Georgii Trapezuntii Rhetoricorum libri quinque. Indicem capitum, ac rerum in hoc opere contentarum, in calcem operis reiecimus

341쪽

LIBERQ VARTVS. 3 et nitura primum: quod sicundum M postrem cundum quoque ac posircinum natura putes. Hoc ipsium etiam in di-iasione ubique ire obstrudi. Num iri praescicndo Pompeio, degenere beta dei ignitudine, demum de Imperatore des gendo dicturum se pollicetur. At magnitudo belli huiusmodis,ut fustra de cauilliorent, nisi id bellum, salutem foci rara bona multorum ciuium,uectigalia maxinta gloriami puli Romani oppressurum ostendissct Numicssum quidem

quanto maius Iuturum, nisi gentare cccgurium sit, tantori tins stipicndum viditur.Etenim magnitudo, si genus prae-ccdat ab huiusnodi deliberatione duertit magis nonos, quam impcllat. Quare ne in unimo auditorum huiusmodi cogitatio obseruarcturi non de in litudine prius egit, scd de genere,dcinde de magnitudine cili,dcgeriere comprobato, de Imperatore dchendo deliberatiosequitur. Ita citus primo, nut-gnitudosecundoque adgcnus bcssi conficquitur ad Imperatorem dc endum praecedit, collocandu erat Tres igitur modi dis hi modi disti itionis dicti sunt, pruinis quo miora pristis pq ρ με Cristimico ocimus,infirmoravi medium,ut undique fustineantur compellimus, is ad urgumentationes tantam integras pertrici Sccundus qui ab his quibus res coarguitur ad Gnm irativa cram sicutiva oratiotion perducit. Tertius quo te omnia distribuimus,ut ab uno ad aliud natura ipsa duce trans mus,quem ideo potiorem iudicumus, quoniam tam dipa res orationis, quam ad confirmationis aut con*tationis, hoecsi,diuisionis membra,quam ad locos siue principulcssilues

cundarios,ta omnino ad totam orationem bene gubereundum pertrici,quae clud persuasionem maxima est.Sicut ei in me-bra humani corporis licet robusti fuit, uinciis aut diuersis conatibus imperiuntur,aut si quum una laborat munus,altera quiescis,parum agunt,ems omnia ad eundem conatam mem- s Da

342쪽

c. TRAPEZVN. RHETsed concurrunt, si tibilia sint, quod rimcn conantur bax difficile consequutitur, sic omnia orationis inembra non neglectis prioribus,hoc ultimo pacto intcrse collacata,magitam

uim habuerint greae ccculte quo amriodo Cr tacite unonost mnam in ingreditur ut trabat quocunque vis hac vero consi

cutione neglem eparata se ipsis, quasi difirassii uirintum. At illinaturali, ut ita dicum,coudiutione curetitia, totam pliklaritudincm ratium,qaae ex bona compositione mom- Doram einu aut ominis vim rectae perfixa fionis amittiuit.Sed

de colafirmat is i idcindi positione satis diectum est. Nuno

consitatis ut ad con utationem transtumus. Con utationis di positioni Hs Qvςvix muti coitu niui; quae de coli bi mutione dum furit. Nam Crpriticipio consit taliorus. fini infirmiora in innuda colloci bimus,aduersarioram argumerita, ut oratio nostra vehementior desu rior pruripio Cr fit con irritioni appareat, σfrinas aduersari rationes in medio poncinus. Num infirmiorem confodiationciri utraque ex parte uallure opor tet, nili fiste uehetnentc fidem Ulain pustulimus.Tum enim ne auditores Asiam nos capere arbitreritur,eas rufionei rimo co-

filiabimus, quibus iiivgis fdcm Sstim con tibit: quodsi di fia

ciles solutione mi, mentionem quid sciemus, Cr debilitabimusctiferi pot4t, dcinde rationem solidonius quare alio loco coiri nodius reprehenderitur. In ipsis confictatorijs argi mentatio ictus ad amplificationessu aliter ut de confirmati ne dicebamim,exitu sciolidus cst, e quod ubique uim muriniam bubct Iud primo cor stabis reprchcnsione, cuius ceto ra tibii lari acilius possunt: hoc iiiiij icto, ut mulo unudicebamus,quam si in in restilendo uno biceris, ipsim natura rei ad reprobandum quod sequitur,nos incitabit. Quare ruthanc coisecutioncm confieritare possitinus, placet ratiotici mnes aduersurio rum, quisus in tam nituntur, ante ocidos

possema

343쪽

nire magis aram suis qlcndMntur,cum ab His lignant,quae sola dis os ire diri utitur. Is icit nisuiu quae inter se pugnarit un2m in locum colligere. Nam quumsitim ponuntur, in se inuicem de citat ut nulla rostra reprobrectione opus sit. Conclusionis tres fiunt partes,cnumeratis,amplificatio, conclusiom quain C indigilatio am appollini conquoslio, quae C com pq scrutio dicitur. Horam indignatio accusatoris si, coliquestio de in oris, q::amuis e congrioni indignatiori in ion- nunquam parere soleat, victi quam caedis accactes, locis con-quc ionis in reum auditores crastcrcs Enumeratio uero commuiris fir inlus opic cillimoratiotiesimilaut cum m-d vitioile,aut clim conquestione concludere poJumus quod iussin accidit, quum C commurrcs loci ad proprios rubuntur, hisq; accommodantur, C res hxiu inodi si, ut etiamerationi

tam sibi partem sicina sola breuiorcm ejicere cccsse est, ne

aut ent crati, quae t ain breuitc omnia colligore debet, aut conquestio uel indignatio, q: Elatim puteiit, uitia fuam penitus periant Ii aut illa ad longitudiitan harum dinrubi, aut heud breuintem illius O;nnino co:atrahi coguntur. Ve

344쪽

3 TRAPEZVN. RHETloci micti partibus orationis in re,id est, insententiis conue niunt, ut comm cca i atque conglutinari posuit Enanreruti post coniciationcm poncndu si, cinde indignatio uel

commistratio con equctur um quoniam et moratio, qIae

in conlantione diri sunt, breviter ii aspectu bonis a que

dubio pol cum locum tenebit. Didignatio uerb4c commis rario, quoniam suum si, tu e tum maxime moueant, qua in animorum commotione auditores relinquendi sunt, ultimum orationis locum continc bunt Uerum de simpleta causa iam di disiunt milia , quae omitia in duplici etiam scrvari oportere nemo dubitat. Nam duplex causa quum haec omnia r quirit, tum vel maxime complurium 'tuum ordinutioncm, de qua iam lacinus, desiderat. In duplici ergo causa mobilia diligentia stas Henda, ipsa ne accusatione duplice, aut ratiorum multiplicatione , aut firmumcntorum varietate, aut incidenti duplex fit causa Incidontis locus certi liii est, mim ut plurimum tunc tradlatur, quom incidit. Q re si quaeri aliquo ex loco cor firmamia, quicquam incidit, quod aut citi dom constitutionis sit, aut diuerse ad id m-tim orationcm uertemus .eesque breuiter pro uita qualis te rei incidentis constitutionis locis, quibws uidetur,absoluto, ad principalem reuerte r. Ac hoc qaidems per scire dium esse urbitror, nisi cum aut alia maiora instinc, aut id ipsum quod incidit non Dile nobis tracilatu est. Namsi inui ra urgerent, ratiori In alter us, quare oporteat prius ii expedire, posticcbri H ad id quod incidit postea redituros, deinde quum ea explanavimus quibus magis cogebamur, incidentia complactei r.Qntacti ille ipse incides stim sucrior nobis in aduersarios uideretur,quoniam ubique extremisi mora esse debent, trabemus eum uerisimili quadam de causa aut ad primum, aut ad ultimin decertationis part a

345쪽

LIBER QUARTV s. 3 svero Alficile nobis,du turpe quod incidit id tur,quaeni simi

litor loco suo id nos di laturos promiserimus,nunc alijs mT ri,dabimus operum intericctione uerborum, id quod incidit, prius quam ad illud ueniamus debilitare. Hoc enim picto scilius nobis postea dictu fici,curri paulatirn ea quae interio Elas crint,auditorum utibnos lenierint. Quam causa duplex

est, quoniam plures fleratur quaestiones, bipartita nobis erit consederatio,primo Edcbimus,li sic inter se quaestiones se bobcant,ut una confimam,comprobetur ulia tunc enim ea priamum nobis locunda est, ex qua altera probatur, indesi hoc non accidit, id primum erit quod est probatu sicilius

postr um quod ut hementius ac utrocius in aduersurios. Quod si non magis hoc ex illa quaen altera ex altera probari possct i Sciliore probatu, si multo csset atrocior inciapiendum est, Cae&s dulteri accusatur medicus,adult rium caedis esse causam posse confitendum est. Quaresim risios signis ac argumentis utruitque in fusspicioncin trahi potest, non est dubium, quin adulteriam prius probandam esset. Quod si signa quidcm caedis apparent, magis quum

adulter , caetim prius, deinde a caede tanquam ab electu adulterium instremus. Cuusum duplicem,hoc cit, ilι constitutionibus implicitam fieri etiam dixEnui, quam alit is tae rationes,aut diuersa sirmamenta in irantur,quod in com e turali accidore non potest. Num quum negationi nutu asstratur rutio, nec firmament , quod rationi opponitu subesse potest. Si ergo rationum multitudine conbuutiones plurificentur inuturum Tuta earum consit rabimus Cruchcincntiorem primum collocabimus,lta tamen iit ultiona infirmior nonsit. Quodsi . .esolummodo sunt,quarum una fimo altera paruam acris uideatur, poterimis post illi infrina,quam ccmio Q usfrmioris nonnullas rationes aut I latius

346쪽

G. TRAPETUN RUET. latius repetere ut ad hunc locum restritam explicis: αNime quoniam quid feri di beat uti natara stitulim cognita toti-gimus,quomodo eum uim crati pretiam ocimre possimus,

cpcricndum cst. Duplici rgo ratione uehementiorem ac tutior 'tum excogitari posse censi ris,ex uter natura alitinius status perse,aut totius propositae cause,ac natura quid statuum translation ceteris praestantiorem poniuras. Sccurius enim si,si confictu possumus,ne ad nos ea res pertinere videatur,re cere,uc postergari,quam subiret tamen, accusetori tanquamsi res ad nos palis hoc loco 'oc cinpore,hiS accutas sationibus pertineret.Post translutione coiccturalem pol Πιs.

Praestat non legatio concelsioni, ab olutam assumptiuae nou δ' prccati s anteponere stulti)fimum est. In assumptione colico io Altima

- φ' si , is deprecationem in numn o si aluum non possimus, eam omnium deterrinium 4be nullus dubitat. Remotio climnis primam, conis iratio fecundum uim adipiscitur. Ita enim culpam ' oymno re cit , haec culpam concedit, edad eum secutam utilitatesii opponit Rctitioncin crimini te

tum ui non ambigimus. Num c conce ἰione,uel ipse potestare nominis securior se declarat,si ipse culpa maiorein aut

rationis est, multo praestantius si uidetur,quaan crimini saetorum incitatos,uliquid in cord nobis commiJura coiicedere,quod relationis est. Quare clatio uic natura fui sicut concessioni a praecedit,ita comparulioncinsa cquitur:legitimarum omnium firmiorem ac siccurior ciniat us contrarias seges maxime stas locus, quom contincntiam appellanimus,nos iuuat,dcindescriptura: sentcntiam, ratiocina

tio uiribus criti, quam ambiguum esse uidetur. Nam inscripto Crifcntentia multo maior cin uim lex bubct,quaan ulli in ambiguo,aut in ratiocinatione. Hic enisu dat non scriptum ad

347쪽

totvncta amplerunci te reddit ibi tota lex,hoc est cripturam intentio sua proferirer . quarefcriptum scutenti iureainbiguo ratiociniationi anteponitur ,cui contrarius leges 'praetulimus,e propter contine uium,qui locas,quando in ' postulimuuenitur firmi: iram si, et quoniam duplic ex scripto ersintentia latet:n in contrariis legibus uersuri, tala infecundo docuim is quod si tetra legitima quam iuridicialis cum sum vi plectitur, legiti nam in primis ponendam nemo noscit Q uolnim ratio quae lege nititur ea ratione firmiores quae a lege param fusi agationis gluatur,tanto in principalibus stitibus legitimia iuridiciali potior putamus. Hanc ergo disspositionon constitutionum ex ipsorum ui la- tuum csse eis vi potestate cro 'ipsita ccAsae, tot upraecedere, aeterum subbequi dicimus, quum ex ui natura negotij, haec principalior, iIta ccxilitaria esse vide pἡλὸipali, distur. Principali ,s,quam si tollas tota causa fluctuare ut positio conssis. dctar. Secunduria esl,quam clivincti romolicus,nibilo tamen I 'Vibuininus destridi posse causia uititur odiae clarius exemplo

positio putetant Lex, portu urbis noctu aperire capitae 1it, non parua captiuorum nrultitudo impore bcsti iam ias urbis conligit,non aperuit Imper utor, ab infit quinte hoste omnes trucidantur accersitur iniuriarum inis p cam,rcmouet in log ,xtitur coniecturali insequentes hostes

irrupi pone, ex salvifer comparation , satium clye,qu I portis portis hostium ciuitatem tradidisset:adducit concession Ignorauis turum cae in eorum. Re stione etiam niti posset dicere auderet , eos iure caesos,qui capi fullinuise sint. Hic si egem austras, in quaau transstrrii ἰit,relia qua ita evanescunt, ut uix susicipi desin 'iolo fit:ὴ caetera diruas omnia, ac solum motioncm relinquus, de in

348쪽

so G. TRAPEZUM RHETsio firmo est:quare hac in causa remotio,qua principassiore esse constit,primo tra labitur,fccundurius postea ponemus, quas per obsi lentium clari oratores si per stre induceres lentanas uero sicciindarius ii millaesunt,hoc etiam ordine gubernabimus Firmior enim simper prior locum obtinnit.

At postremo quam orbe do,quod nos per nec se est,

in principaliorcin redire licebit. Si deprecatione uti uolamus, eum omnium ultimum collocabimus non solum,quia omnium

infimascd tiam quia astinis commiserationi simeque quoniali inra 'infima,tsi repudiandus nanus pura profertiar: num neque ii suum amittit,c ratiora ficiscit. Si igitur principalis es, qua ex ui Crgcncre ipsius cgoti queat ut docuimus inueniri,cum per primum locabimus: Si non,quae ex uter natura ipsorum stituu in principalior sit,ac imitoricum prima ponemus,ut in proposito th utedii legci tollas,comparatio primuicinunct.Num coniecturalis hic non principulissed acressoria est Huiusmodi uero stitus etiaffirmior sit, trinon principulifemper cedere iure uititur. Firmi limi enim loci uiniqua tota causa absoluitur,princi distitui constri. Quare si in oratio diaribuitur,ut accessoria praeferatur,quod ex elicuusu,non quod sic sci ed ut res facilis comprehenderetur, nos superius ichnus,nta trinstitus ad Etam collatio nit, quam ad casum temporis di Dibutioncm esse distinus. Si l

gem ergo tollas, comparatio prim remuriet, inde relatiosequitur. Postremum concessio sibi locum uendices, quibus breuiter tractatis,ad principales postr o redibimus,quod si non inciriarum,ueram proditionis qui imperatorem a cu et, principalis quidem coniecturalis est. In comprehcnsione aut ritum a signo fusspicionon consimamus, i rae incidunt, qua quum ordine suo tractaueris, ad cli- quos coniecturae locos redibis. Huc ex re illud etiam habetur,

349쪽

V s. μνbetur,posse oratorem quumuis unica res uideatior, alia atque alia uti propossitione quae tot inmutet causam. Non enim soli remotionem ac coniecturulem, sed illinitioncm etiam paulatim commum pro filione in proposito in aenies themate. Quibus omnibus confideratis, grauis oratoris ducimus, quum acriter quid omnes circunstantia flagitcnt perspexerit, id intelligere quod ex re suu est, iam etiam reo Sciendum putamus. Haec res plurimam ualit quam quae Ilione remimur poterimit civin a difficilioribus diciliora nobis causam derivare, Cr totam causem ita permuta re,ut hoc non hoc agi contendamussi multitudine frina non-tora causa multis stitibus uariu eget. Puri ratione duplex nobis erit distoliendi ratio num aut ex ui negoti prae tintiore ns ea inuenitur,aut natura fui principatiorem antefirmus,d inde per obsit lentium ceteris tructatis ad primum redibiam. Hoc enim pacto cra firmiore no recedemus, si quid aliud utile reperitur,non praetermittemus hoc non sinsor blum,

sed accusator etiamsi potes obstructit. Dixi aut si potis, quoniam ut plurimum accusator cfinforem sicqui cogitum.

Naximum calamitat 4r iniuriae reipub. intulisti, no ego, sed lex hic etiam accusatori ad remotion e legitimam re niendum est quia si diceret,non est hoc in time iniurias tacon eruare. Prohibui enim ne uno impetu ciaitas ab inloquente hoste caperctur,addit initionem,qiue coniecturatur,accusetorem quoque rupi nccob est. Praeter haec omnia tacuae dicti sunt, unum adhuc re tit Albo itionis artificium: Amfσμῶ γγ quod tum actibendum est, quum tam ex ratione, ql iri uis ex firmamento stitus oriuntur difficile omnino in i tu et minis. maxime si plures rationes, multa imamcntae stitus,uri ex utraque parte inueniuntur, quid scri dc beat tamen

dicam,quod me summi oratores, a quiba nat lini focosi,

350쪽

3 o G. TRAPEZVN. RHET. per orationes Ad do crimi indicum no Imbris, sed quum pauci filias ut rem tam difficilem quiuis Rcile memoria mnere posit.Uterque prius sita, postremo aggredietur lima, quod ut quale sit percipiesur, latius exponemus. Omnis flatus inter acusatorim et defensorem uertitur. De in oris de-pli ro praeter quam in coniecti rati, ratione confirmanda est, haec ratio ab accusetore krunqye in innatur, statum

qui nascitur suum, id si accusatoris pys uimus: qui ex fr-mamcnti depulsione procedit uum coinboris. Num quum depulsi statum sciat, eius statum appellare placuit cximex, rissone proficiscitur. Accusator igitur eum primo statum occupabit, qui ex rationis opusoli nascitur eum de Hypti postremo collocabit, qui ex ' deprccasione firmamcnti procedit, quis miti sunt, ut 'perius diximus dili onentur: d snsor contra ex Dp e zone firmamcnti prost tom primo,

inde ex rationis suae sprecatione statum collocabit. Vterqxe igitur prius sie, postremo aggredictu cli ns.Interficisti clodium Milo: intcrii haed iure ex insidi s nivinime interficiendum impctumscit. Imo tu illi in fidius; Xeras Conlectunt iis, q:: quam caedepulsimne rationis rascatur, primo accusetori rassandu st. Asena:tam inde

prin in v alia argumenti contra hunc rationem , exsito Igm dcpμ fone status nascuntur. At nusso modo homin intcrsecrelicet. At sc nutus indici uit cedentis lam in Appia uia contra rempublica videri. At Pompeius huc de re,ut quaereretiar Isit,huc repcllenda sit ori fiunt. Inio nutatis modis occidi iure homo pots,ta fenatus de re, non de causa iudica: it,

Pomp uls cm Utcuimi occissis ,no rein cicax am quaeri iusit: haec post coniccturalem traminia sunt occusatori,quorum siccesurio praecedit quod firmius 'scilicet quod nullo modo sicci homnem biterficere, deinde senatus iudiciam autoritati