장음표시 사용
361쪽
LIBER VARTV s. sere a locis omnibus si lachra xcutore.
Vonlam breuiter de memoria, quae praecipi posse,
mus,consecutissimus,nanc de pronunciatione pauca complerimur, de qua ita dicemus; quod a Cicerone ad Herennium clare ac breuiter absolutes edictum si hac iit parte omnino equar r. Nam C alii quos nos uidisse conti-git,aut parum uel nihil potius, aut nitrus conbustae pronunciatione nobis locuti uiaretur. Et ipsicis Clacronis orationes non sicut in alijs rhetoricae partibus ita in memoria r nunciatione iuuare non possunt. Nam nitentionem quid ,
di sitionem,c elocutionenis cui aliquid quum artifici),mvrentis inest, ito copiosioresn,ordinatiorem legantior j conficitis ex orationibus ius praecepta sibi propoliat,quod nos in hoc libroficianus, quaen stude praecepta folsim quaeipsiescripsis inti uiri ora tiones omni restinas artificio uni
redigere Paruam eman in falciviis praeceptis operum dedit, sed in orationibus compori nidis mugituin diligentium praebuit, propterea quod Hud rhetoris er jacile,hoc oratoriser si mcile ac dignu cui insudare pustulit.Quamobrem nomini dubie est,oratiotitus Ciceronis iiihil urtisicesse, in praeceptis,artis quaedarnsolaminodo principia edita esse. Uerum ut tres rei, quae partes orationibus seps lucubrutumis memoria a pronunciatio nihilitiae praeceptiuiris haurire obbunt. Nemo enim qua in ortu uel qua pronunciatione caulain egerit,aut dixerit in legenda oratione persticcre potest Praeterea no mctipsi
pronunciationis praeceptiam liquod ,ut in caeteris nostra exercitatione adiuuenisse,ssicere lion uitannus cecidit eritin iam ex consuetudine declamationis usus Q nare qllae a Cicerone de pronunciatione accepiam, ea exponcnius eii,qui cavis Q. I dcclaira
362쪽
G. TRAPEZVN. RHET cludi bium non iustos iam quotidie id ictitare hi lituNHοηηnciatis nius caetera relinquomus Diuiditur enim pron incutio ui pq figuranu uocis, corporis motum. Figura uocis si habitus
uocis ratione industria comparulus, e dis iditur in tros partes, Magnitudinem, Ar nutudinem,Molilitudincin.Magni ludo CT firmiudo uocis,natura maxime comparantur, arte non nihil augentur,sed imixta construantur cura Crixσ-
citatione declamationjs. Oporici igitur si uolumus fimum per totarn causam uocem construare,quam sedata racprcssa in principiis uti uoce, huiu modi intcruallis,quae: sti tentias concinniores diuisione reddunt, frauditori spatium cogitandi relinquunt. ΙLec cum decret,iam utilisi nasunt: seruant enim uoc ad orationis exitum, ubi maiore ac pleniore uoce opus est, haec , suavitudini uocis scrutant. Auditores erum plurionum uarietate dolechint C frmitudini pro urit construantium vocem sedata principiabiliterautila vocem rcficiunt,a Ormant. Praeterca vocis dextas excla- mitiorrcs uitabiliris Ledutur ivi arteriae Iaerore ninao,c spicndo uocis ullo clamore con amitur. Quare fedatis principijs nteruallis idoneis, exitu Heuutiore, nullis aciatis exclamauollibus utemur. Varistas quoque Eocifer conrnrutationes Gradfirmitesdium C mollitudiitem ualint plurimam. QVare iuriare oportet raristatis modum,n m simul, Iurae inrissifud, qui c*mio illidine intelligemus Mollitudo uociue, quae tota
363쪽
LIBER VARTUS. Gtionciit,locutioncm Diputas si oratio cam aliqua rauitate. Dciuonstratio ei oratio,quae docti quomodo quid scri potuerit, aut non potuerit ea in confinnutione e consitatione ut plurima inurnitur. Narratio si rerum,Htirum, aut periu- dc ut gestiram expositis Iocutio si oratio,quae ex aliqua reucri simili risum pudent ,ta liberulon potest comparare. Coninitio diuiditi in continuationes ac distributioncm conmti Contistati est orationis uti iunciundae accoleratio clamo a. Dii imbutio cito ratio frequens in convictitione cum acri uocias ratione,componsutis interua is Ucrum tota contentis,qua- Miser in diij partibus orationis inueniri nonnuquum sic si, a contentione timcnubesse non potest. Nam cssi confimatio C conflatio omnia formonis ac amplificationis genera fust pcre possunt,contcntionem tam ne inquam proprium non dimittent. Quare quicqIid in concertatione dicetur, quod
sermonis desumplificationis citcra tibic Cere uideatur, id totum placet per contentioncm pronunciar Aripsima' ivlsiai tio conditioni quidem apti,fima es sed by etiam partibus his diuisito.
pleratique commet cctur,eu in cohortationem c 7 conquefiio- non diuiditur cohortulo es oratio qua aliquod ptaculum amplificans, auditorem ad iracundiam concitat conquestio est oratio quae incontinodorum mph icutione animum auditoris d nnasci cordiam flectit monium igitur sermo iupatuor, contentio simit cum amplificatione in alias quatuor partes diuisa est, harum octo paruom, quae cui que
idoneu sit pronunciati demonstrandum videtur Sermo remo qua o- cum est in agivite, piniis fucibus quamstedati ἰona uoce nuncisio criliti coria it tactamen ne ab oratoria consuetudine ad Tragi s cam vocem transtumus. Huc qualitate uocis pronunciunis cst, quae de natura rerum,quae de moribus aut deis illica
Em oratio, omnis earum rerum expositio, quibus cin
364쪽
3M G. TRAPEZVN. RI ET eius ipsius qui dicit uirtus quaedam 'dignitas periri uid tur,quale est illud Ciceronis, Me auton quid pudcat,qui tot
annos ita uiuo,iudices,ut a nullius viliquam me tempore, aut commodo,aut otium meum abstruxerit, aut uoluptas duocauerit, aut denique fomnus retardaverit. Et illud in eadem pro Archia, Nullum enim uirtus alium mercedon laborar=n periculorumcli csidcrat, praeter hunc laudis Cr glorie. agrum autem et strino in demonstratione,uoce palliam attenuati, crebris interuallis C diuisionibus oporto uti, ut ipse pronunciatione eures quus cmonfiramus,in crore atque intc ccare uideamur in animis auditorum. Quale illud
pro Milone, Satis siquidon in illutam duduci, tam n ἀ-riadclivi docere, magnum ei causam,magnumspem in Milonis morte propositam,magnas utilitates silige. Itaque istud Cassianum cui bono fieri in his personis ualeat. Quum uero ' ergosermo in narratione est,tum uocum uarietate opu est, ut quo quidque pacto gesturni fit,ita narrari uideaturistrenue aliud otiore quod uolinus ctum,celeriuscule dicemus. At 'illud otiost
mane, retariabimus, deinde acriter, nodo tamen clamentora, deste, hilariter in omnes partes commissimus,ut uerba ita pronuntiationcm,si qua inciderint in narrationem dim, rogata, responsa, si quae admirationes, de quisus narrandum sit, dii miter animum aduertemus, ut omni personarum e quibus narramus strifus atque animos uoce expriminum. Sin erit strino in iocatione, leuiter tremebunda
voce cum parua significatione risus, Me ulla Albicionem-mae cachinnutionis oportcbita formone ad libreuicin iocum 'tentiom ferib uocem detorquere. Quam auton contendere per p contimatio inii oportebit, adaucto mediocriter bono uocis, uerbis continuandis uocon quoque iungere oportisit, Crtorquere bonum,cr celeriter cum clamore uerba conficere,
365쪽
ut clarius quale it pateat,unum aliquod,uel alterini ab oratore excinplum furmanliis. Percontinuatiotici ergo illud pro
P. Dila pronuntiandum est, Quid fit hoc non postulo, si ille labor meus prininus, si solicitudo, filicia, i operae, si
uigilia deseruiunt amicis, praest furit omnibus,si neque amici in foro requirunt studiam meum,nes restublica incuria, s me no modo non rerαmgcstarum acutio ed neque honoris neque aetatis excusatio uindicat a labore,si uolivitas incu)ὶ inducti ias domus unianus Gures patent omnibἰAsi in hi ne ad ea quidem quae pro salute omnium ge)ἰι recordanda cogitanda quicquam relinquitur temporis,tamen hoc regnum appcllabitur, cuius uicurius qui uesit esse ueniri
nemo potot Iton in Verrem, Per deos inmortales limis ager,uno anno CCC milia modia tritici, C praeterea. L .milia lucri dum Apronioranione minores declinis, tertit,quors erunt, an cum foc si no uaenissent, hic tantus tamen 'menii pecunias numerus,' a raptoribus per uim ablatus 'dira cst Onsem uero per dictributionem contendimus, uocon a busimissiucibus exclamatione quin clari fima adhibere oportet os quantum spatij per singulas exclamitones sumpsi ramus aureum stre inter singula interua tu stati consumere iubemus , ut illud in Verrem pro irri debet, Illum uir , o ti)fimis iudicarunt P. con dimittere de fuam a non potui se, te milieri terrimae recte rem isse senatores iudicabunt Ille
de quo lege populi Romam ius crat, ut ipsius uoluntas, bcter,ssct pro lege, tune in hoc uno genere ueterum religio legum reprehenditur, tu qui. omnibus legibus unplicuius t
ncture, libidincin ubi tuum pro lege Ube uoluisti . In illo reprehenditum,quod ex ea ccunia cini rit quam ipse quae)krat ubiconcedetur,qui de capite uectigalium populi Romani, remisi
366쪽
rem isti ex eodon quo enatu confiustum erat hoc ligato per migum millo,cur ficit coactus est,quis hoc dicit toni ciuitas.
mplificati In amplificatione per cohortationem uoce atteiriati finia, 'φ'- Eumore imi otio aequulixommittonibus crebris, maxima coloritetic utemur, t in isto tortio in Verr , Oscelus,o portentum in ultimus terras exportandum. Non nim potest ea natura,quae tantum securis commiserit, hoc uno celere be
s omiselatio ut nigruccea prcssa Iclinato capite, ono,crebris interual- Iis,longissipatijs,magnis commutationibus,ut in illo pro Milone,Valeant,inquit,uescant ciues incisint incolim restit florentes, ure beatiAtet haec urbs praeclara bici; patria chari sima quoquomodo incris de me erit.Ego cedam, siquo abibo,s mihi republica bona frui non licvcrit,ut curcbo mulu.Hic illud scicndum,nos Ciceronein secutos, quoniam g cra vocis nuncupari comraede non ogunt, minim rerum pro deno-vinatio milianda uoce ubi os si ij c. Num quam iura tioncin dicimus,lion cum solum inicilligimus,quae orationis una pars es edicitur es quicquid aut tanquam ginum,aut quod feri . beat in viij quoque partibus orationis exponitur,hac narrationis pronunciatione pro Arcndum putamus,ut illud in V rem quisito, Sentio iudices modorandum se mihi vix orationi incae 2giendanis vestrum alictatem,non uersubor in lino genere diutius, Crata caetera de oratione mea tollam, ut in causa clinquum: audistis Agriculinorum, forti foliorum virorum C diligenti fimorum querimoriis. Exordiuractium ploranque narrationis sis modo pronunciabitur. Non ergo haec quamuis quibusdam partium oraticnis conuenire uideantur, in intclugenda sunt, ut ibisolum huiusmodi pocis habitam a cdum arbitremur sed quae huiusnaedi sint,
367쪽
ut eurim partium sententijs, cohortationi,verbi gratia, aut conquestionisimilia sint,eu in quacunque orationis parte inueniuntur ii tali quod mi modo pronunciunda crescinus liciumn haec Duamarrodo serplicia genera inueniri, sed mula ex his composita, ut ii lud in tertio in Verre, Tunt ne tuae σ- res, libidines erunt, utri pere ac fustinere non pro unciae populi Romani, non nutiones exterae posset Tu ne quod uideris,quod audieris,quod concupieris quod cogitaris nisi id ad nutami suam praesto fuerit, nisi libidini,tuis cupiditati para ritullidentur hornines,expugnabuntur domus,citum tesnon modo pacutae,ucrumstiam ociorum atque amicoram ad vim atque urina confugient,ut ab st,atque liberis suis crati populi Romani celus ac libidinem propulsere possint Num hic quum cohortationis plurimlim in it,tamen oratio a continuationis uoce aliena non est. Quare ea uocis qualidis uerbis attribuctur,quae obortalione ac continuutione conficitur. illud pro 'sta, Nisii frie regnum tibi uidetur, ita more,ut non mcdoloimniicimnised ne cupiditati quido ulli eruias, contemnere omnes libidines,non auri,non argenti,non cael rarum rorum sed ere,in senatu sientire libere,populi utilitati magis confulcre quantusumti, nomini cedere,vr illis obsistere, si hoc putas esse regni , me regem esse confitcor.
Nam hic demori rutio dignitis Cr continuatio in prolvm- clatione commιxtae sunt. Dcmonstratio quoniam docet quomodo quis uere rex, quid potestatis suae sit missiunaris test dignitas, uel quod bonum uirum describit, uel quod seipsum nuturums fuam C mores quales sint perit Coti- tinuatio , quod uolubili quodam cI ore uerba proferenda sint. Quare pronunciationis uocem in ex plo absque dubio ex his tribus ita mixtam esse oportebit, ut unumquid c ominbus conjici intelligatur.Diligenter ergo univraduca tere
368쪽
3M G. TRAPEZUN. RAE T. uertere debem,quid simplai genere uocis ex bis octo, c eterim sunt quid compositione quorundam pronunciundum sit,qmquidcm compos in genera, ct smysici esse intelliga. . crum quoniam aliter dici non possVnt neque resim nominu dii: diuersurum vocum habemus,nec si haberemum oporteret langiores esse in ea req .efcile intelligitur compo-stione orarin,quae dicti sunt, caetera percipiantur. Dabimus ergo operam id industria exercitauoneq; nostru conficere, quod ut ficile intellectu, ita factu difficillimum est. Demo benes. Nam quantum haec res oratori utilitatis a strat, IIem sphcnes, qui uini cuiusdam ludicri visu niugii in hac rech rq operum consiumpsit e Cicero,qui Rosicis ac Aesiopo Ammiatium se ad pronuntiationem tradidit uo clari)ἰimi orstores atque soli hoc nomine Agni Scile ostendunt. Verum defigura uocis sitis dictum erit,frid tangatur unum etiam orationis conterium ita uaria uoce pro irendum,ut initi, prosiore,quaesequutur pro quasitate rem maiore.clariores voce dicenda sint. Nec enun melium aliquid aut clarius in pronuntiatione praecipi posse crediderim,quam ut naturam re- idyssis tu rumstquamur qsae animi liodam impellet impetu,ut alius citati claruinonnulla exili quaedam picidii tari moriti,flcbili ridiculose,deprcssa,acuta,clamosa Hmisi,tarda,citat voce dicamus. Nunc de corporis motu diccndam uidetur.
tio,qui prokibiliora reddit eu qine pronunciantur. CO-
venit igitit in uultu pudorem Cracrimoniam inesse iri, diu nec uenullaim conspiciendum nec turpitudincin se, ne aut hi triones aut operus se uideantur. Ad ea dcin ergo paseres in qua uox es dii irrita, motus quos corporis ratio a
369쪽
LIBER VARTVS. 3ον emmodanda videtur. Nuin si erit ferino in dignitate, Φntes in uestigio a dextrae motu loqui oportebit,bilaritate,
tristiti mediocritate uultus adsermonis sententius accomismodata Sin erit in demons bratione scrino, paululum coris corpus apora ceruicibus demittemus. Nam et hoc est natura datum, ceruic. ut quamproxime vultus admoveamus,si quam rem docere auditores, et uehementer ut credant instigare uelimus. Sinerit in narrationestrino,ide motus poterit idoneus esse,qui pauloate demo brabatur in dignitalcis in in iocatione utitiis quanda debebimul hilaritate significare me communis intione gestus Sin contendimus,percontin tionemMachio celeri obili uultu,acri assipectu utemur. Sin contentio
per dilhributionem,porreἶionein celeris bracbh,inumbula latione pedis dextri,rura supplausione,acri r defixo speis 'ctu uti oportebit. Sin utemur cohortatione, per amplificationem paulo tardiore, et consideratiore gestu conueniet uti similibus rebus atq; in contentione per continuationem. Si utamur amplificatione per conquestionem , foemineo plangore,cupitis ictu nonnunquam sedato,constini gestu, moesto Cr conturbato uultu uti oportebit. Sed de motu cor. poris,qui cuiq; harum octo partium conuenia satis dictum est. In his uerbsententij compositionibusq; crborum,quae ex his quodammodo componi uidentur, non ut de uoce diiscebamus,sic arbitramur medium quendum modum inueniri
oportere,qui ipsis partibus,ex quibus constire oratio videritur,consientaneus fit. Hoc enim nobis non difficilestidius
tum sed sim imposibile semper usum est. Neq; si fieri
etiam acile posit,egregium in eo utilitatem esse intelligiorum.Non ergo compositus nobis motus quaerendus, sed ad id accommodundus, quod maiorem uim in oratione habere videtur.Haec sunt,quae deponunciatione uir ille ad Hemi- nium
370쪽
ctores desiderent,operi nostro, quidem explanatius inseruimus,quae omnia ille mihi consequetur, qui dicit, ut animum inducat ed uidere, eas tangere, ipsis, in rebus uersari, quMoratione explanare constituit. Nam quum pronunciatio dimouendm animos potis imum accommodetur , a motione quoque animi potis imum proficiscitur. Quare nec recte pronunciabit,qui commotus non est , nec alios afficiet non affectim qui uero dicendarum rerum imaginem animo concipere consuescit, usi quid exercitationis adhibuerit, mirabilem e in pronunciarido oratorem reddet,quod in consequendis pro pondere rerum dicendi generibvi plurimum exercistito prodesse non negauerim.
ET E RIs omnibus Rhetorice acultet tis partibus elocutio mihi diligentius traffindauidetur, non solum quoniam omnino ab artis scriptoribws neglesti est, ueris quoniam inter alias utililfima uideatur. Mum inuentio, quam scite primam concesseris,nec omnium aetatim est, nec rhetoris solummodo praeceptione contenta est. Nam e usum mulimrum rerum, er diuinam quandum complurium negotiorum memoriam flagitat, secundarum aduersurumque reis
periculo rum uerriculo consenuitur, e legum uis institutionum ciuiu