장음표시 사용
491쪽
deveniamus in moni quolibet ad ali irquod non ab alio moueatur .
Quariu a heoi Aa est. In motu oportet deuenire non solum ad unum, quod non ab alio mouetur, scd etiam ad unum quod mouet,& non mouetur per te. Hoc probatur unica ratione. Quod ni ouetur, aut mouetur a se ipso, aut ab eo quod a se ii ob mouetur,aut ab aliquo in nullo. Si detur hoc tertium, habetur interum.Si uero secundum, S piamum : Tunc cum clune,quod a s apio ii Ouetur,aparte immota per se mouea ut siccio quod ni Ouetur omne, ab immoto Perse nouetur. At quod le motum ab immoto moueaturi Probat r. Nam a se toto moueri inoror, sed a parte aliqua quae dicitur pars
mouens,& corpre, et t. Cum autena ipsa etiam moueatur per se,ut puta, neruus, aut mulculus qui mouent corpus, dc mouentur:prosecto deba reduci tandeo' in imam , quae immota per. e triouci; si enim semper ui partem . rpuream reseratur motus,cum illa semoueat, di no secundum totam,erit secundum partem, Alterum de illa et it quailio. Oportet ergo ad animavi tandem deuenite,qua: i no
Quintum Theorema est.In m. tutandem ad unicum mouens perpetuum, Scimmobile deucnire oportet. Probatur duplici ratione. Prior eli. Generatioties sinit perpetuae,& mutationes: sed nullum mouetis particulare poteli huius perpetuitatis esse causa ; ergo unum est modi ias s4premum. Minor patet. Nam particularia mouetitia causae sunt singula singularum
per se mutationum,at perpetuitatis nullam est causa, cuni non iit perpetuum . Posterior est. Omnia mouentia particularia aliis motibus mou Ecur per accides ab extrinseco, ut animalia alteramur, augenturque iacto motu extrinseco, eig.
nullum est Idissiciens principia perpetuae
continuitatis in mutatione. Non enim illorum motuum plincipia activa sunt, erro unum oportet ita premu mouens conuituςre, quod nullo imo u,nec per se,nec per accidens ab exti inseco nactueatur. Sextii Theorema est.Praeter motorem
hunc immobilem & perpetuum, oportet unum primum mobile, motumque perpetuum cum eo costituere. batur unica ratio .Quia quae plura sunt,& dici,sa no dimanat ab uno eode modo se semper habente: at res hae inferiores uariae sunt, di diuerse: ergo ab ist0 principio immediate non procedat. Debet crgu ponivnum intermedi una uniuersale mouens do motum, quod suo mona,& uatietat ista omnia efficiat: mouens autem pri si immobile hoc immediate mouebit. His omnibus politimus addere septiamum Theorema. Motor hic omnium piimus unus est. Hoc triplici ratione delumpta ex Arist. probari potest. Prima est ex ultimo textu Metaphy.quae ex sine sumitur.Si enim essent plura principia prima, essent plures fines, tunc, uel unus in alium ordinatur , vel non. Si nullus in alium , sed omnes sint aeque pr: mi , tunc non posset unitas in mediis costiuari, de se dii solueretur mundus, dum quaedam in hunc, quaedant alium tendunt finem: quod impossibile est . Si vero omnes in unum reseruntur am is primus omniaum eget. Altera ro est ex lib.12. Metaph.tex. p. si plura essent principia, vel tunc essent aequaliter pei Seba vel nom sed unum es set peesectissimum. Si hoc detur, habetur intentum. si uelo illud, tune essent eius. dem speciei. At plura eiusdem species nossent, ni si inaxmam habeante e sent ergo composita , & materialia, quod primis principiis repugnat. Tertia ratio est boe libro textu 8. quae sumitur ex genere causae efficientis. Fr stra ponuntur plura principia i& causis, cum una sufficit, at sat est unum primum principium: est igitur unum. Minor patet.Si enim sunt plura,tune, uel quae potest unum, potest aliud:vel non. Si sic, si pei suum est,plura ponere. Si uero iion, impersectum est piosecto principium quodque, & nullum est primum . In omnibus his aduerte maxime , qd Aristoteles nondum demonstrauit hunc motorem esse subitantiam separatam, ct
non rnaam corporis celesti ,: nam quae
dicta sit lactenus ab Aristotele saluari possiliit si dicari , illud esse primum moves, quod est znima corporis caelestis nee ullum alium motum habet, quam localeratione illius corporis. At in sequenta b.
hoc demonstrabit, cum probet esse infinitet
492쪽
vitae virtutis,& non esse virtutem in eor
Adverte etiam, quod haee tria si e se habent, essit unum pri inum, esse immobile , α esse perpetuum. Ex pii initate immobilitas, ex immobilitate nascitur perpetuitas. Ad primum argum . respondetur,quod noli potest omnibus simul attribui perpetuitas , quia no sunt omnes simul,at caua eam essectu simus debet esse: ira causa particulari , ut dicit Averroes , non totaliter enectum producit; animal eniam,& vivens semedat,& relinquit,quod nisi ab alia causa iuuaretur,disponeretur, re conseria aretari non es et sutura ceneratio.
Ad secundum dico, od qui uelletes sagete, posset disere, quod ad rationε principii primi sussicit, quod quorundam sit
finis, quorundam sit efiiciens. An tamen secundum Aristoti omnium sit eausi essiciens , quaesione sequenti discutiendum relinqvimus. Ad tertium dico, quod Arist. praecipue intendebat dicere, quod primum principium non mouetur per accidens motu sam ab alio, sicut mouetur pri incipia riuo uens animalis,nee sicut dicuntur moueri inferiores intelligentis ratione orbium a
supremo motorum. At an eo motu, quo orbem mouet, per accidens moueatur ,
no ita ex professo hoc docet hie, quia hoe pendet ex probatione, quod non sit anima. Vt Alexin hoc loco credidit, moueri per accidens,quia existimauit, intelligenuas esse animas coelorum . Dico tamen ad hoc,quod eum intelligentiae animae non sint orbium, ipsas mouent, nec eum eis mouentur per accidens, quia orbes semper se coanni totos in uno manent loco. At si orbes locum mutarent ad dextram,vel sinistra, vel aliam positionem, tunc per accidens mouetentur intelligemiae,quia alias no mouerent, cum remittitur approximatio uirtutis. At cum Deum infinitum,& ubi I. praesentem ponamus, nullo modo per accides, moueretur motu quocunq; orbis. Hoc autem an
perceperit Arist. alia qugstio est, at quia tans olbium motus est impossibilis naturaliter, ob id simpliciter sitiat nintores orabium immobiles m se, de per accidens . Ad quartum dico,quod quamuis mira talos di super ruraliter, sine ulla cau- . A media Deus ill imset sacere,ari uicta ordinem naturale r naturaliter, loquea - do non possunt aliter seri, nisi mediantis orbis etiam motu . Atq; ideo Arist. naturale solum ordine inuens, dixit, aliter n6 posse seri: intellige asit tu,naturaliter, verps loquebatur.Sed quicquid sit de Arist. secundum noti in veritatem dicimus, selicet Deus posset, voluit tamen retia ino-
bilium ciuiam uniuersitem mobilem po i innete , ut omnia suauiter disponeretur: Aristoteles vero ex sitis principiis Deum c siderat selum,ut diximus.
mus nos tractaturos , An 'Des esset cauti cilicies mudi, etiam sisndu Aristo Elem. Na ex ii itate siti, iac6stat in priniis istius libri octaui quaestitinibus. Nunc tamen potissimula stet dum Arisbrielem etiam, si mundum ab anei nopo suetit,videamus. Id ergo probabimus tripartito. I nab . . ex ipsis Arist. Interpretibus celebrioribus Secundo in ipsius Aristotel. testimoniis . . Tettio rationibus validisssimis, a e vias Iniis, ductis ex eiusdE A iis . principii Mundum fuisse laesum a Deo, ex Alisotelis sententia, tenet ex Alexandro sim ' plicius in i .mayse.tex. vltimo, ubi etiam probat uerbis Alexandri, Deum esse efficiens, uoniam est finis. Idem in 1. Physi. 66. t in 1. Physi. H. i id optime deducit Aristot. Idem etiam sicit tiberius Atex. 2.idem in 3 Physicin millia digreinsione contra Philop. & in tertia digressione concedit materiam secundum Arist telem suisse ex nihilo factam a Deo. idem Ammonius in t . Periliter. cap. ultimo. De eodem habes pulchrum locum in Ale in 8 metaphysto. vltimo, & denique hane esse Alistotelis sententiam , vide Philomin toto opere contra Produm. D. Thon Avicen. Themisi.& Alberi. qui sineulla coiit adictione sie sentiunt. sunt innumera etiam loca Auere. ut de sebi an tiaoibis,cap. 2 Syrianus etiam r. Meta
493쪽
In lib. VIII. Physii. Arist. Cap. VI.
mystc.at agerit simplici. in 8.Pbysici s. Macrobius etiam in x. la Ginnio Scipionis, erit,totam philosophiam Deutri positae authorem rerum . Ex Neoteticis etiam viri grauesidem secundum Aristotelem optime probant,ut Cornelius lib. i. de abditis rerum caulis ,
de quo vide Eugubinu . de perenni phi . losephia,ut alios taceamus. Sed probatur main testimoniis Aristatellia mo enim Politicorum eap. s. ait, Deum sectile omnia propter hominem:
cui videtur conuenire illud l-ndu Physicae auscultationis rex. 1 . nos esse omniufinem, quod proculdubio non esset, nisi essiciens rerum illas ad nos ordinasset. Secundo. Inil hetorici 3.ais,Daemones etiam Dei opus. Tettio. In i .degeneratione s s. ait, si omnia compleuisse, dando veram aeterni ratem illis, quae habere poterant. carieris vero continuam quandam successionem in diuersis indiuiauis. 'to. In i. de generatione s .ai tot princiola requiri in rebus sempiternas , quot sunt in priinis, id est,in elemeruis, nempe materiam,sormam,dc essiciens,vba,ides expresse poni essiciens sempitern
. Quinto solet adduci locus ille ex x. Me
taplastici tex. . ubi Aristotel ait, primum in unoquoque genere esse causam caeterorum, quae sunt in illo genere. Et tamen agit de principiis sempiternorum . . . - Sexto in li .etiam de mundo ad Alex. sequentissime ait, omnia esse Dei opera caelum, terram,animantia,&α& omnibus Deum vitam dare, regere , se gubernare omnia ac consentare. qui quidem liber si
non est Aristo. est certe grauissimi authoris,& dignus qui tribuatur Arist. ημι is sed iam idem probemus quoq. rationimi se de bus desumptis ex principiis Attii Primo sumpti 3 Si Deus non esset e sector aetemoriam in 'i' i Arist.maxime id esset,quia aeterna non hat: -bent cauta. Sed hoc-Lissim in Aristo.
Nam 8. metaph i s .reprehendit Democritum, qui dicebat quadam non habere causain quia erant aetarna. In s etia metapli. in rex.6. ait quaedam necessuia habere causam sitae necessitatis. Secundo ex i v. metaphysi. st. Deus est Musa ordinis uniuersi: erso est cauta n turarum, quae in uniuerso sunt ordinata . Probatur consequentia ; Quia eum in s cundum suam naturam sunt ordinatae, si Deus non causaret naturas ,no posset causare ordinem, nec potest intelligi illum naturarum Ordinem causari a Deo, nisi
Adde, quod alias ad minus dicendum
est e talem ordinem esse extrinsecum, per accidetis,uel accidentalem ipsi, rebus qui tamen non est , sed secundum rerum naturam s imo & intrinsecus unaquaeque essentia suum habet gradum ordinis, Scmensi rae . Unde cum ordo sit bonu uniueisi,res alias iturinsecae non es mi ordinatae,& sine bono. Tertio ex et .myc Natura agit propter finem: sed finis non cauca prout est in re, Ut susE ostendunt Peripatetres, quoniam est ultimum in executione o ergo causit, ut cognitus. Et ut etiam asterit comunias istentia . Tunc sic, vel eosnitus a rebo ipsis; Et hoc non: quia mul e carent co-bnitione ; vel ut copiatus a Deo , a quo ι' inanimata reguntur in suis actionibus,ri ait Arist. in ι .Phii rex. sq. Tunc sic: ergo Deus debet eas ordinare ad sitos fines, scproducere in ipsis talem compullum . de operari dirigendo rerum actiones: ergo debet causare res. Et hoc probat ipsit messicere omnia, quae habent finem . Quarto Deus est causi in Arist.omni u . rerum etiam in maptibiliuin, ergo est ediciens. Picibatur primo amecedens, & postea conlequentia. Antecedens quidem ex ι A. metaph.tex.38. ubi ait, ab hoc priaci pio coelum,& natura dependent. Et in il. ait Deum respisu omnium intelligeiulatum esse finem,qui premistit,& mouet ipsas , ut amarum &desiderotum, unde Aristote. ibi rex. ι . saepissi vocat Deum principium,Sc primam causam: ex quo illud apud Peripateticos percrebuit, idem esse primam formam, prininum essiciens,& ultimum finem . Hoc supposito,probatur consequetia , Deus est causa intelligentiarum in Arist. ergo uel ut materia,uel ut forma,vel ut sinis, uel ut eniciens , Cetrum est non esse
materiam. ciarinam, omnes item con
cedunt esse finem, sta inde probabimo
, Ptimo: lintellige iurata tecta se,
494쪽
.el a mo. si a Deo,liabet intentum. Maiae, peto, circilicripto Deo, uel amitteretilius,uel non. si amitteret, ergo non habebat a se. Si non ergo non reserebatur ad Deum, ut ad fine in essentialem. . Secundo item. Modus operandi sequiatur modum essendi: intelligentiae in operando pendent a Deo: ergo in essendo . Tertior uel intelligentiae omnes sunt aeque perfeci uel non. Si simEergo omnes sint dii, di nulla est subordinatio,nec magis haec refertur ad illam, quam e contra. Adde, quod si unaquaeque illarum esset ipsuin esse interceptum, nulla ratione possem plurificati. Sin autem sint ii, qualis persectionis;ergo illi impersectiores non habent esse a se: quia si haberent omnes esse a se, omne, es et aequilis persectionismee posset reddi ratio, uare ris se secit in persectiorem, aut, tua re sacta est ininersectior altera, ct propterea, si simi a se,essent ipsum esse, unde esientrersectissimae . Quarto, quod habet esse a se,est propter se:intelligentiae non sunt propter se, sed propter Deum: ergo &c. Alia argumenia his similia reperies apud Herii in. a. Quolibeto. q. t. apud Heliam Cretensem in opusculo hac de re, penes scaligerum, Fernelium, Sc alios au hores,qucs saperius citauimus, quae quidem uolui paulo sui ius,& accuratius prosec ui, ne quis iat se putaret, non posse probati in Artit Deum es,e essiclen , cum tamen quae supra attulimus, id in Aiis toti & in lumine naturae euidenter demonstrent.
Vm mouem primum morunno immediate mouere docuisset; vis & qualis is motus se, nunc intigat. Hic
aute motus diset esse piis naus,dc continuus, de perpetuus: talis. est motus, quo primus minor mouet .
Ob id inquit it, an sit motus comis μυ& primus,ac quis sit. Cul enim ti i',
sunt, is erit motus pracrii motoris , si ii 'mul etiam inotus perpetuus ille sit.
Tribus autem existent;biis motibus. Tox. LV. INcipit indagare,quis motus primus
sit,& hanc constituit conclusionem. Motus localis est omnium primus rquam ni ultipliciter probat. Supposito seno, quod iam dictum est, motus species esse tres. Alierationem,quae ad pa,tiones,& qualitates et L Augmentationem, quae ad inagnitudinem .Lationem, luae ad locum iit. Est igitur argumentum primum. Augmentatiis omnis praesupponit alterationem, iteratio motum localeii ;ergo omnem motum antecedit motus localis. Probatur prior pars ante dentis Augmentatio fit ex contrari. , t diffiiniti illius, augetur, fit tamen ex eo, post litam simile eit iactu ira, sed ex dissi nilli non fit simile,nisi per alteratronem e g augmentationem praecedit iteratio, Maior explicatur. Cibis ei ina nutritui, & augetur ali quid in principio, iit tamen augeat, detribus conueret in limite, ut ciba, eonuertiutur in carnem,ut augeat carnem: hoc alieabsque cibi praecedente alteratione non
fit, quod magis in libris de generatione
explicabitur . Posterior pars antecedentis probatur. Agens, seu alterans educit in actum rem
ex potentia, ut facit cibum calidum acta ex potentia, sed ad omnem actionem hula modi loci approximatio necessaria est ita,ut aliquando suetit, aliquando n5.6 enim esset semper approximatio, no stirlat in potentia alterabile:praestire nitur et D localis motus.Cum igitur sit motus perpe
tulis, erit motus localis perpetuus .
cum quidam sine priores , quidam posteriores ,
495쪽
sionum. SEcundum argumentum facit ex se
tentia Anti quorum,qui omniu qualitatum principia ponebant raritate,& densitatem & has per congregatione , uel disgregationen lyr cedentium partium feri, dicebant: banc enim generationem ponebant. Cum igitur congregatio , S disgregatio talium praesapponat
motum localem, motus hic antecedet al. terationem.Vlterius de augmento patet: quia cum non sit augmentum, uel diminutio sine partium, quae locum habent, acquisitione,uel deperditione. non erunt profecto absque motu locali, ct sic omne motum antecedit localis.
Amplius, & hinc considerantibus. Tex. L VI.
P Rosequitur adhue idem probare, ac
modos, qui b.aliquid prius alio di- estur,diistinguit. Tripliciter unum dicitur Mi dieitur altero prius. Primo quia hoc a
P . lato alterum aufertur, Non tamen e con ita, ut animal prius est homine:ablato. n. animali,aufertur homo, non e contra. Est secundo modo prius tempore . Tertio
prius secundum substantiam d est, perfectione. Omnibus his modis localem motum priorem probat. --. Est autem tertium arsumennim de' priori natura Is motus,qui magis est continuus, prior est natura, qua is , qui minus at localis est huiusmodi: is igitur eli. prior Datura. Maiorem explicat. Duplex . est eo tinuitas in motu, aut ratione solius temporis,quae dicitur contiguitas, aut ratione ipsius spatii, & termini simul cum tempore,& haec est proprie continuitas, ct motus huiusmoui dicitur continuus. Nam contigui, non continui, sed continue seri dicuntur. Clarum est,quod magis unus est continuus, quam contiguus, ob id prius est natura. Dices etiam alii motus sent continuimrq iec, perpetuo,uel postulit ese Ad hoc dicit, Pr quod non possunt elle. Hoc tamen de-
nionstrabitur postea . . ' νDicet quis:quamuis solus mores locilis perpetuo possit esse continuus, non ta turmen ob id sequitur, quod talis motus sit. αAd hoe respondet, ouod in natura oportet ponere, quod me ius est,cum essem etest . Cum igitur talis motus esse posis , nec ullum ex hoe sequatur absurdum imo persectius hoc eris , oportet ipsam .
Quartum argumentum iacit ad idem. . . Quia quod localiter mouetur, non indiget necessario ut alterabile, aut augmε tabile sit at augmentatrio, de alteratio prorsiapponunt mistum hunc localem caelo
rum, quo non existente, non erunt reli.
qui, igitur motus localis prior est natura, quam alii sint motus.
Adhuc, tempore primum. Tex. LVII.
Vinium argumetum facit.Is motus primus est, qui rebus perpetuis selus inest: at talis est motu, localis: inest enim corporibus extestibus, quae perpetua fiant, motus ergo loci lis primus est tempore. Advertiis hoc, obiectionem ponit. Mo ista
tus enim localis videtur omni u ultimus, nam prius res generatur, alteratur,& a petur,quam sit motus localis,ut patet . Non enim localiter animalia mouetur
nisi postquam generata sant, & seeundum qualitatem persecta, quod sine an
mentatione, re alteratione praecedentita non fit.
Ad hoe responere Aristoteles,' quaui, in hoc indiuid do ita sit,& in unoquoque tuod motus locilis sit ultimui instante iis id praecessit aliquid localiter in
tum, quod fuit causa generationis eius , & ita in diuersis motus localis pilor est, quamuis in eodem sit ultimus. nu.m, Dices tu, etiam hoc, quod antecesso, sis generatum, S auctum,& alterarum
Ad hoc respondetur, quod non semper Via illud, quod mouet, est generatum, non enim omnia siuiu generabilia , sed datur
liquod generation caulia,quod non sit gener
496쪽
. senennum tune prosecto istius in sto calis antecedet oe, generationes. Quod sis antecedit generationes, antecedet et ireliquos motus , qui poli generationem
sunt,puta, alterationem, augmentatione, corruptionem. Et cum hoc non si viis rabile,non erit augmentabile, nec alterabile. Morus igitur localis absolute omne alium antecedit,& ille est coelora motus.
Omnino aute uidetur id , quod fit. Tex. LVIII.
Exoem iacit argumenta de priolis ita tripli di cundum pei sectionem, ac tilpliciter
cher fu- . motum localem alios persectione exterar ια- cedere probat.Primo subiecto; Quod getios mει' neratur,eii impetiectum, quia nondaeit, in perse similiter quod augctur, quia ad terminuriime . persectum nondum uenit, similiter, quod
a se isto steratur, cum ante augmentum alter
μεις H. xur:Quod uero localiter mouetur, perseistum est;ergo nobilius eli subiectum motus localis. Experientia etiam frobat, quia non mouentur,nisi persecta,unde plantae motu locali carent,cum reliquos habeat, quia imperfectiores sunt. Similiter inter animalia sunt quaedam, quae 'b impersedi nem non mouentur localiter,ut conchae, spongiae, & alia quae instrumentis
Et propter Iisc,& quia minime. Tex. LIX. LX.
Itobat secundo persecticinem ex esse . - . Ou.Quia reliqui motus mutationε in te ipsa ponunt, semper enim alii motus, cum acquisitione , uel deperditione,uel substantiae, uel eorum,qiuae substariae insunt, sunt. At motus localis nihil substantiae mutat. quia est ad locum,qui est extra sabstantiam rei ipsius. xtrin Tertio piobat ex principio motus, Incipio mo ter ea, quae mouentur, id, quod magis est rara. principi u motus, est quod se ipsian niouet, at quod se ipsum mouet, maxime semovet secundu localem motu,is et go est primus, quippe qui magis insit principio
Quod igitur latio primus imo tuum sit. Tex. L XI. '
Cum ostendis et lationem i. I sc D hirtantulum ine primum , nunc quA iur, qua latio ista iis, inquirat. Nam sui mul latio fiatae species motuum localium . Dum aut ς prim' mohoe inquiritur, simul etiam tractabitur , ius. quod talis motus sit perpetuus, ta conti nuus. Nam ille motus localis inter alios primus erit qui talus potest perpetuus esse,de coiinuus, ob id probat, nullum motum praeter circularem posse esse perpetuo continuum, propterea ille situs omnium erit primus,& hoc motu mouebripsimus motor.
Quod igitur aliorum motuu cotinuum. Tex. LXII.
BRobat nullum morum praeter cir larem locala posse esse perpetuo c5 moi i tinuo, simul etia nulla murationem. ιεν leeaia Argumentum eii huiusmod ullus mo- . tu , qui est ab opposito in opposito, po- perpetus
leti esse perpetuo continuus, Omnes mo e linui . tus, praeter circularem sint ab Opposito in oppositum, nullus igitur cotinuus perpetuo esie potest. Minorem declarati Nimulatio est interens & non ens,alteratio
inter contrarias qualitates, augmentario,
di diminutio inter persectam. & impersectana uiuentium magnitudine, sia tamen, contrarii motus au contrarios seratur terminos, ut generatio ad ens ex non ente,at corruptio ex ente in non ens, calefactio ad colorem,ex Ligido econtra frigefactio & ita de aliis omnibus. Maiorem pri ibat. Et nota, Pno simit rota. unicum motum ab opposito in oppositu ut cales actionem. l est a frigiditate in e lorem, na sic probat si est, i a nullii mota uel mutationem pos esse infinitam, casit distantia finita inter c5traria,& sic n5esie po est perpetua continuitas. Sed probat de motib. couersis, ut a nigro in alba
εc iterum ab albo in nigrum, lacci n. m do debet es e perpetua continuitas inter hos motus si esse possit Ostendit autem, im illi duo motus, uti mutatione, conuois non fiat inter se continuae. Et
497쪽
. rt sicit argumentum hoc. Sumo nisi standum motum conuersum ab albo in nistriam,& se procedo:Omne, i ante motum existit,debet habere ali quam quietem sub contrario termino, a quo ille motus incipiti sed quod ille ni in secundo mouetur ab albo in nistii , existit ante illum morum : ergo quieuit sub amo. At quies ea in tempore : ergo per aliquod tempus fuit sub albo . Non emo est iste motus continuus eum,qui est a nigro in album: nam toe noquiesce iet in albo, sed cum primit ad ipsum perum i et latim inciperet per aliamnium ab albo illo termino mutati sine ullo tepore quietis. Idem dicitur de alii, mutationibus oppositis, puta, geram alimve,de corruptione, quae uniuei saliter opponuntur iliuer in tarti laribus: Henim in deuerali mutatio mutationi, ita in particulari haec huic opponi cur, ut no
Dices, quod inconueniens est si dic tu ,' non quiescat in illo rermino pitto, albo per tempus. Dirit Aristoteles, quod
tune simul moueretur remib.contrarijs:
quod st iii possibile. Quod hoe se tu
inus sic: si a quod ex albo conuertitur in niuium, vel postquam sactum est a I.um,utl dum iit . Non postqsactum est, quia tune quiesceret, Ac e et tempus in cuo sacrum est album : Nodum si simul ergo fit album, & denigratur. Ita ex p irum alii. - Mihi tamen non videtur hoe argumerum Alistotelis demonstrate, sed quandi probabilitatem habere.Non enim ferre rea alba, nec motus esset ad termino , Hrer instans dura et in eo: at non ostenditur hoc non posse fieri. Nam potest esse, quod cum aliquid Olesto calidci ut sex accedat ad frigidum ut octo; ita ut in primo mutato esse caloris, ut uex, quod fuit primum non esse calefactionis, incipiat sere frigidum, ut octo, per ultimu non ei se: tunc enim ille gradus, ut si ,n5 durabit,nisi per instans. puta nunc est,&j mmediate ante hoc non fuit, quia inductuetur in sine motus.Similiter i sic est de immediate post hoc non erit, quia immediare post hoc erit motus sigefactionis, ea incipiat per ultimum non esse: Liit igitur idem instans primum non esse uni motus praecedentis,di ultimum non inesequemiti:& erit prima esse illius solis vinductae in fine motus prioris, dc ultima esse eiusdem respectu posterioris. Et hossint verissima.
Nihil .rudissert contrarietas,aut
EXeludit tres obicctiones contra ρον Misag
dictam rationem. Prima est: Quia μdictum est contrarios motus smul non esse,ae ob id non esse corinuas duo i mutationes posset quis diceW,l ῆener
tio, ει corruptio non sint contrariae,
id poterunt simul esse. Respodet,l ratis , ducit ad hoc absurdum,l duo opposta . simul es, ent, sue illa sint contraria , siue
priua tua. Hoc enim parum conducit itioni.'at et', quod probet, quia gine' . . . ratio, si corruptio essent sinul. quae non possunt vere simul esse, siue vocentur istratia sue non . . Altera obiectio est; quia dictum est,m . debet i ste qui , in termino, a quo est mutati6.Videtur sil sitim, quia quod gener tur,non est, scd quiescit post peneratione, vel ante cor ruptionem, quia dimim est. quietem tantum opponi momi. Respondet quod patuniboe refert. Nam ratioli contendit, et debet esse per aliquod
reorpus in termino a quo est motus, siue sit qui siue non .Si. n. datur tale tempore ne i lx mutationes nun erunt cotinvitae: hoe fusicit, di intendimns probare. Tettia obiectio est. Nam primo diximus, motus esie contrarios,& postea unuillorum incipere a quire e aria. Vbi videtur, quod unum duo habeat contraria. Ad hoe resp5det,quod siue quis illa duci contraria vocet, siue non . ad rationem satis est, et opponatur motus de quieri, α alteri motui, sicut mediunti duplici extremo opponitur. Quod vero sit perfectaeontrarietas inter quietem, di motum, parum hoc refert ad praesens . De hoe autem
498쪽
Amplius aut,re in generatione. tarii Tex. LXIII ci
t'. renam probat, uod no sint .lgo mo tu, illi continui per generatione '
μ' .n.nihil generatur, ut duret per insans: ira profecto in aliis motib. nihil ad terminum mutabitur,ut per in flans sit in ': quod naturale est, in omnimi tu erit: at ii. illi motus es ent continui, inlud sequeretur,ut in textu praecedeti pro harum est. Non igitur supi tales motus, quin sit media quies, saltem per aliquod breue tempus, hoc autem continuitatem - illarum impe)it.
Quod aute contingit esse quen. dam. Tex. L XIII l.
les nullis posse,nune, ad lociles deuenit, α'aeter rir inter . locales null*m, nisi circularem per curarem petuo continuum ine posse, oiici dit. 34 Distinguit aute tres locales motus, Ierpetuum. Eum,ci cu ueni, ac mixtum ex ut queisura, qui sit per chordam,& arcum, Di si Hyod si probatur, utrumque simpli E, aut unum non esse in Ainitum. etiam probatum erit, mixtum non esse infinitum,
qam ille ex simplicibus c*mponitur. i 'i aruria tur de re , quod esse nopossit perpetuo continuu Et non sumit unicum rectum simplicem, qui ab uno in tu ὀ fit,nar' um est, non poseta nae se infinitum si cnee s motus, qui sint a contrario tu contrarium ed simit rectum,& ieilexum ut ab A,in B, & ite- .iu a B,in A. De his. n dubi' est. Osfedie
autem,l tales motus non sint eontinui, tali argumento. Motus contrarii no sunt
eo minui, illi morus simi contrarii inter se:non ergo si os continui. Consequetuta est taria. M iorem probat ex his, m dicta sunt lib. s. i probatum est,ad motus eo minuitatem debere esse tempus unum,mobile uiau,& terminum unum specie , at contraria non sunt uni s species, non ergo continuati
Minorem probat. Nam illi motus se
inuicem impediunt, ergo fiant contrarii. I at et antecedens. Moueatur aliquid ab
A,in B,& aliud a B, in A, pioiecto ita se
mutuo impediem quoininus motus suos peragant. Non se autem,cum aliquid stirsum, aliud ad latus movetur,sunt ergo illi conuarii, ae Ob id non erunt continui.
Attonim argumen: im facit ad ide
probandum sic . Illi motus, inter quos mediat quies, non fiant cotinui,at inter motum rectum, & testexu mediat quies, ergo illi non sunt cotinui. Addit quod non silum inter rectum, &reflexum, sta etiam in circulo motus simplex,& re exus quietem habe LVt si per circulum procedat ab A,in B, citerum a B, in x Explicat tamen, quod serti iterum ab ipse v,in A, potes , aut continuando motum per totum cuculum, & hoe dicitur moueti per circa rn,& hic motus continuus esse potest. Aut reῆ ediendo per eadem partem circuli,& de hoc motu r sexo dicitur, quod non est cu altero continuus. Minorem illam probat, quod mediet quies. Et dicit,hoc sensu patere,& ra. time. Sensu quidem,quia expetimur aliquando in his reflexionib.mobilia retardati Rationem autem adiungit. sed dices,si hoc sesu notu est, ut quidra one opus eii, cum qui sens. probae , ratione ostendere sis perius reprehenda;ur in te. 29. Respondet irer quod ratio ponitur Q. t l, a sensam in praeseu- δ.xi, lita illa quies
i. o nili. reflexis . Nec similiter per sensum cogia scisur causarat ratio pro in omnibus,& .
499쪽
In lib. VIIo Physi. Arist. Cap. VIII .
Principium autem hoc est. AD pr dum id ratione, sappo
nit duo. Alterum est, Quod in q-to sint tria. Di incipium, medium, stili:& hare sitiit tam in spatio, quam in motu,& in tempore Medium autem habet rationem duorum: respeetia M. Principii, finis est:respectu vero finis, principi u. Alterum est. ln linea recta quodlibet puctum medium non est actu principium, aut fini ,sed potentia. Vnde non actu dieitur nisi cum sumitur cum hac,aut eum
illa parte.Ex quo fit quod in motu facto per lineam, nunquam punctum heat rationem principii aut sinis actu, nisi saeta sierit aliqua diuiso,non per masnitudDnis diuisionem, sed secundum quietem. Vnde maxime ad ite, quod hoc est discrimen in puncto lineae, ut est mediuvantum, bc ut est principium,vel finis motus, quod ut est tantum mediu, sussicit ,
quod sit potentia prinespia uel finis,&tunc erit,cum motus continue fit per illam linea. At si debeat esse finis actu, vel principium motus,tone debet simi cum diuisone, ita ut cesset mobile in illo per aliquod tempus: n. fiet actu finis praecedentis,& actu principium sequetis motrus. Et dicetur, quod mobile ad illiud aecessit per moriam primum, & per altersin istum recessit, oc absili de puncto veruabsi te vlla quiete. Nec potest dici, et mobile fuit in illo,& recessit: ab illinquia, vel hoc inet in v-nico instanti,vel in tempore. Non est dicendum, et in illo fuit in tempore, tunciar esset quieti me in instanti: nam,tunc peto, An in eodem recessit. Et hoc, non. vel in aliis:& tunc intercederet tempus,& in hoe quiesceret. Et iteram petere de nitimo instanti , An in alio recessit, &se mobile nunquam moueretur. N6 e
go debemus dicere,'in pocto medio aut iii iti sitit de redestit, nisi ib quiescat, quod si res dicitur in instati esse, est,quia vi in tempore,in quo illud instans est .
Ex his vult rationem hanc esse. Illi motus,qui habent actu finem,& principium non sint conciuui,ah simplex,& reflexas habent actu snem,& principium, cum di
reflexionis:alter enῖm esset illud, sicut pactum medium,quod est potentia r unde nec ille primus motus haberet actu fines quod salsam est. N , ta literas, per C, intellim tur vi im punctus,per B, mediu ,qui dicitur inpotentia, per A, mobile. Dicit igitur, quod si A, utatur B,ut fine, & principio actu, ut in reflexione fit: tune necesse erit illi equiescere. Nam sicut cogitatio, qua pu Am semimus, respectu huius vel illius patiis, iacit, ut dicatur actu priuespis, vesfinis , ita in motu iacit quies illud actu
principium, aut finem.Statim addit,quomodo incipit motus. Nempe cum recodit ab aliquis puncto in principio, ut ab A,& finis est , cum in aliquo puta, B, steterit. Nam ut dictum est in principio monia est primum in ultimo vero ea
primum, in quo mutatum est. Et nota, in
modo per A punctum,& signum, quod idem est,intelligit. Hee ratio Aristotelis, ut dixi tibi textu superiori,non est demostratio:nam ali Maiquando accidit, motum reflexum rone is se Visa temporis,continuitatem liabere, ut paxet Arig. de faba,quae sursum proiecta sine quiete trahitur deorsum a magno lapide radente,de qua diximus li. s. verum est,quod Arist.dicit,cum aliunde non prGenit impellit nentum,ut in casu posito latis manisellum est
Quapropter,ic ad dubitatione. . Tex. LXVI. CVm dixisset, pundi m medi si non
esse actu finem, aut principi si motus,nisi sit quies,nee mobile dicedum ibi acredere,aut recedere, nunc per hoc respondet addubium quodda,qvi, dea simili concessione suboriri poterat .sumatur duae lineae aequales, altera E, Altera P. Et duo mobilia aequali velocitate mota, per E, moueatur A , & perri moueatur in&signetur duae partes aequalis. in linea EG
500쪽
rncipiat autem mouer; Α, a prinei pio lineae,usque ad B, & cum ibi sit, incipiat
D,recedere ab P, usque ad G. Tunc citius permeniet D,ad aquam A ad C, ex B, tramen magnitudines nae duae aequales eratre mobilia aeque ueloci Quod autem citius perueniat D, datet: quia eum A , estio B,tunc D, recedit ab F. Nec poteris dicere, quod tunc A, recedit a u.quia simul non eis ibi, & re ci ergo quieuit ibi , quia citius alterum perii enit,tra est intelligendum hoc.
Ad dubium,quod profecto in litera est
ualde obscurum:respondet Aristo. quod non est concedendum,quod dum λα- cessit ab,F, erat A, in B. Non enim Α, in B,fiit, quia B,erat in medio motus. Na, ut diximus, Adncepit motum ab E,quod
Per haec uult Aristoteles docere, quod alites se habet punctum in medio motus aliter in principio motus, & fine. Nam in medio potentia est, nec ibi est quies tinsne, seu principio actu est, di debet esse quies sub illo. Vnde concludit ex hoe. quod eum in mora re sexo ibi sit actu finis praecedetis de principium s uentri motus, debet in
eo quies esse,& ponit exemplum muta. ti, significationi taliterarsi puta,si G,m vile letatur usque ad D,punctum, Sciterum resectatur. quiescet ante reflexione,
quia illud actu est linis unius, & princirium alterius .
At uero, quae olim allata fuit. Tex. LXVII.
Excludit quandam responsionE. Posset.n. quis dicere, quod in illo puncto lineae ultimo, in quo ut reflexio non sistit mobile, nec recedit. sed sicut se het mediu punctu motus recti, ita illud
est medium recti, di retrix Hoc testat; nam illud punctum actu est sinis, & pthiopium,quia sistit illi diuers motus; alio enim in sit una,reflexus deorsiam, uel econtra . unde tale punctum non potest censeri, ikut medium in motu eius dena rationis: erit ergo quies in illo. Et ex his sumi pol argumentum. Na si lion esset quies in illo puncto: tue eodem modo se haberent duo illi motus diuerti, quo duae motus eiusdem rationi nraites,quod non est eum illi actu sint di
uersi motus . Par es au em unius motus
sint solum distinctae potentia:aliqua er go inter illos mediat quies. Statim per hane doctrinam uult solu-.-s 3 tum esse duplex dubium. A tertim Zeno a , ν Θ nia it...propositu iniqui , qu , d n6 sit mo riis,quia oportet transire p. tu, per dimicdiunt:be autem infinita sint, ae transiri n5 possunt. Alterum dubiu est sere idem, sed alia uia propositum . Cum aliquid
mouetur, oportet quod numeret ea dii nidia simul, per quae mouetur: cum h*c au item sint infinita transacta in motu, acci- tdet infinitum esse numerarum; quod est impossibile.
In primis ergo de motu. x. L XVIII. Ε τής ix thluxion qua dederat arra
mento nonis inli. 6. rex. 1 8. Illic esse ruina enim dixerat, quod quamuis in spa in VULco sint infinita,ian E et in tempore, quo id-ῶ pertransitur spatium, sint infinita nitrum Πῶ-que enim eli aequaliter diuisibile. Hanc ε. P Riolutionem dicit esse ad hominem ad est, is . in ἐquantum sufficiebat pro soluendo argu ium ρέ.
mentum. Zeno enim contendcbat, quod pol sita si motus esset, infinitum transiretur tem- vi in insipore finito: pura, magnitudo diuisibilis mi. ι- in infinitum per unam horam. Ad hoc Eoo. sistiane sitit respondisse , quod paritea tempus erat infinitum . Est enim etiam diuisibile in infinitum. Sed lixe solutio prorsus dissicultatem
non evacuat, nec ueritatem ostendit. Nadubium manet,quomodo tempus, cum
in itas habeat parte, potest transit, desniti Hoc autem per ea, ' modo dicta sunt, seluitur. Non enim ista dimidia a sunt in continuo, sed potentia: tam Oos, a Qu