장음표시 사용
301쪽
BERN. Η2NR. REi NOLDI. l. XXI. Cernis ingenuam viri ingenui conses..sionem. . Franciscus porro Zoanetius, ICtus ouondam Ingol stadiensis, cujus ingenium etiam Iacobus C acius non despexit, Restitutionum libr. singulari cap. 18. ait: id responsum Papiniani in L 37. D. Mandati) minus docte legunt in illis ver-his : Publiciana actione non utiliter aliurum Cum non inutiliter omnino legendum si, quae lectionis incuria tale quale ibi retulerat illis Accursio, Bartolo, Biddo negotium fecit. Cujacius adiri potest
libr. X. obf. 6. S ad ipsam legem nostram. In editionibus Chevalloniana, quae prodiit Parisiis
is52. & vulgata Lugdunensi anni I 6oo. in margine ad eandem legem adnotatum est, codicem veterem Ranconetti habere nou inutiliter. Adscripsit hoc a L. Charondas, addiditque, ita etiam legi in suo libro manuscripto, sed addita hac nota delendae negationis. Quae nota, etsi omitti debuit, variantem tamen lectionem indi
. f. XXII. Sequitur eam lectionem & Ludovicus Russardus, etiam Dionysio Gothosredo laudatus. At, inquis, non effecerint summi hi quamvis viri, ut temeranda sit lectio Florentina, nec id extorquebunt libri manuscripti , quum , quotquot usquam exstant, libri, ex Digestorum
Florentinorum manarint fonte , affirmante , ut
dictum , Augustino , cujus assertum nemo est, qui etiam nunc solide consutarit. Robertus p tius magis audiendus suerit, qui 2. Recepi. lection. I 6. omnes illos qui non inutiliter legunt, reprehendit, observante Gothostedo. Sed ut de Roberto primum respondeam, ejus auctoritas tanta non eu , ut ei veritas cedat: aut ut prae illo, quos nominavimus, Viri sint contemnendi LeickhQ-
302쪽
Leich herum, si placet, adi ad vitam De. Cfaeli
Iit. P. pag. 28o. Quod porro dicitur , omnes, quotquot usquam exstant. Digestorum libros e Florentinis ortos , ego quidem in dubium nune non voco; interea tamen id jam olim laetum ab aliis: videatur V. Cl. Joannes Vincentius Gravina, Italiae decus, de ortu progressu Iuris Civilis Libro I. cap. I 4o. & Cujacius 2. Oby. I. ubi ait: Sum omnibus Studios auctor, ut eis editis Pandectis Florentinis, nihil ad Pandectarum restitutionem praeterea quicquam de fiderandum esse plerique vociferentur , quotquot poterunt, aliaI tamen quascunque man
scriptas Pandectas conquirant, certoque judicio earum Icripturam expendant, θ' examinent: nες enim memhabendam esse censeo his, qui caeteras omnes ex Florentinis dimanaisse prostentur. Manu scriptis libris, qui praeter Florentinos exstant, etiam non omnino nihil tribuit Ioannes Mercerius Conciliator. g. 62. edit. Duisburg. Tribuit iis certe locum fecundum, unde sorte colligere quis posset, Ranconelii Codici manuscripto, eique antiquo, quod attinet ad lectionem legis S 7. D. Mandati , ndem non esse denegandam. f. XXIII. Verum mihi S aliud argumentum in Promtu est . qua haec impetretur. Suadet Mer-Cerius ejusdem Conciliatoris pag. gr. ut & Graeci Romani Iuris interpretes in subsidium advocentur. De Digestis in Linguam Graecam versis ait Antonius ontius: Graecos non transcripssse suos li-Bros Digestorum ex Pisanis Pandectis , sed habuisse integriora Digesta , ad verbum Κατὰ ποδα eae vero Iustiniani prototypo Latino stiliter tran sata. ex quibus , quaecunque snt in Pandectis Florentinis lacunae ac vitia , repleri aut emendari possint. Cui
303쪽
BERN. HENR. REI NOLDI rei fidem facit Dissipasait. Iur. Ov. libr. I. cap. 6. Addatur ibidem cap. 7. f. XXIV. Si ea est praestantia, ut hos libros ipsis Florentinis anteponere audeat Vir ille Clarissimus, palma his, quos supra nominavimus, doctissimis interpretibus, a Roberto, aut ab illis, qui hunc imitantur, utique non potest reddi dubia. Nam ipse Struvius S. P. C.
Ex. 22. th. I S. ex lib. 14. tit. I. βι-ιλικων hanc legis nostrae interpretationem, quod ad ea, quae in controversia sunt, verba, descripsit: υπος έ- Φων δὲ ειει τῆς o σωματε απορ , κινει i. e. Venalitiarius autem . provincia reversus, recte mouet Publicianam. Cujacius quoque hic Graecorum auctoritate utitur.
Plura si quis jam desideret, eum forte quis in meridie lucernam desiderare dixerit.
f. I. Coronidis loco adscribam , qua parte mihi a
quibusdam Legis nostrae Interpretibus disce.dendum existimaverim. Et quod quidem ad Ae- cursium attinet , ab eo casus ita concipitur: Si heres mandatarii credebat mandatum morte non sniri, O se teneri ad exfeouendum mandatum, ac fervor vendiderit, emtor eos usucapere poterit: si tamen ante impletam usucapionem misessione excidat , S ad me redierint fervi, non haber Publicianam emtor , quia contra dominum mn datur. Per venalitiarium intel
304쪽
DissERT AT 1ONES ACADEMIcAE. 273ligit Accursuis emtorem servorum , cum significet mangonem, seu eum, qui novitios emendo, &rursus vendendo, lucrum quaerit. Deinde supponit, eum, qui servos emerit ab heredibus mandatarii, in provinciam abiisse, exque ea ante impletam usucapionem revertisse. Servos interim ad mangonem rediisse, quem existimat fuisse dominum, ct quaerit: an is, qui ab heredibus mandatarii servos emerat, cum impleta ab eo nondum esset usucapio, Publiciana contra mangonem
possidentem agere possit I respondetque, quod non possit, quia exceptione julfi dominii removeatur , causam tamen cognoscendam ξ nam ad verbum cognita notat: quandoque etiam contra
dominum datur Publiciana , S ideo tertitur in hoe cassae cognitio, ita Accursi hypothetis partim nistitur ignorantia latinae linguae, quum per venalitiarium intelligat eum, qui servos ab heredibus mandatarii εm erat; tum Papiniano ipsit contradicit: nam hic mancipia legitimo tempore fuisse. usucapta ab emtoribus, diserte assirmat, quod tamen Accursius negat. Interim hic aequitatem, ιquae mangonem tuebatur, agnovit, confessiasque est, Publicianam quandoque contra ipsum dominum dari. quamvis in nostra Lege id fieri neget. Bariolus illum sequitur. l. II. In Francisci Zoanetli capite I 8. Restitutio.'num nihil desideraveris , nisi hoc, quod, quum Vir doctissmus dixisset, Venalitiarium actione Publiciana non inutiliter acturum, neque emtores de dominio quaesito eari ro posse, quoniam Iudex causa cognita illam concedat, verum nostro eam casu deneget, cum mn oporteat eum, qui certi hominis sidem elegit, heredum , minus idonee rem pertractantium , imperitia
305쪽
α BERN. HENR. REI NOLDI'cors futurum l. rursus ex diuerso 6. Inst. de action. Unde colligi possiet, Zoanetium eo delapsum, ut usucapionem, ab enatoribus impletam, prius peculiari judicio rescindendam existimaret , quam Publicianam mango instituere possit: aut per Publicianam esse rescitariam intelligendam, quum tamen hic non temporalis , sed perpetua adtio danda sit . uti ex V. 3I. quibo castf. maj. supra cap. II. I. I 6. nisi 'himitim fallimur, evicimus. Tum etiam id quis forte improbarit, quod suo ingenio restitutionem loci in Lege nostra controversi videatur tribuere, quum tamen eum fugere non posset, quod in quibusdam libris non finutiliter legeretur. Verum posterius hoc non magni momenti est, cum ejusmodi volumina ad manum habere , & vertare pos . plerumque a fortuna pendeat. Ingenium & judicium Zbanettiitverea sua laude sit dignissimum. Al. III. Hugo Donestus Commentar. libr. I 6. cap. 23. in sne agnoscit, quod in nonnullis occurrat veteribus exemplaribus, in nostra lege non inutili. ter legi debere, & id evincere verba Papiniani, quae in fine responsi exstant. Male tamen sese habent haec ipsius Donelli, Viri stimini. verba:
Ideo placere, δε bi servi jussio tempore possesse essent, ab
enitoribus usucaptos videri: sed venalitiariam ex provincia reversum intellige cum Accursio, servIs venditis nonἐum Uucaptis) Publiciana actione non inutiliter acturum. Quae parenthesi in elusa sunt, caeteris repugnant. Quod quia manifestum , ei rei non 'placet immorari. 's. IV. Joannes Brunnem annus, cujus eruditionem, cum pietate & prudentia conjunctam, nemo , cui de meliore luto fuerint praecordia ficta,
non laudarit, ct sibi in exemplum proposuerit.
306쪽
veram nostrae legis speciem, si suo judicio per negotia , quae ipsum distinebant, alia uti hic quivisset , facili opera potuistet eruere. Nam in
Commentario ad I. 57. D. Mandati Cujacium x Obf. 6. & Striivium Exercit. 22. tb. I S. CLtat, hi autem, maxime Struvius, ex Basilicis veram ieetionem suppeditabant, quam tamen non sequitur Brunnemannus , sed speciem ita . uti eam ab Accursio & Bariolo reperit eiustam, retinet.. V. Excellentissimus Struvius adducto loco. quum scripturam exhibuisset, non de hebat omnium librorum Constantem ieetionem . quoad Publicianam actionem sollicitare, id quod tamen facit, cic dicit : Comnodistine, si textum
ulterius corrigere, ij conjecturam capere liceret, leζe retur: Venalitiarimn . ea Prodincia r erymn. intra istis is absentiam servis ita venditis ab emtoribtis ty craptis refcistoria actione non inutiliter acturum. Haec
enim lectio S explicatio exacte demum textui ejiιsque rationi congruit. uuod ea lectio . si actione n rescisoriam spectes, repugnet omnium Codicum ii. dei, obvium est: quod rationi, Quam secutus eli Papinianus, non conveniat, supra cap. II. g. I9. fuit ostensum, ubi diximus , eodem Judicio Publicianam moveri, exceptionem legitimi dominii ab emtoribus opponi , es nanc replicatione doli mali vel in factum a Hangone repelli. ac Per Pu . tuam hic, non temporalem, aetionem intelligen- .
f. UI. Arnoldum Arand , Virum Celeberrimum, in Purgatorio, quod vocat. Dris Veteris, ad n Ultram legem miror non animadvertisse , exceptio.
nem justi dominii Publiciana agenti non semper utiliter opponi: deinde multo magis miror, c Vn
307쪽
276 BERN. II EN R. REI NOLDIdixisset, apud Papinianum quaeri : an mangori
adversus servorum emtores ea Publiciana detur,
ct ita speciem, non ita ut Accursius, nam tum aliquis nexus adfuisset) concepisset. ipsum tamen subjicere: Sed ij eandem quoque nostrum intemerati textus lectionem . altera quoque juris ratio si ulcit , Iiquidis nempe literis explicita , in eadem nostra Papi niani lege 57. D. Mandari. Neque oporteι Sc. coli. cum . 26. seq. D. de LL. quum haec Papiniani
ratio: neque oporteat eum, qui certi hominis Mem et git, ob errorem aut imperitiam heredum adsci damno,
totam Viri doctissimi, quod probe olim Donellus vidit. sententiam evertat. Nam hanc dum subjicit Papinianus , innuit, frustra exceptionem legitimi dominii mangoni obmoveri , de hujus enim damno avertendo unice agit Iurisconsultus, non erode damno emtorum, si quod hi damnum faciunt, nam id citra mangonis ullam culpam patiuntur. Immerito ergo addit Brandius: Ut vel ex eo injuper poyserioris conjecturae Marondianae nullitas abunde diluceat. Usque adeo promulgati juris evidentissimi Criticum forsan sui ipsus ei e memorem oportuit. Illud in omni vita pulchrum est : Ne quid nimis.
Leges passim ι promiscue, sine ratione, sine codicum fide corrigere, lancinare, ac temerare ma-
Ium est: sed S hoc malum est. nullam emendationem , quamvis eam analogia juris, ipsius auctoris mens, librorum aliorum, inprimis Graecorum , bonitas defendat, admittere velle. Inauspicatum institutum , summorum Virorum restitutiones, aut correctiones omnes, iisdem scopis, ct his sorte distatutis , conari everrere. Debec ab hujusmodi proposito quemque avocare fatum
Ioannis Stekii, qui, quum obervationibvssuis Aniicriticis, quicquid medicae manus S opis legi -
308쪽
DIssERTATIONES Ac ADEMICAE. 277bus Cujacius attulerat, impugnare gestiret , mature ac erudite repressus est a Viro summo , Jacobo Gothostedo, Animaduersionum libro singulari, qua de re videsiis Leicklierum, ad visam C actitit. P. pag. 282. f. VII. De Juris prudentia Romana ct Batava praeclarum in modum meritus , U. Cl. Ioannes Voet. in Comment. adiit. D. Mandatis. I 6. probat lectionem non inutiliter. Sed hac in re ab ea, quam nos secuti sumus, sentcntia recedit, quod existimat , mangoni quidem Publicianam dari, sed non eam . quae ita proprie dicitur, Verum hanc , quae id , quod vere usucaptum est. objustam absentiae causam , rescitidit, adhibita fictione, quasi id usucaptum non esset. Duplicem enim etiam in Commentar. ad tit. D. de Public. in rem actione g. I. Publicianam statuit , alteram, quae detur ad exemplum vindicationis; alteram, quae soleat vocari rescissoria: hujusque ait exemplum esse in nostra ι. 37. D. Mandati: ipsam autem divisionem probari ex sne principii legis 3 S. D. de Obl. Act. Viri hujus eruditissimi sententia si spectetur, ea non discedit . quod ad rem
ipsam attinet, ab opinione Struvii, hoc autem, quod ad verba, ab hac habet diversum, quod in lege nostra vox Publicianae in rescissoriae vocem, quod cupiebat Struvius . non commutetur, sed Publieianam etiam rescistariam complecti, statuatur. Verum, ut demus, Publicium, Praetorem, sorte auctorem eise utriusque S rescistariae actionis, qua, quod est usucaptum, fingitur usucaptum non esse, & ejus, quae proprie ab ipso Publiciana dicitur quaque id. quod usu captum non
est, fingitur usucaptum esse ; aut Paulum Juris,
309쪽
278 BERN. HENR. REINOLDI DIssERT. AcAD. consultum rescitariam etiam Publicianam per abusum Vocare, quod ei velut contraria sit ; supra tamen saepe monuimus, non posse in lege nostra temporalem , sed perpetuam actionem intelligi, nec Papiniani responsum absentia mangonis praecipue niti. Haec bona Praestantissimorum Viro. Tum cum Venia, quemadmodum speramus, dixi. mus , nostro ita uia, ut aliorum judicia non despi. ciamus, veriora monentes, & solide ostenden. tes, lubentes secuturi.
310쪽
nastasius Augustus, qui Zenonem intel& Justinum , Justiniani Avunculum.
Orientis Imperium per annos XXVII: menses III. tenuit. in Rempublican -' bene administrandam satis intento animo , sed turbis horum . quos pacem sectari &colere prae reliquis quam maxime decebat, exercitus, S ab hoc genere. post mortem quoque putidis quod quivis cordatus etiam nullo monente videat, viditque in Historia Christiana Saee. Sed . I. l. S. Sect. 12. g. vlt. non obscure V Cl. Fridoricus Spanhemius, F. F. mendaciis per ora hominum traductus , complures edidit constitutiones, quae in Codice, quo utimur, Repetita3 praelectionii . nobis Iustiniani cura servatae sunt.