장음표시 사용
151쪽
Tractatis IIII. Secundae Tartis
buisti, respondeat etiam . Poenitet te de hoc , & h bes voluntatem emendandi te, si spacium haberes vivendi, respondeat etiam. Credis,quod Iesius Christus filius Dei viui natus fuit ex Maria Virgine gli riosa, respondeat etiam. Credis te non posse saluari, nisi per mortem eius, respondeat etiam . Agis ei. gratiam ex toto corde propter ista beneficia, respondeat etiam. Dicat Sacerdos age dum superest ia
te anima tua, in eius morte sola totam fiduciam tuam pone, huic morti te totum immisce, hac te. totum contege, te totum inuolue . Si Dςus te iudicare voluerit propter peccata tua, dic mortem I
su Christi Domini nostri obi jcio inter ine , & mala merita mea, ipsiusq; mortem ostero pro bono m rito, quod habere debuisIem, ipsamque mortem pono inter me, & iram tuam . Exhortetur etiam Sacerdos infirmum, xp patienter.& humiliter sustineat, & suscipiat infirmitatem Iibi immissam a Deo, nam is firmitas corporis, si bene,& sine murmure toleretur, parit animae sanitatem: Flagellum ergo Dei, ne contemnas, a quo solo est animae fatus, sed magis age gratias Deo te flagel- .lanti, te corripienti: flagellat Detis omnem filium, quem recipit.ad Hebr. cap. r 2. Item , contemptum vitae praesentis, & mortis a P. petitum . Sacerdos infirmo tali modo , quo pote- xit, suadeat: ut si de vitae huiusmodi misera nau- fragio intimc c gitares , festinanter mori in Do mino concupisceres : beati enim mortui, qui in: Domino moriuntur. Considera vitam piaesentem, euius initium dolore plenum, medium, & aerumnis, & peccato infectum, finem velo, poenam multiplicem comitan tem,& vide, an potius sit appeten- do benὰ mori, an malὰ vivere; nemo sine crimi- ait Ecclesiast. Hoc aduertebat satis Ap
.im dicebat, Cupio diliolui, & cile cum christo ,
152쪽
Dp modio rediendi confesct modo consit. 6
i Christo, multo autem melius: denique praesentis vitae molestias quis sussicit numerare, scilicet, esurire, sitire, calere, ni sestere, lassari, & alia, quasi inarii mera bilia , ex consiletudine quasi nobis domestica . Sunt,&alia incommoda spiritus longe grauiora, ut concupiscere, fornicari, adulterari, rapere, furari s occidere, mutilare, irasci, &odire,& alia plurima, quae spiritum Decant, a quibus omnibus per mortem liberari, cum alia via non poterit, quis sapiens non desideraret. Hinc est, quod August. mortem sic alloquitur. O mors desiderabilis, finis omnium maloium prςsentium, laborum claustula,quietis principium, quis excogitare potest
vtibiares tuarum beatitudinum.
- ars in t signa , per quae cognoscitur infirmus , Signa a
c, quam cito morietur. Primum signum est,quan- qua eo
do quis consideret faciem infirmi, qui si omnino gnoficitur dissimilis est respectu status sanitatis , signum est infirmus
mortis. Secundum sinuum est, si infirmus vigi- ut cucμlat, & lucem,&homines fugit, & faciem absconde- tomonere nititur, si glium est mortis. Tertium signum est, rar quAsi infirmus stridet dentibus in acuta passione,& est Aint. antiquus, nec hoc antea facere consueuerat, vel , insanire incipit, tunc cito morietur . Quartum
signum est, si nasus contrahitur, & si labia contrahuntur , signum est mortis . Quintum signum est , si infirmus habet linguam riccam , α nigram , pustulam in lingua , hoc est signum mortis. Sextu in signum est , si sternutationem non habet,cum piper, vel helleborum immittitur in nasum infirmi: quod tamen simplices sacere non debent, alioquin infirmum grauiter i dere possent,&est signum malum, si non sternutat: modo in
sterniuatione mouetur totum eorpus hominis ab , intra, & ab extra. Septimum signu est, si sordes aurium, quae naturaliter sunt amarae, vel tantur in du Iccin
153쪽
Tractatis IIII. secundae Tartis
eem saporem, est signum mortis. Octauum signum est, si sudor 8c anhelitus frigescit, & insuper manus ipsius infirmi sunt frigidae,& fustae, signum est mortis. Nonum signum est, si infirmus nec dor mire, nec requiescere potest, sed iam vult hic, iam illuc, nec in uno loco manere potest, signum est mortis. Vnde notandum est, cum homo est in in anxietate mortis , deuotὸ orare debet, si non ore potest, tamen corde. Isid.de summo bono, Melius est cum silentio cordis orare sine sono vocis, quam solis verbis, sine intuitu mentis. Item, in agone homo debet clamare, & iste clamor non debet fieri ore,
sed corde : quia iste clamor , quem Deus vii It habere in agone, nihil aliud est, nisi desiderium coodis quod homo debet habere pro aeternis gaudijs. In agone enim quisque abstrahere debet ab
omnibus terrenis, & corporalibus rebus, &.el uare mentem suam ad Deum , &ad coelestia, sicut unusquisque possit dicere cum Apostolo. phili p. capit. primo. Cupio dissolui, Sc esse cum Christo.
Item in agone homo debet flere saltem corde pro peccatis suis : Cassi odor. super P alna. Dominus nescit disterre, quem comptincto corde sibi senserit supplicare . EZech. capit. 17. In quacunque
hora peccator ingemuerit, omnium peccatorum eius amplius non recordabor. Item, in aflone mo
tis homo debet committere animam suam Deo in nipotenti, qui est protector omnium sperantium in se. Item, homo debet reddere animam suam ipsi Deo, qui est creator,& redemptor animarum Dostrarum. Vnde crucifixus habendus est iuxta in fi avum , ut infirmus per signum crucifixi visum admoneatur ad med irandum passionem Christi, ut seut Christus mortuus est in cruce , sic & ipse vehemori: etiam circa infirmum habenda est aqua benedicta, & ipse infirmus saepe a spei gatur propterias
154쪽
De modo audiendi config. modo confit. 68
in se stationes daemonum,quia in agone adsunt multi daemones. Item Sacerdos in agone mortis debet se infirmum exhortari, Frater, si vis ad visionem Dei tui peruenire, Omnino oporter, ut sis mundus in mente. Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt , ait Christus . Si ergo vis mundum cor, & puram conscientiam habere, peccata tua uniuersia comere: oris enim confessio fit ad salutem , ait Apostolus. Et si ante hoc, aut per obliuionem, aut verecundiae confusionem, aliqua peccata, vel circun
stantias aggravantes bini sisti, truncasti, absicondisti, vel minus plene dixisti, resime, & confitere, quoniam in proximo est, ut amplius confiteri non possis: dic uni peccata tua, & Deus coram millibus in iudicio teget ea. Si hic tu tegas, & abscondas in omni a conspectu, ad tui confusionem nudabuntur. Recogita ergo omnes annos tuos in amaritudine animae tuae: & si serpe prius eonfessus es grauia , modo saltem, si superuixeris, reliqua confitere: non sit tua sollicitudo de uxore, de liberi, , de rebus mundialibus , sed omnem sollicitudinem tuam proij ce in Deum, ut hortatur Beatus Petrus :non sis immemor tuae salutis, multum tempus in vanum trasegisti, nunc una hora tibi sorte superest in hac vita , vel paulo plures: hanc, vel illam , seu illas expende totaliter in utilitatem animae tuae, α commodum: iurge, & comede, grandis enim tibi restat via , surge de lacu miseri , & de luto secis spiritualis, idest, peccati per confessionem , & lotus lachrymis contritionis,comede corporis Christis cramentum, I hoc erit tibi viaticum, idest, via hac, qua gradieris, robur, & sulcimentum, & ambulabis per Dei gratiam in sortitudine e ibi illius usque ad montem Dei, quod tibi concedat fidelium omnium re
demptor Dei filius Iesus Christus.
155쪽
Tractatus I III. Securi Tartis
Confessor Quomodo Consessor se debet habere circa ab/quomodo lutionem peccatorum Τ Respon.quod postquam p se habere nitens integre omnia peccata sua consessus fuerit: Mat cise consideret Confessor , si occurrat aliquod pecca- situ tum, de quo poenitens absolui non debeat ante r rione pec stitutionem factam, vel saltem sine firmo proposi--ἔμμμ- to restituendi, cum potuerit: & in his ita discrete se habeat, ne in desperationem penitens induca inr. Consideret, si occurrat in confessione aliquis casus
reseruatus superior siue si casus excommunicationis maioris,sive propter enormitatem, vel alia causa reseruata: & si pςnitens excommunicatus fuerit, remittat eum ad illum, qui potest eum ab excommunicatione absolvere,antequam absoluata peccatis. Concit.Trident. sess. I i. cap. 7. Si vero non sit e communicatus, sed habet aliquos casus, vel pe cata superiori reseruata, tunc debet eum absolus
re ab his, a quibus potest: deinde remittere eum ad superiorem, de residuo absoluendum, informando poenitentem, quod illa peccata, a quibus ipse non potuit eum absoluere, confiteatur Episcopo, vel eius Vicario, & faciat se ab cis absolui; nec per hoc dicitur confessio diuisia,quia integre confitetur primo,& absoluens secundo confirmat, & perficit, quod inceptum erat: vel si consessus, persona simplex fuerit, vadat ipse Confessor, si potest, ad Epi-
. scopum pro aut horitate obtinenda ,aut si confitentem mittit, de eius licentia illa peccata in cedula,
quam ipsemet poenitens portet Episcopo, vel eius Vieario, scribat sub hac forma, vel simili, videlicet:
Latorem, vel latricem praesentium pro Lomicidio, vel incestu, in tali gradu commisso, absoluendia paternitati vestrae transmitto, ut beneficium ab soli tionis impendeudo , & salutarem poenitentiam ii iungendo, ipsum Sanctae Eccle siae reconcilietis. Et
Consessor cautum ipsum reddat, ne illam cedulam
156쪽
De modo audiendi confess ct modo consit. 6
alteri legendam tradat. Sed si ille non habet casum reseruatum, vel etiam si habet, & ipse ConfeΩsor ab omnibus absoluere potest , libere absoluat
Vnde, si confitens in articulo, seu periculo mortis sit positus, ab omnibus censuris, casibus, & pec- , catis, poterit Confessor eum absoluere, Sc ab omni et communicatione, siue a iure, siue ab homine, ratione necessitatis: siue occasione infirmitatis, siue alterius periculi,belli, maris, & hvit1smodi, in a sentia proprij sacerdotis, cuilibet simplici Sacerdoti catholico, dummodo censura Ecclesiastica non ligato: extra de sepultu. cap. parochiano. uisi specialiter aliud sit statutum, ut in Excommunicationibus Bullae coenae Domini. Si vero sanus fuerit,
& ligatus reperitur aliqua excommunicatione iudicis, remittat eum ad excommunicatorem , vel ad eius superiorem , ad quos de iure pertinet absolutio, secundum Richar. Hi q. senten. dis In. I 8 .art.9. quaest.i. Si autem sit excommunicatus excommunicatione iuris, absoluat eum ab ea, si potest: si autem non potest, remittat eum ad habentem authoritatem absoluendi, ut supra dictiim est. nec absoluat eum a peccatis, priusquam fuerit absolutus ab e communicatione: quia excommunicatus maiori, seu minori excommu uicatione non est particeps s cramelorum Ecclesiae, secundum omnes Doctores, in .sentent. distin .i8 artic. 9.quaeitioH. secus autem Saere dors ignoranter absoluat . 1 simplexi In quibus casibus simplex Sacerdos non potest quib. si
paenitentem absolucre, sed ad superiorem remitte- bus poenire 3 Respondeo. secundum Saneh.ThOm. in . sen- tente ab . tentiarum distinctio. i'. quaestio. i. ais. quo i in fluere, quinque casibus. Primus est, quando est solemnis possit,sedrae attentia imponenda . Secundus est de excom. ad sise- munieatis. Tertius is quando in uertit irregula- riore re
157쪽
Tractati s IIII. Secundae Partis
Quintus est quando est consuetudo in alio Episcopatu,qudd omnia climina ad terrorem Episcopore. seruantur. ConciJ.Triden .se T. tq cap. 7
Confesser Quomodo Confessor debet se habere in imposi-qμο ρ ρ tione poenitentiae 3 Respond. quod Sacerdos debet se ββῆς' scire,&attendere in danda pet nitentia ,& res, & fa- re eultatem p nitentis, sicut peritus medicus consid in impsis ratio danda medicina vires aegrotantis, scilicet, quς risissep cunque medicina, siue poenitentia conueniat: Et mimi secundum hoc iniugatur alijs ieiunar aliis eleemosinae , alijs per c grinatio, alijs plus, alijs minus, proprietatem,& vires pq nitentis consideret, Vt autem sciatur,qualiter sacerdos procedere debeat. Nota,quod pro quolibet peccato mortali d beret regulariter septemnis pq nitentia imponi 33. quaest.2.c hoc ipsiim; nisi maior, vel minor inueniatur in canone expressa: & hoc intellige pro crimine publico: non est maior, vel minor petrii tentia, quum scripta reperitur, imponeda, nisi ex magna causa super hoc dispensetur. extra de pςnit.& semis .cap. quaesitum Si autem sit occultum, tunc indistincte pς nitentia, erit arbitraria , & lilliusmodi septemnis pq nitentia, magis, vel minus aspera debet imponii secundum
quod maioritas criminis, vel minoritas cum cael ras circunstantijs exposcit: quod secundum Hiero- ny m. plus valet a pud Deum mortificatio vitiorum, quam abstinentia ciborum . de pςnit. distin. I. cap mensuram. Concit. Trident. sestsi . cap. de faussaei neeess.& fruet. Catech. de ps n. sac. cap. vltim.
Et be e saceret Sacerdos , si diceret ita p nitenti, tu comisi lii tot, & talia peccata mortalia, pro quorum quolibet deberes septem nem p nitentiam subire: sed quia sorte vita tua ad hoc non sussceret,
iniungo tibi talem p qimentia π pro omnibus, Aconcedo , quod indulgentiae praelatorum , quas tuo labore, seu eleem C sinis te mereri contigerit, tibi
prosilit, S: omnia bona, quae facies ,& mala, quae
158쪽
De modo audiendi confess ct modo consit. 7o
tolerabilis iniungo tibi pro pς nitentia. Item, si pγnitens nolit subire onas pς nitetiae sibi impositum , inducat eum ad hoc, suasionibus, & exemplis ostendendo ei, quantam pς nam sultinuit primus parens cum tota posteritate pro gustu pomi vetiti. Exprimat ei horrorem p narum In serni,acerbitatem pur
gatorij, quod tu illo purgabitur hic plenE per pς-
Caveat Sacerdos, ne cuiquam tam grauem p 'nitentiam imponat, quod eam complere non poΩsit: melius est enim de misericordia rationem reddere, quam de crudelitate: ubi enim paterfamilias largus est, non debet dispensator esse tenax :& si D mitans benignus est, ut quid vult seruus apparergausterus. 26.quaest. 7 cap. alligant. Caveat etiam Sacerdos ex alio latere, ne per indiscretam pietatem, pq nitenti noceat: nam facilitas veniae incentivum tribuit delinquendi. 23.quaestio.
. cap. est iniusta misericordia. Et sicut nulli homini claudenda est misericordia, ita nulli peccatori, relaxanda est impunitas: ibidem , cap.duo ista. Sic ergo moderatE se habeat sacerdos, & prudenter, ut nullum s nat peccatorem a se decedere desperatum propter grauitatem p qui tentiae: sed potius sibi imponat pro quolibet die, dicat unum Pater noster, &Aue Maria: vel qualibet septimana vadat ad Ecclesiam, vel aliquid leuius, quod mura suscipeie volu
Vnde, Magister sent. dicit, quod si Sacerdos non iniungat pq nitentiam condignam, vel si iniungat dignam, & pq nitens eam non implet, non absoluitura tota poena debita, sed a tanta, quantam pς- nitentiam fecit, nisi forte propter magnitudinem contritionis, pars residua dimittatur. Catech. da
Quae poenitentia est pro singulis peccatis iniun- , gelida
159쪽
Tranatus I I II. Secundae Partis
.gandus est: Si contentatur de omni eo, quod Droplacuerit circa ipsam disponere, siue de sanitate, vel infirmitate, suae de vita, siue de morte,& si doleat ge , o inni ostensa Dei,& proximi,& ei iniurias remittit, nam alias fatu iri non potest, & similibus. Si vecosuerit infirmitate grauatus, seu in periculo mortis constitutus, non est ei poenitentia iniungenda, sed tantum innotescenda quantita S, & qualitas. 26. q. c. cap. si presbyter. & cap. ab infirmis. Declarare ta- men debet ei sacerdos. Si tu esses sanus, talem pς ni- tentiam tibi darem,& usque ad tale tempus, quam- uis etiam multo maiorem facere deberes secudum Cariones,& si conualueris, facias hoe,vel illud. Si ve ro ad Deum migratariis, facias pro poenitentia ta- . - , lem eleemosinam, vel iniungas haeredibus tuis, vel amicis, ut pro te faciant: & si hoc acceptat, secure eum absoluat: talis enim erit viatico resciendus, M
ante mortem oleo inungendus , & amicorum orationibus, Sceleemosynis adiuuandus: ut iud. cap. ab infirmis. Si mero talis infirmus infirmitate oppressius loquelam amiserit, vel in Denesim conue sus fuerit: distingue, quia, aut talis bene vivebat, vel fidelis Christianus, singulis annis confitebatur,& se communicabat,& huiusmodi, licet sacramenta non petierit: quia talia ex inso erato acci serunt: vel etia . . f. si malus, & obstinatus diu in peccatis perseuerata rit,& a longo tempore non est confessus: peti j itamen sacerdotem pro consessione, &ostendit se om- υ: nia velle facere, quae debuit, & de hoc dent testim
. Dium, qui eum audierunt, & periculum est in mora,quia continuo creditur moriturus, in utroque casu talis pra supponitur contritus : Ideo aliquo de
circunstan tibus faciente pro eo confessionem gene, ratem,sacerdos absoluat eum ab omnibus censuris,
casibus, & peccatis iniuit gens aliquid circula stantibus, vel consanguineas, aut haeredibus pro anima
160쪽
De modo audiendi confessct modo consit. 6 6
eius facieda,si voluerint acceptare. Deinde Eprius sacerdos ministrabit sacramentum Eucharilitae, licet non sit consessus, eo quod non potuit. 26.quaest. s. cap. is, qui: nisi timeretur de eius expuitione Ivel vomitu. Idem, videtur, si quis a natiuitate amens fuerit, nam talis potest baptizari,& ei in necessuate, scilicet, in mortis articulo constituto, Sanctum Coopus Christi dari: ut no. glo. 26. quaest. cap.qui recedunt. Extrema vero unctio omnino talibus danda est, etiam si non potiterint communicare: quia licet propter frenesim non permitterent se inungi, pol rut ligare, & sibi violenter dari, secus autem de eo,
qui multo tempore citra non confessus est,uel notorius peccator existens, subito incurrit ametiam, vel
loquelam perdidit, nec prius, vel postea ostendit signa contritionis: nam tali sacramenta non debent
dari nec in ecclesiastica sepultura sepeliri. Quomodo faciendae sunt Interrogationes infra Inter ino morienti 3 Respon. secvn.Ansel. quod primo im gallano firmus interrogari debet3 Si credit omnia,quet sunt infirmo fidei Christianae; & respondeat, Credo. Secundo, si morietiis gaudet se mori in fide Christiana,& respodeat,Gau quomoda deo. Tertio, si recognoscit, se Deum multum offen- facienda disse:&respondeat, recognosco. Quarto,si dolet de sint. omni Dei offensa: & respondeat, doleo. Quinto, si proponit de cetiero ab omni offensa peccati mortalis abstinere : respondeat, diuino auxilio medianisto propono. Sexto, si credit meritis passionis Christi,& non proprijs, ad gloriam peruenire;& resipon- .deat, credo. Ultimo, debet sic dici, si occurterit tibi inimicus diabolus, semper ei opponas merita passionis Christi. Item, secvn. eundem Anselmum, Ab insirmo languente, sic debet sacerdos interrogar ' Frater i taris,quia in fide Christiana morieris. respondeat infirmus, etiam. Fateris te non ita bene vixisse ut d