장음표시 사용
61쪽
quod similiter incredibile suit, ut rem tam incredibilem crederet mundus ; quandoquidem hoc Vtrumque incrediabile, quorum videmus unum, alterum credimus,in iisdem literis praedictum est, per quas credidit mundus. 6. Et ipse modus, quo mundus credidit, si considcretur, rudia incredibilior inuenitur . Ineruditos liberalibus disciplinis,&omninc tantum ad istorum doctrinas attinet, impoli tos; non peritos Grammatica,non armatos Dialectica, non Rhetorica in statos, piscatores Christus cum retibus fidei ad. mare huius saeculi paucissimos misit: atque ita ex omni ge-
nere tam multos pisces,dc tanto mirabiliores, litanto rari
res etiam ipsos Philosophos cepit. Duobus illis incredibili- . bus,si placet,imo quia placere debet,addamus hoc tertium. Incredibile est enim, Christum resurrexisse in carne, & in caelum ascendille cum carne. Incredibile est, mundum rem tam incredibilem credidisse. Incredibile est, homines ignobiles, infimos, paucissimos: imperitos rein tam incredibilem lain efficaciter mundo, o in illotiam doctis persuadere potuisse. I. Mundus autem propterea numero exiguo ignobilium, inrid. infimorum , imperitorum hominum credidit: quia in tam contemptibilibus testibus multo mirabilius diuinitas seipsa persuasit. Eloquia namque persuadentium, quae diccbant, mira fuerunt facta,non verba. Qui enim Christum in carne resurrexisse,& cum illa in Glum ascenduic non viderant; id se vidisse narrantibus, non loquentibus tantum, scd etiam mirifica facietibus signa credebant. Hominin quippe, quos unius, vel ut multum duarum linguarum iu iste nouerant, repente linguis omnium gentium loquentcs mirabiliter Aa i . audiebant. Claudum ab uberibus matris ad eorum verbum in Christi nomine post quadraginta annos incolumem constitisse. Sudaria de corporibus eorum ablata sanandisposuisse languentibus. in via,qua fuerant transituri, post
in Oidine innumerabiles morbis variis laborantes,ut ambu- ilanti una super eos umbra transiret,concinuis salutem solere
recipere; & alia multa stupcnda hi Christi nomine per eos
62쪽
ADVERsvs HAERES EAE. et sacta signa. postremo etiam mortuos resurrexisse Omebant.
quae si,ut leguntu gesta esse cocedunt: ecce tot incredibilia tribus illis incredibilibus addimus. Si vero per Apostolos Christi, ut eis crederetur, resurrectionem atque ascensonem praedicantibus Christi, etiam illa miracula facta esse non credunt: hoc nobis unum grande miraculum sussicit, quod in terrarum orbis sine ullis miraculis credidit. 8. Componamuι - , quae Debbus credenda iubentur cum in chrisum aliis , tum maxime in surosancti Eucharistiae Sacramento, quod dicitur inr sterium fidei, quoniam aliud ibi creditur,quam ccmatur ;& aliud cernitur, quam credatur. Cernitur sp cies panis & vini, & creditur veritas carnis & sanguinis Christi. Non ipse Dominus nos et Iesus Christus Sacramenta haec mysteri una fidci appellauit. Vt quid ergo mysterium, nisi quia occultum Θ Vt quid fidei, nisi quod hoe non carnis oculo, sed intuitu fidei conuenit contemplari ξNeque enim habet fides meritum, cui humana ratio praebet
expcrimentum. Jbi igitur ut Fbrisius veresit, nρη est impol
bile Deo, qui omnipotens est: sed de voluntate Dei quaeritur, an ita di esse voluerit , sicut a fatholicis creditur. 4Ante omnes istas haereses, ante Berengarium orbis Christianus concor aeter sic cre- , didit. Verbum Christi a nobismi, Ecclesia attegatur, lodiorum
Graecorum, Latinorum monumenta consentiunt. Templa totius
mundi, , in eis ad hoc sacrificium altaria erecta , quid aliud loquuntur ' quid mi a. quid lassoriae, quid in ta miracula onne hanc sidem confirmant i Negant tamen isti, in incredibile put ni, quod praealcatum est gentibus,creditum est in mundo. - ue credibile magii, si sine miraculis , quae isti exsibilant, totus orbis terrarum cre derit : Ni in confesso sit Hilarii mera confesse; De vcritate carnis & sanguinis, non est relictus ambigendi locus. Nonccnim & ipsius Domini professione, & si de no- - stra vcre caro est, & vere saris iis est. Veruntamen incredulu qui que illam panem noti illum credit esse,qui dicitur.
9. 4An non credimus Deum hominem factum λ Verbum caro νM; is ui actum est. Utrum incredibi j,Deum hominem ictum, an pata
63쪽
3o PRAEsCRIPTIO V. vivum in carnem O sanguinem corporis nos, mutari. Me sine magna ratione ritus ide poII si se sacrificium ut Gangelium D Ioannis legatur,in quo it udi Ucrbum caro factum est Nimiarum, i,quemadmodum credis Deum homine actum, quod tu men pleri que visum incredibile; ita non dubites Divina potentia voluntate panem in Vinum transubstantiam in corpus
sanguinem Christi. Nam panis iste,quem Dominus discipulis porrigebat, non effigie, sed natura mutatus, omnipotentia verbi factus est caro. & sicut in persona Christi humanitas videbatur,& latebat diuinitas: ita Sacramento visibili in effabiliter diuina se infudit essentia. Imo promisit; Panis, quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita: quodpiramisit veritas,non potuit fieri, t non praestiterit. Recedat ergo omne infidelitatis ambiguum: quandoquidem , qui auctor est muneris, ipse etiam testis est veritatis. Nam inuisibilis sacer dos visibiles creaturas in substantiam corporis & sanguinis sui verbo suo seereta potestate couertit,ita dicens; Accipite, de edite; hoc est enim corpus meum.& sanctificatione repe tita: Accipite, & bibite; hic est sanguis meus. Ergo sicut ad nutum praecipientis Domini repente ex nihilo substiterunt excelsa caenorum, prosunda fluctuum, vasta terrarum; pati potentia in spiritualibus sacramentis verbi praecipit virtus,& rei fetu it essectus. Sed de his iberius in meo opologetico, ad
quem beni lum Lectorem, cum vacaverit, mitto. io. natura, Au , ω ratio, t ceteris,ita γ huic rei, e contra naturam rationem vi scatur; non es tamens quomodo portenta,non contra naturam sunt,cum fiant Dei voluntate.
A. ia, Omnis ratio est in virtute Christi, omnis scientia in fide. sem, Quod possit esse,a Dei potentii est; quod sit,ab eius volun-1 h tate. Qubd scimus esse,habemus ab Ecclesii, tu. ae non errat,& a sacra Scriptura, tuae non fallit. Quod non captinus,est ab intellectus rinfirmitate; quod credere nolumus, a patremendacij, qui non stetit in veritate. Itaque si nobis incredui re fondeant, si vultis nos credere, e metulis reddite rationem in genue fatebimur reddi non posse: ouod istis, & similibu, Dei
miris operibus infrina mortalium ratiocinatio vincitur: fixam tamen apud nos esse rationem,non sine ratione omnipo-
64쪽
ni potentem sacere, unde animus humanus infirmus rati nem non potcst reddere. &in multis quidem rebus in G, tum nobis esse quid velit: illud tamen esse certissimum, nihil eorum illi esse impossibila,quaecumque voluerit; eique
nos credere praeceitcnti, quem neque impotentem, nequo τὸ liba mentientem possumus creuere. Ilia igitur sides iure laudis quae ante credit obseruandum esse,quam didicit. Aug. Coi,. ii. Ergo in quibusdam rebus ad doctrinam salutarems ' pertinentibus,quas ratione nondum percipere valemus edta et 'aliquando valebimus,sdem praecedat rationem, qua cor mundatur: ut magna: Vitionis capiat,& peristrat lucem, hoc
ora . Vt ue rationis est. Et ideo rationabiliter dictum est peri Prophetam; Nisi credideritis, non inteli etis. Vbi proculdubio discrevit haec duo, deditque consilium, quo prius credamus, ut id quod credimus, intelligere valeamus. Pr inde ut fides praecedat rationem, rationabilitex visum est. Auod serio praescriptum volumus ictas, qui sine electu errantes
M 4. ν. - mn utar erronibus, nescien tes inesse, & in incredibili v na rum, & in verisimili mendacium. ' o. U
pi aes CRIPTIO VI Tnam Agam eand Dei doctrinam ab Al stolis tradita accurais seruandam erpetuumta Catholicis esse custoditam.
I. TNam doctrinamsalutis humanae tradita ab initio necesse V est constanter retinere: quia ad omnes omnium saeculorum I z. homines dictum ci egimus, Sine fide impossibiloeli placere
Deo. Euamobrem beatus opostolusgrauiter monens disi utam, Timothe depositum custodi. iterum, Bonum d positum custodi per Spiritum sanctum, qui habitat in nobis . Sed operae ecium est Apostolicam monitionem diligentius pem Vine. Lir. tractis: O Timothee, inquit, depositum custodi, deuitans '' prophanas vocum nouitates. O exclamatio ista,& pr scientiae
65쪽
tiae est pariter,& charitatis. Praevidebat enim futuros, quos etiam praedolebat, errores. Quis est hodie Timotheus t nisi vel uniuersa Ecclesia, vel specialiter totum corpus Praeposi- torum qui integram diuini cultus scientiam vel habere ipsi debent vel aliis infundereὶQuid est Depositu custodi 3 Custodi,inquit,propter fures, propter inimicos: ne dormienti- 3 bus hominibus superseminent zizania super illud tritici bo- num semen,quod seminauerat pilius hominis in agro suo. Depositum, inquit, custodi. - M. i. Ruid est depositum Z id est: quod tibi creditum est,non Cis si bis. quod a te inuciatu quod accepisti,noo quod excogitasti; rem μ' non ingeni j, sed doctrinae; non usurpationis priuatae , sed publicς traditions rem ad re perductam, non a te prolatam; in qua non auctor debes esse, sed custos; non institutor, sed
. sectator; non ducens,sed sequens. Depositum,inquit,custodi: Catholic e fidei talentum inuiolatum illibatumque conserua. Quod tibi creditum est,hoc penes te maneat, noc a te tradatur. Aurum accepisti,aurum redde. nolo mihi alia pro aliis subiicias; nolo pro auro aut impudenter plumbum, aut fraudulenter aeramenta supponas; nolo auri speciem, sed naturam. O Timothee, o Sacerdos,o Tractator, o Do- chori Si te diuinum munus idoneum fecerit ingenio, exe citatione, doctrina: esto spiritualis tabernaculi Beseleci; prae- Eri,. i. i. ciosas diuini dogmatis gemmas exsculpe, fideliter coapta, adorti asapienter; adiice splendorem, gratiam, venustatem: intelligatur te exponente illustrius,quod ante obscurius cre-- . debatur. per te posteritas intellectu in gratuletur, quod anter M. vctustas non intellectum venerabatur: eadem tamen, quae
didicisti docc; ut cum dicas noue, non dicas noua. 3. Decreto fimum est mihi scriptis meis a Vere pondus auctor
tatis receptae, quae non me is, sed et uerum adesi documentis verbiis. Itaque sententias interras, i totas paginas, a nimus est ex 'Tatribus a legare qua faciunt cum ad meas Praescriptiones,
tum adabas riptiones confirmandas. Nam issu meum patrimo-Hum 'sic 'i'. quam, Vt a maioribus accepi, sic a posseros transimitto . cui to plura igitur ex vincentiscitabo proposito nostro
66쪽
nostro opportuna. iocuit is licitum ornatius. Penustius, Egusirius, quae trudita sunt,expol re modo novo, tamen inducere nora,Pi- crius haec subiungit. Sed forsitan dicet aliquis Nullusne ergo in m- Gun Ecclesia Christi prosectus habcbitur religionis 3 Habeatur plane & maximus. Nam quis ille est tam inuidus hominibus, tam exosus Deo, qui libad prohibere conetur 3 Sed ita tamen,ut vere prosectus sit ille fidei,non permutatio.Siquidem ad prosectum pertinet, ut in semctipsa unaquaeque res amplificetur: ad permutationem vero, ut aliquid ex alio in
aliud transuertatur. Crescat igitur oportet,& multum vehementerque proficiat, tam singulorum,quam omnium tam unius hominis,quam totius Ecclesiae,aetatum,ac si culorum
gradibus intelligentia, scientia, sapientia: sed in suo dumtaxat Fenere, in eodem scilicet dogmate, eodem scias ,eademque sententia.
. Imitetur animarum religio rationem corporum: quae δε eam in licet annorum processit numeros suos euoluant & cxplicent; eadem tamen,quae erant, permanent. Multum interest
inter pueritiae florem, & senectutis maturitatem ; sed iidem tamen ipsi fiunt senes,qui fuerant adolescentes: ut quamuis unius eiusdemque hominis status habitusque mutetur; una
tamen nihilominus, eademque natura, Una eademque persona sit. Parva lactentium membra, magna iuuenum :eadem ipsa sunt tamen. Quot paruulorum artus, tot vir
runa, & si qua illa sunt, quae aeui maturioris aetate pariuntur,iam in seminis ratione proserta, ut nihil nouum postea proferatur in senibus, quod non in pueris antea latitauerit. Vnde n5 dubium est hanccsse legitimam & rectam proficiendi regulam; hunc ratum atque pulcherrimum crescendi ordinem, si eas semper in grandioribus partes ac formas numerus detexat aetatis, quas in paruulis creatoris sapientia praeformauerat. Quod si humana species in aliquam deinceps non sui generis vertatur effigiem; aut certe addatur quippiam membrorum numero, vel detrahatun necesse est,ut totum corpus vel intercidat,vel prodigiosum sat,vel
certe debilitetur. Ita etiam Christianae religionis dogma E sequa-
67쪽
34 PRAEsCRIPTIO VI. sequatur has decet proscctuum leges; ut annis scilicet consolidetur,dilatetur tempore,sublimetur aetate: incorruptum tamen illibatumque permaneat; & uniuersis partium suarum mensuris, cunctisque quasi membris ac sensibus propriis plenum atque perrectum sit: quod nihil praeterea pem
. mutationis admittat, nulla proprietatis dispendia, nullam sustineat definitionis varietatem. Triti μ' s. Exempli gratia. Seuerunt maiores nostri antiquitus in is uti hac Ecclesiastica segete triticeae fidei semina: iniquum valia Isbis s. de, & incongruum est, Vt nos corum posteri pro germanauandum. veritate frumenti subdititium ZiZaniae eligamus errorem. Quin potius hoc rectum & consequens est, ut primis atque extremis sibimet non discrepantibus,de incrementis tritice institutionis,triticei quoque dogmatis frugem demetamus: ut, cum aliquid ex illis seminum primordiis accessu temporis euoluatur, & nunc laetetur,& excolatur; nihil tamen de germinis proprietare mutetur. addatur licet forma, species, distinctio; eadem tamen cuiusq; generis natura permaneat.
Absit etenim, ut rosea illa Catholici sensiis plantaria in carduos spinasque vertantur. absit,inquam, ut in isto spiritali paradiso de cynnamomi & balsami surculis lolium repente atque ac ita proueniant. Qu'dcumque igitur in hac Ecclesia, Dei agricultura fide Patrum satum est, hoc idem filiorum industria decet excolatur & obseruetur; hoc idem floreat & maturescat; hoc idem proficiat & perficiatur. Fas est etenim, ut prisca illa caelestis Philosophiae dogmata processu temporis excurentur, limentur, poliantur: sed nefas
est,ut commutentur; nefas, Ut detruncentur, ut inutilentur.
Accipiant,licet, euidentiam,lucem, distinctionem : sed retianeant necesse est plenitudinem, integritatem,proprietatem. tibis, . s. Nam si semel admissa fuerit haec impiae fraudis licen- triae , . tia; horreo dicere, quantum exscindendae atque abolendae u-m religionis periculum consequatur. Abdicata enim qualibet
''V pati e Calliolici dogmatis; alia quoque,atque item alia, acdcinceps alia,& alia iam quasi ex more de licito abdicabuntur. Porro autem singulatim partibus repudiatis,quid aliud
68쪽
ad extremum sequetur, nisi, ut totum pariter repudietur Sed & e contra si nouitia veteribus, extranea domesticis, &prophana sacratis admisceri coeperint: proserpat hic mos in uniuersum necesse est, ut nihil posthac apud Ecclesiam relinquatur intactum, nihil illibatum, nihil integrum, nihil immaculatum ; sed sit ibidem deinceps impiorum ac tum
pium errorum lupanar, ubi erat ante casiae & incorruptae sacrarium veritatis . Sed auertat hoc a suorum mentibus
diuina pietas: sitque hic potius impiorum furor. . Christi vero Ecclesia , sedula & cauta depositorum Ere, apud se dogmatum custos, nihil in iis unquam permutat, nihil minuit, nihil addit, non amputat necessaria, non apponit superstua; non amittit sua, non usurpat aliena: sed omni inciustria hoc unum studet,ut vetera fideliter sapienterque tractando, si qua sunt illa antiquius informata &inchoata,accuret & poliat. si qua iam expressa & enucleata, consolidet, firmet. si qua iam confirmata & definita, custodiat. Denique quid unquam aliud Concilioni in decretis enisa est, nisi , ut quod antea simpliciter credebatur, hoc idem postea diligentius crederetur quod antea lentius prindicabatur, hoc idem postea instantius praedicaretur quod
antea securius colebatur, hoc idem postea sollicitius cxcolereturi Hoc, inquam,sempcr, neque quicquam praeterea,hinreticorum nouitatibus excitata Concilioru suorum decretis Catholica perfecit Ecclesia; nisi, ut, quod prius a maioribus sola traditione susceperat, hoc deinde polleris etiam perscripturae chirographum consignaret, magnam rerum sum mam paucis litteris comprehendendo: & plerumque propter intelligentiae lucem , non nouum fidei sensum noua appellationis proprietate signando.
ot enim ne quis cati: etur, Depositum Ut d Nora potuisse obse iis, im integrum ilhbatumque custodiri tot secul is e aetatibus, tanto temporum interuasio, hominibus disicedentibus, labente memo- fram Z-ria, ex omnibus animi partibus maxime delicata & fragili, in quam primum senectus incurrit; obstreperutilus tot veritato interfectoribus, adultero sensu, stilo corruptore, denique bu-
69쪽
mana negligentia, oe innata malitia in peius semper proclinanter hic scrupulus, ne quem urgeat, eximitur, cum ostenait Apostolas, quά ratione Depositum aeternum custodiri po sit,inquiens; Bo- φnuin depositum custodi per Spiritum sanctum,qui habitat'
in nobis. uod per homines es impossibile, feriposse docet per
'uritum sanctum. Neque enim humanae animae, humana, Chil umque virtutis est,tam multa deposita digne posse seruare. Cur TI.' id Z Quia seruent cuncta latronibus, densissimae imminent tenebrae: instat praeterea diabolus de insidiatur; nescimus qua hora,quo immineat tempore. Quomodo igitur,inquit, custodire su sticimus 3 Per Spiritum sanctum, qu- vobiscum Io.i . . perenniter mansiurum ristus promisit. V. Legimus in Psalmo , Quanta mandauit patribus nostris, ps=ν. . nota facere ea Dei beneficia filiis suis, ut cognoscat generatio alterat filij , qui nascentur & exurgent, & narrabunt siliis suis.Uides,ut ei prouidentia , in quantά cutia parentes post
ros docuerint et erum iri cultum8 erte cum tam accurate in W-
teri Testamento ista actitata sint , sane non indiligentius in nouo Testamento haec procurantur. Pro patribus tuis nati sunt tibi Pc i . si ij;constitues eos principes super omnem terram. Promittit
loco parentumsilios Ecclesiae nocituros,qui potiantur imperio orbis terrarum: Fij es olorum successores Episcopi in TraelatiEcclesiae, qui omnes nationes ciminata religione imbuerunt . atque
hae non obliuificentur,sed Memores erunt nominis tui in omni generatione & generationem. Propterea populi confitebuntur tibi in . aeternum,& in saeculum saeculi. aeuia i ii incipe, non deficient, populi confitebuntur tibi confessisne verae fidei laudis, cum principum horum ministerio atque officio populi Chrisiana Aoctrina imbuti,in ea conservabuntur,qua usteterit orbiis. Manifesta haec, si, certa promissio est per Euangelui duraturi. Io. Itaque serti traditione Patru, 'diligenti custodi liorumperennat, perennabitque per Spiritum sanctum opssica ducti iana, ω si ei regula toto orbe terrarum ab initio disseminata ac tradita: quod etiam multo clarius iam olim Eua elicus Vates praenuntiauit,Et timebunt,qui ab occidente nomen Domini;&qui Ises'. is. ab ortu Solis gloriam eius, cum venerit, quasi fluuius violentus,
70쪽
lentus,quem. Spiritus Domini cogi & venerit Sion redemptorn cis,qui redeunt ab iniquitate in Iacob, dicit Dominus . Hoc foedus meum cum cis, dicit Dominus: Spiritus meus,qui est in te, & verba mea, quae posui in ore tuo, non recedent de ore tuo, & de ore seminis tui, & de ore seminis seminis tui, dicit Dominus, amodo & usque in sempite num. Dubio procul hoc pactum Euangelij sempiternum hoc foedus cmu. A. nuda obtusione delenia,nullius vi fraude extinguendi . Hoc enim verbum fidei in nobis erit perpetuo, & ae ore nostro non cessabit: sed illud ad posteritalcm usque transmittemus sic enim iustificabuntur & posteri. Si enim semper Christus' sit de Deus,& Dominus: numquam desinet fidei consessio apud eos,qui illius apparitionem agnouerunt. I i. M perpetuitatem resae salutis, quae in recta fide est ,stabi- ch isti tisabenda faciunt ilia Christi Saluatoris imramevia aliquoties apud
Maith. i. . Euangelisias repetita 8, Amen dico vobis, quia non praeteribit eteneratio haec donec omnia haec sat. Caelum de terra trans-
3 i. ibunt i verba autem mea non praeteribunt. Generationem im
is Isi' ulgi Pisidebum, quasi hoc dicens: Non praeteribit generatio in fidelium, donec omnia haec fiant. Non enim, quia auditis famem, Sc pestilentiam, credatis, quod generatio fidelium his malis intereat: sed permanebit, & nihil illi praeualebit.
Ita n. 3. Eo LmJectat iPud Prophetae, Verbum Domini nostri manet D ,7- in aeternum. Nam regnum, dc potestas,& magnitudo regni, quae est subter omne caelu, latur populo sanctoria Altissimi, cuius regnum regnia sempiternum est. V e regno hriuiprae Lentum Isaiam indubitatu est. Σmi cum esset abiturus ex hoc mun- . Minh. s. do ad 'Tatrem,etiam his verbis confirmauit disicipulos; Ecce ego μ' vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummatio
nem sxsuli . Non potuit Christus Ecclesiam siuam dereliquisse.
Hi, ,hbe Qui enim ad conluminationem saecliti cum discipulis se . futurum esse promittit: & illos ostedit semper esse victuros,&se numquam a credentibus reccissurum. Non potuit. Eo
tempore se risius Ecclesiam deseruisse sed neque Spiritus eius:
Io.i . . dixit enim ; Ego rogabo Patrem, & alium paractetum dabit vobis, ut maneat vobiscum in aetcrnum, Spiritum veritatis,