장음표시 사용
501쪽
eationem praesertim inter doctos defugere non decet. Inchoauimus igitur collationem bona cum spe, et uereae modeste de propositis materiis respondimus, ne qua suimus causas impediendi aut turbandi instituti. Sed aduersarii arte distractionem quaesiuerunt, ut praetextum
haberent abrumpendi colloquii. Cum igitur palam
ostenderent, se in hae doctrinae collatione non processuros esse, quam tamen nos semper flagitauimus tandem et nos exposita voluntate nostra in scripto, quod exhi-huimus, hine discessimus. in ut extaret testimonium de consensu omnium, qui ex nostris Ecelesis hie adsuerunt, ut in colloquio proeederent, diximus in eo scripto, nos Deo iuuante constanter amplecti scripta prophetica et apostolica, et symbola, et neque discedere nos, neque discesibros esse a confessione nostra Augustae exhL hit Anno Isso ne mutare nos doctrinam eius conseς sonis, nec mutaturos esse, et reiicere nos dogmata cum ea pugnantia. Quod eo censuimus necessario dicendum esse, ne calumniose spargerentur fabellae, nos velleis ua dissidia aeeendere. Eadem de re publice et nostris Ecclesiis omnibus hoe bono consilio gnificamus, nos omnes, qui hactenus hic mansimus, ut procederet i choata doctrinae .collatio, maxime optare, ut Ecclesiae nostrae ubique sint tranquillae, et unum in Deo, nec impediatur vera Dei innocatio inter nos ullis dissensionibus, nec dilaceretur hic noster coetus, quem certum est esse veram Irii Ecclesiam, quae consessione, inuocatione et mutua beneuolentia debet esse coniuncta. Ae adfirm
mus, nos eonstanter amplecti scripta Prophetica et Ap stolica, et symbola, et nec discedere nos, ne discesi ros esse Leonsessione nostra Augustae exhibita A. Isso,
ne eius consessionis doctrinam mutare, ne mutaturos esse, et reiicere dogmata cum ea pugnantia. Adfirm
mus etiam, inter nos, qui hi sumus, nullam esse de doctrina consessionis nostrae dissensonem. mune consensum strum publice omnibus notum esse uolumus,
502쪽
ne turbentur EMesiae calumniis. oramus antem filium Dei D. N. I. C. ut vulneribus Ecclesiae ipse medeatur, seu sese in imagine Samaritani pingit, qui medetur sa ei viatori. Oramus etiam omnes, ne vulnMa Ecclesiae magis Iacerent seu calumniis, seu non necessariis incis. Semper fuerunt, sunt et erunt et infirmitates et lapsus aliquorum, qui si sunt sanabiles, non ut hostes trucide tor, sed sit discrimen inter ciues et hostes, inter sanabiles et non sanabiles. Nec exerceatur saeuitia in eos, qui pie admoniti non contumaciter repugnanti Denique meminerimus seuerissima mandata diuina, quae vetant E clesiarum tranquillitatem non necessariis rixis turbare, seu in Zacharia dicitur veritatem et pacem diligite. Retinete doctrinae et inuocationis puritatem; et si cura tuendae tranquillitatis, ne languefiat aut extinguatur uera Dei inuocatio. Pareamus Ecclesiae, quae in hac mundi
delira senecta et languidior et tristior est, et foueamus eam omnibus piis ossietis. Id nos quidem qui hie adsumus, facturos nos esse promittimus, nec defugimus imdicia eruditorum et piorum in nostris Ecclesiis. In urbe Vangionum. Calendis Decembr. A. Criss T. Philippus Melanthon manu propria.
Ioannes Brentius manu propria Matthaeus Aulberus propria manu Iohannes arbachius D. manu propria Iohannes Pistorius Niddanus propria manu. Iacobus Andreae D.
Georgius Cargius nolsbaehens Ecclesiae Pastor propria manu subscripsit. Mictaei Dillerus manu propria.
503쪽
H. Melanchilonis re mola ad controuersiam vire
tam mirilbergae de Coena Domini. IIllustrissimo Principi et Dom. Dom. Friderico, Comiti Palatino Rheni, lectori, Duci Bauariae etc. Domino suo Clementissimo S. D. IIIustrissime et Clementissime Princeps. Certissimum est
Iegitima imperia vere opus Dei esse, clementer conse uantis honestam societatem generis human Ideo, rum Deum aeternum Patrem D. N. I. C. ereatorem g neris humani, colligentem aeternam Ecclesiam voce Euangelii, toto pectore oro, ut eis vestrae confirmet Vires animae et corporis, et tribuat salutaria consilia et se. licem gubernationem Gaudeo etiam Principem et D minum patriae meae vocatum esse ad agnitionem filii Dei, et recte inuocare Deum, et fouere Ecclesiam
Christi quem oro, vi uniuersam familiam Principum Palatinorum gubernet et protegat, nec sinat fieri barba ineam vastitatem in patria mea. Litteras Cels vestrae reuerenter legi, et virum integerrimum Stephanum Cirterum audiui, ac mit Cels vestrae scriptam responsionem, ac maxime opto, ut tenerae Ecclesiae ubique tranquillae sint, quam ad rem proderit, si non sinent gubernatores defendi contrarias sententias. Probo igitur consilium Cels vestrae, quod utrique parti lentium mandarit opto autem. ut sapientum Principum Consilio et autoritate aliquando, et ex aliarum gentium Ecclesiis et nostris pii et eruditi uiri conuocentur, ut de omnibus controuersiis deliberetur, et una consentiens forma doctrinae vera et perspi-em sine ulla ambiguitate posteritati tradatur. Interea quantum fieri potest, moderatis consiliis coniunetionem
Extat P. II consit lati Mel. P. 377.
504쪽
476 Doe V MENTA.nostrarum Ecclesiarum foueamus. Bene et selieiter na. in Cels. vestra. Cal. Nouemb. A. 1359. Cels Uestrae
Responsi s. iudicium. Non dimelle, sed periculosum est respondere
Dicam tamen , quae nune de controuersia illius Ioci monere possum, et oro silium Dei. v et consti et euem tus gubernet. Non dubium est de controuersia Coenae ingentia certamina et bella in toto orbe terrarum stem tura esse, quia mundus dat poenas idololatriae et aliorum peccatorum. Ideo petamus, ut filius Dei nos doceat et gubernet. Cum autem ubique multi sint infirmi, et nondum instituti in doctrina Eeelesae, imo confirmati in erroribus, necesse est initio habere rationem infirmorum. Probo igitur consilium Illustrissimi Eleetoris, quod rixantibus utrinque mandauit flentium, ne distractio fiat in tenera Ecclesia, et infirmi turbentur in illo lac et vicinia, et optarim rixatores in utraque parte abesse. Secundo remotis contentiosis prodest reliquos de una sorma verborum conuenire. Et in hae contro. uersia optimum esset retinere verba Pauli Panis quem Dan imus, itοινατια λι- σωματος. Et copiose de fructi Coenae dicendum est, ut invitentur homines ad amorem huius pignoris, et crebrum usum. Et, tabulum κοινο α declarandum est Non dies mutari naturam panis, ut Papistae dicunt Non dicit ut Bro menses, panem esse substantiale orpus Christi. Non dicit ut Heshusus, panem esse verum corpus Christi; sed esse κοινωνιαν, id est, hoe quo fit consociatio eum eo ore Christi, quae fit in usu, et quidem non sine e
gitatione ut eum mures panem rodunt. Acerrime
pugnant Papista et eorum similes, Ut dicatur, orpus
Christi extra sumtionem inclusum esse speciebus panis,
505쪽
DOCVMENTA. 477ant vini, et postulant adorationem, seu Moerlinus Brunsii ae dixit Duiust nicti sagenium mum, somdern desinust sagen was dieses M, das de Priester inder han hat. Sarrarius iubet delapsas particulas colligi, et eras terra eomburi. Cum Woematiae essemus ante biennium, quaestio ad nos mittebatur ex aula quadam aneorpus Christi descendat in ventrem Talibus prodigio sis quaestionibus relaetis utilius est retineri formam ver, horum Pauli, et de fructu reete doceri homines. Potrest inspici forma verborum Coenae in examine Megabhurgensi, ubi et ommonetae de fructu Coenae.
Adest filius Dei in ministerio Euangelii, et ibi eri est
emeam in credentibus, ac adest non propter panem, sed propter hominem, sicut inquit: anet in me, et ego in vobis. Item, Ego sum in Patre meo, et vos in me, et ego in vobis. Et in his veris consolationibus sis ei nos sbi membra, ut testatur se corpora nostra vivi Maturum esse. Si declarant veteres penam Domini. Sed hane veram et simplicem doctrinam de lauet nomi nant quidam cothurnos' et postulam dici, an sit corpus in pane, aut speciebin anu, quasi vero Sacramentum propter panem et illam papisticam adorationem institutum sit. Postea fingunt quomodo includant pani, alii conuersionem, alii transsubstantiationem, alii ubiquit 'tem excogitarunt. Haec portentosa omnia ignota sunt
Negat Heshusius se assentiri Origeni, qui nominat panem et viniam συμολα του - κατος μὴ re. Reiicit contumeliose Clementem Alexandrinum Pronunciabit eodem modo de Augustino, Ambrosio, Prospero, Dionysio, Tertulliano, Beda, Basilio Na-
qui ait de pane ς υσιν ἡ μεσαεαλων. Quae est igitur tanta autoritas Heshusii, ut ipsi potius assentiamur, quam tot probatis veteribus Script
506쪽
478 DoeVMENI a. ribus, qui perspicue testantur, tunc Ecebsam non habeso
se Pontificium dogma et adorationem; quae si noua sunt in Melesia, cogitandum esti an recentioribus licueritis uum dogma inuehere in Ecclesiam. Nec ego ignoro multa citari notha veterum titulis, de quibus eruditi iudicent. Ne vero iam institui longam disputationem, nee eum contentiosi, qui idola et parricidia stabiliunt, disputare volo, quorum saeuitiam et ego experior. Sed talis nam pro meo iudicio significare volui, quid in illo loco pro infirmitate tenerae eclesiae faciendum esse existimem, ac maneo in hac sententia, contentiones trinque prohibendas esse, et forma verborum una et simili tendum esse. Si quibus hae non placent, ne volunt ad communionem accedere, his permittatur, ut suo iudieriviantur, modo non faciant distractiones in populo. Oroautem filuam Dei D. N. I. C. sedentem ad dextram aeterni Patris et colligentem aeternam Ecelesiam voce Euangelii, ut nos doceat gubernet et protegat. et etiam,
vi aliquando in pia Synodo de omnibus controuersiis horum temporum deliberetur.
Philippi Melanebibonis initio conscriptum, lamnae
enim aereae spatium quaedam non admisit. 'Philippo Melanchthoni Sacrarum literarum soleditissimo et fidelissimo Explieatori, veritatis coelestis Patrono et Propugnatori inprimis strenuo optimarum disciplinarum et artium eum instaurator tum conseruatori qui ψmnem doctrinam quasi vagam ac dissipatam collegit et ad certam rationem reuoeauit Uiro pietate, studio mrae castaeque religionis, sapientia, virtute, humanitate, benignitate erga omnes praestanti, elicue et sancte interris mortuo XIII. Cal. Maii, cum vixisset An. LXIII. M. II. H. I. Academia Witebergensis, cui ille totis annis XLil operam nauasse H M. P. C. Vitam
507쪽
Uitam fortunasque suas studiumque IaborIr Quique operae sanctam eonsiliique fidem Impendit diuina tuis, eclesia, rebus, Teque pius varia iuuit et auxit ope: Hae in parte sibi post mortem strum Melanehthon Communi in luctu busta Philippus habet. Quae templi soribus magni vicina Lutheritaregione solum quod tegit, ossa videt.
Bretta hunc vitales natum produxit in oras, Bretta Palatini tmes amoenus agri. Vnde propinqua petens adiit bonitate horum Diuerso Aonidum templa sacrata loco. Ludus eum puerum accepit Phorcenidos urbis,
Eytemergiaci mox schola gymnasii, Doctrinae hinc secit iuuenem alma Tubinga MagistruEximium laudis gessit ubi ille deeus. Iade triumphator onachorum Capnio iussit Albidos hune ripam visere Saxonici. Tune noua Dux Friderichus ubi collegia Musis Romani landans ensifer imperii, Undique conductis praestanti hiude parabat Artis et ingenii reddere clara viris. Hie et coniugium gentis sortitus honestae, Factus et est sexus mox utriusque pateri Et socio ipso annis viginti octoque Lutheri Vulnenbergiaeae res fuit ampla scholae. Quam septem bis adhuc prouexit deinde gubernans
Fluctivagam ut vastum per mare nauta ratem.
Heu tempestates quas hic perpessias, et ad quam Saeuos haec scopulos ast, carina fuit. Qqantum externi odii, quantum inuidiaeque momi. Ingratorum hominum quae maledicta tulit Ipse tamen quamuis renantibus undique ventis Directum est, retineos vera, secutus iter.
508쪽
48 νοςvM E N Taia Fortia nee clamor latrastis pectora turbae, Nec vulgus strepitu movit inane suo: Summa petit liuor Nemo vane superare nisi ipse Posset, si studiis otia qppeterent.
Ista sub obliquo norunt quoque sole locati, Quique sub opposito forsitan axe Iacent. Scripta sed illius memorabilia inter et acta Plurima, quae solidae nomina laudis habent, Unum opus eximium est Fidei confessio sanctae Ante tuos .aesar Carole lecta pedes. Extat enim illius assiduo taee deseripta labore Vera recuncinnans dogmata sparsa prius. Languida qua bristi iamdudum Eeclesia nitens Rureum mulos audet tollere laeta suos. Concurrant inimici omnes licet undique, hie is Consulare potest inproba dicta liber. Ac tua nunc terris floret botia fama Philippe. Vivit et aeternum stinus ante Deum. Corpus at exanimum tumulo hoc requiescit humatum,
Condecorant gratae quem monumenta scholae:
Quod tandem expletis, senio curisque grauatum
Sexaginta annis exuis atque tribus, Sic morbo, paucis nisi debilitante diebus Muneris ossietum feceris omne tui. . Atque olim aethereas venies remeatus in auras Integer et mortis liber ab inde metu. Sancte vir et salue pater optime. mos tua semper, Te soboles merita relligione colet. Doctrinae nobis verae tu doctor, autor, Haec tua clarae aetas munera laudis habeti Salue iterum atque iterum. Tua nos immota manebit Semper apud memores gloria, nomen , honos
Aead Witeberg. Phil. Melanchthoni, Parenti et Praeceptori optime merito posuit Ioachimus Camerarius Papeberg. S. S R
509쪽
Exemplum scripti, quod in sandapilam, quae m
plumbo albo confecta fuit, et is quam exuuiae mlanchthonis componebantur, impositum fuit n. In hae Sandapila eontinentur exuviae Philippii thonis, qui fuit Prosesses sacrae Theologiae et Phi-Iosophiae in Academia Witebergensi annos 42. Vir pra statis doctrina, humanitate, prudentia, vitae integritate et sanctimonia, christiana pietate ac tolerantia, beneficentia erga pauperes Reuerendi viri, Doctoris
iutor praecipuus et fidelissimus in emendatione doctrinae saerae, fraude Pontificum Romanorum et onactorum praestigiis corruptae, et in abrogatione abusuum inuectorum ab iisdem Autor Consessionis Augustanae, quae est post inchoatam Anno. SIT emendationem Mesarum et mutationem exhibita Inuictissimo Imperatorii rolo Quinto in Comitiis Augustanis Anno a nato e Μaria uirgine Iesu Christo Saluatore Is 3 o. Propugnator, ritatis coelestis,onstantissimus totis annis triginta, eum in plurimis eonuentibus Imperii tum alias priuatim et publice , seu scripta quae extant testantur. Natus est in oppido Palatinatus ad Rhenum Bretta, honestis parentibus, Patre Georgio Schwarzerd, qui diit Magister armorum apud Illustrissimos Principes Philippum et Rupertum, Palatinos ad Rhenum, Electores Imperii ete qui et Maximiliano imperatori ei praecipuis Germaniae Principibus propter Virtutem, integritatem,
prudentiam et artem carus suit: Μatre vero Barbara Reuterin, Anno I 497 die mensis Febr. 16 hor. 7. scrup. 6. post solis occasum vesperi.
Extat sub fin. breuis narrationis, quo fine vitam clauserit Melanchthon.
510쪽
48 DOCUMENTA. Aecersitus Vitebergam ex Academia Tubingens ad
Interpretationem graecae linguae ab Illustrissimo rincipe Friderie tertio Due Saxoniae et Imperii Electore te. conditore huius Academiast, de consilio Ioannis Reuehlini eognati eius, venit in hanc urbem Anno Isr8. die as. Mensis Augusti, hora prima pomeridiana. Ibi Otherus motis iam controuersis, cum probaret ingenium eius e piam e varieta em doctrinae et iudicii acumen ac rectitudinem , sibi eum adiunxit. Uxorem duxit Catharinam Crappin natam ex honesta familia in hac urbes, Anno Isao die 25 mensis Nouembris. Ex hac suscepit filios duos et totidem filias. H. liorum Georgius altero anno mortuus est Philippus P tri superstes. Filiarum Anna nupta fuit Georgio Sabino IN. Doctori Magdalena aspari Peucer artis medicae Doctori. Coniunx Catharina decessit ex hae vita Anno is s7. die XL mensis Octobris, cum maritus abesset Wormatiae, missus eo ad disputationem institutam decreto Senatus Imperii de controuersis religionis. Ipse Philippus reuersus ad Academiam vixit post coniugem in coelibatu usque iaannum tertium, quo sub noctem festi die Palmarum, vi vocant febri correptus, quam edici iudicarunt sieri ιτριταιον, tandemque superatus morbo propter imbeeillitatem corporis consecti aetate curis et laboribus assiduisae diuturnis expirauit placidissime cum vera et ardenti Dei Patris, Filii et Spiritus S inuocatione, die mensis Aprilis I9. quadrante horae ante septimam vespertinam Anno a nato Christo 56o A condito mundo s5aa. Has te ras elementer et felicit' gubernante Illustrissimo Principe Augusto Duce Saxoniae S. R. I. Electore et Archimarschab Io etc. cum compleuisset annos 63. dies 63. Anima frui. tur conspectu et consuetudine Filii Dei cum Ecclesia coel sti iuxta dictum: Beati mortui, qui in Domino moriuntur. Exuuias eertissima et firmissima spe futurae resurrectionis condidit hoc sepulchro Academia uitebergensis,