장음표시 사용
821쪽
dicunt,caetera vulnera venenata etsi lethalia sint, non tam saeva parere symptomata, quam quae ex animalium venenosorum morissu aecidunt. Cons. l. Lib. de Daquac intemp.6. Dioscoriae Lib. s.ca . . Fernet. Lib. 2.de abditis rer. ωυ s.cap. II. Quod ipsum p nlchre exponit Iohann- Ψndreas a Cruce, Lib.3. de or,ibus venenosis ract.s πιι.de Curat.morsis venenosi his verbis: Nonnulli opinantur,quod vulnera illata ab animalis venenosi viventis morsu sunt multo graviora ac periculosiora illis, quae a venenato telo causantur. Nam venenum quod ab animali proveni t valde acutum ac penetrabile est,cum autore Celse quilibet morsus virulen- . tia quadam laedere soleat,quae propria malignitate membri com-pIexionem turbat & corrumpit, ac intrinseca qualitate cordi nocumentum afferre quaerit. Hac illi. Atque hoc dubio caret,quoniam in partem de morsu apertam,vel salivam vel humorem caloris interventu eructat,cum quo virus in arterias,in omne denique
corpus obrepit,&primum spiritus, deinde humores,postremo ipsam partium substantiam inquinat & Iabefactat. Ut ergb cadaver noxium sit & contagiosum,in proximique corporis ruinam &damnum sui furoris proferat incommoda, debet habere adminiculantem calorem, ut vapore emisso vicinum corpus brevi admodum tempore assiceret, quocum careat, & contagionis sem, naria sint finita, contagiosum esse nequit. Eandem thesin ' castoriin, Medicus de Poeta clarissimus, qui rectius omnibus de contagio fuit ratiocinatus, confirmat, Lib. I. de Contagione cap. I t. dicens: Mortuum autem animal contagione eam non servat,qua tenebatur vivens,quoniam seminaria contagionis una cum 'alore innato extincta sunt &c. Et in initio capita ,postquam dixerat, contagiones non uno modo se habere, nam aliae promtissme in hae. . rent & assiciunt, aliae serius, aliae statim se manifestant, subdit e . . omnes autem in vivo corpore natae infectionem disseminare, in mortuo non. Esus forsan consilio & auctoritate ductus Rondelerius manifesto experimento hanc sententiam illustrare voluit ,
Lib. defebribus, cap. de febre pesBlentiali ita pronuncians: Quare
corpora illa mortuorum, quae amplius non exspirant, nullum ve-
822쪽
nenum e jaculantur,quod si aliquid contrahatur, id potius ab co rumpannis contrahitur,quam ulla alia re. Si quidem disse cuimus aIiquando corpora mortuorum ex peste,multis spectantibus studiosis, sine aliquo damno,proptorea, quod in animali perit omne venenum. Quam si, rem si haec vera sunt, & tot eruditissim rum hominum expressis testimoniis comprobata, cur cadavera emortua vitiosos aut contagiosos halitus effundere posse assere
b. X VIII. verum enimvero, rationes & testimonia in conistrarium solida satis N evidentia prostant, quibus innixi affirmativam sententia m hoc loco dcfendendam suscipimus. Videmus in
ipss morientibus, interdum etiam in demortuis Scorbuticas maculas efflorescere,quatenus copiosa materia peccans, vi superstitis etiam post mortem caloris a centro ad circumferentiam corporis movetur. Non enim absurdum est , in demortuis quoque aliquamdiu caloris effecta superesse posse, scet mors extinctio caloris dicatur. Vid. Gregor.Horss. de Scorbulo Sec2.2.1hesis.Imb aspirituum vaporumque reliquiis in demortuis tremulos motus excitari videas,sicuti sequentia exempIa edocebunt. Cum nobi- Iis grandae va virgo in Dania extremum spiritum edidisset,offici sa mulier cauponarii oculorum superciIia claudebat, dum topeti huic religione consueta accingitur, ingens ex ore sonitus prodit, quem ructum sinquit Thomas Barthotinus mson atomicio M dic.Cent. 6 in . .'. 2Θy credo ex vaporibus in ventriculo conclusis ex hypochondriaco affectu emergentem. Postea in ferali mensa funus adornatur; consuuntur a mulieribus amicis seu praescis sepulchralia lintea, inter quas occupationes supercilia aperit cadaver, interturbatque susceptas mulierum operas improvisa, te rorisque plena oculorum apertio,quam illae nescio cui miraculo,
ego Spirituum reliquiis adscribo, vel ciliis rigentibus serius clausis. Aliud memorabile GMarcellus Donatus Lib.a. de Medica hisoria mirabili cap. 3 pag. 144. reccnset. Monialis quaedam in Coen bio D. Vincentio sacro, cum per sex mentes phthisi laborasser , apoplexia repente correpta, quae in dextrae partis paraplegiam
823쪽
terminavit, triduo post exanimata feretro imponitur. Monacha altera amnis ingemiscens & lachrymabunda demortuae manum DEOSCULATUM accipiens, ter valide constringi persentiri eranquam miraculo perculsa, reliquas adstantes moniales advo- .cat,accurrunt, manum a mortua, valide comptahendi intuitae mi- .rantur. Nos causam naturalem indagantes censuimus, mulierem
Deo dicatam non prorsus animam exhalasse, sed remansiss e vitae fomites & igniculos quosdam,quales in praefocatis, & valida apo- plexia detentis non semel observatos scimus, licet sensus, motus, pulsus & respiratio sint aboliti, unde motus illos constrictionis convulsivos excitatos in extrema extinctione putavimus, quod . veritati consentaneum esse magis assirmare possumus ex histo- tia a Matthao H stano hist. sivi temporis Ly. cap. 46. descripta, ait namque Florentiae Gualterio Bustaceii Ubertini filio dissecto publice a carnifice capite, atque cadavere arcae imposito, dum, ad Ecclesiam sanctae crucis humandum gestaretur, adeo repem te concussione valida sponte exagitatum ut arcae tabulata invicem dissungerentur, ac pene ex gestantium humeris decideret , quod ad jactum balistariae sagittae dum funus progrederetur perseveravit, non sine omnium adstantium ingenti admiratione. Cons. Fortunatus Britu de relationibus inedicorum vibb. q. cap. 6. p. m. ς23.edit. LVf. in 8. Anno M DC LXXIV. Porro notissimum est, vel etiam iis qui prima Medicinae li-ν mina salutarunt, ex cadaveribus mortuis in bello pestem o G ari polia , quare unanimi consensu Medici illa illico esse cremanda imperarunt. In illis enim licet cesset calor innatus, reis frigeratum sit corpus, deficiatque exspiratio arteriarum & minor sit exhalatio , ratione tamen putrescentis materiae in corde , in venis, arteriis per transpirationem sit sussiciens evapo- ῆ ratio ad inficiendum aerem. Hujus rei manifestum signum praebet foetor ingens , non nisi ab effumante calore plurimaque vaporum copia exsurgens ex sordida circa visecra putredi. ne natus, quae ad absentiam nativi caloris , a quo antea coer
824쪽
cebatur, sese insolenter eructat. Idcirco si foetentes vaporesa cadavere elevati aerem putredinose inficiunt, quid mirum si si a cadavere peste emortuo elati corpora vicina inficiant peste dira e Perniciosius ergo multo ex pestilenti lue emortuum corpus, quam ipsum aegrotantem attingere. Illud enim cum v hementiorem arguat causam , eminentiori quodam perdendi modo inficiendi vim habet. Nam quod in vivis calor effumans per patentes minimeque occlusas vias, respirationem videlicet& t ranspira tionem efficere potest, id calor putredinosus per hanc partem peragere valet efficacius.
g. XIX. Deinde, si canis rabidus emortuus inficit alios
rabie dira , licet extincta animali emortuo contagionis seminaria videantur , cur homo pelle emortuus alios etiam non
inficiet ρ Primum probant illustria eruditissimorum hominum testimonia. Nam Cartim, retiantas lib. 3. acutis cap. 9.narrar, Sartricem quandam cum chlamydem scissam rabidis morsibus sarciendam sumeret, atque ore stamina componeret, 8c lingua panninum suturas lamberet alluendo, quo transitum acus faceret faciliorem , tertia die in rabiem venisse. Palmarius M. de morb. contagiosis pag. 266. 26 p. animalba stramentum in quo rabie perciti lues decubuerant, dcgustantia contracta primo rabie periisse vidit. ' Quare contagionis seminaria extincto calore nativo deleta non sunt, ut perperam dicebat Daca sortiti. Consule Senne=tum lib. 4.de febr. cap. a. ad Ron deletii experimentum responsio haec in servite Licet sit verissimum, attamen non concludit. Nam ut belle dicebat Galenus lib. r.dediffebr. ev 4. nulla causarum sine patientis aptitudine agere potest, alioquin omnes cum pestilentibus conversantes morerentur , quoniam non quaevis demorsa a rabidis agunt ut in rabiem , sed disposita tantum. Hicolus serm. 4. tra I. 4. ait: Ego vidi canem rabiolum mordere quendam anserem, dc dilaniavit de cute ejus multu, cum sanguinis effusione,& tamen nullum malum accidens
inde anser passus est, S tamen erat canis ille valde rabiosus, quia
825쪽
DISSERTATIO XIX. 7 capost valde parvam moram momordit quendam iuvenem, qui inde famis rabiosiis,mortuus est. Confer supra g. . hujus dissert tionis,item Zacuti Lusitanipraxin medic. admiranae ob. 3. observas. 43. p. Ios.ctobservat. 4. Ubi sanguiuem secta vena fluentem totum cubiculum aegroti infecisse bis se observasse testatur. Roderiaevi Castrensis Lusitanus lib. 3. de meteor. I crocoscap. . . Nam si istidus& graveolens est,mortem praesagit, ut notat Purin Forsus Lib. I. de febr. rc. Vocatus tempore pestis ut inviserem aegrum s bri arreptum parum febrientem inveni eum aspectu hilari tactu . miti,urina bona,jussi secare basilicam, nam plethoricus erat. vesperi ad eum invisendum e mola descendo,ecce casum mirum vDcini narrant,ex sanguinis extracti saerore horrendo, tres ministros . infectos veluti sideratos occubuisse, subito 5 aegrum animam ebflare inculcant. Hoc audito discedo. Confer Vasierisiam lib. .lol. com.cap. 18. Salium tib de peste cap.f. Gemmam lib. I. Cosmocritis. U. Insuper observavit excellentissimus Dominus D. March. Archim ter Electoralis Brandenburg. cum in Holatia ageret, juvenculam civis Eccelserdenss uxorem quam tenerrime amabat, immatura morte obiisse. Haec cum seretro imposita esset, maritus suavissimae conversationis cum viva inviolabiliter cultae recordatus, illiusque desiderio mirum in modum accensus, emortuae adsist
har, usque hianti ori subinde multis delibutus lachrymis, non sine forti amoris impressione, OSCULA figebat; inde maestus
viduus exspirantem cadaveris halitum tantopere imbibit, ut C Α-
DAVERO SUM FOETOREM HORRIDlS OSCULIS
contractum toto vitae decurrentis spatio exhalaret. In hunc notabilem casum Nobiliis. & Excess. D n. D . Iacobus Barner. S. R. M.
pter singuiarem a mulcis rura annis inter exteros inremerate exerciis
tam amicitiam benevole communicatum, promptissima Musa, tale Epigramma effudit. Quam vitae sociam vivam spiravit &alsit, Hanc etiam spirat morte ubi tacta cadit. Sic mixtae haud pereunt animae, post fataque durant, Non tantum in mortem,sic superatque fides.
826쪽
Ex quibus nemo non vel manibus palpare potest, etiam post e-. gressum animae ex corpore mesbido vaporum aliquid per intus retentum calorem remanere,quod nobis probandum suscepera
6. XX. Aliud exemplum foetoris cadavero si exhibet D. Si .. ismundus Schmia erin apud D. Gregor. Horst. Archiatrum Himens ' Epist.Medieib.a.Secf. Io.8.m. JoΘ. Virgo annorum X Vl I. in mo-m vim sancti sepulchri Bambergae Ann. M DCI. missa est, ut anno quem sic suo more vocant) probationis peracto, habitum
monialis induta, ordiniisti manciparetur. Haec praxi ictum monasterium vix dum ingressa, foetorem caeteris monialibus tum me intolerabilem eructare animad vertitur, foetorem inquam, quasi putrescentis cadaveris, sive in eodem cum caeteris versetur contubernio, sive in sua lateat crypta, s quam cellam vocant hanc enim praetereuntes quoque odorantur, ita ut inprimis hu ins virginis quasi haud immerito dici queat. Colore est florido, omnes functiones bene obit,de nulla corporis parte querela ullam ullaaeferentibus caeteris monialibus,menda: concludit tanis dem epistolam statuens, putorem illum, non ab oris, ventriculi, uteri, aut alterius corporis partis vitio manare, sed eam esse universi corporis ἐδεοσυγκρασ&ν. ideoque malum omnem Medicamentorum adhibitorum efficaciam elusisse. Ad haec respondet D. Andrevi labaυι- D.Sehnrteero : Sed si ideo Syncrasia est, incepit malum in prima seminis ad construenda membra mistione,dependetque tam foedus odor ex ipsa craseos forma, quasi singulatitate sui inexplicabilis commistionum ratio effecisset, ut deinceps hujusmodi αρρητος πεινος sequeretur semper constitutionem, nec deleri posset, nisi soluta mistione. Sit ita, an non, exploratu cognituque est difficili mum, ultraque captum humanum positum. Proinde affirmans negansque pari fruuntur jure, cum tam proclive sit negare, quod sine demonstratione dicitur, quam aD firmare, praesertim causis in conspectum de contemplationem v
nientibus aliis. Quidni enim dicamus,non in cras fuisse vitium. sed accessorium quoddam forinsecus istam substantiae alteratio- Ccccc nem
827쪽
nem induxi fle,vel talem aspersisse labem ut non hominem sed ca. daver spiret Nec semper brevis ea contagio est, nonnunquam commoritur, usq; ad extremam dissolutionem compagis indivulsus comes. In hoc genere est, contaminato sanguine semineque reconstitisse,& nutritum esse intra parentem : aliquid passiim eiu matris nausea&consternatione, affectuq; gravi, quales maculas nosti inuri indes ebiliter, malacia correpti matribus, & valido ani- mi motu, quin & membroru, utpote manuum,concussis, Spiritu cogitationibus directo in conceptum, aut utero latitantem ren rum embryonem. Coni ternat alit illa sepulchro ; supervenerit unctioni cadaveris: sordibus putridis ex alvo decumbenti cum res ditis nauseam conceperit &similibus fuerit graviter affecta. Inde nota infanti esse potest. Memini Epilepticos pueros, oleo succini inunctos,sepulchrale quid olere. Cum sceminae operam dant pa turi emi hus,aegrotis & aliis, facile concipere seminaria, dum vim ἱrum gerunt, pollunt ii ne quid dieam inter menstrua putrida sit diu morari conceptum,aut etiam eo tempore primordia sui accipere potuisse: Unde primis fermentationibus graves halitus,sed postea etiam leprositates & hujusmodi emergere. Novimus ab utero disposivos ad Gallicum,Cancros,Elephantia sin &c. nihil spirare
jucundum,etiam tunc cum videntur belle habere. Idem alia Epi- sola adeundemp. sos.fficit: Apud nos compertum est quandam juvenculam in matrimonio viventem tempore fluentium memsum fere pe)us cloacis olere, maritumque tunc amictim degere. Non est dissicile judicatu, talem quandam distrasam tOIum -- cupare, quae in sanguine corrupto aliquando existit. Est autem sanguis ες Τοοεν. Quale nutrimentum in utero, tale nutritum equod cum primum fuit tam tetrum, substan tiam reliquit talem,
quae semper sibi simile ex alimento fac it. Tales puellae nisi arte
medica restituantur, plerumque spe matrimonii excidunt. Ut enim bona merx facile emptorem allicit, ita putris ingrato ped re vel e longinquo terret accedentes. Oscala fragrantia θsuaveolentia expetuntur; sordida, olida, rancida,ubique sunt ingrata. Sed ut omnibus in familiae Veneris versantibus solatium aliquod imperuia Amasiisquo virguncular. consulam,ecce pro foetore oris - Pt Digitigod by Coost
828쪽
optimum praesidium Zamrι Lusitam Lib. I.de Praxi t medica admIranda Observat. 87 .ao ad cribo: Illustris quaedam matrona adeo foedo horribilique oris foetore continuo premebatur, ut assi stentes circa ipsam immorari non possent, pro quo domando vitio, a corruptis putridisque humoribus in ventriculo genitis suborto , cum plurima tentasset auxilia, quae tum inutilem stomacho v cuarent humorum copiam,unaque suavitatem & robur ori ventriculoque conciliarent, & cauterium in crure, incassum tamen assigeret; tandem pitulis his unius mensissipatio assumptis inposterum suavem spiravit odorem, nam binas duabus horis post caenam devorabat,quae gravem oris halitum emendant, suavitatem conciliant,& ructus tardiosos abolent. N. Myrobalanor. emblic. Chebulor. an Ss Rorismarini, semin. citri, Myrrhae, sem. Myrti, an . St. Cinnamomi,S1. Galangae Malobathri, Hydropiper. Nucis Mycistice, an . BF.Caryophyllor. 96. Galliae Moschatae, Bj. Aromatic.rosati, Diamoschi dulcis,an . S g. Mastichis, Coriandri, Anis,sem. faenicul .an.9j. Moschati odorati, A mbari,an. gr. XX. Agalloch. eleel. 9j f. Pulverilanda pulverissentur, S deinde ad umbram
exsiccentur, prius vino odorifero,&aqua flor. Aurantior. irrorata,
deinde cum balsami guttulis,& Rhodo melite fiant pilulae ad modum ciceris, S deaurentur. g. XXI.Superest ut de Olculo binrtis o agam, cujus mentionem facit Sim. Majolus tom. I.Her.canicul. collos 3 ego novi, inquit, adolescentulam ingenua,quam cum delectu S a parcntibus in ejus noxam sponsus,ipsa insidiosi amoris incuriola,furtiva quada familiaritate deo utatus esset, intra unius horae intervallum illa, tametsi compositissima esset valetudine,virginales suas exuvias ad morte deposuit,tanta se affecerat vi imaginationis, velut temerato pudore famosae libidinis hostia evasisset. Quamobrem, ne cognatio qua modo cum adolescente panxerant parentes morte filiae eluder tur,al teram sororem minorem natu ei desponderunt. Sic unus binas sorores desponsatas habuit, atq; uno horae momcto geminata fuere sponsalia. Causa externa tam repentinae mortis citra dubiuiuit dolor propter admissum osculum firmitςr impressus, qui tota corporis structura vehementi alteratione concussu ac Spir. vita l. Cocco a adeo
829쪽
adeo coarctavit, ut vim omnem penitus amitterent. Passiones enim animi corpus nostrum maxime assicere posse , quilibet nostrum quotidie in seipso, dummodo velit advertere, ubertim caeis gnoscet. Quod autem ex iisdem repentina mors subsequatur , vel Symplomata prava contingant, aliquot miris exemplis demonstratum ibo. Ex dolore Wilhelmus Rotchildiensis cadaveri Regis Daniae Suenoni amicissimo ipsius illacrymans, statim e tinctus est,relatore Olberto inuntetro lib. Misi. Dcnia Narra
historici fere omnes, anno M CCCC XCI v. vel ut Sabellicus MD XCV. dum Gallica nobilitas e Neapolitano Regno rec deret, Domini Monpenserit filium super patris tumulum plorantem dolore extinctum fuisse. Raisciacus Suevus cum filium strenue contra Turcas dimicantem in Budar obsidione occubuisela ex cadavethad se relato cognovisset, repentino dolore ad vit Ea profundius pervadente, cum rigentibus oculis stetisset,paula, . poli, nihil enatus interiit, quemadmodum Historici testantur,& inter caeteros Paulus Imius lib. 39. historiarum sei te aris. Quosdam prae laetitia&amore petiisse etiam constat. Sic Soph clem cum victor in Tragico concursu declaratus esset,statim e animatum esse tradit Plinius lib.7. caps7. cui Valer. Max. Volarem ranus o Pontanus subscribunt. Sic& mulieres binas Romanas filio utroque vivo conspecto , quos in pugna Cannarum occis-buisse existimabant gaudio extinctas, tradidit Livius lib. xa hist. ab urbe condita. Phalippidem Comoediographum, cum in C t mine Poetarum vicisset, inter gaudiumrepente mortuus est, au tore Gellio. Et Diagoram Rhodium cum duos filios Athletas, ut Cicero primo Tusculanarum quaesionum vel tres, ut Gellius 3-N mum tticarum,testantur, publice victores coronatos conspuceret, nimia laetitia expirasse,apud praedictos Auctores legimus. Polycratam nobilem foeminam Navo intula cognita repente insperato gaudio animam expirasse Plutarchus de claris mulieribus est testis. Narrat Antonius Apruinius rerum Ungaricarum tibis necari . memorabile duorum amantium exemplum : Eurialus
830쪽
ne spectatissimus, commorante apud Senenses Sigismundo Imperatore,Bohemiae,&Ungariae Rege,primo obtutu in Lucretiaeta Senensis amorem exarsit, pari quoque ardore correpta virgo, quam ob venustatem &formae praestantiam, alteram Venerem appellabant ; amoris aestus brevi utrumque voti compotem iacit. Sed abeunta Romam Imperatore cum Eurialus amicam deserere cogeretur, secundum digressum altera sexus imbecillitate parum constans, prae amantis inopia expiravit,alter amicorum consilio,& solatio aliquantisper instauratus, quamvis vitam distulae, nunquam tamen amplius ridere visus eli. Miranda quoque ex indignatione evenisse memoriae mandatum eae nau. Atix. Lub. D memorabilium c.uti. tradit uxorem Nausi mentis Atheniensis,cum
sorte fortuna vidisset filium de filiam invicem venere commixtos, Irae ira,& indignatione mutam effectam. E contra vero Egloamio lustratori accidisse, cum enim in ludo Iuctae victor fuisset , sique praemium di honorem subripere vellent , indignatione eommotus loquelam recuperavit. Narrat Saxo Grammaticus histo-ν Daniea lib. 34. Eskillum Episcopum ex animi maerore linguat debilitate contracta parum vocalem evasisse. Gasar Rugatus sis.
hist. Ieribit Muccium S forciam, Caravagii comitem, a primo ortu in loquendo vitium habuisse, ut non sine notabili impedimento loqueretur, attamen die quadam dum maxima excandescentia detineretur, iraque animum occupans, linguae impedimentum augeret,ianto conatu impetuque commotum fuisse, ut
posthac semper multo expeditius loqueretur: quod de Croesi Regis Lydiae filio plerique ex antiquis ad notarunt, de quo Iulim Sotinus tib . Polyhis. p. s. Cum Olympia die octava & quinquagesima victor Cyrus intrasset Asiae oppidum Sardas, ubi tunc Croesus latebat, At sis filius Regis mutus ad id usque temporis, in vocem erupit viti moris, exclamasse enim dicitur : Parce patri me ,Cyre,5 in hominem e sse, vel casibus disce nostris. Ex timore pariter nonnullos perii sic legimus.Scribit enim Berivemus cap.
ε 3. Puerum qui dum in rure paterno degeret, singulisque dietas ad vicinum Sacerdotem studendi causa, ut fit, summo manci Ccccc 3 mia