장음표시 사용
311쪽
bus: cr in seruitutem redigo, id est seruum illuu sacio mihi
ut quod praedico verbis non destitam operibus: sed potiusseruiam verbis a xemplis his quibus praedico. Castigare corpus est multis tribulationibus, quae superius enumerauimuς affligere:& illa ei dare,quae ad vitam aeternam pro- sciunt non ad luxum. Servituti vero subducitur, dum non suam delectationem perscit,sed voluntatem spiritus id est rationabilitatis animae. Sic debet unusquisque fidelium agere,castigando videlicet corpus suum, & seruituti subiicien do .implens quod Apostolus alias ait, Spiritu ambula- Gal. s. te, & desideria caruis siue corporis ne perficiatis. Ex cuius rei causa Apostolus corpus suum domabat,refrenans illud a prauis delectationibus. quod protinus mani testat, sub dens: ne forte inquit cum aliis praedicauerim pse reprobi csffciar. Probus dicitur laude dignus & approbatus,via deco-tra improbus laude indignus dicitur,& non probatus.Sic dicet dominus reprobis: Nescio vos id est non approbo ad mea in partem pertinere,vel non approbo vos dignos lau- ' 'deesse.Timens igitur Apostolus reprobari & indignus laude apparere, licebat: Ideo castigo corpus meum , & subiicio seruituti: ne sorte alij percipiant palmam Victoriae praedicatione mea edom, dc egoipse alienus existam a laude S primio retarim erationis,audiens a domino : Recepisti mercedem tuam:ne forte etiam aliis curatis,ip se remanea
duco, omnespus nube fue Mnt, quae prς- cedebat eo; deiu per per diem: er om-runt, cmnes in Mo se, id est.per Moysen ductorem baptizati syntin nub 'Di mari, id est,imorte sunt liberati. Quantum ad veritatem historiae per- Nur ristinet. Iudaei egredientes de Aegypto, sub nube fuerul,quia snubes per diem gradiebatur sue serebatur super eos. Altiori autem sensu secundu Ambrosum, sub nube fueriit, quia
omnia quiae gesta sunt illis,in obscuritate & in figura facta
312쪽
lantan hoc vero quia nube tecti sunt,aduersariis suis Ae siptiis,quando nubes se interposuit inter ii Ios & Aegyptios,& aquae fuerunt a dextris & a sinistris , & postmodum protecti sunt per diem ab ipsa nube a calore solis. dum a morte praesenti liberati sunt. Baptizati dicuntur fuisse per Moysen in nube quae erat post ipsos & in mari, per cuius medium transierunt. Sive etiam in hoc dicuntur baptizati per Moysen in nube de in mari quia omnia quae fatia sunt in illis in figura, nobis eueniunt in veritate. Nam scut illi per Moysen ducem ex Aegypto liberati sunt,& mortem euaserunt per nubem & mare, ita & nos per Christum,& per gratiam sancti spiritus in baptismate a morte originalis pecca ti & actualis liberabimur. Moyses enim Christum significat nubes spiritumsanctum mare in brum,per quod illi transeumdo a morte sitiat liberati, baptilina significat,quod rubore sanguinis Christi consecra
tur,per quod nos a morte aeterna liberamur. omnes eodem escam θιritalem manducauerunt,m omnes eundem potum
spiritalem biberunt. Manna quod de caelo,id est, te isto aere eis datum est,& aquam quae de petra fluxit, dicit spiritalia esse , vel quia spiritaliter intelli enda sunt: significabant
enim corpus 3c sanguinem domini, quod modo com secratur & percipitur in ecclelia: vel quia non mundana lege,&consiletudine parata sunt,sed virtute dei sine commixti nς elementorum aquae videIicet & farinae. Ad tempus videlicet creata est illa esca atque eis data, de aqua similiter non consuetudine mundana,sed virtute spiritali omnipotentis det,eis profluxit ex petra. Idcirco de ille panis angelorum dictus est,quia virtute omnipotentis dei, qua angeli vivunt &subsistunt sine labore aliquo,ea virtute creatus est
ille cibus,& appositus est eis sine aliquo labore illors. Hos etiam significans,quia de caelis venturus erat Christus spiritualis panis , qui spiritualiter pasceret. Vnde & Manna prima seria siue prima sabbat quae nunc ob reuerentiam dominicae tesurrectionis dies dominica vocati t) primum venit de caelo ad saturitatem populi. Bibebant autem de stini uti subaudis petra, cossequente eos eadem petra. iudaei& quidam simplicium doctorum ex hoc loco fabulose dis putant, volentes affirmare quod postquam Moyses percussit virga bis silicem, populusque bibit ac iumenta, semper
313쪽
per secuta sit eos illa petra, &ubicunque figebant tentoria,
voluebatur in medium castrorum,nullo hominum impellente,emittens largissimos rivulos ad satietatem populi Sciumentorum. Dicunt autem tandiu hoc factum esse per quadraginta annos, usque dum venirent in terra Madian, ubi sederunt puteos ,& inuenerunt aqaam dulcem fatis
abundeque.Quidam etiam somniando fingunt quod latae parui talis fuerit ille lapis,ut Maria soror Moysi, ferret iligna pectore suo per illam vastam solitudinem. Sed illi qui talia confingunt,dicant ubi ,& quando, vel quomodo se- eundum literam impletum sit,quod secundum septuaginta
interpretes in cantico Moysi habetur. Quia suxerunt mel de petra,oleumque de firma petra,& tunc praebendus aia sensus quod secuta sit eos petra. At cum nusquam in veteri testamento hoc factum reperiri poterit, submittant vocem& inelinent aurem, ut spiritaliter ista penetrare valeant,
quo ni a literam in his sequi non possunt. Nam sicut doctores tradunt Oreb petra quam Moyses perculsi, mons est lapideus cuius latus percussit Moyses. Quapropter melius est ut spiritali ter ista intelligamus,sicut α superiora.Vndo& Apostolus spiritalem appellat ean dem petram quia spiritaliter est intelligenda.Significat enim Christu,sicut seruetia manifestant: petra autem inquit, erat Christus. Nonixit petra significabat Christum sed tanquam in veritate esset petra Christus cum utique per substantiam non esset, sed per significationem. Similiter loquens de duobus filiis Abrahet, non dixit, hae significant duo testamenta ,sed hςc sunt duo testamenta. Christus ergo per significatione propter firmitatem est petra non per substantiam .& aqua illa quae fluebat ex petra, significabat doctrina in Christi,& gratiam spiritussancti de qua ipse in Evangelio, Qui sitit. veniat ad me , & bibat &c. Spiritalis quoque & consequens petra dicitur, quia Christum subsequentem spiritaliter si-
nificabat. De qua petra spiritali consequente bibebant il,quia ubicunque deficiebat eis humanum auxilium, ade,
rat Christus,praestans suffragium, cuius potentia qui est verbum dei patris)liberati sunt de terra Aegypti,&in terram repromissionis introducti. ideoque dicitur,consequente eos,quia subueniebat eis. Nec enim petra aqua dedit illam una vicened Christus 'per patentiam suam. Notaa
314쪽
dum abi postolo omnia ista idcirco esse dicta nequis si bi in baptismate confidat,aut in esca & potu spiritali: vedeum nutet sibi parcere si peccauerit criminaliterinisi poenitentia digna hoc promeruerit. Quapropter omnibus est vigilandum & laborandum. quoniam tempus vitae nostrae breuissimum est. Sed non in pluribus eorum beneplacitum egrio. quoniam multi propter infidelitatem mortui sunt in eremomon intelligentes beneficium dei quadraginta via delicet milia. Haec autem omnia quae dicimus de nube,
mari, Moysi, esca, potu,& petra, infigurisfacta sunt nostra, id
est nostrae veritatis, quibus in veritate contigerunt,& manent modo quia in exemplum illorum educti sumus de Aegypto, de errore videlicet huius mundi. ut non βιηma concupiscentes malorum. subaudis ciborum & vitiorum. δε- ter illi, id est Israelitae concupierunt carnes & pepones.& ea quae in Aegypto habuerunt in usum comedendi. Ista in superioribus Apostoli verbis nendent ubi dicit omnia quae ludaeis contigerunt,in nostra figura praecessisse, sicut di sequentia manifestant.& in nostraum salutem scripta
esse, ut non simus concupiscentes malorum ciborum ritio- . rumque. Quaestio est, cum Iudas multitudinem animaliutri& pecorum Iecum haberent quare desiderarent carpes, &quare non comederent carnes animalium pQuae hoc modo
soluitur, quia non desiderabant illi carnes pecorum, sed carnes a uiuan concupiebant,quibus soliti fuerant vesci in Resypto. Nilus enim fluius in littoribus suis & palustrib Iocas multa genera auium habet:& Alia qualia non habetur in circuitu aliorum fluminum .Fugiamus ergo concha
piscentiam malam,& pugnemus contra eam in quantum, valemus:quia ut beatus Augustinus dicit)S in nobis quoque experimento probare possumus,quia per cone piscen. tiam malam omnia mala fiunt atque patratitur. Concupiscentiam autem malam ideo dixi,quia est & concupiscetici bona de qua dicit Salomon Fili concupisce sapientiam. Et Psalmista,Concupiuit anima mea desiderare iustificatio nes tuas. Concupiscentia autem mala est, quae suggerit ii obis vi concupiscamus cibos illicitos,& vltra modum,ut faciamus honiicidium , furtum ut perpetremus adulterium,& caetera huiusmodi. Ideoque Apostolus volens nos solicitos reddere,donat nobis exemplum illorum Iudaeorum.
315쪽
qui per concupiscentiam offenderunt Deum in eremo,&perierunt,neque idololatrae efficiamini, sicut quidam illaru jubaudis qui vitulum adorabant ad montem S inai: quemadmodum Icriptum est in Exodo. Idos graece , dicitur species siue forma. inde diminutive dicitur idolu, formula ex aliquo metallo, siue ex lapidibus vel lignis. Latria quoque
Graeco vocabulo dicitur seruitus,quq omnipotenti deo soli competit. Ex quibus nominibus componitur, & dicitur idololatra, ille qui honorem S seruitutem quam Omnipotenti Deo soli debet exhibere , idolis impendit. Vnde &idololatria ipsa res est. Sedit populus manducare σ bibere, σ furrexerunt ludere. Veterem historiam hic tangit Apollo. Egressi filij lsrael de Aegypto duni peruenissent ad God.
Sinai montem, Moyse ascendente monte ad deum,& morante aliquot diebus, conueneruntad Aaron, petentes ut
faceret eis deos,qui illos praecederent, dicentes: Fae deos qui praecedant nos. Moysi enim qui eduxit nos de Ae gypto, nescimus quid acciderit. Tunc . sicut historia narrat accipien Aaron ab eis armultas in aures, fecit inde vitulum conflatilem,quem colebant Aegyptu,statimque aedificantes aras ante illum, immolaverunt ei hostias, dicentes:Ii sunt dii tui Israe',&c. Complet6que sacrificio,sederunt ad manducandum & bibendum, ac postmodum surrexerui ludere ad diuersa loca re ad choros, R id super c α- perunt fornicari. Qua propter multitudo illorum interfecta est a fratribus suis iubente Moyse, 6c domi Ro volente. Quod factu ideo replicat Apostolus, ut non creseret Corinthii se immunes esse ab hoc crimine, qRi tu idolio epulabantur. Idololatra quoq; est omnis auarus, qui nummum quasi deum colit,timens illum amittere. NH fornicemur, sicut quidam ex ipsisfornicati sunt,si a.' js cu Madi nitis, σceciderunt una die viginti tria milia. Hoc in terra Madian factum est,& hoc retributum est illis vanil se cum Madia nitis comaculauerunt, adorantes primum idola anxe ostia domorum illarii. Nam Balaam ariolus filius Beor, cςrneus
animos liadaeorum pronos ad libidine & procliues ad ido
Ia colenda. seductus & captus amore pecuniarii, dedit Ba laac regi Moabitarum atque Madianit rum consilium, ut constitueret puellas iuueculas & meretrices in domorum ostiis,comptas ornameto meretricio, &ante ostia domo-
316쪽
rum idola &aras, ut venientes Israelitae, caperεtur amore illaruni di coirent cum illis: ita tamen, ut primu adoraret
idolat quo facto cognouit ipse iram dei cotra illos excita-dam. Vnde factum est ut viginti tria milia ab igne caelestico sumeretur: & pene omnes periissent,nisi Phinees zelatus zelo dei, coladiiset cuspide virum Hebraeum cum Madianitide scorto in locis genitalibus, cuius rei causa quieuit ira dei a populo. Notandum quoque. quia non soluilli dicuntur esse fornicatores , qui quocunq; modo libidinem suam explent, sed etia illi qui per alia vitia a deo recedunt, P d. r. de quibus dicit Psalmista , Perdes omnes qui fornicant abs te id est qui recedunt a te. N que tentem vi Christum si ut quidam illorum tentaverant, siubaudis Moysen qui Christi figuram gerebat,uel etiam ipsum Christum tentaverunt,qui Hed ioue ςr x in Moyse, sicut ipse Moyses dicit Nox quid sumit ' contra nos est murmur vestrum, sed cotra dominu . Christus enim qui est verbum patris ipse erat in Moyse & ipse loquebatur per os eius. Et quando tentabant Moysen, de
quando murmurabant cotra illuni, contra deu murmurabant. Sed quid coligit illis 3 ὰ serpentibim perae ut ignitis:
qui utrunq; faciebant & mordebant,mordendo quoq; v nenu infundebat. Reducit ergo ad memoria talia Apost Ius,& comonet, ne nos in eade causa inueti tradamur diabolo,cuius figura serpentes habebat. Neque murmuraueritis, subaudis contra deum,neq; cotra praelatos Sc rectores. sicut quidamillorum murmurauerunt, Dathan videlicet,& Abiron. sociiq; eorum, cotra Moysen & Aaron. Et perierunt exterminatore deo vel igne. Dathan enim Jc Abiron cum
omni domo sua exterminati sunt de superficie terrae a deo, quia praecipiente deo,vitios deglutivit eos terra: fueruntq; ante sepulti quam mortui: quoniam sicut scriptura narrat, vivi descenderunt in infernum: socij vero illorum, qui in ipsa conspiratione similes extiteriit, ab igne c. aelesti exteris minati sunt, murmurare autem est plarunq; salso ad inuicem de praepositis atque rectoribus quetri & causari. PIerunque etia solet murmur fieri iusta ex causa,quando prae lati non simpliciter rectόq; erga subditos incedunt. Tamequocunq; modo nascatur.& fiat, malum est. & vae illi quo excitante prouenit,virum sit praelatus an subiectus. Dicit enim Beatus Augustinus. quia in nulla alia causa ita ossenderunt
317쪽
iserunt Iudaei deum in ererno sicut in murmuratIone quoniam semper murmuratores extiterunt. Quapropter cauedum est omni modo ab liuiuscet nodi vitio . ne similia n bis eueniant. Hac autem omvia , superius dicta de serpentibus & de igne, ut eos deuorauit, in Dura conti Ait illic Videamus quomodo serpentes igniti quibu illi traditi sunt. in figura suerunt: & serpens aeneus qui suspensus est a Moyse: quem qui aspiciebant, sanabantur. Serpentes illi
qui mordendo venenum insundebant, daemone; signifi- rcabant, qui suggereiado nobis venenum mortiferae delectationis infundunt Quibus etiam tradimur. si serpentam aeneum in ligno pendentem non aspiciamus, id est Christum. Serpens aeneus qui sint litudinem serpentis habebat, sed tamen venen im no habebat, que qui aspiciebat,mortem teporalem a morsibus serpentium euadebant, Christusignificabat sicut ipse dixit: sicut Lloyses exaltavit serpetem in deserto,ita exaltari oportet fili si hominis, ut omnis qui credit in eum non pereat. Similitudinem ergo serpentis habuit ille serpe , sed veneno caruit quia Christus similitudinem quidem carni peccati habuir,sed peccati veneno caruit. Per hoc enim o aeneus sui significat aeternitatε
Christi. quia aes durabile metallu est. Suspesus est in ligno, & Christu; in crucis patibulo. Qui illum aspiciebat, sana
batur a morsibus & veneno serpentu: quoniam quicunque Christi pastione cia reuerentia ad memoriam reducunt,dcaspiciunt illum ad hoc ut mortificent corpora sua cu vitiis& concupiscentiis saluantur a suggestionibus daemonum,& veneno prauae delectationis, Ic insuper a morte aeterna. Ignis vero ille qui deuorauit murmuratores, significat igne aeternum,qui deuorabit omnes similia agentes. Scripta sunt autem adcorreptionem nostram, id est,ad emendationem& meliorationem nostram, ut nos per talia corrigamur: in
quos fines secularum deueneruηt. In nos fines seculorum deuenerunt, quia iam nos in fine seculi positi sumus, in viti ma scilicet aeta remon sunt propter illos scripta, ut ipsi legerent,qui talia agentes,talia meruerunt recipere, qui iam olim mortui erant , sed pro nostra salute & utilitate: ut si in timore & in seruitio dei manserimus ,gloriam illis promissam accipiamus,terram videlicet repromissionis , quae significat caelestem patriam .sique minus aut aliter egera
318쪽
mus,geminabuntur nobis poenae illorum:quoniam maloe notitia legis plus facit hominem reum. Itaque qui se existimat stare, in rectitudine fidei, bonisque operibus,& inscientia,qua credit omnia esse munda mi deatne cadat in superbiam aut scandalum fratris. Isto in ioco tacite ac specialiter percutit eos,qui praesuinentes de sua scientia , qualicitum esse putant omnia edere, quia omnia munda cinemundis ,rocumbebant in idoliis, & edebant carnes idolothytas: unde scandalirabantur infirmiores fratres, qui videntes illos talia agere, putabant aliquid numinis essedc deitatis in idoli . atque in cibis illis consecratis. Generaliter autem ad omnes pertinet,quod dicit, Qui stat in fide
α bonis operibus videat ne cadat. Tentatio vos non arerehendat, nisibi mana, id est, quae opere non perficitur. Tentatio humana est malum cogitare , & in corde tentationes muItas perpeti. Diabolica vero tentatio est certamine tentationis in opere superari,& malum perficere. Concupiscere mulierem , humana tentatio est , adulterium vero
siue fornicatione perpetrare,diabolicum est. Sic de caeteris vitiis intelligendum. Dialis autem dem', qui non pati tur vos tentarasupra id quod potestis,subaudis sustinere. Fidelis dicitur deus esse , quoniam quicquid promisit fidelibus
suis,opere compleuit: complet quoque quotidie, & complebit. Promisit diligentibus se regna caelestia , complebit illud ,quia dabit eis. Ide6que non permittit eos tentari supra id quod humana fragilitas potest ferre: si aciet cum
tentatione etiam prouentum, id est auxilium, ut possitissus nere,id est illud faciet prouenire, quod potest humana sese . re fragilitas ,videlicet a ictatione & tribulatione citius liberando, sicut legimus factum de beato Abraham. quando liberatus de urbe Chald orum,necnon de tribus pueris in camino,& de Daniele, quando missus est in lacum leonii,
ela de innumerabili multitudine martyrum, aut etia in te- . tatione tolerantiam pr. ebendo & victoriam,sicut praebuit beato Iob, Petroquoq; in cruce,& Andreae, Laurctio quoque super craticulam,multisq; aliis martyribus. Quis enim hominum posset credere,quod homo mortalis talia posset sustinere, qualia sustinuit Laurentius per adiutorium dei 3 Quapropter dum tales & huiusmodi nobis tentationes as dictiones'; proueniunt, debemus ista ad memoriam reducere
319쪽
HI ducere,omnόmque spem nostram in deum iactare, ut ipse nobis faciat prouen tum euenire,citius liberando,aut etiavictoriae tolerantiam praeberi do. Vt prudentibus loquor ,ν psi iudicate, id est, discernit uod dico: virum verum & bonum dicam,necne. Cadix ben8dictions cui benedicimus, nonne communicari anguinis Chrissi est Idcirco primo calicem nominauit, quia postea de pane plus erat disputaturus. Calix autem benedictionis dicitur, quia benedscitur a sacerdotibus in altarit Appellatur δc ipse calix communicatio, quasi participatio, quia omnes communicant ex illo, partemque sumunt ex sanguine domini quem continet in se. Et panu quem frangimus in altari, nonne participatis corporis domina est 3 Vtique. Primum consecratur & benedicitur a sacerdotibus & spiritusancto , δe deinde frangitur, cum iam licet panis videatur,in veritate corpus Christi est. Ex quo pane quicunque communicant, corpus Christi edunt. Ruoniam uniti panis,subaudis Christi, Cr unum corpus Christi . multi sumus, qui comedimus illum panem , caro quam verbum dei patris assumpsit in utero vinginali in unitate suae personae , di panis qui consecratur in ecclesia, unum corpus Christi sunt. Sicut enim illa caro corpus Christi est, ita iste panis trasit in corpus Chrissi nec sunt duo corpora, sed unum corpus. Divinitatistii in plenitudo qua fuit in illo, replet & istunt panem , &ipsa diuitritas verbi quae implet caelum, Sciterrain, ε omnia Oae in eis sunt, ipsa replet corpus Christi, quod a triuitis sacerdotibus per via uersum orbem sanistificatur , de facit unum corpus Chri- si esset & sicut ille panis de sanguit in corpus Christi tras eunt, ita omnes qui in ecclesia digne comedunt illud ,unucorpus Christi sunt sicut ipse cliciti, Qui manducat carnem Ioan
meam,& bibit sanguinem meum . in me manet, & ego in eo.Tamen illa caro quam assumpsit,& iste panisomnisque ecclesia, non faciunt tria corpora Christi: sed unum corpus:&sicut qui corpori &sanguini domini communicat, unum corpus cum eo efficiuntur: sic de qui communicant scienter de idolothytis, unum cum diabolo corpus exist ut . Omnique qui de unopane,id est, de uno corpore Christi, de eodem no calice siue sanguine, participamus, id est, partes accipimus,unum corpus Christi efficimur. Vidue in
quit id est,considerate, Vraelfecundum carnem, id est,quia
320쪽
EarnalIter vivit, de c*rnales hostias adhuc offert. Tune temporis quando Apostolus ista loquebatur, adhuc erat templum Hierosolymis: in quo offerebat Israel carnaliter vivens hostias deo. Carnalem autem illu appellat,quia legem carnaliter volebat obseruaret vel ad differentiam Israel spiritalis,qui iam veteres umbras non sequebatur,ex cuius numero erat idem A postolus. Vult autem ostendere Corinthiis , quia sicut illi erant socii & participes altaris, qui comedebant ea quae in altari offerebantur i 1ta & i sti Corint iiij comeden res carnes idolcthytas, secti erant daemoniorum. Vnde & sequitur: Nonne qui edunt hostias, subaudis victimarum in lege larticipes uni altarisὶ Sunt utique. Ita & vos qui editis in idolio carnes idolis consecratas, pastici pos estis idolorum. 2hid ergo Duco quod idolis immolatumsit aliquid , aut quὸd idolum sit aliquid3 Non hoc dico aliquid sip. quia idolum nihil eu, & quod ei offertur, nihil est. Qincquid in illo non est, vel illino ad binet qui habetes,nihil est, In hoc idolum nihil est , quia babet imaginem hominis, sed non est homo quia neque sensum neque motum habet: vel quia dicitur deus,& non est deus: dicitur Hercules esse,sed no est. Et scut .idolum nihil est,ita quod illi immolatur, nihil est. Nolo autem vos Iocios scri damo-Ho- .Tunc fiebanr socijdamaoniorii, quando comedebat idolothyta & quan o mi untate 3a illorum implebant. mpotestis calicem, id est anguinem domini bibere, subaudis recte sicut bibendus est,m calicem daemoniorum, qui idolis libatqr: non pote sitis mense domini,id est corporis domini,pa ticipes esse recte, cir mense daemoηiorum cibos comedere. Sicut non potestis recte duobus dominis seruire t sic non potestis utrumque. recte agere , & diabolo seruire , α Christo placere,& corpus eius digne sumere. emulamur dominum Iungit se Corinthiis , & loquitur ex per sona illorum qui dicebant: Nunquid non imitamur dominum Z In hoc ergo quod pergimus ad templa idolorum , dc comedimus ibi cxim infidelibus, quos volumus lucrari ad ChristWm,imitamur dominum qui ad domos publicanor im & peccatorum veniebat ut occasionem haberet docendi, uuquid fortiores illo fumuιλ Quasi diceret. Nuu- quid fortiores illo estis in hac parte non estis. In hoc vo