장음표시 사용
301쪽
Hiccognitu est ab eo, id est hic est electus abeo' Deescis autem quae idolo im tantur ,scimus quia nihil est idolum in mundo. Idos graece.latine dicitur species vel forma, inde diminutive idolum, id est, formula ex aliquo metallo, aut ex lignis , siue lapidibus. Ideo ergo idolum nihil est, quia videtur imaginem hominis habere, & non est homo: videtur imaginem alicuius bestiae habere,& non est bestia: videtur aures, oculos, nares,& os habere, sed ideo nihil est: quia non videt,non audit,non Olfacit,non loquitur. Dicitur homo esse non est homo: dicitur deus esse, no est deus. . .
eoque nihil est,quia quod dicitur esse non est. Adoratores quoque,cultosesque eius, atque cibi qui illis consecrantur,nihil fiunt,quia illius cultura &consecratio facit eos nihil esse. Ex hoc etiam homines idola colentes nihil sunt, quia omnis creatura quae no adhaeret ei qui semper habet esse, nihil est, sicut propheta dicit: omnes gentes idola Esaiae. colentes,sc sunt quasi non sint. & quasi nihil de inane reputatae sunt ei. Idola quoq; propterea nihil sunt quia facit
nomo formam haben tem caput bomiuis ex una parte caput bouis ex alia parte,caput leonis ex tertia,caput aquila ex quarta,reliquii corpus terpentinia,pedes equinos, quod . nihil est,quia deus ala quam creatura talem non fecit. M unt qui vocantur a paganis dij ιn coelo,ut Saturnus, Iupiter, Mercurius: aut certe a Christianis , ut angeli & sancti nuncupative,& no substantialiter,pue interam a paganis, ut Neptunus, Pluto,aut certe iusti homines. siquidem funtd multi paganis vel Christianis nucupative,ut Moyses. cui di e , 'ctum est. Constitui te deu Pharaonis: de de quibus dicitur, ri g Ego dixi dij estis. nota tamen apostolis aliis , sdelibuj.,hu,
est dein puter, substantialiter, ex quo omnia Costant, & a quo origine cuncta sumpserunt. nos in illa subsistamus, siue in illu, quasi intra illusubsistimus: quia omnis creatura intra illum consistit,& ipse est extra omnia, S intra omnia. συηαι dominus Iesus Christus, cu patre S spiritu san cito, per que dominii Iesum, Omma facta sunt subaudis, Cr nos per ipsum creati sumus & redepti: Sed non in omnibus est scientia sui audis ista,ut credant v nutu verum deum solummodo esse qui trinitatem habet in perli,nis, de unitarem in substantia. Quidam autem cum conicientia usique nμnc idoli quasi idoloth'tum,id est dolis datum se consecratum manducann m
302쪽
fientia ipsorum cum sit infirma polluitur: quoniam dii sirin ἴores in fide viderint recumbere idolo,& comedere idolothy ta aliquid numinis & religiosum putant esse in idolis . Et in hoc est illorum conscientia infirma,vel quia putantes omnia esse munda comediit idolothyta,vel quia aliquid numinis credunt esse in idolis. Esca autem nos non commendar deo. subaudis quam credimus mundam id est, non facit nos acceptabiles deo & laudabiles apud illum. neque enim novinataucauerimus iubanidis de sacrificiis idolorum, domocmm,ut alios cibos non habealiaus, quos possimus mancucare. neque si manducaueramus carnes idolis consecratas, abundabimtis, subaudis ut aliorum ciborum refectionem no quaeramus. Videte autem ne forte haec licentia vegra, qua creditis omnia munda mundis, & per inuocationem nominis
Christi omnia sanctificari, osendiculum siti in iis in fide, ut credant aliquid deitatis esse in idolo: & comedant propter hoc carnes illi consecratas. St quis enim viderit eum
qui babet scientiism, id est,qui perfectus est in fide, & credit
omnia munda, in idolio recumbentem, id est, recumbendo maducare. Sic peccatis in fratres, dii comeditis cora illis carnes idolis consecratas,recubentes in i dolio. si e sica standa betat fratrem meum, quemlibet credente,simplicem & adhuc infirmum in fide, non manducabo carnem idolis consecrata, i ternum,ne fratrem meum fandabxem. E rant quida apud Corinthios qui scitatiam habetes omnia munda esse, co- edebaut cibos idolis consecratos, & prouocabant simplices & infirmos in hde ad smilia. qui dicebant: Nisi isti qui
prudentia & scientia habent , scirent deitatem esse in his idolis, nequaqua hoc agerent. Manducabo ergo & ego, ut consecter per has carnes. Ecotra erat alij persectiores, qui licer scirent omnia esse munda a deo facta , nolebant casenes idolotbytas comedere,quia sciebant illas per inuocationein daemonioru esse immundas, & ne scandalirarent fratrem suu prevocando eu ad cena edendia, dicebant ista quae Apostolus ex persona illorum loquitur: Ante inquit)moriar fame, qua vi fratrem meu scandalizem, manducando carnes idolothytas. Et non solum abstinebo ab illi,s sed etiam ab omnibus. pro quibus ille potes scandalizari. P. test tamen ex persena Apostoli esse dictum , ut Apostolus ex se talia diceret,prouocans eos ad charitatem.
303쪽
Onsium liber3 Verba irascentis sunt,&quod videtur negare confirmat. Iuni au-N tem increpative legenda: Non sum libera Sum utique . Liber erat Apostolus secundum carnis prosapiam , utpote de genere patriarcharum descendens . Liber quoque erat ab omnidcbito ipsorum , quia nihil ab eis acceperat. Non sum postobur Dicebatur a quibusdam Iudaeis no credentibus& insuper a Corinthii; seductis a falsis Apostolis , si Pau- lus non esset Apostolus co q, Christum non viderit. quos increpat Apostolus,inquiens: Nunquid non sum Apostolus a Christo missusὶ Suin utique . quia ipsc mihi. ixit, Longe mittam te ad gentes. nonne dominum Iesum vidi 3 Vtique vidi illum dum pergerem Damascu , & postea in templo. n/nne optu meum,id est operatio & plantatio mea, vos estis in domino Estis omnino. Ethalii, , subaudis gentibus & Iuda is,min sum e postolus, sed tamen vobis Corinthiis sum Apostolus,quos spatio unius anni & sex mensibus ad fide Christi mea praedicatione adduxi. Non solum ergo Corinthiis erat Apostolus. sed pene omnibus getibus, sicut ipse dixit, Qui operatus est Petro in apostolatum circuncisionis,operatus est & mihi inter gentes. mam si picturum. i.sgnum & Lindiciu apostolatu, mei vos estu 3c vestra credulitas , qui per mea in praedicationem credidistis in domino, Meahfensio
apud eos quι me interrogant subaudis utru sim Apostolus,nec- 'ine haec est,quia vos ejiis spuu apostolatus mei in domino, & per hoc defenser esse Apostolus. vos enim estis de sensio mea,quibus euangelium praedicaui. Nunquid non habemus, ego dc Barnabas potestatem manducandi Gr bibendi Z subaudis ex officio praedicationis: & a vobis accipiendi quae necessaria sunt, secundum quod nobis dominus potestatem dedit,sicut& aliis apostolis3 nunquid non babemus, ego dc Barnabas, potestatem fororem mulierculam, id est, u in libet fideic ni cir nducendi, id est, de loco ad locum ducendi, ut ministret nobis: sicut Cr caeteri apostoli, fratres domini fa- iciunt lacobus videlicet.& Ioannes Zebedaei,& materterae domini,necnon etia Iacobus Alphaeus,& Iudas, Zc Ioseph
304쪽
qui & Petrus. Cephas Hebraeum est & Syrum,Petrus gradicum & latinum. Simon graecum est. Quidam non intelligetes proprietatem grς cae linguar,fefellit eos ambiguitas verbi graeci in hoc quod dicit sororem muliere, quasi uxores
habuerint apostoli quas secum ducerent, nain gyne viru-que significat,& uxorem & muliere. Vnde gynec qum appellatur locus ubi plurimae resident mulieres. Fideles enim mulieres habentes terrenam substantiam,ibant cum Petro aliisque apostolis Iudaeorum, ministrantes eis de substantia sua,quae necessaria erat: sicut Maria Magdalena,& Martha,aliaeque mulieres , quae secutae erant dominii de Galilaea, sequebantur illum ministrantes et,quod beatus Paulus Apostolus non faciebat,qui gentibus praedicauit, Iicet potestatem oberet. tamen non ducebat mulieres secum , ne scandalum oriretur apud gentes, quarum magistri & praepositi hane consuetudine non habebant. Qus miles militae pro vita regis,& pro defensione patriae, fus Aipendiis sequis' id est propriis substantiis subaudis nullus.Tamen ego milito meis stipendiis,labore manuu mearu vict uni & ve tum acquirens. Quisplantat vineam, frusta e bd est,ra cemos non iam pinea apostoli,erant Corinthii, quos platalauera i ipse in fide Christi, sed fructum eius non suscepit, sumptum videlicet unde viveret. nunquid sicundum homi nem haec dicοὶ id est,nunquid secundum humanum intellectum & ex proprio sensu ista loquor n lex hac non dicit' Scriptum est enim in lege Mosi, non alligabis os bovi trituranti, id est, os praedicatoris alienum a mercede non facies . Recte ergo praedicatores bobus comparantur, quia sicut illi vomere exarant terra ita praedicatores vomere siue ligone verbi dei excolunt corda auditorum, ut ferant
fructus salutis aeternae. nun3uid de bum cura est δεορ Est utiq; deo cura de bobus, qui omnium quae fecit, curam habet, sicut ei dicitur, Nihil odisti eorum quae fecisti. Et non solum de lumbus, verum etiam de passeribus cura est illi, sicut in euagelio ostenditur,ubi dicitur pascere illos. Sed no curabat ita de bobust ut inter praecepta quae homini dedit ad salutem sui,praeciperet cura bouis habere. Nec enim necerse est per scriptam legem monere hominem quomodo boui suo consulat. quoniam dciat in ste subaudis fructus per-ς triendii tui arat iurare. Si nos vobis Piritalia, subaudi
305쪽
CAPUT IX. it bona, siminavimus, praedicando gratiam videlicet sidet& doctrinae . magnum est , si nos vestra carnalia metamus λ id est, ut a vobis accipiamus temporalia , quibus contuliamus aeterna' Non est hoc magnum , increpative legendum est & interrogative. Si ali , id est pseudoapostoli, potestatu vestrae, hoc est, facultatis yestrae bonorumque temporalium , participes sunt, quare non potius nos subaudis. debemus participare bonis vestris, qui sacra monita euangelii vobis praedicamus 3 Verum omnia in-ccmmoda substinemus ego & Barnabas , sitim videlicet, famem , nuditatem , omnesnque indigentiam : ne quod
essendiculum demus euangelio Chrilli, id est ne dicatur de no- Dis , quod causa quaestus & lucri temporalis potius praedicemus euangelium , quam causa salutis animarum & remunerationis aeteriatilia beati irq; euangelium venale. I
scitis quoniam qui in sacrario,id est in templo idolorum,opersetur, excoriando victimas, S coquendo , quae de sacrario sunt eduηιε id est de his vivunt, quae ibi offeruntur,& quae pertinent ad sacrarium, qui altario subaudis dei, dest uni in lege, id est veteri testamento, cum altaria participant Si quando holocaustum offerebatur in altari domus domini , totum animal sibi vendicabat altare: si quando
Veia victimae aliaque sacrificia offerebantur, partim cremabatur in altari partim sumebant servitores in suos usus. Ita cr dominus ordinauit id est, disposuit & potestatem dedit. Ego aut ιm, licet potestatem haberem de euangelio vivere. nullo horum qu. ae superius dixi, usus sum, quia nullos sumptus a vobis accepi, ut euangelium non facerem venale, & vos libere possem redarguere. Non aurem fossi bacvtua fiant in me. Poterant illi dicere: Vere ideo Apostolus talia scripsit nobis , ut quod antea non accepit a nobis, modo accipiat, ut demus ei quae neces
saria sunt. Ad haec ille. Non ideo inquit ista dico ut quod
hactenus non seci,nunc facere incipiam, sed ut vos ad charitatem prouocem. Bonum e lemm mihι magis mora fame, siti, nuditate , quam ut gloriam meam, quam spero me recepturum pro mercede praedicationis , quis euis et siue destruat, dando mihi munera. Tunc enim gloria illius euacuaretur, si mercedem accipiens in praesenti,non speraret mercedem aliam accipere in futurum,nec redargueret
306쪽
delinquentes. - si vellet crassi Siadis solummodo
propter boc,Vt propter assiduitatem praedicationis mercedem in praesenti accipiam,& laudem ab hominibus, none i mihi gloria, subaudis aeterna in futuro. Nec tas enim subaudis manducandi, bibendi, vestiendi, mihi inccimbit. Ideo aue praedico,ouoniam unde vivam, aliunde non habeo.Haec in quibusdam sebant, sicut in pseudoapostolis, sed in Paulo non erat,qui neque mercedem neque laude in ab hominibus quaerebat in praesenti, timens audire in die iudici j. R ecepisti mercedem tuam si laborasti: Vae enim mihi est id est indigentia me opprimet penuriam famis sustinebo, si non euaricli*avero, non ex sua persona talia di cit, sed potius ex illorum ' qui idcirco praedicabant, quia pon habebant unde viverent,nisi ex praedicatione, ide5que fauebant suis auditori biis. Si enim volans siue sponte, hoc ago id est si non praediςavero propter spmptus carnales, & administrauero euangelium sine mercede temporali, mcrciacm habeo paratam a Christo, remuneratione ividelicet aeternam, auditurus ab ipso, Intra in gaudium domini tui. Quae est ergo merces meaὶ interrogat Apostolus seipsum quae sit merces praedicationis eius in praesenti, Sedicit :lam inquiens volo sponte praedicare euangelium, quae est merces mea in praesenti3 Et respondet ipse sibi, aut alicui interroganti,quae est merces tua λ Haec est merces mea in praesenti & intentio, ut euangelium praedicans fidelibus.omnibusq; audire volentibus ,sinesumptu ponam euangelium. Subaudis in cordibus eorum : ut non alutari silae non utar , potestate mea in euangelio , quam cum aliis Aposte lis b beo, id est ne accipiam aliquid ab audatoribus, quoniam magna merces mihi reseruatur a Christo. - cum liber cssem, non solum secundum naturam, utpote de genere patriarcharum descendens , verum etiam, omnibus iacgotiis hominum , nihil ab eis accipiendo, O mmum. subaudis hominum , me seruum feci, supportando Qmnes , veluti bonus procuraror supportat ii firmos, maxime vos o Cori vibii per incam patientiam. Feci autem hoc non calliditatis astutia, sed compatientis affectu , veplures lucrifac rem Christo. Et faesus sum Iudaeis tanquam Iudicio , subaudis legis obseruator , adhuc tondendo ca-
yux ip C sit biis, quae est portus Corinthi; , offerendo
307쪽
munera in templo Hierosolymis.secundum quod in Actibus Apostolorum habetur, quando purificatus ascendit in templum. & circuncidendo Timothaeum propter Iudaeos : ur Iudaeos lucrarer Christo, a cultura videlicet legis, ad gratiam perducendo euaudet ij. Huq usub lege sunt, id est, a Samaritanis, quinque libros legis habentibus,
veniens ad illos factus sum cis, quasi ob lege coem, id est, quasi carnaliter legi seruirem , cum ipse non em sub levMoysi animo, sed sub gratia euangelij, ut eos Christo
lucrarer. Feci autem hoc, non simulandi versutia , sed compatiendi misericordia. Hs qui sine tege erant,id est cntibus . factus sum, Tanquam sine lege essem, con tentiendo gentilium philosophis apud Athenas,unum deum esse cui cuncta secerat:&animas immortales esse, & homines ab uno deo principis sumpsisse,visus est eis quasi unus ex ipsis,
licct idola non adoraret: paulatimque trahebat cos ad illa quae inmus credebant,suadens ut in cu crederent, per que
omnia facta sunt id est in filiu dei. Factus sum infimis Iud is& geutibus in sensu dc intellectu, qui mapna non poterat capere, infimus,comparando dc coaequando me illoru infirinitati de pusillanimitati:xt i mos sensu de intellectu,lucri faceremitalia pr. aedicando, quae eorum capacitati congruebant,& quae ipsi pere poteran t. Omnibus subaudis gentibus Iudaeisq; ,ο-ia superi' dicta, factu sum,infirmus videlicet infirmis Iudaeus Iudaeis,Samaritanus Samaritanis,qui repromissione de Christo expectabant,getilibus gentilis, ut omnes silvos facerem, praedicando illis verbum dei. Omnia autem facio propter euangelium,id est propter Christum , cui euangelium testimonium perhibet, ut particeps eius, id est particeps euangelij, efficiar. Sic videntur haec verba senare,& sic loquitur Apostolus, quasi euangelium rationis capax sit,ac si diceret: vi particeps euangelij emesa id est
ut praemia quae in euangelio promittuntur in regno cta rum consequi merear. Nescitu tuod hi qui in stadio currunt, omnes quirim climunt, si ta unm accipit bruuium'Volciis Se desiderans egregius praedicator Corinthios omnes'; fideles prouocare adcursum bonae operationis quatenus fortitera i sudatio. pertingore ad bravium aeternae vocationis mereantur: dat inde comparationem , cuius exemplo accendantur ad victoriam aeternam captanda,inquiens: Nesci-
308쪽
ils quod hi qui in stadio currunt &c. Fuit quodam tempore gygas quidam nomine Hercules apud Graecos fortissimus,omni ue virtute corporis robustus, agilitate quocuescu velocitate pedum in cursu velocissimus atoue peritista simus, qui uno anhelitu cucurrit, atque ut ita dicamus peruolauit centum viginticuinque passus, sicque subditvno in loco, quod spatium sui cursus stadium appellauit, a stando : re est octava pars miliari j. Inde postmodum in oleuit mos apud Graecos & consuetudo diuturna, ut ex singulis urbibus, castellis,oppidis,necnon & villulis iuuenes se praepararent,quatenus adueniente festiuitate deorum , possent currere ad illud stadium, quod mensurabatur centum vigintiquinq; passibus. Post cuius metam ponebatur aurum vel argentum,aut equus,siue pallium , aut aliquod praemium,quod brauiuin graeco vocabulo dicebatur, latine vero palma victoriae appellari potest , vel cor na: cunctisque a stantibus viris S mulieribus,ad spectaculum illud currebant omnes: sed unus qua prior currebat. accipiebat bravium, caeteris in vanii curretibus: quia nihil utilitatis pr stabat eis suus cursus, nisi φ risum & cachinnum populis excitabant,sibi autem verecundiam magna. Altiori vero intelligentia, per stadium, per quod illi currebant,debem is intelligere fidem nostra,intra cuius me- tam currere iubemur,ab exordio s dei nostrae usque ad ter minum huius vitae, quousque perueniamus ab bravium re- Mart. io. promissi im,de quo dominus dicit: Qui perseuerauerit usq; in sidem ,hic saluus erit. Hoc tame distat inter illorum cia sum & nostrum, quod ibi omnes cui ad hoc erant parati, currebant: sed unus qui prae caeteris currebat,prior perueniendo ad bravium,accipiebat solus remunerationem suae victoriae. In nostro autem cursu omnes qui bene cucurrerint, praemium sui laboris percipient, nec dolebunt se incassum cucurrisse,cum orniae, qui peruenerint,remunerationem accci crint. ille vero unus significatiata ineruHectorum , qui comparatione reproborum paruissimus erit, licet in se sit perfectus. Vnde dominus dicit: Multi sunt vomm et O. cati, pauci vero esecti, quasi diceret: Multi incipi sit currere, sed ante dc sci ut & lasescunt, quam perueniat ad bravi ut paucique sunt qui perueniunt ad palmam victoriae. Signiscat enim unus ille,unitatem sanctae ecclesiae,quae est cor- . ru
309쪽
pus Christi. Quicunq; etenim unitati ecclesiae fide boni':
operibus atque perseuerantia iunguntur, illi perueniet ad palmam. De qua unitate dicit dominus, Nemo ascendit in
caelum,nisi qui descendit de caelo, filius hominis qui est in
caelo,cum corpore videlicet suo quod est ecclesia. Sic cum rite o fideles,in fide , recte credendo, Abene vivendo, ut cumprehendatis palmam perennis remunerationis. Solicite ac viriliter vult Apostolus ut curramus, quia magna est promissio ad quam tendimus: omnis enim qui in agone, id est,in certamine & pugna, contendit siue desudat, ab omnibus se ab hηet, quae contraria sunt cuAui illius. Illi iuuenes qui se ad cursum praeparabant, ab omnibus escis & potibus,omnibusque rebus abstinebant, quae impedire poterant cursum illorum.Nec solum a nimia comestione. Mm perflua potatione corpus refrenabant, sed etiam laminas plumbeas noctibus ponebant circa lumbos, ne fluxum
libi linis per somnum paterentur,quoniam libido nimium debilitat corpus. Et si illi omnes ita se prς parabant,cta sci rent unum coronandum, & illi solummodo repromissumbrauium qui prior veniret,licet omnes post illum ad eundem locum peruenissent, quanto magis nobis est abstinendum ab omnibus quae cursum nostrum impedire possunt. cum omnibus nobis promissa sit fatus aeterna 3Si quaerimus ergo a quibus rebus debeamus abstinere, de quae cursum nostrum incipiendo superent& retrahant a promisso brauio, interrosemus A post. & ipse nobis demonstrabit illo in loco ubi dicit: Manifesta autem sunt opera carnis,adulterium videlicet,fornicatio,imnauditia,luxuria .lsta & hi, similia contraria sunt nostro cursui. Et tu, quidem, qui cu
runt intra stadium ideo currunt,ut corruptibilem corona ac plantisos autem ideo currimus intra metas fidei nostrae. Vecoronam incorruptam accipiamus. Quod superius appellauit bravita graeco vocabulo, nuc vocat latine corona illorucorona & remuneratio corruptibilis erat, id est teporalis, quia cuin tepore transibat. Verbi gratia. Accipiebataurum aut argentii,quod corruptibile erat, quia de terra sumebatur,& in terra reuertebatur.Accipiebat vestes , quae vetustate & tineis consumebantur. Accipiebant equii, qui corrumpebatur per morte,&consumptus a vermibus in puluerem transibat. Dabatur eis corona terrenis & marcesci-
310쪽
bilibus foribus conserta ,sed quasi ventus transibat No- .sra autem corona & rei me ratio in corroptibilis est, uae nulla immutatione corrumpetur. Nec erit adornata marcescibilibus floribus nostra corona, sed in modum regalis. di adcmatis aeternis gemmis conserta in eternum spiritualiter nobis seruabitur. Nostra ergo ccrona re remunerati ipse deus omnipotens erit,& contemplatio totius trinita tis vidites deum sicuti est: in quo hasebimus vitam sine ii ne mansuram.omnemqne beatitudinem atque satietatem quoniam vi lantes fulgidum,erimus fulgidi: videntes beatum erimus beati: vidcvites immortalem erimus immortales, Ret lices'; per omnia secula. Quapropter dcbemus currere credendo,sperando, desiderando, Corpus castigando. eleemosynis insudando , ambulando de Virtuic in virtute, donec videatur a nobis deus deoru in Sion. Nec debemuς
desperare de praemio promisso,sicut Apostolus non desperabat cum diceret: Ego igitur c curro, infra terminos fidei bene vivendo, non quasi in inceri . quia non dubito de remuneratione,cer tum habes quid sit mihi promissum. Illi qui currebam in stadio, in incertum currebant, quia non erant securi de praemio. Sed ut nos certi simus de remuneratione, exempli causa ponit se Apost .in mediu.quatenus illum imitemur. sic pugno,non Posiaerem verberans. eleuando & deponendo gladium, velut stultus miles qui non positus contra hostem,verberat aerem , agitandobrachium S gladium, volens apparere praeliator. Paulus ergo pugnabat contra aereas potestates. de quibus loquitur in
epistola ad Ephesios pugnabat contra philosophos de magos & bestiales homines..ie quibus in epistola prima dicit ad Corinthios: Si ad bestias pugnaui Ephesi. Pugnabat
autem non materiali gladio: sed praedicando, miracula faciendo, orando, ieiunando,bonis operibus insistendo. Ille prςdicator verberat acrem,qui sine affectu praedicationi u pr dicat,videlicet verba intummodo proferens . non operibus exornans. iiii aliud praedicat,atque aliud agit:& hoc quod pr dicat miraculis & exemplis non roborat. Apostolus autem aerem non verberabat,quia in vanum verba noproscrebat, coinplens & roborans opus quod praedicabat ore. Ita castigo corpus in eam, subaudis in labore 3c aerumna,