장음표시 사용
471쪽
nocvMENTA. 443 aduerserit, quam nobiseum colloqui. Primum quod Migatus Papae mandatum habet non admittendi, quia mussis xeligionis nequaquam priuatis colloquiis, sed generali eo cilio sint agitandae Deinde quod nihil de suis adinventionibus velint remittere, quod Nausea quoque Philippo
conquestus dixit, suos in nullo velle cedere vel reforma. xi, cum tamen multa sint reformanda Cochleus quoquq dixisse sertur, se non ad aliud colloquium esse missum, nisi quatenus nos reducat ad Ecclesae gremium sed eo Eecius dixit, se habere mandatum, ut nihil remittat dei veteribus ritibus. Ex quibus omnibus liquet, eos neqvelle nee posse colloqui cum fructu sinceritatis. Interim detinemur. Vale iterum. Data Vormauae so Ianuarii as r. iciarissimo Viro D. Iusto Ionae Eeelesiae vitembergen praeposito statri et amico suo charissimo.
pus meum, et deinde hic est sanguis meus. Ideo sat mur in Coena Domini vero et realiter corpus et sanguinem Christi adesse , et cum pane et vino exhiberi. Triplex autem sinis est, primus, ut hae mmtione admoniti recordemur passionis et resurrectionis Christi, et erigantur piae mentes fide, agnoscentes filium Dei pro nobis passum esse, nosque sumto corpore et sanguine Christi tactos esse membra, et habere reconciliationem propter filium Dei. ac fide per sacramentum applicatur nobis gratia. De hoe fine eonetonatur ipse Christus inquiens hoc facite in mei recordationem Vult enim nos retinere memoriam passi H et Promissi benefieii. me vult tantum histo.
472쪽
historiae memoriam conseruari, sed vult, ut haee bene is ei in usu Sacramenti nobis fide applicemus. Secundus finis est, ut Deo pro immensa miserim dicerga nos et filio pro nobis dato vieissim gratias ag mus in usa huius Sacramenti. Tertius finis est, ut facti membra unius corporis christi admoneamur de mutua dilectione. Quare Paulus Inquit Sicut unus est panis, ita unum corpus multi sumus. Semper autem de Sacramentis regula tenenda est, esse ea principaliter testimonia voluntatis Dei erga nos, seu gratiae postea alii fines accedere possunt. Docemus et tae, neminem ad usum huius Saer menti idoneum esse, perseuerantem in delictis contra con-Rientiam, ne admittendos esse eos, qui obnoxii sint inanifestis eriminibus. Docemus igitur Apostolicamis gulam Probet seipsum homo, et se de hoe pane edat. Vt autem Irenaeus inquit Eucharistiam constare duabus rebus, terrena et coelesti Et Paulus inquit Panis, quem frangimus , participatio est corporis Domini ita nos docemus, cum pane consecrato exhiberi orpus Christi sumentibus. Nec docemus fieri transsubstantiationem, ut vocant, seu abites substantiam panis , et sequimur muli rum sanctorum Patrum firma et perspicua testimonia.
Alterum scriptum pro defensone praecedentis scripti.
Illustrissime Prinreps et illustris Domine Magnitudo negotii, in quo versamur, non potest non afferre, ras aliquas Ideo reuerenter precamur, ut boni consilaotis, quod non eitius respondimus. Nec mirum est, propter abusus multorum feeulorum dissiciles iam de Coena Domini deliberationes esse. Sperabamus autem reuere
dis et doctissimis viris, delectis ad olloquium , satisfacturam esse eonfessionem doctrinae nostrae de Coenam
473쪽
DOCUMENTA. 46mmi nuper exhibitam, quae ad ommunem eoneordiam certe profutura erati Nam perspicue testiti sumus, nos amplecti et uerleommunem consensum catholicae Eeelesae, quod in Comna Domini e sterato pane et vino, vere et realiter assint et sumantur corpus et sanguis Domini. Testati s anus etiam in Augustana Confessione, nos improbare eos.
qui negant adesse et sumi verum e pus Christi. Moriaremus enim a profanis iudiciis in hae musa, ut ipsa fori mula exhibita et Apologia iam olim edita testantur, eo in libro, quem Inuictissimus Imperator a nobis inspiei m. Ivit, plus est, quam in nostra formula, nisi quod in mare gine libri quaedam verba, ut apparet, ab alio aut adiecta sunt. Μiramur igitur, reuerendos Dominos delectos non fuisse eontentos nostra simpliei et perspicua confessione, quae certe ad concordiam profutura erati Retinet enim id, quod doceri necessarium est. Sed delem addid runt alios articulos, quos omittere ad concordiam tu Eus esset. Primum enim eum retineamus doctrinam de pra sentia eorporis Christi, quid opus est, quaerere de modo Reeentes sunt hae disputationes de transsubstantiatione, et sumi dissimiles, nee intellectae ipsis Seriptoribus. Tantum abest, ut populus intelligat. Loquimur igitur verbis PauIi
Cum Paulus dicat Panis, quem frangimus, est participatio eorporis Domini, nos quoque dicimus, eum pane consecrato Vere adesse et sumi corpus Christi. Sie et Irenaeus locutus est constare Eucharistiam duabus reuhus terrena et coelesti. Nec dubium est, quin terr nam vocet panem. Huic adiungit rem euelestem, vid
seeteorpus Christi. Sic Cyrillus Dominus fragmenta panis dedit, inquiens, hoe est corpus meum: non ait, dedisse aeeidentia panis. Noua est haee imaginatio, quae fiagit accidentia sne subiecto. Unde natae sunt infinitae
474쪽
qnaestiones inutiles de muribus rodentibus conster tum panem , et similes indignae Eeelesiae grauitate. D nique eo processerat vanitas disputatricis illius Theologiae hi hae quaestione, ut fuerit opus emendatione. Interim flentium erat de veris utilitatibus tanti muneris.
Epiphanius diligenter describens et dogmata Eceleasae et deinde Sacramenta, inquit cibus quidem panis est, sed in eo est corpus Christit quod viuiseat. Dise
te inquit, in eo. Nondum enim orbis terrarum vocab Ium transsubstantiationis audierat.
Cyprianus inquit Nec potest videri sanguis eiu
quo redemti et vivificati sumus, esse in calice, quando vinum desit calici, quo Christi sanguis ostenditur. Augustinus latis sibi constat, si dextae intelligatur. Quod videtur panis est, quod fides postulat instruenda, panis est corpus Christi. Et perspicua est Gelasii Romani Pontificis testimonium, qui inquit Certe Saeramenta, quae sumimus, corporis et sanguinis Christi , diuina res
sunt, propter quod, et per eadem diuinae essicimur eonsortes naturae. Et tamen non desinit esse substantia veInatura panis et vini. Si et Nicaena Synodus loquitur: Non attendamus ad panem et poculum in diuina mensa propositum, sed attollentes mentem fide, cogitemus, ia-ςere in ea mensa agnum Dei. Coniungit igitur panem et corpus Christi. Nec ignoramus recentiores Scriptores postea phil Rphatos esse de abiectione substantiae panis. Et maxima turba est recentium scriptorum. Sed nos cum Paulo et vetusta Ecelesia loquimur. Et haec senteotia praecidit quasdam periculosas disputationes. Audimus autem D. Eceium nuper post exhibitam somniam coram vobis contumeliose in nos inuectum esse, et crimen nobis obiecisse falsi, quod fraude corrupta aut supposititia testimonia citemus. His calumniis fidem stimoniis nostris detrahere conatur. Sed erit iudidium sanorum, prudentum et eruditorum virorum isto orbe
475쪽
Doc VMENTA. 44 terrarum de utraque re viri sus fidei et Iudicii In citam
do adhibeant. Non venimus rudes ad hane causam, sed peruest, gata est nobis tota antiquitas, et quasi eum Ecclesia ipta deliberantes inquisinimus omnium veterum sententias, nnostris Melesis firmam et salutarem doctrinam trader mus, et acquiescimus in ea sententia, quam exhibuimus. Quam et piam et ad sedandas discordias utilem esse iudi eamus. Sed si Eccius volet excitare maiora certamuna, prouidendum est bonis gubernatoribus, ne tales eo tentiones inflamment et augeant dissidia. Haee commemorauimus, ut cum eonstet, nos tinere veram praesentiam, ne cogamur, recipere ea, quae addidit rerentior aetas de abiectione naturae panis. Α iecti sunt artieuli de reponendo Sacramento, et de repostae partis adoratione, qui, ubi est usus integri Sacrame ii stu utriusque speciei locum non habent. Nam vinum repositum statim corrumperetur. Ne nos sum unius partis, aut abusus inde ortos confirmare nostra approb tione possinius, seu in multis Ecclesiis nee quondam rein ponebatur, quod supererat post commmionem, ut doret cap. 3. de consecrat. Ideo articulos a delectis oblatos non recipimus. Et reuerenter oramus, ut hanc nostram responsionem Celsitudines vestrae boni consulant. Nosquet ad resiquam collationem offerimus. His addit Praelius sequentia. mo scriptum D Granuelanus primum non voluit accipere, postea a prandio oblatum a Cancellario saxonLeo et Alexandro vo de Than accepit, et rursus delecti
Sequentia axiomata scripsi Philippus Lanigrauis
Pallippo Has e Principi Rathbonag.
I. unerat Sacramentum, cum omnes causae eon eurrunt,
et seruatur intentio eius finis, qui institatus est, eon.
476쪽
sequendi. Ut quis uteretur baptismo agiee pro morbi cicuius depulsione, iam non esset baptismus. Coena fit ad sumendum. Ergo tuli tantum Sacrame tum est, eum accedit sumtio. II. In Saeramentis debet esse eertitudo. In actione tantume eertitudo. . Ergo tutissimum est actione contem
III. Praesentia est voluntaria. Non est conuersio physica, aut laualis inclusio. Ergo est actionis praesentia. IIII. Deus non est alligandus, ubi ipse se non alligati Christus non alligauit se ad panem extra usum, quia adest propter hominem , non propter panem. V. Tenus dicit, accipite, manducate, hoc facite. Q. Christus adest hominis must, non propter iurem, seu verba reeitantur, non propter panem, sed propter auditorem. VII. Saeramentum constat verbo et signo, quae in sanon debent diuidi. Fit diuisio, cum datur panis sine
meitauone verborum , sine concione. Ergo est abusus.
dam versantibus im periculo Metensibus ciuibus, quam composuit Phic Melanchthon.
Illustrissime Princeps consanguinee dilecte. Etsi non ignoramus, apud exteras nationes interdum de nobis imdicari durius, propterea, quod iis, quia lesiasti ca, usus pio studio et veris rationibus taxarum, non adueriniati sumus tamen cum sciamus, Caritatem vestram singulari prudentia et grauitate praeditam esse arbitramur eam de nobis quidem iudicium adhuc suspendere, donee hae controuersae aliquando egitima ratione audiantur et cognoscantur, praesertim cum manifestumst, multos esse veteres morbos Ecclesiae, de quibus neeesse est tandem
477쪽
mos gubernatores populi Christiani deliberare Uere
enim hoc assirmare possumus , nos ex animo semper
optasse, ut pie cognitis rebus gloria Dei illustraretur mluti hominum consuleretur, et communis concordia et Ecclesiae pax conseruaretur. Nam cum hae professio
nobis ingentia pericula, labores sumtus afferat, non est xistimandum, nos priuata cupiditate hui negotio lauere non enim ob alias causas abusus corrigi permisimus, nisi propter gloriam Dei et Ecclesiae salutem. Quare eum cognitionem Ecclesiae semper stagitauerimus, nequaquam accusari possumus tanquam seiuncti ab Ecelesia. Et omnes sapientes Princiyes ubique oramus, ne quid de nobis secus statuant sine cognitione, quae decet Ecclesiam Dei. Hae petitio cum sit aequissima , impetret a Caritate vestra, ne grauatim has nostras teras accipiat, quas de tranquillitate eivitatis Metensis scribendas esse duximus. Cum enim nuper eo legatos nostros misissemus nullius priuatae utilitatis ausa, sed tantum Detues adeoncordiam hortaremur, et viam ostenderemus piam et salutarem, intelleximus quosdam initaeos iis, qui doctim nam puriorem expetunt moliri, ut ad sua odia adiungant Carit. U. et auxilio Car. . perterrefaciant aut opprimant honestos homines nobiles et plebeios, qui et sunt tranquilli et fideles in omnibus eluilibus ossiciis praestandis, ne aliud petunt, nisi ut habeant in aliquibus Eeelesis
doctrinam puram, et sum Sacramentorum sincerum. Scimus autem Car. . naturae bonitate et voluntate ab imiusta asperitate abhorrere; sed tamen alumnios delationibus interdum optimi ae mitissimi gubernatores incenduntur, ut non suae moderationi sed alienis affectibus m rem gerant. Promittunt ciues Metenses, pro quibus se ibimus, si in omnibus ciuilibus ossiciis omnia obedienter facturos esse, se nulla in re paci communi delaturos. Tantum Ecclesias suas recte constitui volunt. Id si impedietur, primum toxia Dei laeditur, deinde multa animarum et ciuitatis pericula sequuntur. Postquam sparsa est Melanchth. et lux
478쪽
4s noe v Iguet A. Incaliqua Euiaeelii, multos abusus iam intelligit popuIns.
Hos si eo tur obseruare contra conscientiam, excussi in vera inuoeatio Dei. Nam eum haeret metus in eo
scientia, qui deponi non potest, fugit mens, non inuocat Deum. Quid est autem tristius et detestabilius, quam impedire veram inuocationem Dei Accidit etiam interis dum , ut in tali perturbatione animorum concipiantur, vel ab erronibus audiantur salsae opiniones, ubi desunt boni concionatores, qui publice doceant. Noeent autem prauae opiniones et animabus et paci publicae. E contra vero pia et salutaris doctrina etiam pacem ciuitatum, nil Cohstat enim doctrinam de omnibus civilibus ossi. eiis in hae ipsaque Euangelii magis illustratam esse, quam
antea unquam. Et quanquam optandum est, omnes vera
inuocatione et piis moribus Deum colere , tamen hi qui doctrinam puriorem expetunt, non sint impedituri eremmonias caeterorum, qui secus sentiunt. Ulaissim aequum est, non Iabefactari conscientias horum, qui abusus imtelligunt, et vitare cupiunt. Rogamus igitur Cari U. et
amanter et diligenter ne se ineltari sinat contra partem civitatis , quae Ecelesias recte constitui cupit, nee adiuuet eorum iracundiam, qui ciuilem sanguinem haurire eup, unt Nam hae causa qualiseunque videtur, certe nee potest nee debet promiscuis et multis ciuium caedibus db iudieari. me vero dubitamus, quin Cari V. pro sua virtute digna bono principe maxime detestetur ciuilem crudelitatem , et velit vicinam ciuitatem tranquillamissae. Si autem retineri tranquillitas potest, si neutra pars alte ramo impediat. mae Πmtua moderatio maximeque ciuilis mulus Germaniae civitatibus salutaris suit. In qq, bus paulatim veritate clarius illucescente et dissenso mit, gata est, et sanatae sunt voluntates. In his locis si vi, lenta consita initio tentata essent, omnia tunditus periissent. Semper in ciuium dimensionibus magis salutaria suerunt mitia consilia quam violenta. Quare Carit. V. pro sua bonitate et sapientia annitatur, ut tali moderatione
479쪽
nocvM ENTA.eonsulatur saluti uitatis intensis inee ut seriberemus ad Car. . non priuato affectu, sed honestissimis et publi- eis musis adducti sumus, ut honesti et innoeentes homines, quorum multi propter virtutem et iacultates patriae magno praesidio atque ornamento sunt, et vero timore Dei mouentur ad quaerendam de Christo saluatore puram doctrinam, sat in tuto. Tales Principum beneuolentia tuendi sunt. Ideo rogamus, ut has nostras literascar Rin optimam partem accipiat, nosque nostra ossicia Car. V. summa beneuolentia deserimus. Bene et feliciter valeat Car. V. Datum 7. Nouemb. Is a,
Lutheri epistola ad n Melanchthonem ex ψα
Aecepi gratissimas litteras hodie Principis vocantis me domum, mi Philippe, et festino abire satur plus quam satis. Tamen cura, ut mihi occurrat nuntius, qui in rat modicum corrosiuae, qua crus meum aperiri solet. Nam pene totum sanatum est vulnus, quod quam periculosum sit, nosti. Namque hic non habetur eiusmodi eo xosua. esta mea nouit, quo loco in hypocausto positum sit hoe genus cantari iam neeessarii Papa Paulus te tius tertio Ianuarii mortuus est et sepultus, id quod pro certo huc scribitur esse verum Episcopus Coloniensis ubeat Comitem Albertum ad Comitia Comitum Northu- sum primo Martii, actutus ibi eum illis de rebus ad C mitem pertinentibus. Nam excludi sentit per N. Combies ex Episeopatu Coloniensi. Cetera Deo volente coram breui. Nam me hic abrumpere volo. Vale in Domino 14. Ianuarii Is 46.
480쪽
Melanchthonis epistola ad Christoph. Carleuitium ,
Cum de beneficio illustrissimi Principis Electoris aede tuo studio in eausa Ionae amanter ad me scripseris; et adiunxeris adhortationem, ut consilia instituta de eoneodidi Ecclesiarum meo loco adiuuarem, de utroque negotio neeesiario respondendum esse censui; teque oro, et hane meam epistolam longiorem, quam quales ad oceupatos scribere soleo, non grauatim legas Totum enim me ibi aperio. Primum autem gratias ago Illustris Phineipiet tibi, quod aetatis et domesticarum calamitatum Ionae seratio plus apud vos valuit, quam iniuriae memoria. Nee enim ignoras, quantum decus sit parcere subiectis, ut ille inquit, si tamen naturae sunt sanabiles. Nun de adhortatione primum hoc tibi anirmo, me optare,
ut IlIustrissimus Prineeps de sua et consilii sententia statuat, quod videbitur maxime salutare fore et ipsi et xeipublicae. Quidquid ergo decreuerit Princeps, etiamsi quid non probabo, tamen nihil seditiose faciam, sed vel
tacebo, vel discedam, vel seram n quicquid aecidet. Tuli etiam antea seruitutem paene deformem , cum saepe Lutherus magis suae natΗrae in quas νεμ
'DExtat tomo Lugd. Epp. Mel. p. o. et in Relati lanoe. A. t 7 o. p. 38 sqq. cum Flaetus illiusque asseelae calumniosissime haee ver-ha interpretentur, asseram apologiam ex Seholastiem rum Vitebergensis Aeadentiae Epistolis Viteli is i. i.
plag. et 3 hac explicatione utentium Cedam, si cederentini etem dere licuerit, aut tacebo, i. e. non turba rem p. nec vestro periculo fortis ero, nec meae salutis causa, ut me seruem, oelum terrae miscebo, nec ma-ehinationibus et practicis commovebo seditiones, sed tacebo ad vos quidem, meo vero loco et meo perieulo, ubicunque opus erit, vel ex carceribus dicam. quod sentio sicut hoc declarauit ipse. Si neutram mihi contigerit, seram, quicquid acciderit, ero paratus ad exilia, ad supplicia, ad mortem.