscriptus. Sed cur non sim haedorum aliquis, causam negandi non invenio. Bono te animo esseIubet, mi Boisiane, Bapti u , πο seros Dem in fortu recipit. SUOS, maConsolator λ Proba vero tu, me ad foederatos illos pertinere. Si sim reprobus, nunquam vel

millies baptismo tinctus, quod Beeta non diffitetur rogenerabor. Incertus itaque sum internae baptisationis. Baptismum aquae, nisi internus accesse-

107쪽

accesserit,cum sigillo absque literis personatus ille Masenius, Becmannus non inscite contulit . Quid multa ὶ Sacramenta nisi mediante fide, gra tiar & vitae non esse causas cum Amesiog)mihi pe svasissimum est. Fidem vero me nunquam habuisse conscientia teste, convictus sum: me habiturum esse deincipe, ostendere hucusque neqvist quia absoluti decreti Tabulas non inspexisti. Non sperandum igitur, sed desperandum: misero est. Commode βccum iit, mi Fili, Amraldi h biti Calvinum defendit, solatii plenissima verba: EDι-

modi tentatione, inquit, non solet diabolus eorum v

xare consilentias, qui nullam adhuc gratiae Christi vim , nullam stiritus ipsim emaciam senserunt. Hoc telo adoritur, quos gratiae divinae non e se penitus expertes novit. Quid audio fregessit Ilosvanuqnum omnes desperantes gratia Spiritus armati λ num & Franciscus Spiera fuit' Tentatus ille est, & succubuit. At illos perire non posse credimus, quos semel gratia sua benignus Pater donavit Periit, periit Spiera, dum de absoluto decreto cogitavit. Eodem fato & ego mox mox peribo. Absit, absit, mi Bosiane, nondum ad restim res rediit. Periculose quidem de absoluta illa es decretoria sien tentia cogitatur ; sed ponamus, inquit Amral sideles in agone laborantes sese huc convertere: nil in isto decreto, quod perterrefacere aliquem Z beat ccurrit. Cum enim vis ista Spiritus,per quam credimus, ab elemonis propo sito descendat, qui sensu p eccati tangitur , qui se pirat, ad Dei misericordiam anhe

108쪽

Dt Caivmi Arro DESPERANTE. 'sanhelat , is 3am in se elinionis suae argumenta videre incipit. Impune, objecit Tentatus, consideret absolutum illud decretum fidelis, at ego me non esse fidelem, ad ravim usque toties inculco. Misericordiam Dei anhelare non possum, quia suspiria haec in solis eletas spiritus Dei excitat. Obiit us- ne adeo sui est Amyraldus & Calvini: O nunquam videlicet in hosce scopulos sine exitio impingi Θ Video, interlocutus Consolator inquit,

mi Petre, te non adeo diligentem fuisse in evolvendis 'rthodoxorum Scriptis, s tanquam hominem de

Schola emendandis 'li ροtiusquam vitae ac Religionis siquod Augustinin deseipso conquestu fui, o navis operam locose: Succurrerent haud dubie olida illa succipiena nostrorum constia. Sim, excepit Tentatus, ieiunus ego, in istis plane hospes ; tuum certὸ erat, ceu Viri Religiosi, illa agonizanti suggerere, quae ex diligentissima doctorum evolutione habere te oportebat in numerato. Nisi tamen fallor, nil diligentiae tu fecisti reliquum, nil intentatum reliquisti, nullum non lapidem movisti: sed tamen ut ipse agnoscis, mortuum unguento perunxisti, oleum & operam perdidisti. Succurrunt equidem mihi nonnulla, sed quaecum pri ribus vel eadem sint, vel pari infirmitate laborent.. Frustra enim tentatum, qui fidem Hon habeat, Be- monuerit, ut scrutetur, num sit in Christo persidem iustitiam & sanctitatem adeptus t 'Scrutatus sum, & eheu per conscientiam sentio me ad Christum nequicquam pertinere. Esset aliquid, si pulsantis gratiae leviusculum motum sentirem r

109쪽

quanquam, iuxta Maccovium, γ) Christus etiam

ad reproborum ostia quos novit nec posse nec velle aperire, non ut intret, sed ut condemnationem in illis adaugeat,nonnunquam pulset. In convivio quidem ita habet Amyraldi consolatio apud

se nemo cogitat, decretumne in arcano Dei coimsilio fuerit, utrum sit manducaturus, vel secus: si sapit, stomachum consulit, & blandas convivat ris voces audit. Sed ego stomacho, quod Deus illum mihi non dare ab aeterno decreverit, destitutuS, nec esurio, nec nauseam ad spirituales i dapes depono. Convivatoris igitur coelostis, blandae licet voces ad me nihil. Soli electi hisserculis, quae caeteris sunt odor mortis ad mortem,

fruantur, oportet. Achillaeum Spanhemii Q argumentum hoc est: Ministrum decet propositi nem majorem in Syllogismo hoc practico homini formidine peccati correpto annunciare: Omnis resipiscens & credens salvabitur. Sic hominis in hoc statu constituti est minorem ex sensu conscientiae subsumere. Ego resipisco & credo. Laterem lavat Spanhemius. Mihi enim ex sensu conscientiae subsumenaum est, quod nos credam, me vero deinceps crediturum esse, quis nisi ad aeterna Dei consilia admissus polliceri aia sit. serie argumentorum Geldri consciei tias serenare laborent, non ignoro,qvam Vero ni hil illorum miserum erigat, meo prohi malo ex perior. Essicacem enim vocationem credere & inde misericordiam DEt colligere me fide & fidi cia cassum vocatiotiisque plane incertum, jubent Rectius

110쪽

Da CALvINIANO DE sPERANT E y3 Rectius opinor Piscator : of quamdiu, inquit, Christianus in se fidem non sentit, tamdiu manet sine selatio, nec de sui electione certus esse potest. Hilarius Vedelii nostri tam frigidus est, ut legentibus catarrhus fuat tam insipidus, ut prae nausea vel pelvim poscat Aristophanes. Totum libri primum caput ex caducis hujus vitae. bonis amorem divinum aestimare jubet. Quasi non etiam in parvis cum Reprobis jocetur sors benignia Or, Ut, cum pretium operae fuerit, magna mercede majori jactura fallat. In reliquis solatium ex Gratia DEt in Jesu Christo captare eos volunt, qui haec ad se pertinere jam intelligunt. Paucis enim, quod sepius ingeminavi, haec gratia sit, quid ergo ad me Θ Minus redie, excipiebri Conso-iator, a umentaris: paucis communicari iratiam, quod te non esse ex illorum censiu. Crede modo te esse,

es rem habebis in vado. Vanum profecto Consolatorem l Da vero quam toties imperas fidem & iube, quid tandem velis. Ipse Piscator CH non aliter, quan in hanc sententiam argumentarifuit ausus: Gratia nonnullis offertur animo communicandi. Fieri igitur potest, ut& ego sim in illonomero. Cur enim non potius ita: gratia cum ac millesino concedatur, credibilius est, me ad ongentos illos & nonaginta noVem pertinere.

Jtigas ergo agit Hilarius Vedelli, quando tria bos ita alloquitur: quanta tua est felicitas, qvbdolietis tot myriadibus hominum, DEUS ex mera: sate elegit Z Electum enim, qui de electione