장음표시 사용
261쪽
Merito de illis dici potest; Fiat oratio coram in peccatum. Husius etiam haec de ido commemarat. Erat quasi irater Lutheri, Lib. i. d. quem arctissima necessitudine sibi deuinctii in habebat.Sed iis siuis non totos duos annos in eadem cum eo sententia permansit. Nam dum absens a V Vitten berga suisset Lutherus, priter voluntatem tillius Missam abrogauit, habitu religiosum abiecit, sacrosanctam Eucharistiam prophanis imanibus attrectari fecit; concitataeque plebi fuit auctor, ut quasi portis effusa patetibus, inscita signa templis & aris inferret,& ex illis imagines eiiceret. 9 elanchthone iuuentutiper- Pinea suasit non Hilosephiae dundum operam esse. JEe factus astricola, elanchthme in pistrino artem pistortum exercebat . Plerique adolesientes artium liberalium boris combustis, mechanica σθαι aedicerui. At Lutherus V Uitten bergam reuersus Philippum f. hoc nomine calligauit, Carol stadium ex ditione V Vittenta x M. bergensium exegit; libroque edito asseruit Philosophiam in se bonam esse. ac tandem e tota profligatur Saxonia. curo stadiis adHelvetiosfugiens,Tiguri nς ecclesiς Diaconus factus id a ii est ex Archidiacono quondam V Vitten bergensi; ab equis, vi dici solet, ad asinos. Ea res non mediocriter animum Lutheri exacerbauit. Postquam autem Zwinglius in rictio occubuit, Basileam se contulit,& istic in Zvvinstianae ecclesiae ministerio vitam miseram misere finiuit. De eo Luthq rani scribunt eum Basileae turbas concitasse,& miserabilem vitae exitum habuisse. Ioannes Haren libelgoseo, quo caussu expuniit sui ad Ecclesiam Catholicam reditus, aperte 'ibit Iutheranos a seuerare,carolitudiumst aAMa diabolo ceruice interiisse.
is. Martinus Lutherus Germania totius, imo Europae incem
Hum, caussa gy origo turbarum , calamitatum omnium Chrssiani orbis, repentina morte sublutio scribitur ab omnibus, qui de
morte eius vel per occasionem meminere ; genus mortis tamen non
exprimentes. De qua, Friburgi Brigrauia tami a erem, a side diagno viro quid accepi fideliter a Abam, si prius quae apud alios
iuueni comem rauero U Tradit haec Surius in hunc modum; Lutheia M., rus liti cui isdam compone. caussa ab Illustribus Mans
seldensibus Comitibus isse bium quae fuit illi patria honorifice
262쪽
tisce euocatus, eo venit cum magna pompa,tribus stipatus filiis ex praeclaro monachi & monachar concubitu procreatis . obuiam illi missi sunt centum tredecim equites hon ris caussa. Itaque die decima septima Februarij,cum laute desipi edide coenatus cset, & facetiis suo more hilariter lusisset, eadem nocte sublatus est e medio. Eius obitus non eodem modo a Catholicis & Euangelicis id temporis reserebatur. Ionas Cocus,qui se Iustu Iona in vocat,eius morti interfuit: sed ita eam describit, ut apud cordatos maiori cum contumelia, quam laude affecisse videatur. Inter alia scribit eum ipsi Ionae & Caelio ,& aliis circumstantibus dixisse; Orate pro Domino nostro Deo, & eius Euangelio, ut ei bene succedat: quia Concilium Tridentinum,& abominabilis Papa grauiter ei aduersantur . . . Eius quoque precationem supremam recitant in haec verba; Pater mi caelestis, Deus & patcrDomini nostri Iesu Christi, Deus totius consolationis; gratias tibi ago, quod mihi dilectum Filium tuum Christum reuelasti: in quem credo, quem praedicaui & constitus sum; quem laudaui de amavi; quem abominabilis Papa, & omnes imp ij vituperant, persequuntur & blaspheinant; & sic' ille mortuus est. 16. Ceterum haec imperite oe mendaciter conficta credere necesse est,sivera sunt quae abj de morte eius aliter tradiderui. Hosius certe ser -- .L R i. g. scribis,cum νsere bene potus fuisset ω biluris, postrid te maneh ω repertum este in lecto mortuum , indicans in morte nullam
morienti adfuisse hominem, sed squod alii testantur daemonem,qui
Aun. p. vitam idi extorserit. Ioannes Haren libet . quem pausio ante citaui,
eap. ι ,. affirmatse accepisse a Viro, qui erat eo loci ubi Lutherus mortuus es, Latiarum conspecto diabolo horribili mortuum esse. Propius ῆ 'ν i. : h M Uemm accodit Thomas Borbus in haec merba scribens. Luthe et rus, cum Vespere laute coenasset,ac laetus somno se dedisset,
ea nocte suffocatus interiit. Audiui haud ita pridem com-ζertum testimonio sui familiaris, qui tum puer illi serui at,& superioribus annis ad nostros se recepit; Lutherum sibimet laqueo iniecto necem miserrimam attulisse: sed distin sotinus cunctis domesticis rei consciis iusiurane dum,
263쪽
dum, ne factum diuulgarent, ob honorem adiecere Euangelij. Sic Hii, plerique, sic Boetius: quibuspromissa seu rius a me Fubiungetur ex scripto Cubicularii cuiusdam Martini Lutheri, religiose a pio
quodam viro super eiusdem domini sui Martini morte interrogati, ingenua responsio, & vera consessio. 27. Dati quidem calcar ad abrumpendum omnem humanae indignationis seu offensae metum , & ad debitum veritati perhibendum testimonium addunt religiosae vestrae precesr sed longe vehementius eodem me impellit summi Numinis Diuorumque omnium reuerentia. Neque enim ignoro mirabilibus Dei operibus suam ubique tribuendam esse gloriam; meque diuino magis praecepto, quam humano debere parere mandato. Proinde, licet graui me interminati sunt Germaniς Heroes,ne mortalium cuiquam horrcndum domini mei Martini Lutheri exitum eliminarem:
non celabo tamen, sed ad Christi gloriam reuelabo, & ad totius Reipub. Catholicae aedificationem propalabo, quod ipse vidi, & in primis comperi, ipsisque Principibus viris Issebi congregatis enunclaui, nullius odio lacessitus, nullius
amore aut fauore prouocatus. Contigit itaque cum Martinus Lutherus aliquando inter illustriores Germani Heroes
Issebi genio suo largius indulsisset, & plane obrutus potu
cubitum a nobis ductus, atque in lectulum soret compositus, ut nos ei salutarem quietem precati in nostrum abiremus conclaue,ibique nihil sinistre vel ominantes vel suspicantes,placide obdormiremus Postridie ver0 ad dominum reuersi, quacum solemus, in vestitu operam daturi, vidimus proh dolori eundem dominum nostrum Martinum
et iuxta lectu in suum pensilem, & misere strangulatum. Ad ναια quod sane horribile spectaculum suspendij ingenti perculsi
pavore, non diu tamen haesitantes, ad hesternos eius com potores & Principes viros prorupimus ;cisque execrabilem Lutheri exitum indicauimus. Illi porro non leuiori, quam nos sermidine perterriti omnia polliceri, multaque ob testari coeperunt: primum omnium ut rem conuant C
264쪽
fideli premeremus silentio, ne quid in lucem proserretur . tum ut expeditum laqueo foedum Lutheri cadataverin lectum collocaremus. denique in hominum vulgus spargeremus,dominum meum Martinum repentina morte NM..
ex hac vita discellisse: id quod 3c precibus illorum Principum, &non sectis quam adhibiti Dominico monumento vigiles, amplis corrupti promissis facturi eramus, nisi vis quaedam insuperabilis veritatis aliud persuasisset: quae vel hominum metu seu reuerentia, vel lucri spe aliquamdiu quidem premi potest, sed exstimulante religionis, vel conscientiae cestro, in perpetuum opprimi non potest.
28. Committere nonpossum, quin adscribam qme Luthero sub mortem, atque a morte damnatae eius animae contigisse scribit ' Tilwannus Bredebacchius his verbis ; Narrauit mihi Uen. d minus N. aetate, doctrina,& vitς sanctimonia commendatissimus, atque etiamnum sis perstes, eo ipso die, tuo nouus Euangelista Martinus Lutherus defunctus est, uniuersos daemoniacos, qui id temporis ad Glicelam Brabantiae spe liberationis, quam apud corpus S. Dymnae diuino benefi- maritis.cio plurimi isthic iam inde a multis retro annis consequi solent,aduecti erant,a teterrimis illis de horrendis daemonibus hospitibus suis liberatos: postridie vero abiis dein rumsus obsessos & discruciatos suisse. Daemones vero cum interrogarentur,ubi pridie delituissent, respondisse, Principem . ipsorum & Archidaemonem praecepisse,ut mi uersi spiritus
maligni ad sui prophetae, & fidelis cooperari j D. Martini
Lutheri exequias confluerent: congruere enim,ut qui quam- . plurimos ad inferos seduxis et, quam plurimis ad eosdem solemniter deduceretur. Hanc historiam cum in praesentia
quorundam honoratorum virorum referrem, quidam magni Principis Consiliarius subiunxit, se fuisse Isebi j in aedibus paternis Lutheri,in quibus de destinctus e bidemque
paullo ante mortem Lutheri quendam Luthero a multis annis seruientem, sorte e senestra cubiculi, in quo id temporis erat Lutherus, Anic riuulos suos grato murmure em nantem voluisse conspicere : in cuius margine mox illed i viderit
265쪽
viderit plurimos teterrimos cacodaemones huc illuc saltitantes. quo visu cum ille vehementerFercelleretur,animoque dc vultu totus mutaretur, rogasse Lutherum palloris illius & subitae mutationis causam. Quam cum ille celaret, tandem resumpto spiritu rursus paululum e senestra prospexerit, ac denuo daemones terribilibus teterrimarum bestiarum sorinis aspicies,maiori horrore ac trepidatione concussus sit. Cumque ruisus Lutherus instaret, ut quid vidisset edicerer:randem illum rem visam Luthero aperuisse. Qui tu. - ota; sta cum paullo post deiungeretur, & cadauer Istcbio Nitten io. Harem. ., bergam Veheretur, toto illo itinere innumerabilem coruo multi. rum horrendum in modum crocitantium multitudinem simus superuolasse, ac Nitten bergam usque comitatum
suum praestitisse. Atque hi proculdubio fuerunt isti . aiebat idem ille Consiliarius qui mandato Principis & Archidaemonis sui vasa, quae prius occuparant, dimittentes, ad exequias Martini Lutheri confluxerunt me quisquam ist Ium tantis deesse videretur solenniis.
Dur. rius commemorat, cadauer Lutheri stanneo inclu- Comm.
sum loculo, cum multa equitum & peditum turba,& pom μ' pa ingenti, oitten bergam non sine multorum lachrymis
reductum esse. Vnde magis mirandum, quod ThomaN Boebus Lib. 1 f.
adnotat, Hi s erat summa, caelum regioque stigidissi ima:& tamen ex illo cadauere foetor intolerabilis existebat is . . 29. Michas Semerus Hseam Meuangeli j noui nouo quoq;Diana. - ii spiritu inflatus , Etiamnum adolescentulus, annos viginti in i 3 quinque steste Caluino) nondum natus, unicum sese orbis prophetam iactitabat. Hic, in Africam prosectus Alcora- pta ἡδει. mini cum didicisset, doctrinam suam in Mahumetismum tibiie -- transformauit, ut inquit Palladius Catalogo haerescon Deum este unicam persona inmegat enim in Christo ex vi gine nato duas esse naturas: Spiritum sanctum quoque negat esse tertiam personam. De peccato & iustificatione tan- tum loquitur ut Philosophi& Pharisaei. Geneuum cum v nisset,struente Caluino captus est . qui tanto feruore , tamque Hie,. Micardenti studio, eiusque si ij neci eius procurandae instite
266쪽
sui. Com. runt,ut Vivus lento igne exustus tum sucrit. Et quidem Stel- ω- danus Serueti necein non improbat, non probaturus,
apparet, si Ponti sex, aut Catholici eam haeretico illi intulissent. In summa; quicquid facitLuthcrus,Caluinus,Zvvin glius,& id genus pestes, id no porust non es le Euangelicum: si quid eiusdem generis faciat Pontifex Romanus, saeua tyrannis est,& facinus antichristianum. Devi a 3 o. Ioannes Caluinus qus excesserit,verbis Hieronymi Boletre c. ia
et perscriba. Scribit Beeta pinys,cholica asthmate seu respiradidissicultate, calculo, podagra, haemorroidibus vexatu fuisse, praeter sibi familiarem hemicrania, & acres capitis dolores, quibus plerumque torquebatur. Praeterea eo quoque morbi genere afflictu constat, quo iusto Dei iudicio quosdam manifestos de apertos Dei hostes,qui diuinum honorem atque gloriam inuaserant, sibique V surparant, vexatos punitosque legimus; id est pedicularis. Nam & hi vermes totum eius corpus peruaserunt,& toetidissimo ac virulentissimo circa verenda ulcere, vermibus has sic isde ulceratas partes miserrime corroderibus, percustiis est. Quicquid scribat Beeta, quantumuis se illis, qui mortem eius impie traductae vitae amplum satis testimonium tu lisse censent,opponat, &Caluinum filiorum Dei morte ex hac vita excellisse contendat; verissimum tamen est,quod grauis limos dolores & asperrimos cruciatus, quibus Dei in illum seuera grauissimaque
manu ingruente excruciabatur, non serens, daemonibus
inuocatis, iurans, execrans &blasphemans exspirauerit; 2 T cuius testimonium perhibuere, qui decumbenti ad extremum usque halitum ministrauerunt. Idcirco neget, quantum volet Braa,negentque alii, satis sic se rem habere exploratum est. imo hoc etiam, quod diem atque horam detestatus sit &execrarit, quam umquam studiis vel scripti nibus impendisset; cum ex ulceribus, totoque corpore grauissimi foetores emanarunt, ob quorum grauiolentiam &sibi ipsi grauis,& quae eum circumstabat, familiae erat. Quam causam fuisse etiam hi eius domestici narrarunt,iι p quod visitari se nollet. lenique quod iurans, blasphemans, d 3 exe-
267쪽
21 PRAEsCRIPTIO XVIII. execransque Deum, & extrema desperatione extinctus ex hac vita migrauit,causa fuit, ut ostium occluderent ,& ad eum inuisendum neminem admitterente ne videlicet occasio rudibus Je misere seductis aperiendi oculos suos hinc daretur, qui eius doctrina capti, eique nimium addicti, contrarium, quam quod erant persuasi, cernere atque instrui sic potument. Ioannes Haren olim 5aluini discipulus nunc pius 6atholicus, excessui funesto Caluini interfuit, 'Pigi, notauit: contestitur ipsum perpetuis,abominabilibus, foedis morbis tortum, quos Deus perduellibus in hostibuι suis in sacris litteris interminatur, denique mortem eius d iam in anxiam fuisse.
3 i. Domulicis etiam abundamus exemplas. Saeculo nostro exu
ceratissimo plerosique catholicae matris persecutores, cum summum tyronidis fastigium asiendissent, misere deiectas horribilem obiise mortem; sicui videre lubeat, βectatum abeat Theatrum crudelitatum haereticorum ed tum quio Richandi Verserant. habet exempla minime poenitenda, sed leota una in obseruatu dignissima.
is, , .... MN est magum uiuere: vivunt belliae, vivunt etia arbortaeisi bene mori,aut male ad re pertinet. Mors es bonis bona, masis mala. Preciosa in conspectu Domini mors Sanctorum eius: contra, Mors peccatorii pestima. Gualis, mortis aestimanda ex vita. Mala mors putanda non est, quam bona vita praecessit. Nec potest quis sortiri mortem bonam, qui probitate istae se non comparauit ad iliam. Sicut vita ipsa bonum est,si cum vim tute vitiatur imalum, si cum scelere: sic de mors ex praeteritis vitae actibus ponderanda est . ita fit, ut, si vita in Dei religione transacita sit, mors malum non sit, quia translatio est ad immortalitatem, sin aliter, malum sit necessse est: qu niam ad aeterna supplicia transmittit.
, V M-- At tu, mi Lector,hκ gradumsiste ' paucis haeresiarcharum aeui nostri, exaduersum Sanctorum ordinis Francisiani vitam, mores,mortesque componamus : quamuis nihil sit foedius, nihil indignius, quam comparare veneranda contemptis. aeualis igitur vita istorum' nempe qualis fuit omnium haereticorum patris Simonis C Iagi, reliquorumque sectariorum : tenebricos, scele-
268쪽
rata, lasciua , soluta, fraena laxans libidini voluptati, foeda,
infata, tumida, arrogans, turbida,inconius, erratica; errorum, quam Lybia monstrorum, feracior , inquieta, crudeliis, incerta,
instabilis: in tamen ,si Diu placet, titas beat sed quasi persom
nium, reueia infelix in misera, quam morastequitur omnium inse-bcissima, cruda ut plurimum re dura, trix malorum, inopinata, M. ι -- mosa, dira, tenebris operta stre horribilis, anxia 2 auida, dete Ρ'si' , standa: non tamquam excant e vita ,sed extrahantur. Et vero extrahuntur, quando humanigeneris hostis ad rapiendas animas peccatorum tunc maxime irruit: . quos liuentes blanditi s δε- ceperat, morientessaeuiens rapit. deuid demiserorum juneribus'
quo loco, stre honore suntὶ quae miracula faciuntZ quibus languidisserunt opem nihil agunt, sed neque quidquam possunt damnata
corpora hominum impiorum: putem,sortent,horrori sunt omniaisiorum nomina,seu animaulcctas, seu corpora. 3 . Torro autem nostrorum,qui cum H isto regnant, qui mo, Plia ualis res,quae vitaZzeati isti l quia si per pavidi, circumstem in verbis ε' actionibus, uti de omnibus reddituri rationem in ligo terribili tribunali. Auorum vita arcta, laboriosa, fructuosi ; nihil ex ilia also atque alio 1 agitur . nihil inde fortunae traditur; nihil interit , negligentia; quieta, modesta,quam ingens sequitur animi tranqur litas. placida in actu, cum humilitate multa, in follicis cura conuersantium; cui Uluptas est Noluptatum contemptio; cui Nnum
bonum virtus, Nnicum malum etntium; cui comes hilaritas coniLnua ω alta Ictitia, eaque ex alto memens. Vita in rem Beatus
enim nemo dici potest extra veritatem proiectus o certoque iudicio stabilita, in immutabilis. talis denique, quae ad mortem certo gradu eat, flama ste, ma' siducia . atque ideo lucem placia dissime reddens seipsam cum beata morte commutat. Vlucre tota vita isti didicerunt, siue potius tota vita mori, ut semel feliciter morerretur: atque ita constanter mortem exceperunt, Mi ω hilares, cilis si diu adisium parauissent. 31. Hinc occursus Christi, Diuae Virginis matris, Angelorum,rel quoruml, cadestium incolariis: inde auditi caritus omne melosso rantes. Sed qui iam gaudium beatorum pro rei dignitate poterit explicare Alij trepidant, cum a se propesentiunt esse mortem: hi
269쪽
eupiunt dissolui, & esse cum Christo tu is iudice, qui reddet Muti. ii. pro certamine coronam , pro labore mercedem, pro fide praemium, o fetuti cursu bravium. Hic sinis Uiuendi optimus, cum ad finem
mortes tatis accedentes moriendo veniant ad immortal ratem; a que ex hac breui vita, tamquam e carcere quodam exsiliant, ed
canturque ab Vso fhristo astiliam optimam vitam. Me miserum':
Moriatur anima mea morte iustorum i Enimuerὸ preciosa in Nu.11.1 conspectu Domini mors Sanctorum eius. Precisa ver quae coronam accepit de consummatione virtutis. Freciosa, qu rum corpora thesauri thesauris omni ου preciosiores; quorum amabiles Rel quia in tanto precio , quorum tanta ris,potentia, essem, .m miracula. 36. Nam quae miracula sacrae horum T quia non operanturi embra benedicta, capita, linguae, cerebrum, in tota corpora
, --ia incorrupta hodieque perseuerant. Sancti Francisi unus per se, stetisse miuentis habitu aliquando visium ea .pgius corpus oleum visum. largifi fudit: adius nares guinis flumen profuderunt.'quid opus est recensere singula Z Sciunt m stupent Christiani; irridenti ij. Solent oculis clausis denegare, quino credunt factum Hictarii. esse, quod nolunt. obeant maligni isti vivum, Tutauium, di msoquitum,complutum; vidcaut que, quae mira Deus per beata compora Francisianorum efficiat. Nam suauissimum ex se ad pirant
odorem: aegros, morbidos, i rmos curant, sanant, confirmant. Rectificant claudos,caecos istaminant, nec raro resistitant mortuos.
βαiὰ refert, si aduersi se non credunt ' Porro autem faciunt. Sed quid simile Lutherus noster tertius see Elias' quid turbulentus Z inglius ἰ quid stigmaticus Caluinus, nouus illa propheta, qui
errare nesimul φ Et tam n corvi lusciniis honoratiores. Nam isti fructi,amici Dei, beati: contra nostri,miserri mendaces, seducto-NM . res,aeternum damnati. O iudicia hominum iniquorum i Vae qui dicitis malum bonum, & bonum malum; ponentes tela bras lucem, & lucem tenebras; ponentes amarum in dulce, & dulce in amarum lita pendent nostra iudicia: in id optimum nobis videtur, quod laudatores multos habet; non i quodla--- dum est. Nec viam bonam ac malam per se aestimamus, sed turbam vestigiorum, in quibus. nulla sunt redeuntium. Tu, mi
270쪽
mi Lector si credis istos beatos, in exaduersum nostros damnaros: credes etiam sedulum non sbulum Gigantes idos , horumque terculos, caelites omnes caelo deturbasse , regnumque caelorum
sibi asseruisse. PRAESCRIPTIO XIX. Haereticos meritate Efectos, mendario jubnixos, everitatem sibi arrogare , prauἀ laborantes
. Hrisius Saluator cum Iudaeisgrauiter disceptas, patrem eorum diabolum, quem imitabantur, ius coloribus depin Io 3 -- xit, Mendax est, & pater cius. Nam quomodo D us Pater
i. ' genuit Filium, Ucritatem : sic d labolus lapsus gcsanit quasi
. ci ' ς mendacium. ' Primus cst quippe mentitus:& a quo' sem. sier. peccatum, ab illo coepit mendacium. Nam & mendax i. i. fuit, dicens, Sinariis cro Altis limo: de mendacij pater, cum in hominem quoque venenatum siti. x falsitatis seminarium Gm 3 s. effudit, licens: Eritis sicut Dij. deualu diabolus, tales eius filii paternam hereditatem adeuntes. Vt neu oprophetae aduersus veros prophetαι , Judaei contra christum , sic contra diatbobcos omnes haeretica, mendaciis c saltaria quasi propriis artibus gau- , ,. dent. Hi talo in sacris litteris notantur ipsis operibus dicere; Po fuimus mendacium spcm nostram, & mendacio protecti sumus . aeuot mendaci s oriam, quot alij aduersus Orthodoxosse protexerint, abus referat, cui hoc propositum. in tamen mendaces i sibi modo selis arrogant veritatem, ut βecioso nomine simplices Aecipiant. Et ero decipiunt, clim piscatorum more si L E iis. . bdi sis istis gratissimam praeserunt e stam veritati s . Nullus enim op t. suauior animae cibus,quam cognitio veritatis irio si Nil ari. per verisimilem consessionem innocctium mentes occulta' δ ης β)ς fraude seducunt.&,ut solet letale poculum mellis dulcedine temperatum, suauitate fallente perimere: sic & hocinatum per blandimenta aurium, audientium sensus quadam labe contaminans, contagione adhaerentes inficit. A uigilandum cui I alus sua cordi G, ut adinveniendam veritatem omne studium