Aemylii Ferretti ... Libellus singularis De mora et Legis vnicae de eo quod interest codice interpretatio

71쪽

re perit decenio et triennio neq; tamen icum mora quicqua habet comune. Et lpraeterea,tiac omnia extrinses, stat nat neq; dominiu,neq; actio,iaeq; electio numeratur in effectibus morae. Duo igi63 tur casus sunt,quibus mora no emedatur:

unus si quis ita pepigerit: alter si lex inhia erit emendatione. Ethare: sussici nis de mora debitoris. Mora aute crediatoris nocet illi usq; ad lite contestata,l. sed& si alia,in s.de costi. pec. Vltima autemora attendenda est,t.illud,de peri.& cta mo.rei vend. c cum agitur de damno,iauere magis debemus et,qui tenet,quis ei, qui persequitur,d.l.si seritu, j. sequitur, deverb. obli. Atq; haec sunt,quae multi diceda visa sunt de mora. Vti-

nam tam Vere,quam sync

re: id quod posteri . .

tas aliena aperturbationi c

bus iudicabit. Finis libelli de mora.

72쪽

- AMYLI I

. CONSULTORVM Hv Ius

aetatis facileprincia . 'se legem -

De Sentenisse, quae pro ' eo quod intere nost- runtur interpretatio.

U Μ PRO Eo quod interes dubitationes antiquq in inlinitu productae sint et melius nobistiisum est: huiusnodi prolixitatem in angustu coar si v

73쪽

ctare. Sancimus itaq; in omnibus casbuse qui certam habent quan

titatem,uel naturam, ueluti in uenditionibus, locationibus,hbc c mitibus c5tractibus, hoc quod in teresst dupli quantitatem minime excedere. In ali s autem casibus, qui incerti esse uidentiir, iudices, qui causas dirimendas suscipiunt, per suam subtilitate requirere, ut noc quod reuera inducitur dam num hoc reddatur, & non ex qui busea machinationibus, icimino dicis peruersionibus in circuitus inextricabiles redigatur, ne du in infinitum coimputatio reducitur pro si a impossibilitate cadat: cum .

sciamus este naturae congruit , ea tantumodo poenas' exigi, quae uel cum competenti moderamine proseruntur, uel a legibus ceripsi

74쪽

conclusae stattiuntur. Et hoc n5selum in damno, sed etiam in tu cro nostra amplectitur c5s itutior quia ex eo ueteres id quod interest statuerunt. Et sit omnibus, secudum quod dictu est, finis antiquae pro ixitatis huius costitutioni recitatio. Datum Calend. Septeb. Constantinopol. post: Contulat. Lampad. dc Orest. Cosi

a Interesse non in vocabulum latinum: - . eius In legibus duplex significatisi a Interesse non ere ae t imatio rei:

3 ratereste non signi'at rem debita e

V obligatus ad rem ηοηpotest dare fide- iuporem ad interesternisi quavdosa'. tumpromissume t. . I in i promisit non petere interesse potese

petere 3 cm,aut precium rei.

75쪽

Thema siue casus non potest hic poni.

Et in quibus locis non potest. 8 Lex hac coutinet tria. Secuta pars esta 6. Tertia IZ.s De qua re fuit dubitatum ex Doc. seu tentia in hac lege. Ex Ferr.1o. ii . itur hic nonsoli de contractibus, sed etiam de alijs rebus. Ia Quantitas quid bar. oe natura, certum. Q id Ferr. I . Quantitas dissert a quanto. is Plura i hac lege continetur,quamexemplis in ea propositis.

11 Duplumst plum sunt relativa.

is Interesse singulaxe es t ab assectu aut

uentum prccium. at Irectum ea taurum unum.

neque

76쪽

neque hic agi sellim de singulari in

teresse, H volunt Doct. Poena duas habet significationes. V Haec lex continet damnu, aut lucrum: quae lata erit ad taxandu,non ad anti

a8. teresse aliud extra re: aliud circa re. ηInteresse cxtra rem quando dcbetur pergi O Bar. Per Ferr. I. 32 Interesse qua actione petatur. Interesse quomodo probetur.3 interesse cum petitur,ponendus articulandus erit certus locus, γ' aestia

matio communis.

Iuramentum excludit id quod interestia quo aliquado leges probationcm accipiunt.

3s uteresse peti potest ibi poena promissa est: sedsi promissum fuerit interesse simpliciter , pctitur illud quod iure

cautum ese.

v Interesse non nascitur ex mora, neque exfaZlo sede t inuetum propter 'tilitatem, aequitaton.

77쪽

ΑΕMY.sΕRR. IN L. v NIC AM3 interest, siue interesse: utroque enim vocabulo promiscue utemur quamuis autem male latino ad rem exprimendam.

Duplex ergo in nostris libris inuenitur significatio interesse: una nobis comunis est cum omnibus, qua idem significamuhtam interesse nostra dicimus, atque expedire,utile esse,ad nos pertinere,nos tangere citra ullam commodi pecuniarij matione. Id elii quod interesse dixit publice Iurisconsul .ini. j. sol.mat.inl.nam rei' ode nO.Oper.nuncia. alijs id genus, idem alibi in l.vel negare,quemad.test aper. eX'pedire dixit in in l.seruum quoq;, . publice e procvr.esse utile. Ideoq; in l. ac δε- ne, . Labeo,pro sec.modὁ vsis est verbo expedit, modo interesse Iuriscon. & persaepe utilitatem simpliciter appellauit, Vtini.

78쪽

DE SEN. M AE PRO EO. 79, inl.hcredes,*.si incerto a .e iis .in l.eu qui,de iniuriiii l proinde, ad i. Aquil. in l. emptorem, j.qui autem, de act. p. semper respiciens puram,& absolutam inte esse significationem ita dixit interesse sine commodo pecuniario iurisconsul.in l.Diuus,de test.milit.in l. si dominus,de ias qui sunt siti,vel ab.tur. Hoc in summa sons est, & origo stipulationis,l. stipulatio illa,s.alteri, de verb.obli. ubi ostendimus etiailla venire in stipulationem, quae commqdo pecuniario carent. Secundὁ interessesgnificat utilitatem,sed pecuniς, ut si di .cas utilitatem aestimandam, aut aestimata, siue testimationem utilitatis,eaq; simpliciter plexunq; utilitas dicitur,ut non sit cilimatio genus, sed utilitas, quae aut ς stim tur,aut ςstimata est,i. si sterilis., 9 cum perveditore, de act. emp.l. quod si Ephesi, in prin.de eo quod cert lo c.cum alijs, de quibus infra agetur in diuidendo interesse. t itaq; interesse excludit cstimationam vret,id notat Ang.in l.loci corpus, j. i. si serui. vend.in l. sed & loci, j4.M. reg.Bes.senet

79쪽

tit.Bar. h1c, dum definiens interesse, dici illud esse istimationem utilitatist probavmanifestisiime ut calumniandum no st)lex hcc verba quanti, de verb. signis l.j.j. consideradu,de tui.& rat. distrah.l.Titius, 3 de Q.emp.d. 9.qui autem. Ex quibus plura sumuntur, quorum Ueritas maxime apparebit ex insta dicedis primum interesse non si gnificare rem debitam,ut sensi Bar. hic quςstione j. neque etia precium rei debitae,ut sensit gl.ita ut veru no sit,interesse esse aestimatione eius quod inte

est,id quod placuit Bart. hic, in ij. qucstio. Item sumitur,non esse verum, si quis ad rem obligatus si, posse dari fideiussore

pro eo quod interest. In quo inconsul δrespondit Come.in consi.ccxlix. viD supra scripto, vol. iij. Longe autem melius Bar. in l. si ita fideiussorem,de fideius exustimauit, non posse obligari fideiussorem ad interesse excepto casu uno, quando ta' licet factum promissum esset: cuius quoniam nulla est aestimatio, sicut neque se uitutis per se, d.l. loci corpus, j.j.creditur

80쪽

Di sy N. QUAE PRO so. succedere ad obligationem interesse' pro re. Castr. tamen, & Bal. ibi, longius rem producunt: volunt enim non Blum contineri casum facti, sed eum quoque casum, quando species si perempta. icquid tamen illud sit,quado indubitabile est, interesse disio a precio rei, non videtur neque in facto, neque in specie perempta fideiussor ad id obligari posse: cum enim haecdiuersa snt,in alio obIigaretur principalis,in alio fideiussor,contra l. Grcce, j. si quis Stichum,de fideius. Sumitur itetae verum, eum qui promisit non petere interesse, non prohiberi petere aut precium rei, aut rem ipsam. Ita sensit Alex. in cons.clxviij requistis,uolu.ij quem hic citat Dec. Sed ante Alex. ide sensit Bal. hic,& recte. In quo tamen animaduerte- dum est, si aliunde colligi possit cotrahentiu voluntas: sequimur enim in cotractibus potius quod actu est,quis quod dictu est,uu I sed Celsus, j.s fundus, de cotrahen.emp.3c ideo in rub.C. de contrahen. empi admonet nos, ne quod verta patia-

a Vi δε supra libello