장음표시 사용
391쪽
AD CORINTHIOs II. missis , ita fideles qui tempore baptismatis spiritum san--
tum pro dignore & arra accipiunt, securi sunt de promisesionibus patriae coelestis,quia ab illo transformantur in spe ad illam gloriam.
Deo habentes hanc administrationem sebaudis spei, id est, habentes fidutiam& spem transformandi quae spes & fiducia a spiritu sancto nosis ministratur. ιuxta quod misericordiam cossecuti sumus, non secundum meritu nostrii,
non deficimus inter aduersa huius seculi,sed multa fiducia utimur in praedicatione, sortiter tolerates Omnia in comoda,securi depremio & gloria: sed abdicamus occulta dedecoris, id est,respuimus & abiicimus omnia turpia a corde,ore , & opere no- stro quae maxime in occulto solent fieri. non ambulantes in latia, in calliditate huius seculi, Astutia dicitur ab hasta. id est,acumine,eo quod nimium sit acuta ad decipiendos homines. neque adulterantes verbum dei, sicut pseudoapo. multis modis. sed in manifestatione veritatis, subaudis praedicamus verbum dei, non fucato sermone,neque philosophico,sed simplici, ut simplices quique possint illud intelligere. commendantes nosmetipsos ad omnem conficientiam hominum, id est laudabiles nos facientes ad omnes homines,sancte vivendo, bene praedicando. coram deo, id est, in praesentia dei,cui placet quod agimus: vel coram deo quia sicut ab illo nobis datur , ita praedicamus in praesentia illius,quem cognoscimus nobis adesse praesentem. P terat aliquis dicere,quomodo predicatis in manifestatione, cum omnes non intelligant quae dicitis, neque credat
Ad haec subiunxit Apost. 2hod si opertum ess euangelium
nostrum, id est, si clausum est & obscurum,ut non intelligant: in bis qui pereunt, est opertum. quasi dicat: His qui pereunt in infidelitate,illis est opertum quia non inspiratur eis a spiritusancto, neque volunt credere. volentibus autem credere anifestum est. Audiebant sic uidem omnes praedicationem Apostolorum: sed illis qui volebant crede re, manifestabatur:illis vero qui in infidelitate permane bant, cultabatur. In qui bis deri baius Iecidi execauit mentis
392쪽
i CAPUT IIII. 1 soles in gelium. Quidam haereticorum, ut Marcion . aliique . seudoapostoli, hunc versum male distinguentes, deum uius seculi dicebant esse appellatum in hoc loco,diabolum de quo dicitur, Omnes dii gentium daemonia. licet enim dii appellantur. non sunt dii. Ita ergo est distinguedus, ut primum dicatur, in quibus id est,in illis qui perelit.
deus verus.& deinde inserta Excaecauit mentes infidelici huius seculi cum non illuminauit,sicut indurauit cor Pharaonis,cum non emollivit. ut non fulgeat illuminatio euangelii in illis, id est fide; & doctrina euangelii & gloria Christi. Quod euingelium gloria Christi est, quia ibi narranturnatiuitas eius diuina & humana, virtus miraculorum, passio resiurrectio, asceno a d cxlo ,aduentus ad iudicium. q i gi si, Christuom 'est Ira patris,id est, timilis ei in omnibus sie- 'eundum diuinitatem. enim nosmetipsos praedicamus , sed Iesum Chri λιχ dominum nostrum, id est.non quaerimus nostram laudem, non lucra temporalia'. sed gloriam & honorem Cliristi predicamus & quaerimus.&vt abillo remuneremur. Ille enim seipsum predicat, qui culto sermone loquitur: dc veritatem euangeli j quaerit sucare, ut predicetur ipse sapiens ella,& laudetur:& qui potius pro tu, cris teporalibus praedicationi insistit qaam pro vita aete na. quoniam deus q i diruti subaudis in principio creaturarum, de tenebris lucem Γplendescere, dicens cum adhuc tenebrae essent super faciem abys Fiat lux,& facta est lux. Irse illuxit in cordibus nostris lumen fidei & doctrinae, qui tenebrae antea eramus, ad illuminationem scientiae claritatου
δει in nobis, in facie cisti Iesii. ordo est Deus qui dixit, Fiat lux,cum a thue tenebrae essient: Sc facta est lux illaxit cordibus nostris tum E fide & doctrinae in facie Christi, id est,in praesentia Dei & per presentia Christi ad illumi- nationem de demonstrationem scientiae diuinitatis suae Per praesentiam ergo Christi manifestata est cognitio dei Dant impatris, atq; totius trinitatis icut ipse Christus dixit, Pater manifestaui nomen tuti hominibus,quos dedisti mihi: noillud quo deus diceris, sed quo pater vocaris. redemn autem th saurum istum in vasis fet Ibin. Thesaurus dicitur ille
ca & repositio auri . Thesaurum autem appellat Apostolus isto in loco sacramentum cognitionis sanctae trinitatis, A mysterium incarnationis filii dei: quia sicut thesau
393쪽
rus in occulto rc secreto ponitur loco,ita istud myste Iuni in cordibus illorum erat reconditum. Vasa fictilia vocat corpora fragilia , quae ex limo terrae facta sunt, de variis pallionibus A infirmitatibus subiacent fami siti nuditati, caeterisque talibus. ut sublimitas sit virtutu dei in nobis,
non ex nobis, id est,ut altitudo virtutis dei an nuncietur per nos dc appareat, quia non est ex nobis aleque illa sapietia,neque virtus miraculorum sed ex deo,quae per nos tamen ministratur ac si diceret aliis verbis: Thesaurum gratiae spiritalis quod praedicamus,& quod signa miraculoru facimus,in corpore tragili baiulamus:& quod etiam frequenter dum aliox sanamus ipsi infirmamur , subiacentes fami,siti,ut quod facimus, non nostra virtute, vel nostris meritis,sed sublimitas potentiae dei e s Ie intelligatur. In omnibus modis & locis tribulationem diuersam patimur. sed non angustiamur: id est 3icet tribulationes & angustias
sustineamus tamen non ita constringimur siue angustiamur,ut cedamus loco a praedicatione,& cessemus a nostro proposito. Ostoriamur. conuiciamur, Jc improperia su-uinemus, vel quod melius est quasi pauperes abiicimur. ρd ηοη defruimur, id est non derelinquimur a deo , sed positis in paupertate & inopia, adest nobis pastor deus.
Apros Graeco vocabulo latine dicitur pauper,inde aporiare, proprie quasi pauperem abiicere. Sen, per morti Mari nem Iesu in corpore nostro ciscusserenter, siue portantes,id est, semper sumus mortificantes membra nostra cum vitiis Mconcupiscentiis, ut γ' vita Iesu qua ipse modo vivit immortalis, in corporibus nostris manifestetur, post generalein resurrectionem .iter, Christus sicut pascitur & vescitur in suis,sicut dicet electis: Quandiu his minimis meis secistis, mihi fecistis: ita occiditur Sc mortificatur atque flagellatur& persequitur in suis. Nonne in stephano persequebatur& lapidabatur quando dixit, Saule saule quid ine per se queris 3 Sic dixit etiam Petro, Venio Romam iterum crucifigi in te. Semper inquit)mortificationem Iesu in corpore nostro sumus circunferentes sue portantes, id est , semper mortificatur Iesus in nobis.& occidituri ut sicut ipse in nobis moto occiditur, 3c nos pro ipso . ita etiam ipse vivat in nobis , 6c nos vivamus in illo. Et sicut ipse iam non in
ritur , sed semper vivit ita δc nos post resurrectionem vi
394쪽
iniamus immortales & incorruptibiles. Simper enim ηο pu vivimus in praesenti seculo fide bonisque operibus, in mortem tradimur propter Iesi , id est pericula mortis sustinemus propter nomen & fidem Christi quam pr dicamus.
ut vita Ieseu, qua ipse iam vivit, maη estetur in carme nostra mortali, id est ut vita qua Christus resurrexit a mortuis,& qua modo vivit, huic nostrae mortalitati praestetite immortalitas dc incorruptio, ut post resurrectionem promissam non timeamus mori. Ergo mors in nobs operatur. subaudi quod suuini est , quia semper mortificat nos per inultas tribulationes & angustias: vita autem, id est fides qua iustus vivir, Di nobis operatur quod situm est trahit ad vitam aeternam,& est sensus: Propter vitam aeterna. quam nos vobis praedicamus, & sdem quam vobis ministramus,morimur 3c interficimur, quotidie pericula mortis sustinen do. Halemus autem no, Apostoli ceterique credentes, eundem stiritum dei. subaudis quem habuerunt patres veteris testamenti quia quod illi psaediiseruntdς Christo amplendum , nos credimus iam adimpletum . similiter
de salute getium sicut scriptum est ei edidi. propter quo
locutus sum: dc nos credimus,propter quod & loquimur. Scientes quoniam deur pater, qui suscitatis se sum, Cr nos cum
Iesu pusicitabit in die iudicii id est per virlinem Iesu. cr con-sstuet vobiscum in gloria aeterha: Ommahrim libaudis aduersa huius seculi proptem vos sustitiem in i gentiles : quia
Vobis fidem & vitam aeternam praedicistriti, ' ut gratia du- dans per multos ingratiarum anone , dundet in gloriam detiGratiam abundantem appellat magnam sapientiam diuinam,quae gratis illis data est. Ordo est iste. ideo aduersa huius seculi propter vos sustinemus, ut magna sapientia diuina, quae nobis gratis data est .abuli det per multos credentes in gloriam & laudem dei cum gratiarum actione; videlicet ut plurimi credentes per nostram doctrinam, gratias & laudes referant deo. Quidam codices habent, ut fa-luentia diuina abundet per multas gratiarum actiones in audein dei, quod non discrepat 1 sensis. Propter quod iubaudis ut sapientia diuina abundet per multos credentes in laudem dei, non do in inter pericula mortis a fide. Sediaetbis qui foris est noster bomo corrumpatur: tamen is qui intia est, An Mur de die ni diem. Homo exterior appella-
395쪽
xyry cstrpus,interior vero antina. Licet autem ex duabMul, stantiis & naturis constet holmo,tamen non sunt duo ho-niines anima & corpus, sed unus homo . Homo qui foris Hyrpus videlicet,quando amplius corrumpitur tormeniis & tribulationibus .eSamplius renouatur interior, id estru rior existit anima. Id enim quod in praesentie si momer i eum γ' leue tribolationis nostraei, supra modum in sublimitate me ' gloriae pondus operatur in nobis. Momentum, breuiissimum est spatium tempocis, dictum a relerrimo Jdemm mψtu Sensus de ordo verborum iste est: omne tormexum xribulationis nostrae, quae in privsenti est , momenta-npum Pue V iis imum & leue ad tolerandum , operatur
an nolias aeternum pondus gloriae id est magnitudinem glox in subljmit te patriae coelestis, supra modum & supra .
Gmnem mensuram quia non potest comprehendi quanti-ras illius gloriar, eque mensurari tempore: quia sine fine Riiης inmiti' erit. aeternali ter permanens, non conmem piantibus nobis quae viaentur, hed quae non videntur, id est, nota co's prenti hus nobili Ic attendentibus honores, diuitias, di lucra temporaliaestiae videntur , & nobis promittuntur ab amatoribus suilas seculi sed gaudia patriae coelestis que . ς' uas i corporeis, ola consideramus . poterat aliqui s mcer .Qua se non cop sideratis ista temporalia 3 Ad Maec Quae enim viden turi, temporalia sani
mus enim quo ii sit terre bis domus na- 'a briis habitationis iussoluatur a. si cor- l pus nostrum terrenu mortale ,& corruptibile, i quo anima nostra habitat, dissoluatur per egritudinem, per tribulationes maximas, dc per morte rediga J.xur in puluetrem, quod aediscutionem ba- beamus ex deo,sim a deo, domu non ma
396쪽
ct Immortale & aeternia, & sit in coelo semper, & est ordo atque sensus:si mortale hoc corpus,ubi modo habitat anima , di lutum suerit per morte scimus & certi sui nus madeo ba ebimus tu coelis aeterna aedificationem, & domum non manufacta.corpus videlicet immortale, virtute dei reparatu. in subaudis corpore mortali positi, ingemiscimus id est,cu gemitu postulamus absolui ab hoc co Pore mortali cupi ressiuperindui habitationem nostrum qui de caeso e l. id est, immortale corpus cupientes recipere. Quod i leo de coelo dicitur esse, quia coeleste erit & in coelis habitabit , superindui autem , id est super animam,sicut modo isto mortali est anima vestita, tame vestiti, subaudis a Christo, cr non nussi ιnueniamur ab illo,& est sensus. Tunc recipiemus corpus immortale ad gloriam.& tunc erit coeleste, si in die mortis nostrae vel in die iudicii fuerimus vestiti Christo ut ipse sit nobiscum: & non fuerimus inuenti nudi ab illo, &ab eius protectione alieni. Omnes enim e
lecti Christo sunt velliti quia ipse est eorii protectio , sicut Apostolus dici Quotquot in Christo baptizati estis, Chri
stum induistis. i. Christu habetis protectore. Nin crriuisu pr) mus in tabernaculo isto.i. in corpore mortali, quasi viatores in papilionibus, ingemiscimin, id est, dolemus grauati fame. siti, nuditate, aliisque periculis, eo quod nolumus expoliari ab hoc corpore mortali f. sed volumus supervestiri immortalitate,non interueniente morte, ut absorbeatur quod mortale est avita. Lut illud quod mortale est in nobis & corruptibile, deglutiatur ab immortalitate & vita masura. sicut co sui nitur paruissima gutta aquae,proiecta in maximum auidi ignis incendium,ac si diceret: Ideo ingemi scimus in boecorpore mortali,quod grauatur variis angustiis: quia si posset fieri, nollemus mori: sed vellemus ut ipsa mors in nobi desceret, & reciperemus in praesenti seculo immortalitatem, ut nunquam moreremur . sed nullo modo fiet illud in praesenti seculo. Qiti autem ess cit nos in hoc ipsum, id est qui perficiet nos immortales in alia vita, deus est omnipotens.
udedit nobis in se credentibus plenio spirit ansb. id est va
tum dedit nobis tempore baptismiatis, gratiam spiritust ncti,ut securi simus de promissa gloria haereditatis . si enim tantum est pignus, quata erit haereditas & completio promisitonior Laudentes igitur siemper, id est audaciam habe-
397쪽
mus,& aasi sumus dicere nos pignus spiritus ancti. sisemus sic icntes, quoniam dum fumus Det hoc corpore mortali, peregrinamur a domino, id est longe sumus a domino. Cum Zi 1 O . idem Apostolus dicat alibi,confirmans sen tentiam cuius dam gentilis, quoniam in ipso,id est in deo, vivimus, movemur,& sumus:& cum deus ubique sit, & etiam omnis Io cus tu ipso sit, unde & ubique praesens est,quare dicit modo nos longe esse a domino 3Nimi in ideo talia dicit quiarro prius locus omnipotentis dei coelum dicitur: ibique semper videtur ab angelis sanctis & hominibus iustis : oc, quia hic positi, ubi non videriar ipse, neque gloria aeternae beatitudinis longe ab illo dicimur esse, de peregrinari ab illa gloria. Persidem enim ambulamus,m non per speciem, id est pei fidem &spem tendimus ad patriam coelestem', α non per speciem neque per rem , quia nondum videm nς quod erimus udemus autem, subaudis dicere, bonam voluntatem babe s, magisperegrinari ὰ corpore, praesentes esse ad Deum, in anima subaudis , quam praesentes esse in corpore,& absentes esse in anima a deo, id est, magis desideramus iam esse in praesenti a deo alieni a corpore isto mortali,quam esse in Loc corpore mortali, ubi nunc Ionge sumus a dei contemplatione. Cr ideo quia hanc voluntatem habemus ontendi es & laboramus placere illi. siue absentes simus, manentes in corpore mortali, siue praesentcs in anima: quia qui hic positus placeret deo, illic non displicet ei. Othnes enim nos manifestari & praesentari oportet ante tribunal CFr h.Tribunal sedes excelsa est iudicii & pras sidum qui dantes iudicia populis, in excelso loco resident, ut possint videre reos & innocentes, & ut ipsi etiam vid ri possint ab omnibus. Pro magnitudine ergo potestatis &iudicis magnitudo tribunalis & iudicii aestimanda est: iura
illi potestas cterna ita apparebit excelsa super coetu de te ram,ut ab omnibus possit videri, bonis scilicet ac reprobis, ut videant in que pupugerunt. vi referat..i. reportet siue recipiat uni siquisquepropria corporis, subaudis merita, prout Iegit ciebonumsiue muta. Cu multa &maxima peccata gcrantur solo animo, sicut odium , inuiola, superbia,&illud
quod dixit insipiens in corde suo: Non est deus, quare dicit de his selumodo hominem iudicandum, quae corpore operatus est,uidelicet de homicidio.adulterio , & caeteris talibus 3
398쪽
issealibus3 Quod ergo dicit,ut recipiat propria merita corporis sic est intelligendum , ut recipiat propria merita , quae gessit eo tepore quo in corpore fuit: ut per eorpus intelligatur corporis tempus. Ex hoc quoque loco proposuit bcato Augustino quaestionem Paulinus Nolanus episcopus, quid prodessent homini mortuo orationes Releemosynq, quae post morte illius a parentibus & amicis pro remedio animae implentur,si homo tantummodo propria merita est recepturus quae eo tepore gessis,quo in corpore fuit3 Cui respondit beatus Augustiniis,millo modo prodesse ea quae post morte sunt a parentibus illi qui ia mortuus est, nisi in hac vita positus, bona intelloe & volutate atq; inchoati ne hoc promeruerit, ut illa accepta sint deo,quae post eius
exitii celebratur a paretibus. Huic etia sententiae cocordas
beatus Gregorius, dicit: Sciendu quia salte de minimis nihil quisque purgationis post morte obtinebit, nisi in hac vita positus hoc promereatur, ut illic veniam possit assequi. Tria aute sunt ouae prosunt post mortem, ut beatus Augustinii; dicit in libro Enchiridion,ieiunia videlicet, eleermosynae,& orationes. quae autem pro valde bonis agiatur,gratiaru actiones sunt pro no valde bonis,& pro no valde malis,qui in purgatione aliqua sunt posit propitiationes sunt& purgationes: pro valde malis & a ternaliter danatis etsi nulla sunt adiumenta mortuoru,quale seu que vivoru ω
lationes sunt. Qinbus aute is a prosunt, aut ad hoc prosunt, ut fiat illis plena remissio, aut ut tolerabilior fiat danatio ipsa. Mitissima sane omni u poena erit, qui praeter peccata quod originale traxerunt ,nultu insuper addiderunt: & in caeteris qui addiderunt, unusquisque tato ibi tolerabiliore habebit damnation em, quito hic minorem gessit iniqui ta te. Scientes ergo timorem demini,non quo ipse timet, sed quo timendus est, & quo terrebuntur omnes in die iudieij,ho-Ps. n. nibus suademus declinare a malo, & facere bonum,ut possint evadere dei vindictam. Des autem manifesti summ. Spero autem inconsitientiis vegetι,6 Corinthii, monifestos nos esse. id est ipse conscientiae vestrae testimonium nobis perhibet quia recte credimus,sancte vivimus, & bene praedicamus.
deo autem nranifesti sumus. Nunc reuertitur ad ea via do& superius locutus est,scilicet quod falsi Apostoli diiudicabant veros, S: dicebant Paulum & Barnabam seductores:
399쪽
volentes eis prieferre non solum Petrum aliosque A postolo sed etiam seipsos. ac si diceret beatus Paulus: Illis qui nobis detrahunt,incogniti sumus,quia nesciunt quales sumus. Non iterum nos commendamus vobis, id est,non laudamus nos iterum vobis, quasi aliquid utilitatis in ea laude habeamus: sed occasionem damus vobis gloriandi pro nobis, ut habeam ad eos qui in facie gloriantur, Cr non in corde, id est, ut habeatis via ce gloriari possitis ad falsos apostolos, habere vos bonos & veraces apostolos , id est praedicatores. In facie gloriebatur pseudoapotali sive in praesentia multorum, & non in cordet quia non habentes unde possent gyriari in corde,laudabant se esse apud alios quod non erant. Electi enim in corde gloriantur,& non in facie: quia cognoscentes se placere deo,gaudent in animo: & tamen Non requirunt laudari in praesentia, ne forte bonum quod
habent,per vanam gloriam amittant. 'Sive enim mente excedimus id est,s contra mentem nostram agimus,aliter prς-
dicando , atque aliter vivendo: vel si superbe nos laudamus, Lo subaudis relinquendi sumus & reseruandi, &non alicui vestriini iudicandi. sio Obrijsumvi, id est si habemus sanani doctrinam , vel si sobrie vivimus & temperate praedicauimus vobis subaudis prosumus. Charitus enim Christi urget nos, id est, charitas Christi qua nos eum diligimus,compellit nos talia dicere, scilicet ut laudemus nos vobis Folentes vos reuocare ab amore pseudoapost Iotum ad amorem Christi & nostrum, existimentes hoc, de certum tenentes, quoniam sivηQ, id est, Christus praomnibus mortuus ess,ergo omnes mortui sunt, qui eius aduen- tum praecesserunt,& secuti sunt: m pro omnibus mortuis
est Christus. Omne genus humanum propter peccatum originale quod traxit ex Adam, & in corpore & in anima mortuum est quia dictuin est δε dae, In quacunque die comederis ex eo, morte morieris . Mortuus est illo die quo comedit, in anima, & in corpore famis est mortalis, quia postmodum mortuus est . sicut ergo nullus homo extra Adae progeniem est,ita nullus extra peccatum est illius &mortem, praeter unum Christum. Venit ergo Christus, sine peccato nascens, ine peccato conuersans in mundo innocenter mortuus est pro omnibus praedestinatis ad vitarct ut proster dicit,& Ioannes Chrysostomus, aliique do
400쪽
ctores licet omnes non credant, & etiam omnes credentates non saluentur, ille secit quod suum erat , pro omnibus' moriens. Verbi gratia. sicut medicus 'quilibet compo
Dens potionena contra Onimes infirmitates', veniat in ciuitatem quandam,& dicat omnibus: Quiciique ex hac potione biberit fatuus erit a quacunque infirmitate tenetur,& qui bibit : sanatur, etsi omnes nolentes bibere non sanantur: ille tamen omnibus illis attulit potionem:& fecit quod ad se pertinebat. Ideo autem mortuus est Christus pro omnibus: ut oe' qui vivunt in fide , iam non sibi viuunt, sed et qui pro omnibiu mortum est, resurrexit. Ille vivit Christo, qui non quaerit suam utilitatem solummodo: sed aliorum:& qui pro fratribus non dubitatinori: sicut Christus non quaesiuit sua, sed nostra: quia pro omnibus mortuus est. & est sensus : Quia Christus innocenter pro omnibus mortuus est, ego aliique apostoli non debemus cessare fratribus impedere hoc quod ab illo accepimus:&etia si necessitas fuerit, animas pro salute illorum ponere.
Itas, nos ex hoc nemine nouixus sicundum carne. Perfectos Corinthioru alloquitur Sed nunquid illi quando ista loquebatur,no erant in carne Erat utiq;. sed ita est intelligedii. Ex hoc.i.ex quo vocati estis ad fide,nemine vestru perfectorunouimus secundum spem carnalium S temporali. rerum vivere, sed in spe coelestium praemiorum. Esco nouimus Grastam secundum carnem,subaudis mortalem fuisse αcorruptibilem. 5 d nunc iam non nounnus,subaudi illum mortalem & corruptibilem sed immortalem & incorruptibilem.& est sensus: Ideo non estis posti in spe rerum carnalium & temporalium, quia in spe & fide iam estis immortales & incorruptibiles, securi de praemio. Si qua ergo noua creatura est id est.nouus populus per fidem,&per aquam regenerationis. Vetera transieruntassis, id est, lex veteris testamenti in sacrificiis, circuncisione, sabbati otio caeterisqueta libus. Eccefacta siunt omnia noua. In Euangelio,circuncisio videlicet spiritalis, quae fit in baptismate, ubi est vera expolitio peccatorii. Similiter de exteris intelligendii. vel vetera transieriit,infidelitas, peccatu,& caetera quae ad vetere ihomine Ada pertinet:& facta sunt noua, fides videlicet. liustitia,Obedicti a charitas, ceteretq; Virtutes ad nouit homine .i. Christu pertinctes. Aliter, si qua noua creatura est. i.