Georgii Trapezuntii Rhetoricorum libri quinque. Indicem capitum, ac rerum in hoc opere contentarum, in calcem operis reiecimus

발행: 1547년

분량: 546페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

61쪽

G. TRAPEZVN. RH r. venit. Deput io . intcntioni resistens oratio. Ex his duabus inter e concurrentibus uocibus stilus nascitur, qui ex depulsionis ad intentioncin rcpugimitia ilico crgit Ais depulsio quid 'uu mintcntioni oppositi it cilius ne et

tu est. Nam alit actum, aut nomen,aut actionem, aut rei qualistit negabit: In in . atione utro cauendum cst, ne aut

ficti nonrcti, aut auditoris osticium ut scriptum aliquod

ob ciamus. Numqui nonicii intendit,hoc modo romicidissim secidi si dicatur, non fici, quoniam male intendit, adhuc stilus, qui exprima depusione cfinforis pcrcipitur,quisnam siturum sit, intelligit poterit enim aut quia nemitaem , aut quia brunnum interficit, non icisse homicidium cacrare inficium uicin auditoris in alijs cnoribus intendi bone freqὐι poterit: In iudiciali ucro uitiosum est. y, uinc accusator ab re sua longe abrerat, dorii orpulitatem solam efficit, quum non damnandum hominem dicat. At qui scriptum intendit hoc modo, Lcx te pere-ν uim 'riarum occndere ureat, cui uulnere aduersarium percutit fi tum ita scinper intendi porrere putamus, hoc modo. condisti muros, hoc peregrinus si negabit,defecto contendit si conredet stitim contra legcm s cisse uila itur. Ex depulsione ergo desinforis stilus oritur, ut cisti honti novi non interfici, iam inadcpusio intcntostus coniecturam con lituit aut iure interjicit, stilus iuri lcialis est: aut tum utrunque i, non interfici, scd si m- ο cs cm, iure inter icis cin,irum brannum erat Ver come tura ex depulsiaene sola intcntionis proficiscitur . Iurisis. i. . ius in D latio quoque accusatoris addatur, non confissici Quare proficiscitur clivia iuridicialis G quo

in modo digito siclitatur quaenam clus1 3ecic fit ex de pulsionis

62쪽

LIBER PRIMV s. tres ionis ratione: Veri in res in iudicium non uenit,neque

orationis requirit copianis accusator depusionem sileni oratoristio prosequatur,ut iure interfici,num brutinus erat: hic nil ἰaccusator affirmi mo enim non iure, non enim abs te interfici iure fine iudicio poterat,vel siquid huiusmodi,subuc sad causa. Hic iam ob ci pose intelligo, deptillioncin quae primum stitim aperiat non semper c in oris csse, potestonis accusator, quam dicat reus iure interfrcisse, quod γ-rannus esset, negare ictum unquam brannum uillic: quare quum ex depultione accusatoris etiam coniecturam hic nasci manifesὶum sit, non solum nos, uer m etiam admercii-nium Cicero,qui primum des ii oris deprecationem conm- tutionem esse uoluit, non bene complecti illinitioncm constitutionis uidetur sed habeo certum,quod quidam dicunt,

slatum scilicet g duplic , principalein , t cum quoununc accessoriam appellare placet: Principalonstitu in 'n- per ex rei depulsione oriri,qui iuridicialis hic est Accessorium ab accusatore plerunque a ci, 2 principulis stilus approbation esse,ut liuersicini clo sum Milo: interfici, sed iure: Insidias enim mihistruxerat. Hoc tum iuridicule est , dcinde cum negetur Clodilon insidias Duxisse,coniecturali accedit sua comprobata, sicquetur iure aut iniuria caesa an Clodium iusse anare principalim quid stitum a reo: Acccssoriam, quo principalon comprobamus, etiam ab accusatore proficiscius cuerunt. Ego si quis etiam accessorium a cpusione cfin oris oriri diceret, eum non

procul a verita te Horrare contonderem. Nam cannaba

eusatore proficiscitur , de in oris perforiam accusatorent futire niuindictum est. Quis itim negc in acccsoriosiu- tu, quod iam exemplo patuit, eam qui priticipaliter reus

63쪽

nem ex depulsione corii oris pro scisti, quum C accusatorem inuenium, si eius depulsis statum iacit omne definsori subire officium. Sed de bu satis, nunc cor initutioncs

explicemus.

OMnis res,quae habc in se positis controuerslam, aut acti,aut omnis,ax generis,aut actionis continet qua slionein Num adit dubi vis Scizra fit necne, C sic est conice resis constitutior aut de ficto quidem convcnit, dubitatur alit suo nomine fctum appostandum it,quam constia tution rassinitionci appodamus uti etiam de nomine nuciau, quaerita aut de qualitate, σgcnere Not saequum bonum,si more ac lege fictum de constitutio, quoniam cuiusmodi res fit quaeritur gentralis vocatur quod si non soli in de Utic nomine,uerum etiam de qualitatere cor Laret, ne parua qxidem usures, orari damnationem posci,nisi actio ab reo transstratur,quam coctitutionciret istitiuam appcllamus quum non idco a generali fit pard-mas,quod in ea de qualitate non quaeratur. Sed quoniam general crem,translatio actionem qualis sit quaeritat. Neque qualitat in haec duo partiri uolumis,quoniam in translatione ex umone uan ex qualitate deposimus avare ustioni comprobandae quatas, non actio qualitati accedit. Transe

Nio igitur si ub' e qualitate non fit, subqcicndu mmcnquill si non est: numquam qualitassi quae in ea est, ex rutione deplectionis erumpat, in iudicatione quidcin erit Insta

64쪽

LIBER PRIII Us. strucro qri ex lari preflane nascitur, quam natura depulsi rationcm pa aecedat, esse qui poteris Neque crum posteriit vi priora es inpacteriora prisciditis:one deducitur. Neque eadem speciei ratio, si diuers evenerit, fidem

sed diuersas relinquit species: qata liquis non sic depclllcndum in translatione puta ι rit, Nihil tibi inscum. Nam quod tutori dedisti meo,non iure a me repetis sed hoc pacto,Nihil tibi In cum, iure aut iniuria hoc a ne petas: nam quod tu tori dedisti meo a me repetere non potes, quam ita de Asilain qualitatem immisceat,tamen qualitas quae in actione Pndatur Ilione prius esse non poterit Cylare hinc iam manij sium csse puto quatuoriciteruli cresse constitutioncs,conio.

ordine partes quoque his subiccte habeantur,utque sufficiei ter unusquisque uidereio sit c quo sint,c in quid ,

ruru, diuisionis dominum omnes rursus explicabisto: Omnis res quae in controuersia ponitur, icor i tit,hoc si ii in adι-- cium uenire potes linc ab oratore fuscipi, aut ictis cist C tur aut conceditur: si negitur, constitutio, eonis hiralis est. Est enim contribro lis confiitutio in qua fictan; ne consest, qua ritur ab aliquo manis ii signo, aut Planci si quam rei scit persona, uri ab utrisque, signo hoc pacto, Vl bes in bivis Aiacem sepelire inuentus 1 enset hic signum lanis tum, quod cum in sinissent ret. Quod quidem coniecturae signum huiusmodi debes csse, xter siccat id est, ut C perse legibus ut consecludi

ne non puniatur, non necessario cin urguat di

65쪽

ό TRAPEZVN. RHET. dicit oratori nequaquam fuscipiendum. Quare oportet coniecturae sigra e media esse, et non ncccssario rem ut antecedere, aut consequi A susspicione, quae persona rei capitur, hoc modo coniectura proficiscitur , Frugi putor prodigum habebat filium, is ubinum esset, nemo sciebat, c parricidi filius accusetur. Ex utrisque hoc pulto, Insana, ut vitibatur, mulier filum gladio imiter percu it, priuignum necavit accusatur caedis , dicit se in unum frige, negant aduersur . :cc senum subest, quod lium levito percusserit,et nomen nouercae fusticionem scit.

Qi dctiscus propositam rem non negaret, uerum Onc

dorct, confiderandum cst,si res per Ela aut impcs lanis uam iudicium fleratur. Si imper Ela diffinitiuum Scit hieolitiaiio enim dijnitiva conn itutio,qua id quod ob citur, non boeesse contcndimus: num per eum huiusmodi res ussertur, ut ci est id cficiat,quo σβcte ac palam intentionem accusatoris complcmtur,hoc modo, Sustulit quidam e cmplo priuatis pccunias exsacriligi accusaturii enim addas pecunias quoque sacrassiisse,ium persim res est ncc habet quaestionem.Hunc constitutioncin quidum legitimam putauerunt,quorum errorcin,quoniam multum intcris, utrum legitim,aut

rationalis causa sit alijs enim haec locis, alijs illa confii nu-ι r breuiter reprehendendum putaui. O volui Scilius in eatur,quid rationale,quid legitimum appellimus,aperiendu est. Legitum; dicimus,quod cripti cuiusdam continet di cepta-

ilonem. Rutioraleta communitoec proprie antelligere Dinnas Rationale coinmuniter dicimus,quam descripto non est controuersia: Proprie, quum nec de scripto,nec de elo, nec de nomine, nc de actione,Cr tamen de re contro-ucrsia si cavae quum ita sint, dubiationein rationalem esse

brevit r

66쪽

LIBER PRIMVs. Ibreuiter aperiendum est. Legitimam constitutionem esse dicunt,quae descripto nascitur,quum scilicet non controis uersia de scripto sit. Quodsi ita est. , nescio quid eos impellere potuit ut diffinitivam legitimam credant. Num e si ille locus eadere in diffinitivam potest, quo scriptoris

intentio quaeritur, tamen non de intentione quaeritur,sed ad comprobandam quaestionem intentio hyumitur. 2 ram non ex eo quo comprobamus arglimento sed ex eo quod probatur constitutio a citur. Quare fi legitima constitutio est, quum ex scripto controuersia nascitur, ac diffiis nitiua nunquam de scripto quaerat rationalem eam non

legitimam esse perclari)fimum est: deinde non poterit ea idem causa, eadem ex parte C legitima simul C rati natis esse: At dis initiva rationaliis per se inuenitur. Namuel in exemplis quae ab ipsis pro runtur qui Ierit Linam putant, locus ille praecipuus, a quo etiam stitus deis nominatur quem diffinitionem appellamus, non lege sed a re trabitur, ut insecundo libro uidebimus. Quare quum eundem)titaem eadem ex parte, Chresionalem, legitimum esse, uel solum dicere magnae amentiae fit, ut dein iistiua ex parte diffinitionis semper rationalis inuenidistur, nunquam legitima esse poterit, nisi forte id eos in stet, quod lex plerunque in hac causa prostratur sed si hoc eos mouet, quare coniecturalem quoque e iuridi eialem legitimas esse non asserunt Quis enim unquam acincusaret hominem parricidii, nisi aut lege aut con uetudine parricidium puniretur Sed non est ita, nam quum exscripto oritur controuersia,tum legitimam esse etiam ipsi

concedunt.Verum ut gladio eorum uulnerentur, id exemis

plum ponemus, quo maxime in legitimis causis uer aridit initionem ostendere videmur.Lex, Nocte cum telo do pre

67쪽

s TRAPEZVN. RHETpreben us occidatur quidam cum fuste deprehen uis ad magistratru adducitur, negat se itisse caeni telo , quoniarn telum lusit nonsit. Hunc diffinitionem legitimam aiunt, quoniam telini,quod in lege positum est,distimendum est. Sed uehementer errant nam cum quid telum quid fictis fit quaeritur, quatenus ex natura rei diffiniendum est,m- ω legitimus obe non potest: si iri inteilexisse scriptorem dices scriptum e sententium ficies, cui deinitionem acu cedere non est narundum. Quare si descripto nullam, quantum in se est, dist nitio controuersiam Scit oestrioptoris intentis,quae in ea inuenitur, ut insecudo dicemus, iocus es quo quaestionem probamus non quaestio, C diffustio ipse locus ex quo tota quaestio profluit, ex re emα per nunquam ex scripto inuenitvr, id tum omnino habendum est, diffinitiuum legitimam se non posse. Nunc ad

propositum rede mus. Res proposita ut dicebamm aut negatur, aut conceditur, primum coniecturalem ficit In ultero aut persim res est, aut imperi Ela, ex hoc altero diffinitiva habetur. Verum fit perficiti res est, tunc avide actione, aut degenere aequalitate ipsius negoci agitin,

primam translationem , generalem ulteram appellamius.

Translatio, est quum quaeritur seu cipienda ne sit causean non. qa in translatione neque si est principaliter quaeritur,ut in coniecturali neque quid sit ut tu diffinitiva neque quale quid, ut in generali Ueri ira quali cunque resst, hoc principaliter quaeritur: suscipi ne causa debeat an non: huius duo sunt modi. Nam quam rationalis sit, etiam legitima tunc ab oluitur quum a scripto iudicium trans in turriuam praescriptionem e persi lam translationem nominamus er aliqua legitimarum seniper trais lamas, ut in fecundo libro patebit. Nunc ut meli:ι intelligatur

68쪽

LIBER PRIMV ι,

ligatu euiusmodi ii, ex pla breuiter declareturaeneadem , de re iudicium ne fulci homicidi rem ii iisdemnatus euasit E quadam de re Apollinem. inter . roganti reponsum est, Apollinem nunquam homici dae respondere metu dem homicidi rursus accusetur. Hae translatio quum c perfidlam praescriptionem dicimus,per scriptura , sententiam his ab oluetur, deinde coniectu usequetur, si occidit Alius modus translationis est,quam non ascripto ius transfrendi, sed ab aliqua et eu si tinti nascitur, hoc est, a loco, causa, modo, perosona,vel tempore hoc pacto Lex, si adulterum eam uxoare inuenerisintrosque interficere liceat quidam adulter

solaem occidit, postea quam in sepultura eius luchomantem inuenisset uxorem, eam quoque interfici Teus fit ei dis, praescribit secundum legem ficilieci bis enim rem

culli per legem accusator concedit, locum C tempus cono derandum pura. Inter praescriptionem, e alterum translationis modum hoc interest, quὸ in praescriptione rem omnino sic agi debere negamus,quare e perast lam eam translationem nuncupamus: In altero vero inodo,tempore, e loco,causa, persona non oportere contendumti. At translatio quidem huiusmodi est confli-

tutio uero generalis est, quum erres reo conceditur, e quo nomine apperetur constit ed tamen de qualisve rei ac degenere quCritur. Huic generali duas partes a tribuimus iam in ea aut ex re , aut ex scripto contro e sinascitur: primum rationalem, alteram legitimum appellamm, de qua posteritis dicetur Rationalis est consti tutio generalis,cvissscotrouersita re proficiscitur. Q nuru crursus Hermogene secuti partito diuidimus, aut enim de ficiendare, dat desim iam quaeritur. Hoc iuridicialem, eo dua

69쪽

όs G. V N. R IJ E T. illud negotialem appellamus. Negotiriis est constitutis, in qua quaeritur iciendum ne sit quippiam an non ut is

deliberent Atheniciisti, deceat ne barbaros sepelire qui in Marathonijs campis ceciderunt,an non: haec contro uersia tota ad deliberativa tis emre uidetur,quemud amodum iuridicialis adiudicia I Retorqueri uero eam posse ad iudiciale genus non iniuria putamus. Num ea iuridicialis partes, tametsipraeteritum temptu propriὸ respiciunt , tamen etiam ad deliberativum retorquentur.

Nam qui non tempore negotialem per se a iuridiciali dif- 'me dicunt, ij non uident negotialem ex iuridicialem absolutum ita conuenire, ut ridiculi inueniantur, quod eas duas constitutiones putassent, maxime cum eosdem Iocosntriusque uelint esse non enim aliud niugis siuersas Scit constitutiones quam locorum diuersitus, qui maxime tunc diuersii sunt, quum ea quibus de agitur inter se diuersit iis

ma inueniantur. Verum non erit fortas u ab re, rationem

quoque suam apponere Afirunt enim negotialem hac de causa sibi aliam atque absolutam uideri, quod in absoluta licere rem clarifime pateat, in negotiali quum obscurior ressit, deficilius liceatne an non perstici possit. Quod

si hoc eos mouet,infinitus eos ponere constitutiones necesse est , quum in omni constitutione,ac parte constitutionis hoc inueniant, ut clariores aliae , aliae obsturiores causae sint. Quare illos quidem frustra reclamare dimittemus: Nos intelligemus negotialem turum tempus ac deliberativum genus, iuridicialem praeteritum tempμ σgenus rudiciale complecti, retorqueri tamen nonnunquam Crhunc ad deliberativum illum ad iudiciale non negaabimus, quod Iulius dicemus com de deliberativo tructabimus. Iuridiculis est rationalis constitutio, cuius controis

70쪽

LIBER PRIMVs. yuersia ex re iam improsciscitur. In hac rem aut conticedit quippiam fecisse, quod uetit infit aut non illud assumptiuam, hoc ab lumin nominamus Absoluta est iuriadicialis confiitutio, in qua reus nullumst uctitam rem stiscisse confirmat: Visi quidam filium abdicaret,quod phiisto ophiae operam daret: Aut si Actius poeta iniuriarum ageret , quod eam nus quidam nomine appellasset. AI sumptiua est iuridicialis constitutio, in quictim retriacius se turpem ecllie se confitearurire tamen assumpta ex 'extranei tranea iure actu defindit. Quo institu, aut infe iuris uniuersam reus ab umit causam, aut transstri in alium: primum comparationem facit. Est enim comparatio Comparatio. f ptiua constitutio, in qua reus fise dicisse confiteatur, tamen eam rem satiuificere si isse defindit,hoc morides: Aulvi Albinuta Iugurtha inclusus quum effugere non posset, cum rugurtha in collocutionem ueni ita di cessit ut impedimenta relinqueret,exercitum sub iugo ed ceret, satius esse duxit exercitum sine impedimentι ed cere, quam sinus cum impedimentis exercitum quoque perdere: in hoc loco Aulus totam causam in stinum assu, mi. Quodsi in alium reus causam trans' ret, aut in eum ipsum qui pactus est eam transsi et, aut in alium pri mimum relationem fici criminis. Est enim Relatio criminis cum etsi ficis reus confiteatur, iniurijs tamen eius

initus qui passus est, coactum se ficisse dicit ut Orestes

eum confiteatur matrem interficisbe, dicit se iniurijs eius coactum quθd illa patrem suum interficerit,ac domum suam torem in Aegini inaliam transtulerit. Quodsi non in eum qui passus est, sed in alium causam facti reus transis fisret, aut in id transfir quod etia in iudicio corrigi posis sisAnde remotis criminis oriturimi in id quod iudici core a re lio

SEARCH

MENU NAVIGATION