Aemylii Ferretti ... Libellus singularis De mora et Legis vnicae de eo quod interest codice interpretatio

81쪽

esse a tu c

muresse in contractibus ociosum: dc ita respondit Andreas Siculus relatus hic a Dec. 't Mala ergo ratio est, qua nostri utuntur, &praecipue Aret. cons.lxxxiij. interesse intelligitur esse comprehensum pacto,quia idem est cum re, aut cum precio rei. Mementote extensionum', atq; stipulationis ' vimq; enim ab initio & durum,&absonu existimastis: quae tame excursu interpretationis manifestissime probat fuerunt. Hoc item quod veluti pruma mensa est,hoc est olera,& poma,pomea dum progrediemur, verissimu esse i uenietis. Secunda hic significatio est ea, de qua loquitur lex nostra unica. In interpretada ergo lege, no pol hic comode proponi thema,aut facti ecies.tria tur enim initia id quod est perpetuum, ut in diuisionibus, & in definiedo: veluti in l. in l.iuris n.& alijs deinceps,depac.in l. j. de verb obliga. atque similib. Videnduest itaque per partes, quid sibi velit lex. Tria enim in ea proponunt: Unum,

fuisse dubitatum ab a quis de eo quod

82쪽

interest. Aliud cereis casab' duplu no egre πα di,certis excedere. Nouissimu est,quccu- que diculur nostra costitutione, ta pilae- ''Lire ad danu, quam ad lucru. Quatu er

so ad primu, dubitat nostri, de quo dubi

tauerint veteres. Res est per se curiosem potius,quani interpretu: no enim multu habet utilitatis: verutame qualis qualis a litatus est,paucissimis nobis est Gl.ex verb lductae de duobus dubitasse veteres existimat:vnu est, an inseresse c5prehendat id quod cirpi rem est,an etiam quod est extra rem: alterum ,an damnum solam comprehenderetur ab eo quod i terest,an etiam lucriim. Neutrum: horuest probabile: nam quantum ad prim hi videmus eam distinctionem fuisse veter bus notam,ae cum per venditorem praeterea Verbum nullum legimus h ς costitutione, quo significetur , id fuisse in

mente Imperatoris. Consueuit autem ib

83쪽

Iegat l.vla.de ijs quilari indi.Lvnic.de cad. toll. cum mille alijs similibus. Secundum' ver ὁ ne laboremus in re non necessaria reprobatur a verbis legis nostrae ait nae de lucro,& dano loquens eteres ex eo id

quod interest statuisse probatur in i si c5- missa,rem rat. haberi, ubi gl. Crebrius creditur fuisse dubitatum ante hanc lege de duplo tanquam si illud incognitum testgi fuisset: idque sere constat inter omnes. Cotra hpc opponuntur duo primo odipo.text.Hl.Titius,coniuncta lege prox ma, de o. pl. Secundo opp.lex iii. in s.de eo quod cert. loco ubi in actione, de qua agitur eo titula,quae arbitraria madit enit interesse sepra modum vibrassi, modus autem userarum dupli est,i. si non sortem, φ. supra duplum,de condisti bi.ergo in alijs duplum non excedit. Duc dantur Blutiones, nequis lias oes glosulictim nostram referam: una est antiquatam eam legem a l .idemque, illi coniuncta,& proxima, ex illis verb. Si sciens quis alienumvediderit, omnimodo teneri de- bet.

84쪽

bed itaque sensi Bar.oppo.viij primς pax tis. Idem tamen a prandio aliter sensit, qua Bunda Blutio est creditur enim ille cidus esse singularis, & mirabilis. Hanc Elationem omnes amplectuntur,cuius rationem reddit Saly. opp. xvij. quia stilicet factum emptoris non debet grauare venditorem,l. si dictum, j. si contromisero,

de eu Io. l.emptor, infra eod de euitrio. N0uissum reprehςndunt recte hac rationem : factum enim emptoris minimc venditori nocet, quando coniunctum est cum euictione: veluti quando res euincia. tur,si ta arbitrium eat: tunc enim stra vq-lunt tela Oe suo transfert rem in dominum. Sed quando nihil factum pertinet V euictionis causam,aliud est dicenta:

Heccq in area aliena vedita in d l. idemque:agit enim emptor non possidens contra venditorem, quamuis facto suo mes rem secerit aream, & vpliorem domum, . insit mite ibi cdiscando. Neutrum tamen horum videtur esse verum: nam cor

rectio lagis vitia, est, pr sertim si ex

85쪽

ctare. Sancimus itaq; in omnibus casibus. qui certam habent qua ilitatem,uel naturam, ueluti in uenditionibus, dc locationibus, o milibus c5tractibus, hoc quod in terest dupli quantitatem minime excedere. In ali s autem casibus,

qui incerti esse uidentur, iudices, qui causas dirimendas suscipiunt, ex suam subtilitate requirere, utaoc quod reuera inducitur dam num hoc reddatur, & non ex qui busea machinationibus, & immo dicis peritersionibus in circuitus

inextricabiles redigatur, ne du in infinitum coimputatio reducitur, pro sita impossibilitate cadat: cum . sciamus esse naturae congruu , ea tantu modo poenas ' exigi, quae uel cum competenti moderamine proferuntur , uela legibus certosinc

86쪽

conclus, stattiuntur. Et hoc nosolum in damno, sed etiam in iuricro nostra amplectitur costitutio: quia ex eo ueteres id quod interest statuerunt. Et sit omnibus, secudum quod dictu est, finis antiquae pro fixitatis huius costitutionis recitatio. Datum Calend. Septeb. Constantinopol. post: Consulata Lampad. dc Orest. Coss.

E p I T O NI Interesse non est vocabulum latinum: .. eius in legibus duplex signiscuitis a' Interesse non erit aerit atro rei: IZ

3 'ter se non signiscat rem debita ne

' Obligatus ad rem ηοηpoterit dare fide-M 'iussorem ad interesse nisi , quan Uaritum promissium e t. . I i promisit non petere interesse potest

petere 3 cm,aut precium rei.

87쪽

γ Thema siue casus non potest hic poni.

Et in quibus locis non pote t. 8 hac coutinet tria. Secuta pars eo: Tertia Q. ' De qua re fuit dubitatum ex Doc. sententia in hac lege. Ex Ferr.Io. si Agitur hic non solum de contra ctibus, sed etiam de alijs rebus. M QVantitas quid bar. natura, certum. Quid Ferr. M. Quantitas differt aquanto. is Plura istia lege continetur,quam ex

emplis in ea propositis.1s Duplum oe simplumsunt relativa. 18 Interesse est triplex per Doc. Per Ferr.

is Interesse singulaxe es t ab asseectu, aut

Interesse conuentum H l. ' Bar. co

88쪽

neque hic agi sol m de singulari iam

teresse,Ῥt volunt Doct. Poena duas habet significationes. Haec lex continet damnu, aut lucrum: quae lata est ad taxandu,non ad antiquandum: nume.Io.a8. teresse aliud extra reraliud circa re. ηy Interesse cxtra rem quando debetur peril O Bar. Per Ferr.32 Interesse qua actione petatur. Interesse quomodo probetur.3 Interesse cum petitur,ponendus articulandus erit certus locus, oe

matio communis.

Iuramentum excludit id quod interest: a quo aliqua δε leges probationcm accipiunt.

Interesse petipotest ibipoena promissa est sed si promissum fuerit interesse simpliciter, pctitur illud quod iure

cautumesi.

v Interesse non nascitur ex mora, neque exsa Zis sede t inuetum propter altilitatem, aequitalcm.

89쪽

, inl.hcredes, j.si incerto a .ercis .in l.eu qui,derii .in i pxoinde, ad i. Aquil. in I. emptorem, j.qui autem, de act. p. semper respiciens puram,& absolutam inte esse significationem ita dixit interesse sine commodo pecuniario iurisconsul.in l.Diuus,de test.milit.in l. si dominus,de iis qui sunt siti,vel ali.tur. Hoc in summa sons est, & origo stipulationis,l. stipulatio ista, 9.alteri, de verb. obli. ubi ostendimus etiailla venire in stipulationem, quae commqdo pecuniario carent. Secundὁ interesse significat utilitatem,sed pecuniς, vis cas utilitatem aestimandam, aut aestimata, siue aestimationem utilitatis,eaq; simpliciter plerunq; utilitas dicitur,ut non sit c stimatio genus, sed utilitas, quae aut ςstim tur,aut ςstimata est,i. si sterilis.,9 cum per veditore, de ac .emp. l. quod si Ephesi, in prin.de eo quod cert. loc.cum alijs, de quibus infra agetur in diuidendo interesse. Itaq; interesse excludit cstimationetna πret,id notat Ang.in l.loci corpus, . i. si serui. vend. inl.sed & loci, S.I.M.reg.Bal. sen-

90쪽

t Bar. hic, dum desiniens interesse, dici illud esse istimationem utilitatist probes

manifestisiime ut calumniandum no sit lex hcc verba quanti, de verb.signi f. l.j.k. consideradu,de tui.& rat. distrah.l.Titiu ,3 de act.emp.d. 9.qui autem. Ex quibus plura sumuntur, quorum veritas maxime apparebit ex infra dicedis primum interesse non si gnificare rem debitam,ut sensit Bar. hic quςstione j .neque etia precium rei debitae, ut sensit gl.ita ut veru no sit,interesse esse aestimatione eius quod inte

est,id quod placuit Bart. hic, in ij.qucstio. Item sumitur,non esse verum, si quis ad rem obligatus sit, posse dari fideiussore

pro eo quod interest. In quo inconsul δrespondit Come.in consil.ccxlix. visi, supra scripto, vol. iij. Longe autem melius Bar. in l. si ita fideiussorem,de fideius exus smauit, non posse obligari fideiussorem ad interesse excepto casu uno, quando sci' licet factum promissum esset: cuius quoniam nulla est aestimatio, sicut neque se uitutis per se, d.l. loci corpus, j.j.creditur