장음표시 사용
211쪽
BERN. II EN R. REI NOLDII 8 non explicent, sed potius frustratione gemina Iegatarius fideicommissarium videatur morari, &scilicet , quod ipse non plus solverq teneatur, quam perceperit, & quod possit defungi oblatione ipsius legati accepti. Unde pro non enim lege. Tem non etiam. Ea tamen frustratio, accepto semel legato , utique iniqua est , quod existimo ostendere voluisse Papinianum.
Patrem non teneri dotem dare filiae emancipatae.
Exigit quidem Ins Naturale, ut parentes libC.
ros alant, quamdiu ipsi sibi prospicere non possunt. Idem tamen vix, ct nonnia obscure, Videtur postulare, ut matrimonia filiarum dotibus prosequantur parentes, quum sine his consistere illa possint, maritorumque sit, sustentare Conjuges, nec ad conjugia ante properare . quam rasi sese exhibere quod verbum cur L Feud. 6. I. 2. in suistinere mutaret Struvius 8atagm. Iur. Feud. cap. 14. I. causae nihil erat, cum Iu- reconsulti, quorum in Pandectis fragmenta extant, verbo exhibere eo sensu saepius sint usi &satisfacere illi ossicio possint. Variae hinc gen- res usitatam non habuere dotem, Guam filiabus nubentibus darent parentes. Apud Hebraeos vir
uxori dotem constituebat. Aegyptii maritos s Cf. Perigonius in Diss. de Lege Remia p. 88. edio. HeiMccii, Halae areta. in
212쪽
V A , I o R u Μ. CAP. XXVIII. I 8 r tos, qui dotes accepissent, velut mancipia uxoribus addicebant. Apud Lacedaemonios & At lienienses foeminas viris dotes dare, legibus vetuere Lycurgus S Solon. Apud Germanos viri uxoribus dotem adserebant . vide Alexandrum
Neapolitanum Gen. . Dier. lib. 4. cap. 8. Ne Romani primoribus temporibus necellitate videntur adstrinxisse parentes , dotem dandi filiabus t Quum tamen gravia matrimoniorum onera absterrere juvenes conjugiis possent, Reipublicae autem interesset, frequentari ea , quo Pube civitas repleretur , tandem lege Iulia de maritandis ordinibus in necessitatem Iuris videtur abiisse, quod antea parenturi arbitrio fuerat relictum. Scribit enim Mareianus libro XVI. Institutionum e Capite XXXV. legis Iudiae . qui liberos, quos habent in potestate , injuria prohibuerint duceretietores, vel nubere; vel qui dotem dare non uolunt, et ton sitatione Divorum Severi Antonini per Proconsules, Praesdesqrιe provinciarum coguntur in matrimonium collocare S dotare , I. I9. de Ritu Nuptiarum
Ut adeo, quod ex lege Iulia Romae obtinebat. illorum Imperatorum constitutione videatur S ad
pro Auctor laudatus ad hanc rem probandam parum videtur idoneus. Praecipuus locus est apud Tacitum de M. G cap. XVI II. ubi pro voce cleri minus recte legunt nonnulli affert. Eleganter Tacitum illulirat Gebauerus , vir summus , in Progr. Gottingae a. 1736. edito , prae in is que Differt. inaugurali celeberrimi Ayreri de jure eonnu-hior in apud Romanos, p. II. sq. Idem priscorum Germanorum institutu in vigera apud Turcas, testatur Phili p. I.oni cerus Chron. Turc. Tomo I. p. 9 I. edit. Francos a. I 8 .in 8.
213쪽
Iga BERN. HENR. REI NOLDI provincias porrectum. Illud quaeritur: an ergo pater etiam emancipatam filiam dotare cogatur 7plerique id adfirmant, quibus assentiri nequeo ;primum enim non puto nimium a veteri jure discedendum , nisi posterioribus legibus clare aliud sit constitutum. Olim autem dotis constitutionem parentum arbitrio permissam fuisse , dictum est. . Postea inde ea in re abitum, quod legumlatores cogi voluerint parentes, ad dotem
dandam liberis. At quibus Τ quos habent in potestate. Nam ita Marcianus loquitur. Iura nova haud temeris laxiorem interpretationem admittere , tritum est. Quare nec citata lex I9. vltra filiassamiliarum extendenda. At, inquis . quam tu sanctionem requiris novam, eam Iustinianus in I. ult. C. de dotis promiis . suggerit, aitque, neque enim leges incognitae sunt, quibus cautum est, omnino paternum esse ocium . dotem oeI ante nuptias donationem pro sua dare progenie. Ais , si paternum est ossicium, dotem dare pro sua progenie , patri incumbet, tam emancipatae dotem dare, quam ei quae in potestate est; non minus
enim illa, quam haec, ejus est progenies, non minus ipse illius, quam huius, pater. Quid respondeo Τ Desidero ostenui leges, quibus id, quod ait Iustinianus, dicatiar. Lex I9. D. de I itiι Nuptiar m tantum de filiabus, quae in sacris aternis sunt constitutae , loquitur. Eam ergo e em si spectaverit Iustinianus, debet etiam , quod hic ait. secundum illam intelligi. Deindeli sit paternum ossicium , dotem filiae dare siden im concedam discrimen observandum inter ossicium plane naturale, S id, cui civilis acces.su necessitas. Dotem stiae familias nubenti dare,
ossicium est timurabe simul civile. Emancipa,
214쪽
tam dotare naturale est ossicium , cui hactenus tantum civilis auctoritas accessit, ut, si pater simpliciter dotem dederit, nec addiderit, sese id ex bonis filiae maternis aliisve, quae ad filiam pertinent, fecisse. ipse ex sua liberalitate id fecisse videatur. Quam rem, cum de ea nonnihil dubitarent Veteres, vid. L. s. l. 2. D. de jure dotium planam fecit Iustinianus, qui & hoc voluit, ut pater, si dixerit, se ex rebus tam suis, quam maternis, dotem dedisse, ipse autem idoneam substantiam possideat. censeri debeat, de suo patrimonio dotem dedisse, quoniam pater enfuso sermone sese jactarit, nec expresserit, quantum ex suis doti accesserit, quantum item ex maternis filiae bonis. Ea liberalitas est in liberos Iustiniani. Videatur d. L. ult. C. de dotis promisi. Consequitur autem ex hae Iustiniani lege, ut, si pater dixerit, se dotem totam ex filiae
bonis maternis, aut caeteris quae ad eam Pertinent, constituere, aut si revera appareat, quan tum pater ex suis , quantum item ex maternis
doti dederit, tum sandtio ejus cesset, ct Iustinianus patrem nullo modo adstringat ad dotem filiae emancipatae necessario dandam. Et sane verbosa illa constitutione nihil novi introduxit Iustinianus, nisii, quod patrem, si is dixerit. se partim ex suis, partim ex maternis aliisve filiae bonis dotem constituisse, de quantitate autem non constet revera, videri voluit, totam dotem suaeliberalitati imputasse: Nam, quod ad eam dubitationem attinet, de qua initio constitutionis loquitur, ea tanta non fuit, ut ideo nesciretur . quid statuendum esset. In dubio enim pater ODbcium naturale erga filiam emancipatam videbatur eΣsecutus, prorsus ut mater vel avia filio
215쪽
i 84 BERN. HENR. REI NOL ni aut nepoti pietatis ductu videbantur alimenta praestitisse, nisi de alia earum Voluntate constaret, L. 34. D. de negotiis gestis. Opinionem porro eorum, qui neganu patrem teneri dotem dare filiae emancipatae, veram esse patet ex L. 44. D. de jure dotium. Tum S eo adjuvatur ipsa, quod , cur mater non cogatur filiae dotem dare, causa haec sit, quod in potestate liberos non habeat ; matrem non teneri ex L I4. C. do 'jure dotium manifestum est. Cui legi ex L I9. I. a. C. de Haereticis Tribonianus exceptionem inseruit, nis magna N probabia ex causa, vel lego specialiter expresa. Plane uti, si pro filia emancipata dotem constituerit pater, nec dixerit, se exstiis bonis id facere, id liberalliati parentis im- rutatur; ita S si mater pro filia dederit, aut eiense S consentiente matre ex hujus bonis pater , I. 34. D. de jure dotium. Amore enim in liberos aequali ferri censentur.
Ad I. vlt. l. s. D. de extraordinariis cogniti nibus. ' Dividit Callistratus cognitionum numerum in
genera quatuor. Aut enim, ait, de honor bus
textus trest. N torquet ingenia omnium interpretam , ait Ioseph. Averanius Interpr. juri1 lib. I. σου. 24. in
216쪽
bus sve muneribus gerendis agitatur; aut de re pecu niaria discepta ιur; aut de exblimatione alicujus cognoscitur; aut de capitali crimine quaeritur. Existismatio ex delicto nostro auctoriιate legum aut minuitur. ι consumitur. Conjamitur, g tiens magna capitis minutis intervenit, id es, cum libertas adimitur, velati cum aqua S igni interdicitur, quae in persona de , portatorum venit , vel cum plebejus in opus metalli , vel in metallam datur. Nihil enim refert, nec diuersa
poena est veris N metalli , nisi quod refugae operirmn morte , sed poenae metalli Jubjiciunturi Haec Callistratus l. s. g. I. 3. D. extraord. cogn&tunis. De f. a. quid senserint Graeci interpr tes, videre licet apud Jacobum C acium 3. obfio. Et sanῆ quod Callistratus ait. magnam ea pitis minutionem intervenire, cum litarias adimitur, hoc autem deportatis contingere , Via ferri posse videtur, cum illi . quibus aqua ct igni interdiceretur . aut qui post ea deportarentur, non libertatem, sed civitatem amitterent. I. g.
In s. de capitis deminutione. Deinde neque illud ferri potest, quod his, qui deportantur, eos jungit, qui in metallum dantur, inter quos tamen ingens discrimen; illis enim libertas uiperest, hi vero servi poenae fiunt f. 3. Ins. Quib. moL jus atr. t. sola. Tum quoque illud non videtur tolerari posse, quod ait, nihil reserre, an quis in opus metalli detur, an in metallum, quum t men inter eos sit differentia, qui sunt in metallum damnati, qui in opus metalli, eaque du- pleX,
Ine. variorum emendationes & conlecturas exhibet clarissimus Neuhaus in notis ad Guil. Best rationem emendandi Legei p. II.
217쪽
186 . BERN. HENR. REI NOLDIplex, ct , quod, qui in metallum damnantur
gravioribus vinculis premantur, qui in opus metalli, levioribus: &, quod refugae eX Opere me talli, in metallum dentur, ex metallo, gravius Coerceantur, I. 8. 6. D. de menis. Zoanet-tus per Magnam capitis deminutionem cum Ac-
curuo intelligebat mediam , & deinde pro id est eum libertas adimitur, scripserat idem nt, cum li-hertas adimitur. Hoc 1ensu: Existimatio consumitur, quoties media capitis deminutio intervenit, veluti cum aqua & igni interdicitur, quae deminutio in deportatorum persona evenit. Idem est, seu consumitur quoque existimatio, cum libertas adimitur, veluti cum plebejus in opus metalli, vel in metallum datur. Ita sensus clarior est, attamen verba Callistrati eo modo transponi non est necessum, sed exempla subjecta ad Ram quaeque capitis deminutionis speciem referenda sunt. Franciscus Duarenus Disp. . Annio. lib. I. cap. 9. Accursium secutus ait, utramque S maximam S mediam capitis deminutionem posia magnam dici. quamvis altera sit major altera.
Firmat hoc Vlpiani loco, qui est in I. r. 8.D. ad Scium Tertuli. & quem quoque Accursius adduxerat. Verba Ulpiani: Proinde sue quis ante delatam , sive s delatam hereditatem capite minuatur , ad legitimam hereditatem admittetur, nil magna capitis deminutio interveniat , quae vel civitatem adimit , vi puta, si deportetur. t Ergo media capitis deminutio etiam recte magna dicitur,
cum vid. Franc. Zoanelli liber singularis restitutionum ad libros L. Du storum eap. XVu in Tomo IV. Thef. Dr.
218쪽
V A R I o R u M. CAP. XXIX. 187ο1im Ulpiano ct maxima & media magna dicatur. At neque ita omnis nodus est solutus; addit Callistratus , id es . cum libertas adimitur. Responi det Duarenus , libertatem adimi deportato, quod ait Callistratus , id verum esse, quanquam non omnino redigatur in servitutem. Deportatum enim, qui sit peregrinus, non habere justam aeplenam libertatem. Duareno suffragatur Cujacius in notis ad i. a. D s. de capitis deminutione. ubi ait: Potes ciuitas amitti , libertas retineri . quia li-hertas juris naturalis est. Sie Latini Iuniani , sic δε- dititiorum numero . meri sunt, non cives . atque adeb
ex jure quiritium libeti non sunt. quod ' in deportaris tentari potes , ut ex jure Quiritium liberi non sint.
eaque, ut opinor, fuit mens dalliserati in L cognt i num. D. de extraordinariis cognitionibus. Adjuvantur Ciceronis loco quem adduxit Duarenus; ait Cicero pro Caecina cap. 33. deinde nihil rationis err , quamobrem si libertas adimi nullo modo posit, civitas possit. Nam N eodem modo de utraque re traditum nobis est , si semel civitas adimi potest , retineri libertas non pot6l ; qui enim potes jure Quiriatum liber esse is . qui in numero Quiritum non est Ego vero Callistrato minime convenire arbitror, ut is, quum libertatem alicui adimi diceret, li. bertatem Quiritium videatur speetasse. Poenarum genera , quibus quis libertate , ct quibus civitate multabatur, illius aetate satis erant distincta, & ipse Callistratus discrimen observavit iti I. 28, D. de poenis, quae est ex libro ejus de cognitionibus sexto. Vinnius in Commentario ad i.
219쪽
Λ83 AER N. ΗΕNR. REI NOLDII. Inst. de capitis demin. ait, locum Callistrati in 1 pen. f. ult. D. de extraord. cogn. haud dubie esse depravatum , S pro veluti legendum vel , quemadmodum S in nonnullis Codicibus legi
testetur Accursius. Albericum Gentilem lib. 3. DEI. Io. ex una particula veluti essicere duas MI mi, atque ita citra correctionem rem expedire.
unod Gentilis adfert, non intelligo. Et 1i vel l gas, resistit etiamnum, quod praecedit: id quum libertas adimitur. Neque, ut videtur, dententiam commodam effeceris, nisi locum ita con- stituas: Consumitur veris , quotiens magna capitis δε- minutio intervenit, cum vel aqua b igni interdici- ur , quae capitis minutis, in persona deportat Tum venit , vel, cum libertas adimitur, veluti, cum ebejus in opus metalli, vel in metallum datur. Itas constitutus esset locus, magna ea capitis minutio ct libertatis & civitatis missionem contineret; at ita locus Callistrati non est exaratus. Suspicabar aliquando. verba haec id est, cum li-hertas adimitur , spuria esse, & in margine ab aliquo fuisse adnotata , qui explicare Voluerit , quaenam esset magna capitis deminutio , quam Cum pro maxima acciperet, didicisset, eam esse , cum libertas adimitur , g. I. Inst. de capitis deminutione. Ea autem verba postea suisse intextum recepta. Et sane si omittas, nihil sententiae decedit. Magnam enim capitis deminutionem & maximam & minorem aliquando complecti , certum est ex Ulpiani loco , supra adducto. Hoc si displiceat, non occurrit, quo Callistratus defendatur , nisi si quis dicere velit. eum, quum lis e dedita opera atque consulto tantum de cognitionibus, quae de existimatione
220쪽
sunt, ageret, atque exponeret, quibus ea modis consumeretur , per imprudentiam libertatis amissionem S deportatis S in metallum datis adscripsisse, quum his tantum conveniret; quoniam scilicet hie non quaerebatur , an S in metallum datio & deportatio libertatem adimeret, sed an utraque existimationem . consumeret. Quem utriusque effectum esse erat ostensurus.
Si interim, an deportatio etiam libertatem adimeret , ex ipso fuisset quaesitum, ipseque ea de re principaliter egisset, sine dubio id erat negaturus, quod hic aliud agens inconsiderati adnrmat. Isoc autem modo Callistratum excusari posse , etiam illud argumento est, quod inter eum, qui in metallum damnatus est, at3ue eum, qui in opus metalli, non observarit discrimen is cilicet. quia hoc loco nihil attinebat indicari illud discrimen, cum tantum de modis, quiethus existimatio consumeretur , ipsi sermo estet. ad consumtionem existimationis autem nihil referret, an quis esset in opus metalli, an vero in metallum damnatus. De discrimine interim eo, si cui lubeat, legi potest Desiderius Uerat. dus de auctoritate rerum judicatarum lib. 2. coh