장음표시 사용
411쪽
eutit eos,qui recumbentes in idolis, comessebant carnes idolothytas,qui debuerat esse fideles 3c templum dei. Vox enim estis templum δει vivi, non deoru qui non vivunt. Deus vivus dicitur ad distinctionem illorum deorum , qui non vivunt, licet dicantur dij. Sicut dicit deus, per teremiam:=habitabo in illis, per fidem dc dilectionem dc per gratiam meam, Cr inambulabo inter eos. Dei filius , qui ista locutus est de credentibus electis, inter homines ambulauit, sicut dicitur , quoniam super terram visus est , de cum ii minibus conuersatus est , &ipse habitauit in nobis, sicut
& ero illorum deus, & ipsi erunt mihi populus peculiaris,
sicut ol1m fuit I srael. Propter quod exite de medio eorum. Hoc Isaias propheta praedixit longe ante captiuitate Babylonicam,quod Apostolus ad Corinthios retulit. Dicit enim propheta ex persona dei, alloquens Iudaeos de captiuitate reuertentes post septuaginta annos. Propter quod, luia populus meus estis , exite de medio Chaldaeorum. Vt fle- pareminι ut eis, CT immundum ne tetigeritis,id est dolum, itionihil est immundius , ne adoraueritis. ego recipiam vos in terram repromissionis. Referamus de hoc ad Corinthios , de videamus quomodo poterant illi qui crediderant, relinauere uxores & liberos suos omnem aue substatiam, qui adhuc imperfecti erant, nec poterant implere quod dominus dicit Si vis perfectus esse, ve de omnia quae habes,&c. Non ergo hoc praecepit Apostolus, ut corpore recederent ex toto ab eis, qui increduli adhuc erant in M im medio eorum, sed potius ut mente separarent se ab illis. Exite inquit)de medio paganorit,sed si non potestis corpore , vel saltem mente:& separamini ab eis voluntate,' immundum hominem nolite tangere.Immundum hominem tangit, qui peccatorem imitatur. Et si hoc feceritis, inquit Apostolus, recipiam vos in omnem familiaritate, dc dominus recipiet vos in aeternam beatitudinem.
CAPUT VII. LAES igitur habentes promissiones Aaerisi-Η mi, quas supra diximus, quod sumus fi- iij dei, de ipse est pater noster. Mundemus nos ab omni inquinamento carnis σ Iuritis. Non dixit simplicite mundemus nos ab inquinamento sed ab omni
412쪽
inquinamento carnis & spiritus. Carnis inquinamentum est fornicatio,adulterium homicidium,& cςtera vitia qua rpqre perficiunturi spiritus vero,id est. mentis inquina-1nentum est ira tinuidia, superbia, mala voluntas,& caeπ- ra mala, quae in animo cogitantur. Persicientes saufi cuti nem in dimore Dei. Sanctificationem in timore. id est, perti more dei perficit qui ab omni inquina meto carnis & spiritus mutat semeti pluin .Capite nos. Id est intelligite quae dicimus, vel capaces estote sermonis nostri, vel imitamini
vos. Meminem vestruin simus verbo aux exemplo,siue neminem vestrum expoliaujmu3 nostra adulatione. Nemine corrupimus. P rmo sensu aut exemplo. Nemine circunuenimur in negotio ut euacuaremus sacculo vestros: quasi diceret:
quod non secimus, fecerunt pseudoVostoli:ide6que non
recte agitis praeponentes illos nobis. Non ad condemnationem vestra dico,id est, no ad vituperatione vestra me laudo ali5sque Apostolos, sed ad correctionem,uel non vos abiicio talia dicendo,sed ut vos corrigatis admoneo. Praediximus enim in priore epistola, quὸd ιn cordibu3 nosti otii, siue in voluntate nostra, ad commoriendum in praesenti vita, ad conuiuendum in futura gloria,id est,tanto amore & deiiderio erga vos ducimur, ut si fieri posset, martyrium in hoc seculo per multa supplicia pro Christi nomine nobiscum sustineretis, ut coronam .& praemium martyri j nobiscum reciperetis. Multa mihi Duria est apud vos . subaudis.ideo talia loquor, sperans vos mihi obedientes esse, Super Aundo Pudio in omnι tribulatione nostra. id est, audiens correctionem vestram,& bonam conuersationem, ita, sum gaudio repletus, ut licet in carcere & vinculis tenerer constrinctus, nihil doloris sentirem. Nam Cr cum ve-n:ssem in Macedoniam , nullam requiem habuit caro nostra, sedc uod caro non habui spiritus habuit, qui delectatur inter aduersa. Macedonia, est regio Achaiae.in quam cum vovissent Paulus & Sylas, & coepissent praedicare & miracula facere, puella quaedam babeus spiritum philoni cu , quae non modicum quaestum praestabat dominis suis diuinado. incedendo per plateas, clamabat dicens: O ciues viri isti sciti. is. serui dei excelsi sunt. Cuius misertus Paulus fugauit malignum spiritum ab ea. Videntes autem domini eiu ,quia exivit spes quaestus illorum, concitauerunt seditionem nomo dicam
413쪽
CAPUT VII. rcs modicam in paulum & Sylam, in tantium, ut clim diu flagellati essent mitterentur in ima carceris. Et inde subiungit: Non habuit inquies requie caro nostra sed omne tribulationem pasi fumus. Foras , subaudis erant pugnae intus timores. Pugnae enaiar forisdu corpore, dum sustinebant vesbera & flagella intus timbres in animo, timentes nepata sone eorum scandalizati hi qui crediderant, a fide recederent. Aliter, Foris,id est, extra earcerem in publico erat pugilae contra credentes, qui impugnabantur ab infidelidus: intus in carcere erant timores ubi erant Apostoli vincti,quia timebant intersci a persecutoribus. Referens nobis vegrum desiderium, quo desiderabatis os emedare,vel quo desiderabatis nos videre. Vestrum fletum ,quo dessetis illos qui a fide recesserunt. Vestram amulationem, pro me,id est, vestrum amorem erga me: quo succensi sortiter defende. re voluistis praedicationem mea in vera esse di falsos Apostolos a vobis repulistis. Ita ut maris gauderem, subaudis de vestra correctione, quam tractarer de vinculis meis. Non quia contristati estis, subaudis accipientes epistolam,ideo gaudeo: Contri ti enim estis fecundum Deum. ille contristatur secundum Deum qui Deum per poenitentiam sibi placari desiderat. Vt in nullo defrimcntum piatiamini ex nobis, id est, in nullo eorum quae vobis imperamus,damnum habeatis:
quia si contristavimus vos per epistolam multu prodest vobis. Quae enim secundum Deum tri 'tia egi d est,quae Deo placere desiderat, Poenitentiam operatur in flute stabilem .id est,
vitam aeternam . Seduli avreis diristitia. id est,quq pro amissione rerum temporalium est, vel pro aliquo dolore temporalis rei,mortem operatur, subaudis aeternam,id est,damnationem animae , pia funque etiam mortem corporis, quod
in multis expertum habetur. Este enimhoc ipsum,id est,ipsa tristitia: Secundum Deum contristari vos, quantam sucitudinem, id est, quantam curam operatur,ne denuo in peccata similia cadatis,Vbi enim solicitudo est, non est somnolentia ,securitas, vel inertia. Sed defensionem, subaudis operatur,ut vos possitis defendere ab infestatione daemonum: sed indignationem, quia indignatur homo sibimetipsi dum peccat. Qui bonam curam habet, indignatur etiam contra peccantes, vel aliorum indignationes patieriter sustinet. Sed timorem Dei operatur. sed desiderium,
414쪽
hitricae caelestis, sed aemulationem, id est,amorem del. stug. Donum,& imitationem bonorum operum sed vindictam in seipso, quia seipsum causa delicti affligit. Dicit B. Augurinus,quod licet ista coniunctio causalis sed in hoc loco plenum sensum non reddat, tamen apud Graecos optime Tesonat. In omnibus, quae vobis praecepi, exhibui & praeparastis vos incontaminatos esse negotio,id est impollutos esse a meo praecepto, quia obedistis mihi. Tunc enim discipulus impollutum se reddit praecepto magistri, quando obedit iussioni illius. Si vero inobediens extiterit in aliquo , & si ab omnibus culpis alienus existit: tamen. ex inobedientia maculatucialiter: In hoc probastis vos immunes esse a culpa aliorum,quia illorum errorem fortiter corripuistis. Contaminatus enim auctoritatein non habet in alios vindicandi. Igitur et cris vobis priorem epistolam, non propter eum solummodo scripsi, qui fecit iniuriam omnibus vobis, accipiendo uxorem patris. Vel propter illos qui fraudem fecerunt fratribus sidad manifestandam 'bama'nem nostram, quam pro vobis habemus. Ideoque subdit: Ideo consolati sumuι de vestra emendatione de obedienti/ atque receptione Titi. visceris ei. , id est Titi, abundantuu in vo is sunt. Quicquid intra corium continetur , viscus appellari potest. I iiij quoque viscera dicuntur. Ponuntur etiam pro nimiae dilectionis assectu i sicut in hoc. loco, viscera eius,
id est nimia dilectio & affectus Hiaritatis erga Vos ym plius abundauit. Gaudeo quὸd in omnibus coinys in vota, Iubaudis quia obedientes eritis mihi.
Otum autem facimus vobis gratiam dei, id est, fidem caeteraque talia, quae gratis dantur fidelibus, quae gratia N data est ecclesiae Macedoniae , Cr quod
in mesto experimento tribulationis, sub audis nostrae & suae, abundantiamu-
si ipsorum fuit:. ' ait: a . siue
profundissima pa pertas illorum abundauit, & excreuit iudiuitis simplicitatis eorum. Beatus Apostolus cognoscens Corinthios auaros esse & tenacissimo, proponit eis in exemplum Eliaritatem & bonam volunta jicin
415쪽
27 2tem Nacedonum . quam Libuerunt erga sanctos qui erant Hierosolymis . Cum enim nimium essent pauperes illi Macedones,antequam venirent ad fidem, credendo in Christum, excreuit illo magna paupertas in multas diuitias: quia ex ea de paupertate qua habebant , statim ut crediderunt, decreuerut sanctis mittere necessaria, qui erant Hierosolymis,& hoc simpliciter.i. bona voluntate & inte-tione fecerui, De eleemosyna ergo & donatione qua volebat Apostolus ut Corinthii mitterent illis qui erit Hie'. rosolyhris,multa locuturus est in sequentibus. Qui asecunduvirtutem resitimoniuilus reddo, repra virtute voluntar Iuersiti Ordo perturbatus & praeposterus. Testimoni ii illis reddo, Maced onibus videlicet,quia supra virtutem sua voluntari, fuerunt l. plus voluerunt qua possent, de secundum rirtute possibilitatis suae dederunt. cum multa exhortatione obsecrantes nos, subaudis ut acciperemus ab eis gratiam.i. donatione
quam illi gratis dabant. Cr communicationem ministerii quod sit in sanctos,qui sunt Hierosolymis. Et non sicuthperahimus. piastemetipsos dederunt, id est,non fecerunt sicut timuimus, quando primum nos posuerunt in carcerem.Sperare enim hic posuit pro timore, sicut & in Verg. habetur: Hunc sego si potui tantum sperare dolorem,pro eo quod est timere. primi. dederunt se domino,veniendo ad fidem.& corrigendo errores suos, deinde nobis, subdendose nostro maesterio: ita subaudi dederunt se ex toto domino, & no- is subditi fuerunt: ut rogare u Titum, quando illum ad vos misimus, ut perficeret in vobis gratiam istam largitatis de eleemosynae, ut sponte mittatis fratribus qui sunt Hierosolymis bona temporalia , sicut isti gratis & sponte mittunt. Non quasi imperans dico, subaudis talia, sed per aliorum foticitudinem etiam vestrae charitatis ingenium bontim comprobans, id est, ut per istorum ingenium approbare pol sim bonum ingenium vestrae charitatis, ut si isti tanta miserunt qui pauperes sunt vos plura mittatis. Scitis enim satiam domini nostri Iesu Christi quam vobis cotulit. Omnia ona quae humano generi data sunt, gratia dei est: quoniam cum diues esset, secundu diuinitatem possident omnia cu patre. propter vos,& omnes credentes, egenus factus, de pauper,intantum ut non haberet,quod habent vulpes: ut illi Minopia vos diuites essetis in coelo: dcfactus est homo, ut nos is
416쪽
ceret deos,luxta quod per Psalmistam diciti Ego dixi dii
estis. Et consilium in bredo, siubaudis ut eius paupertate imitemini. Hoc enim vobis utile est, subaudi facere quod dico quia non solum facere, sed oe velle coepestis ab amno priore, siue ab anno praeterito. Erant aliqui apud illos, qui voluntatem quidem habuerunt aliquid mittere fratribus Hierosolymam: sed nihil inde fecerunt. Erant & alij qui aliquid inde secerunt,sed ad affectum non perduxerunt. Quos Omnes hortatur modo, dicens: Hoc kobis utile es acere, qui velle coepistis,& qui ex parte fecistis. Nunc verὸ σfacis perficite, id est opere adimplete. Sι enim volunt-' Wa, ct parata ad dandum est, fecundum id accepta est quod habet, subaudis de dat, non fecundum id quod non baberi quia non valet illud dare quod non habet licet velit. Hoc quidem apud homines est, caeterum apud deum ipsa voluntas bona remuneratur. Non enim, subaudis ideo talia praecipio, ut aliis sis remigio, id est abundantia & refrigerium, sed ex aequalitate. subaudis hoc debet facerie. Verbi gratia: Qui habet centum solidos, quinquaginta secum retineat, quinquaginta mittat his qui sunt Hieroso lymis.Vel exaequalitate, ut aliquid mittat illis. & aliquid retineat ad suos suorumque usus. Hilarem siquidem dat rem beneuolentia decet, quae sic suam temperet Iargitatem ut de illa dc pauperum resectio gaudeat, dc domestica sufficientia non laboret. Notandum ut hic distinctio sit, ubi dicit,sed ex qualitate, in praesenti tempore, id est in bac vita, vestra abundantia durum inopiam suppleat: ut illorum abundantia, quae spiritalis est in ieiuniis & orationibus, vehae inopiae sit supplementam, id est . ut quod mi ius habetis in rebus spiritalibus in ipsis habeatis: dc quod illi non habent in temporalibus, vos eis mihistretis. vesat aequalitas inter vos & illos, dantes vos illis quod non habent, & ipsi vobis quod non habetis , vos illi temporalia, de ipsi vobis aeterna. Qui multum, subaudis collegit,
non abundabit: ' qui modicum ςOllegit, non minorauit. Hoc
secundum literam dictum est de manna. Nam quum praecepisset dominus per singula capita plenum gomor colligit, quae est mesura tres sextarios cotinens, quidam collegerunt plus, quidam minus, Sed quum praeparassent sibi cibos in mortario, & ille qui plus collegerax, δή qui minus,
417쪽
unam mensuram postmodum repererunt, plenum scilice, gomor . Spiritaliter autem hic vult ostendetre, quia si sunt duo bona ines,unus diues & alter pauper, licet diues multa possidear. distribuat plura pauperibus quam pauper non tamen luperat illius eleemosyna pauperis largitatem sed plerunque donum paruum pauperis magis est accepiss leo, ci diuitis magnu: quia pauper devictu suo tribuit diues ex his quib' superabudat. Quod coprobauit dominu an euangelio quando vidit multa iactari in gazophilacium a diuitibus,& a vidua duo minuta,quod est quadrans,id est ouarta pars denarii, dixit: vidua haec plus omnibu1 illis mist: quia illi multa sibi retinuersit, illa vero totusuum victu misit. nihil sibi retinens. Cor nanque de non substantia petit deus nec perpendit quantuin eius munere, sed ex quato amore proferatur, quoniam exbortationem quid Iuscipita me quam vobis ministrauit. ivisimus cum illo. i. cum Tito fratrem nostis, cuius laus est in euangelio per omnes reclis M. Lucas qui &Lucius tacito hic nomine intelligitur, qui laeuangelium conscriptu habebat mirifice,quod lagebatur per omnes ecclesias,& insuper Actus A postolorum,quo labore ab omnibus fidelibus laude habebat. Non solu uatem laud batur per omnes ecclesias: sed π ordinatin est comes ac socius nos ae pcregrinationis in hanc gratiam , quae ministratis a nobis,
ad domini gloriam o deginatam voluntatem nostram deuitantes
hoc, dc cauentes. quis nos vituperet de reprehendat in hac plenitudine Jubaudis doctrinae 3c miraculorum, quae ministratara no .videlicet ne quis posset dicere: Bene quidem praedicat Paulus,Barnabas Timotheus, sectique eorum, & multa miracula per virtutem domini perficiundi sed in hoe nobene agunt, quia non habent curam sanctorum pauperum
qui sunt Hierosolymis. sicut alij Apostoli habent: & sicu:
Paulo praeceptum est& Barnabae ab Apostolis, quando ad gentes missi sunt.Vnde idem Apostolus alias dicit: Constituerunt inquiens) Apostoli,ut nos, ego Sc Barnabas irigentes operam daremus praedicandi,tantum ut pauperum memores essemus. providentes bona non solum coram deo cedetiam coram hominiam. Apostolus Paulus aIisque bona eorum coram deo prouidebant,quia in omnibus que agebus deo placere quaerebam. Providebant de coram Corinthii,'
quia tales fratres ad eos dirigebant ad recipiendas dona-
418쪽
tiones,quiae mittendae erant sanctis Hiero lymam. qui sua pro Christo similiter reliquet an tu, ec erant cupidi dimita-
Tum,aut amatores terrenarum rerum,ne forte occasionem
inuenirent Corinthii dicendi: Nos multa misimus, sed illi quos ad nos direxit, furati sunt ea, cum debuissent illa augere. Aliter. Coram deo ut diximus bona prouidet, qui deo placete desiderat:& coram hominibus,qui sine quςwIa incidit ne sit nimis iustus: sed apud omnes in omni vita sua & conuersatione irreprehensibilis habcatur. Mi miscum illa cum Tiro scilicet & Lucio, fratrem nostram libaudis Apollo,qui vobiscum iam diu moratus est. quem probauim solicitu esse Ii audis pro selo, postquam a vobis recessit propter quorunda malam conuersationem S duritiam moria. nunc autem multo soticitiorem, subaudis probauimus illii esse pro vobis , quia audiuit vos esse correptos &emendatos. Isto in loco est distinguendum, S postea ad alia tran Geundum. Confidenti subaudis mihi est multa in vos, o pro Tito, qui est'- metu in praedicatione, o in Ῥoi adiutor, docendo sicut & ego ue Iratri s n ostra e polioli,subai dis adiutores vestri , misi retulerunt correctionem vestra S couersationem sanctam, In illos,id est,in Titum, Lucam,
S Apollo, ostenditecharitatem vesbam in facie ecclesiarum, id est,in praesentia fidelium. C A P v T IX. M de ministerio quod se in sanctos , ex abuηdanti, id est ex superfluo, mihi est
scribere vobis, quoniam 4 chaia, id est, pars Achaiae, parata est ob anno prae- tetrito, illi videlicet qui extra Corinthumetropolim ciuitatem habitant: vino dicamus vos in hacsubgantia. Defectus dictionis & sentetiae in hoc loco est non modicus,&huiusmodi, ut non dicamus vos in hac substantia, subaudis carnali & temporali minus fecisse, qui in omnibus perfecti estis,bona voluntate forentes. Necesse rium ex timaui rogare fratres, Titum videlicet, & sylam , &Apollo: ut praeueniunt, subaudis nos ad vos. Sic subaudis date illam donationem, quasi benedi honem, id est, beneuolentiam ex charitate, non quasi auaritiam, id est, non a uare,sed sponte date. stat parce feminat, parce metieti Parc
419쪽
CAPUT IX. 17 Parce al; lilado pro dimitte ponitur,ut illud Vergilij, par-
ce nietu Cytherea , id est dimitte metum : aliquando pro seruare,ut ibi: binc canere incipiam, quanta experientia sit parcis apibus. Parcae enim dicuntur apes,quasi seruarrices, eo m seruant sua mella. In hoc autem loco per quod dixit adverbialiter parce, voluit significare auarum hominem, cui extorquetur cum violentia ut aliquid largiatur. Er roqui parce semina t,parce & metet.i.qui parum tribuit pauperi,parum accipiet mercedis.sicut ad literam ille qui parusenainat parum colligit. Et qui feminat in benedictionibu a. qui largitur eleemosynam pauperi cum beneuolentia,bonaque temporalia distribuit ex synceritate mentis: ut neq; Iaudem humanam exinde requirat, neque illii cui aliquid tribuit, velit per hoc subditum sibi facere, ae benedictionibus m metet hoc est de bona voluntate menti5 accipiet mercedem aeterne aptudinis. Ille in benedictione seminat qui bona voluntate sub spe aeternar remunerationis hoc agit. VnuseMsque prout destinauit Di corde suo non ex tristitias, aut ex nec 'tate .i. quatum disposuit in animo suo dare deo,&pauperibus tantii tribuat: quia melius est non promittere corde aut verbo,qua promissum non adimplere. Docet autem Apost. laeto animo eande eleemosyna vel votu perficere:
quia ex omnibus his qui inferiit aliquid , hunc elestit deus
eui retribuatur qui deuoto corde hoc operatur. Vnde principit, non ex tristitia inquiens animi hoc faciat aliquis vestrum,aut necessitate id est,coactus aut inuitus,&non sporaneo desiderio. Ex tristitia hoc adimplet de ex neces itate,qui non sperat se mercedem recipere, sed propter prae sentem pudorem & verecundiam inuitus hoc agit ne aliis hoc agentibus ipse auarus& turpis videatur: ide6que ex hoc non fruetur mercede aeterna. Dicit enim beatus Augustinus,quia si panem dederis tristis,& panem & m ritum perdis r quoniam quod in praesenti tribuis amit-Ws, & in futuro mercede carebis . Laeto vero animo eleemosynain erogat pauperi, qui certus est de remuneratione aeternorum praemiorum, quem dedit ei dominus, apud quem thesaurizat, Hilarem enum datorem diligit Dem.
Hilaris debςt esse, qui domino faeneratur: & ille plac et Deo, qui quod tribuit, postmodum non dolet quasi amis-rum, sed quasi de duplicato gaudet. Potens est enim
420쪽
deus omnem gratiam alundare facere m Tiau, t in emnilia femper omnem pulsi cientiam cr abundantiam habentes,abundetu in omηi opere bono. Nolite,inquit, diffidere neque desperare de remuneratione,si bilari animo eleemosynam impenditis: quia potens est Deus omnem gratiam abundare facere in vobis,scilicet ut in praesenti abundetis fide,spe,charitate scientia diuina, omnique substantia temporali,& insu per in futuro aeternam isticitatem tribuere. Hoc enim xit abundare in omni opere bono, si sibi retinent quod sufficit ad suam suorumque explendam necessitatem.& caetera in usus sanctorum vel pauperum impendant sicutstriaptum est in Psala. de quolibet iusto eleemosynas danti,&curam pauperum agenti. Di persit dedit patueritas, i sitiae- manet in aeternum. Iustiriam hic appellat largitatem substantiae temporalis vel mercedem eiusdem substantiae distributae quae largitas bene iustitia appellatur: quia iustum
est, ut sicut terra omnibus hominibus communiter a deo
data est ad possidendum,& sicut calor solis & humor pluuiarum omnibus communiter tribuitur a deo: ita etia quae in terra dei dono nascuntur, communiter dispensentur de comuniter utatur:& haec est iustitia ut quia deus illud gratis dat,retribuat ex eo & homo cui deest. Notandum quod
dicitur de viro sancto quia dispersit & diuisit pauperibus substantiam sibi a deo datam. ac dedit pauperibus, qui non habent quod ei redderetur praesenti,& non diuitibus huius seculi, a quibus speraret eadem iterum aut plura fecipere:& quoniam usus est praecepto domini dicentis: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis Idcirco rustitia et , id est,merces largitatis eius,& tetributio ipsus iustitiae manet in aeternum quia ibi posuit diuitias suas,& ibi thesaurizauit,ubi tures non effodiunt,nec furantur: ur alitem administrat stincti feminanti, panem ad manducandumpraestabit, multiplicabit semen vestrum, augebit incrementa frugum iustitiae vestrae. Hoc dupliciter intelligi potest,& iuxta literam & iuxta spiritalem intelligentiam. Omhipotens deus qui administra thoimini semen ad seminandii,siele imosenae fuerit deditus: ipse praestabit ei panem ad manducandum ex semine,&multiplicabit semina eius in terra:ut qui seminauit quinque modios, colligat quinquaginta,qui decem colligat centum. Et multiplicabit augmenta