장음표시 사용
291쪽
emtoribus jam legitime usucaptis. Nam huic primum obstare videtur, quod cum heredibus, mandatarii juris errore mandatum, illius morte finitum, exsequentibus, utilitatis causa actio detur. existimat Bachovius ad 3. Io. In s. h. t. multo magis mangoni adversus eos personalis actio danda videatur. arg. l. 26 D. h. t. Sed jam Occupavimus supra dicere: Mevii heredes, forte inopes fuisse, S eam adeo actionem inanem exstitisse. Resistit deinde, quod Papinianus dicit: exceptionem jussi dominii causa cognita dari. Accursius autem ad nostram I. 57. D. h t. putat, Publicianam hic contra emtores possidentes non dari, quia ea agens mango exceptione justi dominii ab illis removeatur. Et tralatilium est, Publicianam non dari adversus eum , qui firmiori jure rem possidet; nec eam huic fini comparatam esse, ut res domino auseratur. Cujus rei argumentum est primo aequitas, deinde excemio, si ea res possesris non st. I. ult. D. de Publ. in rem adl l 9. 3 . D.
d. Is autem, qui rem usucepit, Iure Civili verus dominus est effectus. Μangonem autem dominium ex sua parte probare non potuisse, fuit suppositum. Etiam huic scrupulo jam occursum est supra , quum diximus , Papiniani eam fuisse mentem, quod exceptio justi dominii non semper , non promiscue detur: sed causa cognita demum;
in causae cognitione autem etiam hoc versari: annon Publiciana experientis justiori S aequiori replicatione ea exceptio elidatur. Vidit hoc Antonius Contius, qui l. 57. D. Mandati ad verba cau-Ja cognita addit: tantum causa cognita , adprobante Charonda: conseratur & C actus h. l. g. XIV. Plures autem in jure nostro occurrunt
species, ubi agenti Publiciana in rem actione excepuo
292쪽
ceptio justi aut legitimi dominii non obstat, nequis putet, novum quid esse, quod hic Papinianus ait: eam tantum, aut demum, causa cognita
dari. Exemplum est in I. 63. D. de Rei vindie. Ubi Rei vindicatione conventus, culpa rem post litem contestatam amiserat, adeoque rei aestimationem inferre actori debuerat, is, qui hanc acceperat , actor, deinde possessionem rei erat nactus. Praetor ei, qui aestimationem solverat. Publicianam accommodat, quamvis huic res non fuisset ii domino tradita, & ita posse r etiamnum dominus videretur. Nam etsi is, qui aestimationem solvit, videatur rem emisse, l. 3. pro Emtore; dominium tamen rei emtae non nisi
traditione in emtorem transfertur, L 2o. C. de
pactis; nec si ex sententia Iudicis aestimatio solu- . ta sit, rei absentis dominium prius acquiritur ei, qui aestimationem solvit, quam ex voluntate domini ejus possessionem apprehendit, I. 47. D. de Rei vind. Praetorem rei aequitas moVit, quae utique non patiebatur, uti S aestimationem &rem ipsam dominus haberet. Videatur C acius ad cit. l. 63. D. de R. V. f. XU. Aliud exemplum in I. 7 I. D. de R. V. obvium est: Titius Mevio fundum Sempronii vendiderat, ct tradiderat. Sempronius herede instituto Titio decesserat. Titius fundi possessionem deinde nactus erat. Mevius Publiciana adversus Titium experiebatur. Titius excipiebat:
s non suus eset fundus, sed frustra ; nam ea exceptio replicatione in factum comparata vel doli mali statim submovebatur. adde l. 2. D. de exceptione rei tenditae ij traditae, I. 4. l. 32. D. de doli mali S met. excepi. Simile exemplum occurrit in l. 2ῖ. D. M Maol. action. ad quam legem vi-
293쪽
26e BER M. HrNR. REI NOLDI desis Cujacium tract. 4. ad Afrisanu n. Plura sunt in I. 24. D. de Excepi. rei judic. in I. 7. f. 7. D. do Publ. in rem act. I. 18. 3 IS. D. de Damno infecta. Vide Accursium ad i. ult. D. de Publiciana in rem actione . D. Voet. in Commentar. ad eundem 3it. f. 8.f. XVI. Pulcher porro, si quis alius, sese onfert casus in I. 3I. D. ex quib. cauf. mb. Is hoc modo se habet: Gajus, miles reip. causa absens, cum nemo ipsum defenderet, usiacepit rem praesentis Titii. Possessionem ejus rei, a G o us captae, sine vitio postea nanciscitur idem Titius, sed di casu hanc rursus amittit, ipsaque ad Ga jum revertitur. Assirmat Paulus, Titium perpe tuam adversus Grium, hoc est, Publicianam, ut C actus Io. Obf. 6. S Dionysius Gothostedus ad citatam legem interpretantur. habere actionem, adeoque, si miles excipiat: nisi ego legitimus ejus
rei dominus sim emeritas, ipsum replicatione in factum vel doli mali repelli, cum G i indefensi
absentia Titio damno esse non debeat. Cujacius ct Gothoseedus, ut visum est, Publicianam Ti.tio dant actionem. Accursius fluctuat, ad vocem actionem notat: scilicet directam, forte cum δε- miniuin directum recuperase videapur , vel dic utilem.
Quod de directa aetione dicit Accursius , id eo
pertinere videtur, quod in lege proponatur absens rem praesentis usucepisse, seu eam rem, cujus praesens ante usucapionem suerit dominus.
Verum malo, quod Criacius S Dionysius Gotho-Dedus sine dubio secerunt, supponere , quod
praesens tantum in conditione usucapiendi fuerit constitutus: maxime, cum eo libro, unde d. I. 3I. petita est, Paulus de usucapionibus egerit, notante ex Duareno Charonda, non autem de
restitutionibus in integrum , utpote do quibus
294쪽
DissERTATIONEs Ac ADEMIeAE. 263 Ibr. II. N I 2. ad Edictum egerat. Riiod si quia objiciat, rem tamen praesentis a Paulo dici, adeoque non posse significari . illum tantum bonae
fidei posset rem fuisse, sed utique fuisse dominum. Et ego regesserim: ejus etiam rem dici posse, cujus ea in bonis est: in bonis autem no-1tris computantur non solum quae dominii nostri sunt, sed & si quae bona fide a nobis possideantur, I. 49. D. de V. S. adde I. 52. D. de acquirirer. dom. Et ergo ex d. l. 3 I. id consequetur: quod usucapta ab absente quamvis res fuerit, ei tamen , qui priusquam absens rem bona fide &' justa ex causa possederat, perinde Publiciana d tur, ac si usucapio nunquam intercellisset: cum ut supra diximus , ejus qui non defendebatur. absentia detrimentum alteri adferre haud debeat. sed huic utique permittendum sit . ut aequiore replicatione telum de dominio legitimo excipientis retundat.
f. XVII. Quando illo pacto speciem d.
3I. D. ex quibus caresis majores accipimus , optime ei convenit cum Lege nostra 37. D. Mandati. Nam quemadmodum illic indefensi absentia praesentem adficere damno non debet. nee usucapio Jure Civili, eoque rigido, completa resistere, quo minus pristinam Publieianam essica iter moveat is, qui fuerat praesens: ita in nostro casu imperitia heredum mandatarii mangoni non magis debet adsurre detrimentum, sed est ei Publiciana , quae ipsi, antequam emtores mancipiorum urii cupionem impleverant, competebat, perinde danda, ac si nulla unquam usucapio ex Parte enatorum intervenisset. l. XVIII. Sin autem Franciseum Accursium,
quod ad ejus opinionem, quam recitavimus.
295쪽
a64 BERN. HENR. REI NOLDI priorem attinet, quis eXaudire, S ita partes C aaeli ac Gothostedi missas facere malit , ne tum)uidem firmissimum sententiae nostrae, quod exaepe adducta l. 3I. petitur, argumentum nobis iverit ereptum. Nam si dicat: praesentem ante
impletam a milite usucapionem fuisse dominum, nec hanc impedire, quo minus directa rei vindicatione , si rei possessionem rursus amiserit is . qui praesens fuerat, rem etiam ab eo, qui Civili
Jure usuceperat, repetat; nonne fateatur Oporintebit , in nostra specie Publicianam venalitiario
dandam, quam habebat ante usucapionem completam ab emtoribus, in quos, per ignorantiam juris, mandatarii heredes mancipia transtulerant
da ne mangonem eadem tuetur aequitas. Ecqua
enim negligentia imputari illi poterit, qui cum esset in provinciam prosecturus, homini sibi amico curam rerum suarum commiserat Τ Qui imperitia heredum mandatarii, quorum ipse fidem non elegerat, ipsum damno rerum suarum multabit' Maxime, quum adversus hos inopes personalis actio ipsi sit inanis Τ Nonne aequius erat hic dici, quod juxta regulas juris mandatum, nondum exsecutioni a mandatario quod dari coeperat , nam hunc casum formare malo , quam eum quem format Bacho vius, qui etiam de coepto amandatario negotio nostram legem 37. D. Mandari intelligendam in Comment. ad IO. Iul. eod. autumat) illius morte fuerit solutum : di quod heredes ejus consequenter nullum jus habuerint exsequendi negotium 2 i. 27. g. 3. D. eod. tit. Eo sane delabitur tandem Papinianus in fine legis nostrae, eodem pertinet initium ejus legis.
f. XIX. Competit ergo mangoni adversus maR-
296쪽
DIssERTATIONEs Ac Ad EMI ea E. 26seipiorum possetares essicax Publiciana actio , non Obstante, quam emtores obtendunt, legitimi dominii praescriptione. Nisi quis opinetur, man gonem prius restitutionem in integrum petere oebere, ut impleta ab emtoribus usucapio prius rescindatur, quam instituere Publicianam ipse possit. Aut nisi quis dicat, rescitariam eam esse actionem , quae mangoni detur, non, quae ad rei vindicationis exemplum datur, Publicianam. Verum ut posterior scrupulus eXimatur , prius
nego, rescisoriam hic intelligi posse: nam exaudienda hic est non temporalis , sed perpetua
actio, perinde uti in I. 3I. D. ex qr b. cat . maior. ob eandem, quam diximus, aequitatis rationem. Publiciana autem, quae ad exemplum Vindicationis l. 7. g. 8. D. de Publ. in rem. act. datur , perpetua eit, i. 3S. D. de ObL S cum rescisibria anno olim finiretur, l. rursus ex diver-δε 6. Ins. de Action. hodie autem intra quadriennium continuum instituenda sit, i. vlt. C. de temp. in integr. resit. Accedit, quod Papinianus non tribuat mangoni actionem Publicianam ex causa absentiae: sed ideo, quod ei error & imperitia heredum mandatarii damno esse non debeat. Nec ex sola absentiae causa mango adversus usucapionem impletam potuisset in integrum restitui: quia cum novitiorum emendorum causa forte abesset, reip. causa non abfuit, L 36. . l. 42. D. ex quib. ca . maj. Et si regeras. dari
rescitariam ex generali clausula: Si qua alia mibi iusta causa esse videbitur. L I. I. I. in s. D. eod. iit. hic autem causam justam esse, quod mango mandatarium reliquerit, quod is fuerit defunctus, cum hujus ipse mortem ignoraret, quod
heredes mandatarii, imperitia juris, servos ven-
297쪽
266 BERN. HENR. REI NOLBIdiderint, quod ab his ipse suum nequiverit conis
sequi, adhuc respondeo, de vera Publiciana loqui Papinianum, S rationem qua nititur l. 3I. D. ex quibus causs. major. etiam hic perpetuam actionem exposcere, non temporalem, qualem diximus esse rescis loriam. Ad prius dubium quod attinet, ex nostra S 7. D. h. t. apparet, statim mangonem Publicianam posse instituere, &si emtores exceptionem justi dominii obmoveant, paratam esse illi, doli mali vel in laetum replicationem, quam ubi aequiorem pronunciat exceptione emtorum judex. apparet, usucapionem eo ipso infirmari, omnia autem eodem judicioci proponi ct finiri, perinde uti nec in rescistbria actione duplici judicio res fuit expedita, ut
docet Arn. Vinnius Commentar. ad I. rursus ex diuerso 6. In s. de Adlion. Accursius ad L 3I. D. Ex quis. caus maj. tricas nectit, nam ad verbum hactus fit notat, Scilicet data in integrum resilutione, sed non intentata rescissoria ,'fuit sine vitio nactus. ut supra eod. l. nec non exemplo. Sed non videtur perpetuari etiam dota resilutione , sicut nec exceptio sue replicapio, quae datur minori. ut infra de
jurej. l. nam postea. g. s minor. in fn. quae es contra. Sed dic, quod hic apprehenso ipsa fuit pro lita conte stata. ut C. de praescriptione XXX. ann. l. cum notissimi. immo. Alii tamen dicunt: quod hic tam restitutio tuit data, quam etiam rescissoria po tea proposita, a per sententiam hanc secundam psissessio restituta . sed tunc nulla esset dubitatio. Ad l. 28. I. S.
D. Ex quib. cauf. maj. quae adscribit, ex CO-dem fonte fluunt; verba ista sunt ad vocem
nacto: Nactus fuit po gessitonem sne vitio polis impetra, iam restitutionem S hasitam, antequam rellcsΤΟ-τiam intentaret. Sic luselligitur infra eod. L. ss is
298쪽
DIssERTATION Es Ac ADEMIeAE. 26r jus. Alias nis data eisset restitutio , non daretureaceptio. ut argum. contra supra de Neg. ges. l. 3. f. pupillus in sne. Et sc nota, quod haec actio re
C. eod. I. tin. nec exceptio , cum exemplo adtinus detur, ut hic, nec replicatio , ut d. pupillus. Inde etiam est, quod Brunnemannus ad cit. 3I. Ex quibus cauilis majores hujus legis speciem ita proponat: An, quando quis restitutionem impetravit , Apospessionem nactus eam postea amiserit, tunc actionem habeat perpetuam 7 Id quod affrmat, quod nulla amplius restitutione egeat, qui rem suam recepit sne vitio. Supponunt duplici judicio opus esse, quorum alterum rescindens, alterum rescii orium vocant. Sed ut dictum, refutat eos I. 57. D. Mandati: S Uinnius d. l. Tum statuunt, perpetuam illam actionem , cuius in L 3I. D. Ex quib. ca . maj. sit mentio , non dari, nisi sententia in ' rescindente judicio pronunciata , aut restitutione in integrum impetrata. Sed hoc divinaro est. Nec enim in d. l. id vel verbo dicitur ; quare ibi actio perpetua cum effectu moveri queat, ejus rei haec vera est ratio , quod exceptionem nis res poisse oris sit objicienti statim
occurratur replicatione in factum vel doli mali, idque uno eodemque judicio. citra rescindentis. quod appellant, velut diversi judicii ambages. Rccursio, praesidium ex L ust. C. ex quib. causis majores in integrum resiluantur petenti, respondit Wissen bachius ad d. l. dod denique idem Accursius refert, aliquos ex illi mare, quod in I. 3I. D. Ex quib. ca . maj. non solum restitutio fuerit data, sed & rescitaria actio deinde proposita, & per secundam sententiam possessio restituta, id non moramur, quam Use fateatur, tunc
299쪽
268 BERN. HENR. REI NOLDInullam suisse dubitationem , S ita quaestionem ad Domitianas , quas dicunt , debuisse reserri.
Bariolus vero ad cit. I. 3I. agnoscat, illud assertum divinationem continere. Hariolari autem Iuris interpretem non decet, nec eXist imare. Paulum Jurisconsultum de casu indubio quaestionem instituisse; ita enim stultitiae ipse' argueretur , I. D. qui te stam. Dc. mss.f. XX. Illud superesse videtur , ut censuram eorum deprecer, qui aegre fortean serent, me adserere, Papinianum mangoni Publicianam dare: cum tamen in I. 57. D. Mandati diserte legatur : Venalitiarium ex provincia reversum Paliciana actione non utiliter acturum , ct hanc lectionem ct vulgata editio, &, quae hac praestantior est , Florentina tueatur, cumque ab utraque non discedat Haloandrina, si sensum spectes: haec enim pro non utiliter legit inutiliter, id quod Haloander forte a Ludovico Bolognino non accepit, sed ipse ex ingenio , quod comitus Videretur , reposuit, nisi Politianum hujus scripturae auctorem malis agnoscere , quod per me quidem licet. Ita. ne, inquis, tu mulam facere lectionem instituas, quam & vulgata editio, & Digesta, quae Flo .rentiae adserUantur, manu exarata , ct Haloander V. Cl. firmant 7 Tune a Pandectis, Florentinis divortium facias, unde, quotquot nunc ex sant Pandectarum volumina, ese transscripta, serio existimat immortale nomen, Antonius Augustinus, Emendationum is opinionum libro I. cap. I. 8 Apage, ais, temerariam & infelicem manum, quae cataplasma ei loco imponit, cui nullum vulnus est. Μerceriumne legisti, addis. qui
dicit: eo prorupisse emendandi libertatem , ut f ipse reviviscant 2 urisconsulti , in libris suis vel nibusuum. vel
300쪽
cese id quidem fuisse , S ese nunc quoque , ut inqui
ratur in quemcunque locum, sitne ejus vera S genusena lectio. quae circumfertur: omnibus vero id passim concedendum non eise, ut in corrigendis iis, quae viriosa putantur, adminifrent. Non esse id cujusvis explebe Doctorum, quod jam lmnes plane S tentent, Naudeant. Vid. Ioannis Mercerii Conciliator p. 37. edit. Duisburgens. At desine irarum maisquis es: non decet hoc investigatorem veri, si affectibus obsequatur. Non ipse mihi id provinciae suscepi, uti lectionem receptam corrigerem : Quae admissurus utique Mercerius erat, magna adducere nomina possum, quae si sequar, ubi vera docuisse, quantum ingenii mei cujus ego tenui-'tatem agnosco acie perspicere possvn comperio, ecquis id mihi vitio verterit, nisi si sit iniquus Omnium rerum aestimator 8 Et quae sunt magna illa nomina ' inquis. Recenset illa prome, quamvis ipse possem, Dionysius Gothoste-dus ad i. 57. D. Mandati. Antonius Augustinus, quo fere nullus majoris fecit Pandectas Florentinas, nullus fere laboriosius trivit, Emendationum est opinionum libro I. cap. 2. dicit: Papinianus Lib. X. Responsorum ait: sed venalitiarium ex Provincia
reversum Publiciana actione non utiliter acturum. Haloander inutiliter edidit, S ut verum fateamur, eo capite priora posterioribus non cohaerere videntur. Idem libro A. Emend. N opin. cap. vlt. in fine cordate adfirmat , neque a Pandectis Florentinis omnia vitia abesse. Verba ejus repraesentabo : Hujusmodi sunt alia nonnulla, quorum aliqua non fatis integra S incorrupta Florentiae junt, neque enim optimi illi vetustissimique libri, a quibus omnes hi, quibus hodie utimur, manarunt, ovinUII mεndis carent.