장음표시 사용
291쪽
Onsium liber3 Verba irascentis sunt,&quod videtur negare confirmat. sunt autem increpative legenda: Non sum liber λSum utique. Liber erat Apostolus seeun. dum camis prosapiam , utpote de genere patriarcharum descendens . Liber quoque erat ab omniccbito ipsorum , quia nihil ab eis acceperat. Non sum postobor Dicebatur a quibusdam Iudaeis no credentibus S insuper a Corinthiis seductis a falsis Apostolis , si, Paulus non esset Apostolus eo φ Christum non viderit. quos increpat Apostolus,inquiens: Nunquid non sum Apostolus a Chriso missust Sum utique.quia ipsc mihisi xit, Longe mittam te ad gentes. nonne dominum Iesum vidi Z Vtique vidi illum dum pergerem Damascu , & postea in templo. n/nne optu meum,id est operatio & plantatio mea, vos estis in domino Estis omnino. Etsi alus, subaudis gentibus & Iudaris,non sum . postolus, sed tamen vobis Corinthiis sum Apo 'stolus,quos spatio unius anni & sex mensibus ad fide Christi mea praedicatione adduxi. Non solum ergo Corinthiis erat Apostolus.sed pene omnibus getibus, sicut ipse dixit,
Qui operatus est Petro in apostolatum circuncisionis,operatus est & mihi inter gentes. nam signaculumci.signum & c, indiciu apostolatus mei vos estii & vestra credulitas , qui per meam praedicationem credidistis in domino, Mea defensis apud eos quι me intenoran subaudis utrii sim Apostolus, necne haec est, quia vos citis siguu apostolatus mei in domino, & per hoc defensor esse Apostolus. vos enim estis defensio mea, quibus euangelium praedicaui. Nunquid non habemus, ego de Barnabas .potestatem manducandi bibendi Z subaudis ex officio praedicationis: & a vobis accipiendi quae necessaria sunt, secundum quod nobis dominus potestatem dedit,sicut & aliis apostolis3 nunquid non babemus, ego &Barnabas. potestatem fororem mulierculam, id est,quamlibet fidei cm dire nducendi, id est de loco ad locum ducendi, ut ministret nobis: sicut G caeteri apostoli, fratres domini faciunt, lacobus videlicet.& Ioannes Zebedaei,& materterae domini,necnon etia Iacobus Alphaeus, ct Iudas, & Ioseph
illi similiter matertera: domini,necnun etiam . Optauri
292쪽
qui & Petrus. Cephas Hebrarum est & Syrum,Petrus gradicum & latinum. Simon graecum est. Quidam non intelligeres proprietatem grς cae linguae, fefellit eos ambiguitas verbi graeci in hoc quod dicit sororem muliere, quasi uxores
habuerint apostoli, quas secum ducerent, nam gyne viru-que significat, dc uxorem dc muliere. Vnde gynec qum appellatur locus ubi plurimae resident mulieres. Fideles enim mulieres habentes terrenam substantiam,ibant cum Petro aliisque apostolis Iudaeorum, ministrantes eis de substantia sua, quae necessaria erat sicut Maria Magdalena,& Martha,aliaeque mulieres , quae secutae erant dominu de Galilaea, sequebantur illum ministrantes et,quod beatus Paulus Apostolus non faciebat qui gentibus praedicauit, licet potestatem laberet tamen non ducebat mulieres secum , ne scandalum oriretur apud gentes, quarum magistri dc praepositi hane consuetudine non habebant. 2su miles militarpro vita regis,& pro defensione patriaeseu; pendus qua lid est, propriis substantiis,subaudis nullus.Tamen ego milito meis stipendiis abore manuit mearu victum & vestitum acquirens. Quis antat vineam, frusias e ,id est,ra cemos non edit Vinea apostoli,erant Corinthij, quos placitauerat ipse in fide Christi, sed fructum eius non suscepit,
sumptum videlicet unde viveret. nunquid secundum homi
nem haec δαὶ id est,nunquid secundum humanum intellectum de ex proprio sensu ista loquor lex hac non diciti Scriptum est enim in lege Monsi, non alligabis os bovi trituranti, id est, os praedicatoris alienum a mercede non facies . Recte ergo praedicatores bobus comparantur, quia sicut illi vomere exarant terra, ita praedicatores vomere siue ligone verbi dei excolunt corda auditorum, ut ferant
fructus salutis aeternae.ηuη3uid de bum cura est deo3 Est utiq; deo cura de bobus, qui omnium quae fecit, curam habet, sicut ei dicitur, Nihil odisti eorum quae fecisti. Et non solum de bobus, verum etiam de passeribus cura est illi, sicut in euagelio ostenditur ubi dicitur paseere illos. Sed no curabat ita de bobust ut inter praecepta quae homini dedit ad salutem sui, praeciperet cura bouis habere. Nec enim necesse est per scriptam legem monere hominem,quomodo boui suo consulat. quoniam dilet in Pe subaudis fructus persipiendi, qui arat iurare. Si nos vobis Piritalia, subaudi
293쪽
it bona. siminaximiu, praedicando gratiam videlicet fidei& doctrinae . magnum est , si nos vestra carnalia metamus λ id est, ut a vobis accipiamus temporalia , quibus contuliamus aeterna/ Non est hoc magnum , increpative legendum est & interrogative. Si ali , id est pseudoapostoli, potestatis vestrae, noc est , facultatis vestrae bonorumque temporalium , participes sunt, quare non potius nos subaudis, debemus participare bonis vestris, qui sacrimonita euangelii vobis praedicamus 3 Verum omnia in-ccmmoda substinemus ego & Barnabas , sitim videlicet famem , nuditatem , omnόmque indigentiam : ne quod niuculum demus euangelio Chrali , id est ne dicatur de nobis, quod causa quaestus & lucri temporalis potius praedicemus euangelium , quam causa salutis animarum & remunerationis aetern ,habeat: rrq; euangelium venale.
scitis quoniam qui in sacrano,ut est in templo idolorum,opersetur, excoriando victimas, S coquendo , quae desacrario suntia t3 id est de his vivunt, quae ibi offeruntur,& quae pertinent ad sacrarium, σ cui altaris subaudis dei, destruiunt in lege, id est veteri testamento, cum altaria participant siquando holocaustum offerebatur in altari domus domini , totum animal sibi vendicabat altare: si quando vero victimae aliaque sacrificia offerebantur, partim cremabaturio altari partim sumebant servitores in suos usus. Ita C- dominus ordinauit,id est, disposuit & potestatem dedit. Ego aurem, licet potestatem haberem de euangelio vivere. nulla horum quae superius dixi, usius sium, quia nullos sumptus a vobis accepi, ut euangelium non facerem venale, & vos libere possem redarguere. Non autem 'ipsi hac ut ita fiant in me. Poterant illi dicere: Vere ideo Apostolus talia scripsit nobis, ut quod antea non accepit a nobis , modo accipiat, ut demus ei quae neces
saria sunt. Ad haec ille. Non ideo inquit ista dico, ut quod
hactenus non seci,nunc facere incipiam sed vivos ad charitatem prouocem. Bonum est enim mihι magis mora fame, siti, nuditate , quam ut gloriam meam, quam spero me recepturum pro mercede praedicationis , quis euacuci siue destruat, dando mihi munera. Tunc enim gloria illius euacuaretur,si mercedem accipiens in praesenti on speraret mercedem aliam accipere in futurum,nec redargueret
294쪽
delinquentes. - sieua ebeta uero iubaudis solummodo propter boc,ut propter assiduitatem praedicationis mercedem in praesenti acci piam,&laudem ab hominibus, none ' mihi gloria, subaudis aeterna in futuro. Moesicias enim subaudis manducandi, bibendi, vestiendi, mihι inctimbit. Ideoque praedico,quoniam unde vivam, aliunde non habeo.Haec in quibusdam fiebant, sicut in pseudoapostolis, sed in Paulo non erat, qui neque mercedem neque laudem ab hominibus quaerebat in praesenti, timens audire in die iudici j. Recepisti mercedem tuam si laborasti: Vae enim mi-bi est id est indigentia me opprimet penuriam famis sustinebo, si non euariclizavero, non ex sua persona talia dicit, sed potius ex illorum qui idcirco praedicabant, quia non habebant unde viverent,nisi ex praedicatione, ideoque fauebant suis auditoribns. Si enim volans siue sponte, hoc ago,id est si non praediςauero propter sumptus carnales, & administrauero euangelium sine mercede temporali, merciacm babeo paratam a Christo , renumerationem videlicet aeternam , auditurus ab ipso, Intra in gaudium domini tui. Quae est ergo merces meaὶ interrogat Apostolus seipsum quae sit merces praedicationis eius in praesenti, Jc dicit :lam inquiens volo sponte praedicare euangelium, quae est merces mea in praesenti Et respondet ipse sibi, aut alicui interroganti,quae est merces tua λ Haec est merces mea in praesenti& intentio, ut euangelium praedicans fidelibus.omnibusq; audire volentibus, sinesumptu ponam
euangelium. Subaudis in cordibus eorum : ut non abutar, siue non utar , potestate mea in euangelio , quam cum aliis
Apostolis habeo, id estne accipiam aliquid ab auditoribus, quoniam magna merces mihi reseruatur a Christo. m cum liber cssem, non solum secunduin naturam, Vipote de genere patriarcharum descendens , verum etiam,momnibus ncgotiis homi humi nihil ab eis accipiendo, O mnium. subaudis hominum , me seruum feci, supportando mires , veluti bonus procuraror supportat ii firmos, maxime vos o Coriothii per meam patientiam. Feci autem hoc non calliditatis astutia, sed compatientis affectu , veplures lucrifacer m Christo. Et factus sum Iudaeu tanquam Iudaciis , subaudis logis obseruator , adhuc tondendo caput in C nebris, quae est portus Corinthu , offerendo
295쪽
munera itia templo Hierosolymis .secun diasti quod in Acti- . LEL.is. bus Apostolorum babetur, quando purificatus ascendit in templum . & circuncidendo Timotharum propter Iudaeos tur Iudaeos lucrarer Christo, a cultura videlicet Ic-gis, ad pratiam perducendo euangeli j. His qui βb lege sint, id est, a Samaritanis, quinque libros legis habentibus, . veniens ad illos factus sum cis, quasi ob lege coem, id est, quasi carnaliter legi seruirem , cum ipse non es'm sub lege Moysi animo, sed sub gratia euangelii, ut eos Christo
lucrarer. Feci autem hoc, non simulandi versutia , sed compatiendi misericordia Hs qui sine lege erant id est entibus , factus sum. Tanquam sine lege essem, contentiendo gentilium philosophis apud Athenas,unum deum esse qui cuncta secerat: & animas immortales esse, & homines ab uno deo principiti sumpsisse,visus est eis quasi unus ex ipsis,
licct idola non adoraret:paulatimque trahebat eos ad illa quae in nus credebant,suadens ut in eu crederent, per que
omnia facta sunt id est in filiu dei. Factiosum infinis Iud is& gentibus in sensu de intellectu, qui magna non poterat
capere,infimus,comparando & coaequando me illoru infirmitati S pusillanimitati:xt in os sen siu dc intellectu lucri facerem talia praedicando,quae eorum capacitati congruebant,& quae ipsi capere poterant. Omnibus subaudis gentibus Iudaeisq; in id superi' dictas ta sum infirmus videlicet infirmis Iudaeus Iudaeis,famaritanus Samaritanis,qui repromissione de Christo expectabant,getilibus gentilis, ωt omnes saluos lacerem,praedicando illis verbum dei. Omnia autem facio propter euangelium,id est propter Christum , cui euangelium testimonium perhibet, ut particeps eius, id est particeps euangelij, ociam. Sic videntur haec verba senare,& sic loquitur Apostolus, quasi euangelium rationis capax sit,ac si diceret: vi particeps euangelii efficiar,id est
ut praemia quae in euangelio promittuntur in regno coel rum consequi mercar. Nescitu iuὸd hi qui in stadio currunt, omnes quidcm ciniuntsed unia accipit bramum'Volens δc desiderans cgregius praedicator Corinthios onines'; fideles prouocare ad cursum bonae operationis luatenus fortitera i sudado. pertingere ad bravium aeternae vocationis mereantur: dat inde comparationem, cuius exemplo accendantur adoriam aeternam captanda,inquiens: Nesci-
296쪽
tῖs quod hi qui in stadio currunt,&c. Fuit ouodam tempore gygas quidam nomine Hercules apud Graecos fortissimus, omni 'ue virtute corporis robustus, agilitate quocue seu velocitate pedum in cursu velocissimus at ue periti
simus, qui uno anhelitu cucurrit, atque ut ita dicamus)peruolauit centum viginti cuinque passus, sicque subdit uno in loco, quod spatium sui cursus stadium appellauit, a stando : N est octava pars miliari j. Inde postmodum
in oleuit mos apud Graecos & consuetudo diuturna, ut ex singulis urbibus castellis,oppidis,necnon & villulis, iuuenes se praepararent,quatenus adueniente festiuitate deorum , possent currere ad illud stadium, quod mensurabatur centum vigintiquinq; passibus. Post cuius metam ponebatur aurum vel argentum,aut equus,siue pallium , aut aliquod praemium quod bravium graeco vocabulo dicebatur atine vero palma victoriae appellari potest , vel cor na: cunctisque astantibus viris S mulieribus,ad spectaculum illud currebant omnes: sed unus qui prior currebat. accipiebat bravium, caeteris in vanii curretibus: quia nihil utilitatis prcstabat eis suus cursus, nisi risum & cachinnum populis excitabant, sibi autem verecundiam magna.
Ritiori vero intelligentia, per stadium, per quod illi currebant,debem is intelligere sdem nostra,intra cuius me -- tam currere iubemur,ab exordio s dei nostrae usque ad terminum huius vitae, quousque perueniamus ab bravium repromissum, se quo dominus dicit: Qui perseuerauerit usq; in fidem ,hic saluus erit. Hoc tame distat inter illorum cia sum S nostrum, quod ibi omnes qui ad hoc erant parati,
currebant. sed unus qui prae caeteris currebat, prior perueniendo ad bravium,accipiebat solus remunerationem suae victoriae. In nostro autem cursu, omnes qui bene cucurrerint, praemium sui laboris percipient, nec dolebunt se incassum cucurrisse,cum omnes qui peruenerint,remunerationem acceperint. ille vero unus significat numeruelectorum , qui comparatione reproborum paruissimus erit, licet in se sit perfectus. Unde dominus dicit: Multi sunt vocari,pauci vero electi, quasi diceret: Multi incipi sit currere, sed ante desciui & lassescunt, quam perueniat ad bravi ut paucique sunt qui perueniunt ad palmam victoriae. Signiscat enim unus ille,unitatem sanctae ecclesiae,quae est cor-
297쪽
pus Christi. Quicunq; etenim unitati ecclesia1 fide boni': 'operibus atque perseuerantia iunguntur, illi perueniet ad palmam. De qua unitate dicit dominus: Nemo ascendit in Ami. a.
caelum,nisi qui descendit de caelo, filius hominis qui est in
caelo,cum corpore videlicet suo, quod est ecclesia. Sic cum rite o fideles,in fide , recte credendo, & bene vivendo, vecomprehendatis palma' perennis remunerationis. Solicite ac viriliter vult Apostolus ut curramus, quia magua est promissio ad quam tendimus: omnis enim qua in a ne, id est,in certamine & pugna, contendit siue desudat, ab omnibus se abstiηet, quae contraria sunt curiui illius. I lli iuuenes qui se ad cursum praeparabant, ab omnibus elicis & potibus,omnibusque rebus abstinebant, quae impedire poterant cursum illoruin .Nec solum a nimia comestione, &
fit perflua potatione corpus refrenabant, sed etiam laminas plumbeas noctibus ponebant circa lumbos,ne fluxum libidinis per somnum paterentur,quoniam libido nimium debilitat corpus. Et si illi omnes ita se prsparabant,csi scirent unum coronandum, & illi solummodo repromissumbra uiuin qui prior veniret,ilicet omnes postillia in ad eundem locum peruenissent,quanto magis nobis est abstinere 'dum ab omnibus quae cursum nostrum impedire possint 'cum omnibus nobis promissa sit fatus aeterna 3Si qu desinu, ergo a quibus rebus debeamus abstinere, & quae cursum nostrum incipiendo superent dc retrahant a promisso brauio, interrogemus Apost. & ipse nobis demonstrabit illo in loco ubi dicit: Manifesta autem sunt opera carnis,adulterium videlicet,sornicatio,immuditia,luxuria Ista & his similia contraria sunt nostro cursui. Etitu quidem,qui currunt intra stadium ideo currunt,ut corruptibilem corona acciapiantinos autem ideo currimus intra metas fidei nostra . vecoronam incontiptam accipiamus. Quod superius appellauit braviii graeco vocabulo, nuc vocat latine eorons illorucorona & remuneratio corruptibilis erat, id est teporalis quia cum tepore transibat. Verbi gratia. Accipiebataurum aut argentu,quod corruptibile erat, quia de terra sumebatur,& m terra reuertebatur.Accipiebat vestes , quae vetustate & tineis consumebantur. Accipiebant equii, qui corrumpebatur per morte,& consumptus a vermibus in puluerein transibat. Dabatur eis corona terrenis & marcesci-
298쪽
eoniugis. Similiter etia labores & dolores quos sustinet vir de amissione filiorti,& morte uxoris . a quib' omnibux sunt illi liberi qui virginitatem seruant,imitantes illam vitam quae post mortem erit.Quapropter subdit Apostolus: quo-mam bonκm othomim sic esse, id est,in integritate corporis vivere,virginitatem seruare , ut possit esse liber ab his necessitatibus. Quod vero sequitur, tribulationem tamen casenis habebunt huiusemodi, illi tales. videlicet qui matrimonio copulantur, quod supra appellauit necessitatem instantem in hoc loco appellauit tribulationem. θ' autem vobis parco. Sc est sensus, Suadeo vobis,& consilium do ut casti sitis, volens vos seruare ne in tribulationem carnis incidatis. Aliter: Ego vobis parco,id est dimitto vel consentio accedere vos ad hane tribulationem carnis,si non vultis integritatem corporis seruare. Temptu subaudis vita
nostrae, breue est, quia in breui finietur: ideoque non est populus dei ita propagandus generatione carnati,sicut hactenus a principio mundi, sed est iam regeneratione collia gendus. Reliquum est, id est hoc remanet, vel hoc superest, ut er qui babent uxorer modo, tanquam non babentessimi. Uxorem nanque habet, sed quasi non habet qui hodie videtur illam habere,sed crastina die moritur, & desi, nil postmodum uxorem habere. Ideoque debet in praesenti seculo futuram vitam imitari in qua erunt electi fimiles angelis dei. Aliter, uxorem habet,sed quasi non Libet,qui
se scii debita carnis exoluere, ut tamen peream mundo tota mente non cogatur inhaerere videlicet sic reddens debitum uxori,ut non displiceat creatori. er qui lint, tanquam non sentes sint. Flet quilibet amissione proximo tu. de miserias huius seculi sua quoque & aliorum peccata: sed quasi non fiet,qui consolationem habet in spe coelestis remunerationis,ut impleatur quod dominus dixit. Beati qui lugent quoniam ipsi cons abuntur qui gaudet, tanquam non gaudentes. Multi sunt qui gaudent de temporalibus commodis: sed quasi non gaudent, quia sic gaudent in tem
poralibus bonis,ut semper tormenta perpetua consideret, ct aeternum dei iudicium timeant. O' qui emunt, tant amnon possidentes.. Emit aliquis praedia terrena , boues, seruos,& ancillas: scd quasi non possidet,duia repente ab hoc seculo transit rex mortem corporis Aliter: Emunt multi bona
299쪽
parant,quae in hoc seculo necessaria sunt: sed quali non possident,dum sic adhaerent terrenis, ut non amittant aeterna, cauta cosideratione praeuidentes, quia haec omnia in proximo relicturi sint: spesnq; suam in terrenis & trasitoriis rebus & possessionibus non ponunt, cτ ροι utuntur hoc mudo, tanquam non utantur. Multi utuntur bonis huius seculi, sicut reges de principes: sed quas non utuntur, dum insperato munus de concupiscentiam eius relinquunt per morte cortarioMulti etiam utuntur his quae in hoc inudo sunt, sicutoni reges & principes diuitεsque, vi suit Abraham , Iob, de David, si propter dignitatem honoris & principatus
qua obtinent,non possunt his non uti: sed quasi non utuntur,dum non sunt serui diuitiarum , neq; permittunt haec eade suae menti dominari cogitantes cuncta transitoria esse. Praeterit enim figura huim mun di id est,transibit figura &species mundi per ignem, remanebit substantia renouata per ignem & melior, ad hoc ut in aeternum maneat . iuxta quod salomon dicit,Terra in aeternum stat. mola autem
τοι sine solicitudine esse, id est, sine multa te siperflua cura.
quam habent coniugati. Qui cum uxore est, diuisus quoniastiritu,id est, mete. Ideo addidit,inete siue spiritu, quia multae sunt quae habEt integritatem corporis, sed non sunt virgines mente: quoniam si possent, iam nups gent. Haec ad utilitatem veham dico, quoniam sanctum est apud deum, de leue in hoc seculo, in virginitate permanere. non ut i queum vobis iniiciam, id est ideo ista non dico , ut aeternam perditionem vobis immittam: sed ad rid quod sο ustum est. subaudis prouocans . Virginitatem seruare honestum est, ergo omne honestum sanctum,ideoque virginitas sancta, honesta,& deo accepta est. Si qhis nutem existimat de putat turpem si videri ab aliis, sister vi P ellua. quos στο- adulta, id est, eo quod ad nubiles annos peruenerit,timet illam fornicari cum aliquo seruorum suorum ' nec potest illam seruare virginem, quod vult faciat, id est, tradat illam
cuicunque vi di non peccat virgo si nubat: q odsi dormierit,id
est, si mortuus suerit viretis , nubat mulier cui vult, tantam in
domino, id est, fideli se misceat viro. Ieatior autem erit ,si sic
300쪽
permanserissecundum meum consilium, id est , si in cassItate& viduitate permanserit.
Ebu autem cibis & potibus , quae idotis immolantur, subaudis scripsistis mihi. Inter caetera quae Corinthii Apostolo scripserunt per epistolam etiam supers hoc scripserunt, utru deberent omnia
comedere, necne: & utru cssent omnia
munda, quia quidam illorum hoctes scientiam cuncta esse a deo creata bona,manducabant in templis idolorum , & scandalizabant simpliciores fratres,qui dicebant: Nisi iste qui maioris scie-tiae est quam ego, sciret aliquid numinis & deit tis esse in hoc idolo,& in carnibus ei consecratis nequaqusin idolio, id est in templo idolis consecrato residens,carnes,ali 5sque
cibos,& vinum idolis consecratum sumeret. De hoc multa dicturus est hic Apostolus. Scimus quoniam omnes scientiam habemus, subaudis,omnia esse munda per naturam,sed inuocatio illorum,dc consecratio qua illis consecratur, facit ea immuda. Scientia, subaudis qua credimus omnia munda mudis,&omnia sanctificari per inuocatione ui ininis Christi,ingit, id est per superbiae tumorem mentem elevat: Chivit CIO aedificat.i.dilectio fraterna qua cosulimus fratribus sim dicioribus,quatenus eos in aliquibus non scandalizemus, dificatione habet. In qua virtute.i .charitate etia aliae virites coprehenduntur, patientia videlicet, humilitas,co ἱsque simplicitas. Sicut enim vinum non temperatur mixtione alicuius dulcedinis,aut etiam aquar, metem
uat: & sicut omnia mera & pura non ita delectant sic mixta: sic scientia diuina vel humana non est utilis, Ἱι mentem in superbia eleuat , nisi teperata fuerit dilection oximi, humilitate quoque, patientia, atque simplicitate an caute scientia magii est & sibi utilis si charitate hu-ilietur, cu qua etiam amplius crescit. Siquu autem existimatselcire aliquid.i.onauia munda esse,& quod licita fidelibus sint ad utendum, nondum cognorit qVemadmodum oporteat eumscire. i. nondum considerat quod expedit etia mul