장음표시 사용
361쪽
dioribuq seis.& dicit: Iuro ego per vestram gloriam, quam non vos habituri estis Dd per eam qua in ego labore quo
ego laboraui in vobis,habiturus sum:& si quotidie moriebatur , quomodo vivebat 3 rupti die inquit morior, id est, pericula mortis sustineo Si autem dixerimus, Quoci die inquit , morior pro vestra gloria , sicut quidam codices habent. dicendum est,quia ipse propterea pericula mortis sit-stinebat .vt illi in res no aeternae beatitudmis glorificarentur: 3c es sensus ad luperiora respiciens: Etiam si vos proficere non vultis,ego tamen mercedem laboris habeo: vnde S dicit: Per illam storiam iuro,quam habeo iii Christo
Iesu. Securus & fixus in spe,talia loquebatur quasi iam ha bens quod in futuro adepturus erat. Si secundum bominem
ad bestias pugnam Ephesi, id est,si secundum quod homo pu-xnare potest, vel quantum homo ferre potest: quia mibi prodest i mortui non resurgent Bestias in hoc loco appellat homines bestiali more viventes, qui seditionem popularem aduersum eum prouocauerunt apud Ephesum propter Dianae idolum: cuius culturam praedicabat Apostolus destruendam. Omnis labor sanctorum ad hoc tendit,ut resurrectionis gloriam mereantur percipere. Manducemus
m bibamus: Cras enim moriemur. Haec vox desperantium
Iudaeorum fuit imminete captiuitate sub Sennacherib de Nabuch. donosor: & hoc est testimoniti ab Esaia prolis a Par. tum Positi enim in articulo mortis aiebant: Manducemus.& bibamus , quia cras moriemur. Quod Apostolus refere ad iIlox, qui de resurrectiones ubitabant. Et si ita est in- 'quit ut vos putatis, Videlicet si resurrectio sutura non est, manducemus modo & bibamus,quia cras moriemur t depos inodum nihil mali patiemur. Et revera s resurrectio mortuorum noti esset .manducandum dc bibendum esset. Itebedisci, id est,nolite decipi apseudoapostolis qui de . negant ' esurrectionem meque a diabolo , qui vos vult decipero. Coraumpunt mores bonos colloquia praua. His verbiso tendit Apostolus per confabulationes malorum hominum D lasciuientium euerti posse bonoru propositum. AGsiduita, enim praui colloqui j vitiat mentem. Ac per hoc cauendum S a talibus, quia vitam bonam & honestos atque verecundos mores corrumpunt dc depravant colloquia ala, quouiam deprauatio bonorum allocutio est mal
362쪽
rum. Evigilate iuste, Cr nolite peccare. Quidam codices babent: Evigilate iusti. ouas illos praeciperet euigilare qui iusti sunt scis falso scriptum est: quia qui iusti sunt, non indi
sent admoneri, ut euigilent a somno infidelitatis Se a torpore erroris. Adverbialiter enim dixit: Evigilate iuste,qui estis in Amno erroris & infidelitatis, non credentes resurrectione nat:& nolite peccare , ut iniuste in bonis operibus conuersantes, possitis ad gloriam resurgere. Ignorantiam enim dei qui iambubent dest, quidam vestrum ignorantiam habent verborum dei, quibus dicitur in euangelio: Veniet hora,quado omnes qui in monum clis sunt,audient vocem filij dei,& procedent,6c caetera. e Greuerentiam, id est,ad utilitatem vestram vobis loquor, ut deum timeatis. de timendo ametis. Cassiodorus dicit quod reuerfitia est timor mixtus amori. Sed dicet aliquis vestrum subaudis dubitans de resurrectione, Quomodo re geηt mortuι uati autem corpore venient subaudis ad iudicium. Ibipieηρ tu. quod femιnas in terra, non vivificatur .msiprius moriatur. Physica ratione utitur ex eplo de grano alicuius χiminis, quod moritur in terra quando seminatur , quia lacteum effici tur , qood postea potentia omnipotentis Dei vivificatur,& producit multa grana ex se. Quibus verbis ostendere vult mortua corpora rursus reparati ad vitam. Elgr.
num quod seminas,non corpus qmd futurom est heminas, hed nudum granum. ibi manifestatur quod Deus qω iapo
tentia purum granum & nudum ab aristis de culmo resuscitat in radices,in culmum, stipulas, spicas, grana, & aristas: ipse quoque non nuda . sed immortalitate dc incorruptione vestita , tua virtute sanctorum resuscitabit corpora,propriis spiritibus animata . Et sicut non aliud, sed granum quod seminatur, de terra pullulabit sic non in alieno, sed in proprio resurget unusquisque hominum corpore, sicut iob ait: In carne mea videbo deum, quem visu- Iob.is. rus sum egoipse, & non alius. Non omnis caro eadem caro, sed alia hominum alia pecorum, id est, omnis caro non est una dc similis caro. Omnis quidem caro quatuor elementorum admixtione formatur: sed una ex origine diuersa capiunt:
loca. t volucres aerem,homines terram, pisces aquas que -
tes. Ergo sicu unumquodque animal proprium habet coepus,nec habere potest alterius: ita misquisque homo seri
363쪽
non alterius resumet corpus in die iudici . Et quemadmodum ex una impensa diuersa est caro animatium, ita unius carnis homines diuersi erunt dignitate in resurrectione, ut talis unusquisque appareat,qualis fuerit meriti. Et corpora esstahunt, corpora terrestria.Corpora coelestia sunt volatili uin terrestria hominum , & animalium terram colentium. Vel corpora coelestia, sol,luna stellae, quae corporea sunt, utpote ignea. Nam & videtur alia coelestium gloria, id est, dignitas vel claritas,adia terrestrium,in suo statu. Stelia enim ὰ stella differt claritate, magnitudine & velocitate. Ostia claritia solis,altu lunae,&e. Sicut sol & luna ac stellar,cusint unius generis , merito tamen dissimiles erunt in gloria, sicut ipse manifestat,subdens:scerit m reseu recto mortuorum, quoniam cum multae sint masiones in domo patris, ct pro diuersitate meritorum erit retributio coelestiu premiorum: non quod alibi iste sit remunerandust sed sicut sol& luna ac stellae omnes differentes a se claritate , in uno sunt coelo, ita differentes electi meritis, omnes uno coronabuntur in regno. Seminatur,id est,sepelitur corpus in corruptione,quia corrumpitur a vermibus,& scaret atque putrescit: surget in incorruptione: quia postmodii nullo labore vel
corruptione corrumpetur. Seminatur in ignobilitate, adest,
sepelitur in ignominia, surget in gloria.ian incorruptione &in impassibilitate . Ignobilis dicitur,quasi sine nomine.
Mortuum enim est sine nomine , quia iam non est homo,
sed cadauer quod a cadendo dicitur. Vel ignobilis, id est,
sine dignitatis nomine. Quid enim ignobilius carne mortua Zvel quid iterum gloriosius in creaturis , surgente ea &incorruptelam percipiente3 Seminatur in infirmitate, quia se non potest moueret quoniam immobile redditum est. fur-nt in virtute, subaudis dei,vel in virtute qua ultra non possit mori,quia vivet virtute aeternitatis angelicae. Semrna-rar corpus animale, quod animam habuit, suraet corpus θiritale. siciar animale corpus non est anima, sed corpus, ita& spiritale corpus , no spiritu debemus putare,sed corpus. Na electoru corpora ut ait Gregorius papa)in illa resurrectione erunt palpabilia per veritatem naturae, sicut dominicum corpus fuit host resurrectionem : quia veram carne habebunt,sed subtiliora erunt per effectu diuinae poteti. x.
Non erunt spiritus,ut palpari & videri non possint: sed in
364쪽
hoe erunt spiri talia,quia sicut spiritus.i .anIma nostra non potest mori. non indiget cibo & potu: ita & illa immortalia erunt,nec indigebunt cibo aut potu,ideoq; dicit: Seminatur corpus,id est,sepelitur: quia velut granum viriditate resurrectionis donabitur. Si est corpus animale, modo in hac vita egis sipiritale,id est erit spiritale in alia vita. quod nopoterit mori: sicut est iam in Christo. & ita erit spiritale
corpus ut supra diximus. Facim est primus homo indam in animam viventem. Hoc scriptum est in Genesi. quod vero sequitur noui inam imam ιn Apiritum uiuifcantem ,hoc apostolus addidit de suo. Ada in factus est in animam viventem, id est.animalis factus est , & corpus eius animatum est, ita ut si peccaret, sicut & fecit mori potuisset: ide6que mortalis extitit. Nouissimus Adam, id est Christus,in i piritum vivificantem fuit, quoniam spiritus quem inclinato capite
emisit, in resurrectioe corpus eius vivificauit. Ergo animale corpus suit in Adam,id est, mortale: in Christo vero spiritale,quod per resurrectionem est glorificatum. Sed intuedum est, quare Christus aut nouissimus Adam aut secundus dicatur,cum multi inter Adam de quo non est ambiguum quin primus iu)& inter Christum fuerint. Ad quod dicendum , quia videlicet in Adam peccatore, qui omnes
peccatores genuit, comprebenduntur omnes peccatores
usque ad Christum. Christus autem sine peccato suos fideles in baptismate absque peccato facit esse, quoniam chirographis mortis penitus tollit. Itaque secundus vel nouissimus Adam recte dicitur, non ordine, sed facti imitatione: quonia donec ad Christum per fidem ad baptisinu transeas, ad primu Ada pertines:aeinceps vero ad secudu Ada, qui praeuaricationes primi remittat. Nam & tu primus es Adam,vsquequo baptizeris: secundus,cum baptizaris. sed
non prim quod spiritale est scd quod animale e t, deinde quod stiritale est. quoniam primus homo est mortalis , postmoduin vero efficitur immortalis. Primus homo, Adam, de terra terrentu. fecundus bomo Christus, de caelo caeles,. Vnde ipse ait Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo de- Ioam 3scendit filius hominis qui est in coelo. Non ipse homo per
se de coelo descendit,sed in diuinitate tamen, cum qua una est persona. Coelestis autem ideo vocatur,quia coelestis fuit . eius incarnatio,natiuitas, resurrectio, & caetera talia, quae
365쪽
ipse patrauit,positus in mundo per praesentiam carnis: D- Lirina quoque eius & miracula eius coelestia fuerunt. I iis terrenus Adam, tales m terreni homines id est, mortalus peccatores: Cr quatis caelesto Adam , id est Christus. tales Er caelestes, qui ad Christit in perdinent , immortales videlicet.& sine peccato. Et hoc sunt modo in spe , in re
sirrectione autem erunt in re. Si cnt portauimus imaginem
terreni hominis id est peccatum & mortalitatem, porte-mm Cr imaginem coelesti , in s de & spe , in nouitate vitae ambulantes ,& spem resurrectionis habentes. Caro crsanguis re um d i non polyidebunt. In scripturis aliquando
earo accipitur secundum naturam: Vt, hoc nunc os ex o
sibus meis,& caro de earne mea. Aliquando secundum corruptionem & mortalitatem siue fragilitatem .vtibri Recordatus est quia caro sum id est fragiles δc miseri. Aliquando secundum culpam de praeuaricationem. in hoc veri loco accipitur tam secundum corruptionem , quam secunduculpam: sicut deus dicitur tentare electos, secundum illud Tentat vos dominus deus vester. Et licui dicitur, Deus neminem tentat, ita potest dici, Caro possidebit regnum dei, & caro non possidebit regnum dei. Igitur in electis regnum dei possidebit caro & sanguis per veritatem naturae: & non possidebit caro regnum dei per corruptionem & mortalitatem,quia immortales erunt & incorruptibiles. vel etiam caro & sanguis per culpam non possidebit,quia nulla erit ibi culpa vel praeuaricatio . t laque caro, id est mortalitas & sanguis,id est corruptio, vel homo carnalibus desideriis deditus. regnii dei non possidebit: & tamen caro & sanguis regnii dei possidebunt in glorificata
Veritate naturae neque corruptio incorruptelam siue incorruptibilitatem po Ldebit , id est. resurrectionem non possidebit corruptio aliqua, quia non erit tam in resuscitatis ad vitam mortalitas & corruptio. Ecce mysterium γοbs dico, id est, secretum & occultum quod latet infideles,vel quod hactenus latuit vos. Nam mysterium graecum est quod latine dicitur secretum & occultum. Omnes quidem resurgemus, id est. boni & mali, sed non omnes immutabimur. subaudis adstoriam, id est non glorificabimur omnes. Illi enim glorificabuntur,qui velut sol fulgebunt in regno patris sui. In momento. Momentum est minimum atque angustissimum
366쪽
tempus vocatum a motu sederum & stellariim, pernuod significatur breuis imum temporis spacium . Est enim extremitas horae an breuibus interuallis cu aliquid tibi cedit atque succedit. i ictu Octili. Ictus oculi est quod palpebraicit, id est, percutit oculum. vel quod melius vult Augustinus)ne tanta mora fiat in iudicio. Ictus oculi intelligitur, quo solis splendore subito, ut vix cogitari px ssit, feritur oculus. In noui*ma tuba id est,in voce angelica, quoniam
dominus in iussu dei patris, & in tuba, id est, in praeconiis
angelorum descendet de coelo. Non est enim intelligenduquod tuba corporalem accipiat angelus, vel ipse iudex vocem emittat humanam : sed Vox angclorum tuba appellatur propter magnitudinem,unde dicitur in Psalmo: Ascε-dit deus in iubilatione.& dominus in voce tubae. Tuba igitur ibi intelligitur vox angelorum , quae insenuit. dicens: Hic Iesus qui assumptus est a vobis in coelum, sic veniet quemadmodum vidis lis eum eunt in coelum.Vel in tuba dicit id est,in manifestatione ima illud: Cu facis eleemosynam, noli tuba canere ante te.i. noli facere in manifestatione. Canet enim subaudis angelu . tubassiue cum tuba, id est insonabit vox angelica. Cr mortui resu=Pnt incorrupti,id est integri corpore , sine diminutione mei libroru dc immortales. cr nos fideles immutabimur, subaudis in melius ad gloria,quiae aeternae vitiae immortalitate glorificabimur. Oportet enim corruptilite bac, subaudis corpus, induere insecorruptionem i quia resurrectio in veritate futura est, oporret ut corruptio tollatur,& incorruptio detur. Cum autem
mortale hoc induerit immortalitatem, quasi tangendo de digito demon stran do corpus suum , hoc dicebat A postolus. Hoc mortale dicit,quoniam non aliud. quam quod depostero recipiam corpus. tunc fet bermo q-scriptus est, sub audis in Osea, secundum septuaginta: . Urepta est mors in vicitoria, id est in gloria & virtute resurrecisonis . sicut paruissima gutta aquar in ignem validum proiecta absorbetur,ita ut non vltra videatur: sic mors absorbebitur& deglutietur in victoria & virtute resurrectionis , & vltra iam non sentietur. Nam consumptio mortis floria erit resurrectionis. Vbi est mors victoria tua3 Vox sanctorum resuscitatorum insultantium mortu Vbi est inquiunt) victoria tua o mors,qua genus humanum tibi subiecisti, qua v iij
367쪽
ecla filio dei homini facto dominari voluisti & est sensus:
Ne glorieris vltra: quoniam nos iam resurreximus, qui tua
amaritudinem quandoq; sensimus . Et quid tibi profuit omors maligna quod gloriabaris Ecce qui perae traferiat, regnabunt in aeterna vita Desices cit Christo qui te superausit. Vbi est mors 'mulm tum Sic videntur haec verba sonare, quasi de morte stimulus procedat. Sed quia iste stimulus
peccatum est, datur intelligi, o mors de stimulo. i. de peccato processit. Na primus homo nisi peccassci. mori utiq; noposset. Peccauit,& ideo morte animae & corporis incurrit. Nec vero dicitur morti, O mors, ubi est peccatu , pro quo mundo dominabaris 3 sed, ubi est stimulus tuus 3 Vnde aperiens quid stimulii appellauerit,subdit Stimuliti autem mortu peccatum est d est,simulus qui mortem facit, peccatum est. Et recte peccatum stimulus appellatur :quoniam velut stimulus carnem,sic peccatum pungit & vulnerat animam &corpus. virtus verὸ,id est, fortitudo peccati lex, subaudis est quia quodammodo vires ministrat peccato lex, accendendo hominem ad peccatum dum prohibet. Naturale naΠ-q te est humanae fragilitati,ut omne quod plus probibetur, ardentius cocupiscatur. Vel virtus peccati est lex: quia per legem quantuinctique sit unu quodque peccatu . cognoscitur. Qui enim sine lege peccat videtur ei. quasi impune peccet: cu autem ad lege transierit, si ultra peccauerit, quanta Virtus peccatici. quata magnitudo peccati sit agnoscit. Deo autem gratias, qui dedit nobis victoria, subaudis mortis in spe,
per dominum nostrum Iesum CP istum. Laudat Apostolus deupatrem e persona sanctoru, quod victoria mortis & resurrectionis donum iam habent in spe. Itaque fratres mei in fide dilecti id est valde amabiles, stabiles Due firmi estote, immobises, ne in eamini a rectitudine fidei', deceptione
corruptorum, undantes siue crescentes tu omni opere domini semperii in praxeptis iustitiae omni tepore proficite &c.
E collectis autem quae sunt in μηροs. Pa uluso reliqui apostoli apud eos quos docebant, D curam semper sanctorum gerebant, qui erant Hierosolymis,& suis substantiis expoliati ab incredulis, propter hoc quod reliquerant traditiones patrum,& crediderant in crucifixum. ideo
368쪽
CApvT XVI. rues ideo prccipiebant apostoli, ut diebus dominicis in unu eo fluetes, unusquisq; quod sibi videretur, daret ad opus illorum:& colligebatur sumptus per singulas ecclesias, ut postea collecti mitterentur eis , sicut ordinaui in ecclesiu GaIatiae , id est apud Galatas, ita Cr vos facite . Per unam sub ti unusquisque vestirum qu e reponat recondens quod ei beneplacuerit, ut non cum venero , tunc collectae sunt. Vnam sabbati appellat diem dominicam , quia apud Iudaeos unas abbati, vel una sabbatorum, vel prima sabbati vocabatur, qui nunc ob reuerentiain dominicae resurrectionis , dominicus appellatur. In quo praecepit omnem plebem conuenire ad ecclesiam, & congregare illos singulos, prout voluerunt, ad opus illorum qui erant Hierosolymis: & hoc apud se unum quemque reponere quasi in thesauro: ut veniente Apostolo, haberent omnia praeparata quae volebant mittere: quoniam quod paulatim colligitur,uec graue est,& inuenitur multum. Ideo autem praecepit ad ecclesiam hoc deferre, quod volebat unusquisque dare: ut dum ille diceret: Hoc volo mittere sanctis qui sunt Hierosolymis, de portione mea,alii istius bo no exhortaretur ad eadem facienda. Et tamen ne a malis ministris deperirent illa dona, si apud ecclesiam ea dimitterent, praecepit ut secum deferrent, & tuto in loco deponorent, quoadusque ipse veniret. Cum autem promi fuero, quos probaueritu , id est quos idoneos iudicaue ritis, vel laudabiles ostenderitis: & est isto in loco media distinctio, ac postea mox subinferendum: Hos mittam per epistolas, subaudis meas atque vestras laudatorias de vestra bona voluntate,vel commendatorias,quibus eos apud fideles in Hierusalem commendabo, ut suscipiatur cum pace. hodsi dignum fuerit ut ego eam id est si magna fuerit pecunia,ut ego polum cum honore illam ferre,qui sum apostolus & episcopus: mecum ibunt. Nolo enim vos modo in traseitu videre. Quoniam multa erant corrigenda in illis, quae in transitu non poterant corrigi,ideo hoc dicit. Permanebo
autem Ephesiusque adpent,resen. Non de penthecoste Iudaeorum dicit ut putatur sed Christianorum, quando spiritussanctus venit super multitudinem credentium. O humenim mbi apertum est magnum σ euidens, id est multa corda hominum parata sint ad credendum, & iam manife-
369쪽
sta sunt, quia de illorum fide non dubitatur. Et assuersassmulti . subaudis qui inibi aduersantur pro suis propinquis & amicis , quos Christo coniunxi. Si venerit ad vos Timothem , qui hanc epistolam vobis portabit, videte ut sine timore sitapud vos. Forsitan fuerat apud illos iam cum timore. quia pseudoapostoli excitabant persecutionem paganorum contra fideles. Opus enim domini operatur, sicut Cr ego , id est doctrinam & miraculorum virtutem ad salutem animarum vestrarum. Ne quu erga illum spernat, quia forsitan iam illum spreuerant. De pollo aurem fratre notum vobsfacio faues. Hic episcopus Corinthiorum a Paulo fuerat ordinatus: sed ut illi coeperunt dicere, Ego sum Pauli,ego Apollo.ego vero Cephae, cum non potuisset eos sedare, relictis illis abiit Ephesum ad apostolurn Paulumquem cum postea rogaret Apostolus sicut bic dicitur ut rediret Corinthum. noluit: quia incorreptos eos adhuc sciebat. Veniet autem cum eι vacuum fuerit, Id est, cum vos emendatos esse audierit. Hudate. Vigilat, qui ad aspectum veri luminis, mentis oculos apertos tenet. Vigilat
qui seruat operando quod credit, state in fide , ne succumbatis decepti ab infidelibus, ut poisitis audire cum Moy
se,Tu autem hic sta mecum. Viriliter agite, nec molliter,
neque muliebriter , sed firmiter pugnate contra diabolitentamenta, confortamini, subaudis in domino, non in vestris meritis,neque in vestra virtute. Omnιa vestra in chariatate fiant, id est dilectione dei & proximi non Ouplici animo neque causa inanis gloriae. Nostis domum Stephanae σFortunati. Stephana nobilis quaedam erat matrona cuius
familia facta erat ecesina, similiter & domus Fortunati. Quoni4m sunt primui baiae. Quoniam primi crediderunt ex richaeis,&ordinauerunt se viministrarent sanctis qui sunt Hierosolymis. Obsecro autem vi vos subditis tu eiusmodi, id est imitatores sitis ministrantes sanctis , Cromni cooperanti laboranti, subaudis sitis subditi siue imitatatores. Gaudeo autem in pnnensia Stubanae Fortunati, si bis ci. Datur intelligi, quod hi tres , Stephana videlicet , Fortunatus , necnon & Achaicus, expleto omni ministerio suo apud sanctos Hierosolymis , venerunt ad Paulum , antequam rediissent Corinthum. Nam Corinthi; erant genere: in ouorum praesentia laetatus est Apostolus
370쪽
stolii . Quoniam id quod vobis deerat. ipsi Iuppleuerunt . Vbi datur intelligi, quod ministrauerunt Apostolo ex sua substantia: quod alii Corinthii quibus haec scribebat, non
egerant, unde ait: Quod vobis deerat, ipsi suppleuerunt, videlicet ministrando mihi. Refecerunt enim e meum si intum, utique fame, siti,&laboribus fatigatum: σε vestrum. qui laetati estis, audientes quod mihi ministrarent vice o-nium vestrum. Cognoscite ergo quι eiusmodi siunt, id est. diligite & notate atque imitamini tales viros, vel cognoscite, id est subditi estote illis cum humilitate . qui talia
agunt. Salutant vos ecclesiae omnes 4 Fae , id est salutem vobis optant, quasi dicat: Has ecclesias imitari debetis, quae mihi & lanctis qui sunt in Hierusalem ministrant de
suis substantiis. Salutant vos fratres omnes. Hic tan it omnes adiutores suos. Salutate ιnuicem in osculo functo, id est, casto & vero. Salutatio mea manu Pauli. Alius hanc epistolam scripserat, sicut & alias: sed ipse Apostolus propria
manu in sine hoc addidit. Si qtus non amat domnum lesium,st Gatbema. Anathema Graeco sermone dicitur perditus vel condemnatus,id est, alienus & separatus a deo. Et subinfert. Maranatha, quod magis est Syrum. quam Hebraeum , tametsi ex confinio utrarumque linguarum , alia quid & Hebraeum sonet. Interpretatur autem , dominus noster venit, ut sit sensus: Anathema , id est, perditio .eis
in aduentu domi di,qui eum non amant, aut ven; de , aut venturum esse non credunt. Gratia domini nostra Ieru Cbristi obsum , id est fides. minissio peccatorum , & cuncta dei dona quae gratis dantur fidelibus. Charitas mea cum omηibus 'obis, id est ea dilectione qua vos diligo, diligite vos inuicem: &ea charitate qua deum diligo, diligatis eum. . men, id est, fiat quod opto, vel vera sint omnia silerius a me dici a. Finis Enarrationis in priorem ad Corinthios Epistolam.