장음표시 사용
661쪽
BERN. HENR. Rrmo I ta ciT T. II. , Iacobi Crimit, paratilla , cum notis Caroli Annibalis Fabrotti, quae forent recudenda, Memoriale Legum Codicis, quod vulgo circumfertur , ne tironi quidem vel satisfacere ves utile esse posse, pluresque sere in hoc naevos esse, quam recte dicta, ideoque mirum admodum esse, ejus libesii totiens repetitam editionem placere potuisse. Interim nos nullius laudi recte par, me detrahimus. Veritati tamen non possumus pati ut velum obducatur , utque studiosa Juven. tus ad ea ablegetur , unde nihil unquam certi,
Dubio earet, hie loci Ioh. Brumemanni Memeriis Legum ciduis esse intelligendunt.
662쪽
LEGEM XL DE IUDAEIS ET COELICOLIS.
Verba legis. Interpretatio auctoris Commentarii lac odicem Iustinianeis novissimi. Eam nimis generalem esse. Licuisse ad veram speciem pervenire . iii pectis etiam vulgaribus ejus Codicis editionibus, auctorious , qui genuinam lectionem tradidere. Solamne, quod in lege commemoratur. esse festum Parim. Pacobi Gothosredi error de festo, Purim, quod incidat in mensem Sivan. Sententia legis. Rejiciuntur emendationes verbi incendere Errer' bi Gothoi redi, exi limantis id, quod Socrater Hist. Eccles. lib. 7. cap. 16. refert, legi occasonem dedissse. Rationem temporis fummo Viro. adversari. Monitum I gesseilii: Non temeta δε-daeos Masphemiae arguendos. I. I. uam parum per vulgares istas commenta. tiones Codicis repetitae praelectionis constitutiones illustremur, ac eulicentur, ct
663쪽
quod omnis eis potius luX eripiatur, atque Verus ac genuinus illarum lenius intervertatur il la exempla, quae alio loco per faturam attulimus , ostendere jam aliquatenus possunt. Nunc rei amoenitati id dabimus, ut nonnihil de
Irae XL Codicis de Fudaeis S Coelicolis dicamus. Verba ejus Legis si quis adspicere velit , ista
I p. Honorius ij Theodosius A. A. Alithemis P. P. Pudaeos quosdam festivitatis suae solemnia ad menae quondam recordationem incendere , 'sanctae crucis adsimilatam speciein in contemtum christianae fidei .sacrilega mente exurere, prouinciaram Rectores pra hibeant: Neve locis suis stii nostrae signum immisceant. sed ritus suos citra contemtum Chrisianae legis retineant, amissuri me dubia permissa hactenus, nisi ab illicitis temperaverint. Dat. IV Kalend. yun.
. consantinop. Baso S Philippo citis. Ita vulgo legitur, qua parte id fiat malε, dein-
f. II. . Ad illam constitutionem ista adsert auctor '
Commentarii novissimi: Iudaei jubentur ritus suos citra contemtum Chrisianae religionis observqre, alias amifuri. ) Factum id in Exercit. de necessitate adeundi ad fontes dicis. l) Scilicet Ioh. luunneni annus , Antecessor quondain Academiae Viadrinae. Diuitigod by Cooste
664쪽
tur potestate. c. 63. c. II. q. 3. c. 2 . X. de pri vilegiis. Unde apparet . non tolerandas ese Srnu
gas eorum Et conventur, s in iis salvatorem nauua exsecrentur, F maledicant Christatis Nomini. ideo. que praestarct semper, aliquem Chrisianum, linguae gnarum, in ornagogis gliasi in pectorem habere.
l. I I Ι. Q uod ii, qui privile otis abutuntur, ea amitatarit, adeo vulgare, tritum. totiensque ab axi matum collectoribus ingeminatum est, ut singulari observatione id non indigeret. Sed nos quaeramus , an auctor Commentarii sententiam legis, ejusque genuinam speciem, aut tradiderit, aut adsecutus fuisse videri queat. Quod Judaei nihil in contemtum fidei Christianae admito tere debeant, Id generale nimis esse, ad verba Constitutionis attendenti confestim patet. Editiones Codicis repetitae praelectionis, quae omnium fere manibus teruntur , non fuerunt inspectae. In editione Ludovici Charondae ad Vocem solennia adnotatum erat, quod ea constututio transcripta esset ex lege I 8. tit. 8. libri XVI. Codis Theorisaui. Quod heic legeretur: Deos quodam festivitatis suae folemni Aman. Quodque ita haberet Auredant Codex manuscriptus, quem praelia mi: smum fuisse , ex infinitis Ch rondae adnotationibus constat. In editione Parisiensi , quae ex officina Chevalloniana anno
1553. prodiit, exstabat: Iudaeos quodam festio talis suae solenni Aman. Jacobus C acius XILobf. ao. scripserat; in titulo C. de Iudaeis L Io.
665쪽
veteres editiones ita habebant, aberat enim lex g. quae deinceps inserta est, nihil mutasse Tribonianum opinor, Ied scria se omnino, ut erat is
codice Iheodosana 9udaeos quodam festivitatis suae solemni Aman. Ouo de solemni in Historia obercap. IX. U Ioseph. libr. XI. Dionysius Gotho
redus ad L. II. C. de Pudaeis ad vocem solemnia notarat: solenni Aman. Ita legi in Odice Theo. iasiano I. Iudaeos tit. de Tudaeis, de qua solemni- rare videri queat rasoria EEber. cap. 9. very. 2I.
nostram legem adleverat: in Cod. Theod. legi:
solenni Aman, id es, die Purim; videri posse qta scripserit ad Uberem , de quibus post. Petrus
Cunaeus de republica Hebraeorum lib. 2. cap. 23.
dixerat, cautum fuisse, ne Iudaei cruces in celebri sesto Purim exurere ad poenae quondamocordationem possent L Ii. C. de Fudaeis. In editione Codicis Theodosiani, quae annum IS86. Praeseri, verba ea solenni Aman legebantur. Iacobus Gothostedus legem 18. C. I b. de Tudaeis insigni commentario illustraverat, eX quo sententiam legis retulit Emanuel Gon Zaleg l ellea ad G 3. X. de Iudaeis n. II. Augustinus Barbosa , Episcopus Uguntinus , in COIectaneis tu Idioem 'stintaneum, quae saepe adducit auctor Commentarii. ad legem II. de Ddaeis ista attulerat: Dulia videtur hujus textus disposuio, quatenus Iu daeos inter fe)ιivitatis suae solemnia ad poenae quandam recordationem incendere prohibet . sed quidnam incendere prohibeantur, non apparet, ideὸ Guid. Panciresius in Thef. Dar. I ec . lib. 2. cap. I79 hbloriam narrat de Aman. Regis Asueri praefecto, cujus Aman ei iem, cum Ddaei, ob poenae olim ei illa.
666쪽
nis contemtum multa impie committebant.' Et fieris Decianus in Tradit. Crim. lib. 3. c. I 8. n. S. Iudaeos
pro desolatione Ecclesiae Christianorum orare infesto Mardochaei, quod celebrant XV. Kalend. Martii, conterunt enim ollas in Θnagogis , dicentes : Iicut contritus est Aman . sc conteratur velociter regnum Christianorum. Ista omnia , ct si qua sum plura, Commentarii novissimi auctori inservire poterant, sed ipse tamen in tanta luce ad legem II. C. de Pudaeis nihil attulit, quod ad occassionem illius edendae , genuinamque ejusdem speciem, attineret.
Notum est ex Estherae cap. m v. 2I. SIosephi lib. XI. cap. o. quod Morde haus Α- mane ex eo, quod illi paraverat, patibulo sua- penso, & periculo Iudaeorum in laetitiam converso, instituerit , ut Iudaei celebrarent diem quartum decimum, & quintum decimum mensis Adaris conviviis, ac hilaritatibus. Vocantur illi dies Purim, seu sortium Esther. d. cap. IX. v. 26. Quid adjectiones ad librum Estherae cap. XII.
f. Io. de sortibus habeant, obvium est. Grotius ad Esther. cap. 3. v. p. notat. morem fuisse Persis & vicinis gentibus , sortibus certo modo jactis explorare dies rei propositae prosperos aut adversos. Id in ea re saepe fecisse Amanem, tandemque invenisse diem, quem sortes prosperum promiserint. At Deum exemplum dedisse ingens, quam ista essent inania. Ab isto superstitiosis jactu sortium dies illos Purim dictos. Esther. d. cap. L . v. Errare Josephum d. lib.
667쪽
Q6 BERN. HENR. REI NOLDIXI. cap. 6. in me. Quod postremum repetit Iacobus Gothostedus ad i. I 8. C. Th. de Iudaeis. rui ct errorem Grotii notavit, tradentis, eos-em dies ab Amane Aman esse vocatos , idque nos discere ex d. I. I 8. Interea Grotius rem de sortium jactu bene, ac citato versui 7. capitis 3. Estherae convenienter, explicuit. Jacobus Gotholaedus eam Grotii expositionem primum erat secutus, addideratque, eos dies 2. Maccabaeorum ult. v. 37. vocari dies sesti Mordechaici.
Paulo post subjecit tamen, Haec es verissima sint:
attamen verius, non de iis diebus dixerat autem
de diebus XIV. S XU. mensis Adaris) bfς explicat saepe dictam legem I 8. C. Th. de Pudaeis agi, verum intelligi propris sesum separatum a festo
illa Purim, sortium, quod videlicet ad liberationis populi Iudaici memoriam insitutum : nempe quod sepa- ratini ad poenae Amanis memoriam in titutum, quod in mensem Majum Sivan incidit, ut liquet ex Uber. cap. 7. 8. vero, hanc legem appetente mense Juniolatam, notandum est, nis putemus, Amanis recordationem in Purim seu Mordechaicos dies translatam. SMagnus Vir est Jacobus , Gothostedus , honori ejus semper adsurgimus. Interea Commentarius. ejus in Codicem Theodosia anum opus est postu. mum. Ex illis. quae recitata sunt. apparet, ea ultima non esse polita lima. Verissimo verius esse nihil potest. Mordechaicos dies esse dies Purim liquet. Hos dies fuisse XIV. & XU. men- .ssis Adaris, Esther. cap. v. l. II. diserte traditur. In mensem Sivan festum nullum Purim incidere, liquet ex indice festorum , quem exhi-huit Ioannes Seldentis de Synedriis veterum Graeο-
. tribe de origine si causis Alorum, cap. 4. De festo,
668쪽
quod mense Sivan celebratum sit, Estherae cap.
7..8. altum est silentium. Tantum cap. 8. U.
9. dicitur , quod Vie XXIII. mensis Sivan rein scriptum promulgatum sit pro Iudaeis, quo eos adversus caedem, in diem XIII. mensis Adaris Prius cap. 3. v. 13. indictam . muniebat Regia auctoritas. Quod illo die XIII. aliqua solemnitas
Judaeis suerit, quam ad eorum oppressionem aptam autumaverit Aman. non legitur, neque ea res Iacobum Gothostedum adjuvaret. Boueaeum diem celebrarunt ob caedem Nicanoris. Alaccabaeor. lib. I. cap. 7. v. 43. S lib. 2. cap. ust. /36. 37. Dies Tyrini rejicitur a Meyero festis cap. 4. I 4. in eundem XIII.; sed ex Sebdeni loco ante citato apparet, illum ad XII. mensis Adaris pertinere.
Caeterum sestum Purim constanter ab Iudaeis
celebratum est, celebraturque etiam nunc, S in Calendariis vulgaribus , notante Seldeno , occurrit. Ilistoria Esllaerae legi. quotiens Amanis mentio, pugnis ac malleis scamma pulsari, is maximo strepitu explodi . dies epulis , munerum missitationibus , jocis , transigi solent. Ex lege I 8. C. Tib. de Fudaeis colligitur, Theodosio Prim cipi relatum fuisse , Judaeos secisse & crucem, exque ea simulacrum suspendisse, tum crucem atque simulacrum incendisse. Simulacrum illud Amanem referre . Iudaeos quidem obtendisse , Christianos autem observasse, eos simul Christianae religioni illusisse. Ea re motum Augustum edixisse, ne Iudaei simulacrum illud Amanis deinceps incendarent, neve suis jocis mei christianae
669쪽
firmum , seu crucem . immiscerent, sed ritus suor
Ura coηtemtum Christianae legis retinerent. 1llud infra legitur in Codice The osano , pro quo in
Justinianeo est citra , exceptis quibusdam manu scriptis. Projθω in utroque codice legitur locis. Sed Hanifesto errore, quem pridem notavit P. Burgius . manus haud recens, eaque docta, ad editionem, quam possideo, Chevallonianam, Ia- cobus Gotholaedus , aliique , quos laudat Ema, uel Gon Zalm Tellea ad c. 3. X. de Iudaeis. Quia in lege nostra incendere S exurere occurrit, quae' tautologia ingrata est visa , Dionysius Gotholaedus pro priore verbo , ut species quaedam ambarvalium referretur , maluit reponere incedere, addens: Iudaeos in memoriam crucifixi Amanis quotannis crucem ligneam contumeliae cauilya vicatim prae-
rubise , eam postea exus se , indeque quosdam eorum irridendae passionis V mortis Domini occasionem arripuisse. Musdem filio , Jacobo , verbum incendere etiam initio suspectum visum , unde ait: pro in- 'cendere malit quis inscendere sd est, in crucem agere. Suspendere, fusollere, leuare, erigere essgiem Amanis , in aura tollere , ut Prudentius dicat, in cruce
scilicet excelsa tollere, quae utique Mordechao parata fuerit cubitorum So. Ε Fher. cyp. 6. S 7. Addit, quod
tetur. Oiwd cerιὸ apud Plautum dicatur quis a cendere Crucem, N apud Prudentium adscendere in patibulum , Ex instire in crucem, S inde cruci salus dicatur in Bacchidibres. Subjicit denique: forte etiam Φic incendete pro celebrare accipiat quis, quo alioquin sensu vocem incendere accipi aliquando, Vendit I Uephus Scaliger in Aetnam p. 36 . Bene habet, quod post tot ambages Vir summus tandem fatetur. nihil esse mlitandum. Incendera enim esse incendio
670쪽
et mare apud Victorem Misensem Mnsem , Udem Iib. 2. Iudaeos ergo Solemni bio Ammem, vel
simulacrum ejus, in crucem agere, mox crucem exu
rere solitos , S prae se quidem tulisse. id fieri ad x
cordationem poenae Amanis, publici quondam bosis interim vero id sacrilega mente , ut in lege dica in . seu occulta malina ab ipses factum esse in contemtum
pote cruce exusta, in qua Saluator pependerit nosserirascendere pro in crucem agere , tollere, qui dixerit, adduci Latinus auctor nequit. Verba ascenis dere in crucem. instire nusquam itidem pro tollere Occurrunt. Interim descripsit Iacobus Gothosredus vel ex Scaligero . vel ex Taubmanno ad Plauti mil. glor. Adt. a. sc. 3. v. 8. Crucifixum altum dici, nil ad rem facit. Inter medias Plauti phrases eam , quae est Prudentii, qui Peristephanon hγnino X. v. 64 I. ait: Crux illa nosra est, tres patibulum adscendimur. referre, confusio est. Dcendere pro celebrare hue plane non quadrat. Apparet manum ultimam Commentarios Iacobi Gothosredi in Codicem Theodosianum exspectasse quidem, sed non esseeXpertos. Imperator Theodosius distincte reseri, Iudaeos & simulacrum Amanis incendisse, ct ipsam crucem occulta malitia in opprobrium fidei Christianae exusssisse. Non admisit ergo tautologiam, S si ea commissa esset, an id tantopere mirandum foret illo aevo pV I. Caeterum lex I8. c. n. seu I II. C. 'st. de Iudaeis