장음표시 사용
91쪽
, . Quarib quo ad defensionem. Qiii de sendit homilaidam ab his, qua uolebant nis-- impedire uel erra here ait posito Occidendi immicum Et qui dissuaden, bono'qposuo, quo uolabat; liqvirenainorae liberares intentio eorum erat malaimori secura peccam mortaliter, & sunt itregulares ite qui occidit et pro detensione retii auarit,est in palim sed in aenetur,
deculpa;intellige sedinaliquoscite quas defendit uitaesivit necesi urinalis
ter re perare non pol eratare,qui occidit pro iniuria facta,uel pro demisio. ne honoris personalis,' fugere no/6t sine magno dedeciire, uituperio,i currit saltem poenam irregultiri ratis Item, qui occidiripto sensione uuae, In fugereno r,nec euadere nisi occidat,in hoc casis, nec peccarisinc irregulari, ratem contrahit,inxta illud uulratum: Vim ui repellere lie et, eum moderaminem is his. iocul Parae xi telae: quae qui de Ressula it D. T.intelligitur uera,concurrentibus, . His tribus, smodo,tye, causa. moao.i.paribus,aut minoribus armis,nam si inuae fore ortu superaret in loco communi,non est eue non passet eumsere; tem-zre. i. in terminis uerς defensionis in eodem c&licta,aliasi laetet uindietas,
causuidest propter desensionem uit'propris, ut dictum est: adde quarto', 'in viis intelligi,si dariat operam ei licite; pam si in
est,quia dabat operam rei illicitae, puta, habebat rem cum quadam muliere, in quo actu fuit ei faetus insulti is a marito adulter , unde aliter euadere non potera nisi eum occideret, tunc irregularis est a te qui occidit pro defensione personε alterius innocentis,non potent. aliter aluari,licet non peccet tamen irregularis.Item,qui occidit inuadentem pro mutilationemembri , quem sciebat tali intentione inuadere, quando aliter euadere non potest, nonanem
ninquant via pennis nemiumiicidium committitui non prohi-em ιμ- do,& hoe tegulariter intelligitur,quantum ad Prslatos tritores,i eos, qui ex officio prohibere tenentur,& no prohibent,dum sine suo periculo possunt, ut supt.i,capitii de temtidi times isti sunt homicidi, irregulares. Sed quantii aci eos qui non tenentur,distinguitur: aut possunt fine periculo prohibere sed dolo,& animo iniquo non curant, tunc peccat,& sunt irregulares:aut possunt quidem sine periculo, sed non habet natam uoluntatem , Mitti si non prohibenr, peccant quidem,quia tacituit contra charitiam,sed non sentirem gulares: si uero non possunt.aut si possunt, non tamen sine eorum periculo,ad nihil tenentur si non prohibent. Item sui passus ei iniuriam ab aliquo, uidens propinquos, amicos velle iniuriam uicisci,&ipse non mohibet quantum poteli, sed consentit, si quidem mors inde sequatur,aut mutilati ten
tu desciit p. . e eit irregularis, secus si se opposuit quantum potuit. Sexto luantum ad cooperantes Homicidium committitur cooperatione
' e Nuillitii sciter primi, quant multi sunt squales isticio, licet non operentur oines,uel feriant. Secundo,etiam si non omnes lint aequales in facto,sed ali' --- es modo adiuuant. Tertio, exibem praesentiam suam in bello iniusto. μι-quoium quocunquealio secto rimatulo,ue teriendo au metum inciniendo,si aliquis moritui exinde, homicida est. Item Piaelatus ubi habet iurisdictio
nam irre uiaritatis contrahit.
H. ucidium casiale est illud quod fit praeterimentionem, volum
.....t, tem:&fit tripliciter,prout dari possunt inra Regulat, ex quibus potest cognosci in omnibus,quando incurritur culpa, poena irregularitatis,& quando poena tantum, quando nihil horum.
92쪽
Misisaeetitos aduocans aliquem pro aedificitione domus dummodb nihil de conrinpentibus omiserit,non essicitur irregularis,si ille casu interiit. Ite Clerie pultans campanam siniane eadem puerum occiderit, fit . cloi uel mandato,&diligentiam fecit in ligando malleum,non est in gularis,sa autem, irregularis est,ut in secunda, tertia regula dicetur. Item qui reparans tectum, osuit signa in uia, ut transeates aduerterent,si postea aliquis stulia ultra laesi incedens occiditur, non teneturaspinamarregularitatis. Siavinino posuit quo non iacit illam diligentia,quam tenebatur facere,tunc inciditim tequentemt --ut dicetur. Item Clericus γ' csu, Ni boues, a n--, Mini iniminificantes opesiens deuio lapidem proiiciens sipue si inter . . recit, diligentia debita circumspiciendo, non est irregularis,quia dabat opera rei licitat: sin autem diligentiam non fecit, qui Pydamnum pasium iratus no aduertebat, Iimalia, non est dubium quod incidat Persequentem regulam potest iudicari de omnibus aliis similibus. p.dilectus. Secunda Regula. Qui dat operam rei licitat, non adhibet debitam diligerio utenetur Acasu fortui rade ruenti. Memeligraria: Clariciis magister votinans discipula, tui uel ignoratia medita uesancunasiaindem intuosi excecc d uti tando,& mittendo, quia diligentiam nost. cit,uerberauit enim in loco periculoso, puta.in capite, uel simili, efficitur irr lularia I oon lasceret semiolem , postea ex illis reliquiis recidiuasser, e nuneretur,adhuctenetur,quo ad illam poeitam et ob non excessit motas bii emissum in eorrigendo,&diligentiam fecit in vetberando, ad nihil tenetur petitimam Regulam. Item qui seruum,uel fainutu correctioni causarum . - ... .Qbetans cum corrigia, ubi erat gladius alligaturi cidit, ea irrmularis, quia etsi is , vel liuitae operiure dabat, moderare uerbeninat, tanode in cogitare de 'adio,& advertere ad id-accidere poterati Item puer qui turgidam vesicam Bangens, ex rumorem nantem abortiri fecit, non est in Lais. secundum in . quia non omnis causisse propinqua irregularitate inducit,&ludus in puero aetatis beneficio est licitus,secus,si per aliquod illicitum ab aliquo factum id accidissec Item,qui arborem secat,& non circumspicit,aut tempestiuε fortiter acclamat,si albo cadendo aliquem occiditi secans efficitur irregularis, qui non iecit debitam diligentiam. Et si arbor non fuisset sua,sed devastabat eam,aut iurabaturaigna,etiam si omnem diligentiam fecerit,adhuc irregulatis
editatur,*-msonuitur exin qua dabat operam rei ullatri,per sequentem regina .exius Bessimilibus collige, quando in gularitas comisatur sine propria culpa,cap Presbyterum.
Tertia Regula. Qui dat operam rei illicitae, siue diligentiam sererit, sine 6, De in . . se inper tenetur de quocunq; casu fortuito,ille Hob turPer V iusti unus, πι--γ. de honi uolunt. I casualuut in exudis inserius pate t.ecptimo Monachus,
seu Clericus, qui mulierem tumore gutturis curauit, aperto tumore ferreo
instrumentosis illa se vetuo exposuit, re inde mortiis est,e aenam megularitatis incuirit, quia dedit operam rei sibi illicitet,etiam si nihil onusit de conti minibus,m ,quia illam admonuitariis; uindi,c. tua,e aestatem Curi qui latronem rein suam rapientem,uel asportarem, et thaliter percussit,ex qua Percussione ille fugere nonpotuit,& ab aliis inventua, occisus est, tenetur de culpa, pqna irregularitatis, fignificasti, Gictim, qui propinauit procuium amatorium,ex quo preter intentionem mors secura est ii reguuiis ii, illicitae rei operam dedit. Item qui proiiciens lapidem pos aliquem id terrO- ω,ludendo, ille volens lapidem declinare,impingitio aliunt,de cadetis arct
93쪽
fugisset,quia Iulo illimo operi dediti Et uniuersaliter ruicini elidemis Hir in occidit,saudiueu illicitus,tenetur dii in viaritatis. Et quiuisi
a cin se absolutE consideratus,sit actus uirtutis,ut DoΤh x. cet, αε--.M. D. drupliciter contingit esse illicitu;uel ratione persons ludentis; uel ratione ci . - cultuanti lusi,uel ratione loci lues temporis,de quibus dantur exempla. R
tione perioitie insentis,ium Clericis,& ninitoria. Religiosis prohibitus est
omnis ludus cum armis, uel fustibus,aut lignis,ut in cap. continebatur,de la mic. uolunt. uel casuali. Acetiari ludus histrionalis, lilialis,hasiiludiatri, qui uulgariter diciturarasima laruatis, dictus a lamia, idest in arae, viriuersaliriteromnis ludus,qui exerceriireropria persona,ut saltare,choreizare,palestram
exercere, huiusnodi,qui nitione Moestatis Maiis eispi ib inursitarum peccari mortalis. Ratione circonstantia iussi, ut est ludus citciniis, quando milites in
circillum ad pugnandum se concludut; ludus serietini taurum,&chorealis, uniuersalit et omnis ludus, in quo probabiliter accidere potest petituluin mortis corporalis,aut mutilationis,aut uis debilitatis Ratione loci, ut quados in Ecclesia, uel loco sacro, quis mitti ludi de se. Minimalias mullo modo in ecclesia fieri possunt, alione reuerentis loci,ut est chorei rate per laeuasaabulas, uana repraesentare, similia, c.cu decore,de vita honest oerico Ratione teporis,ut si quis luderet Gnia distractione noli in Parasteu quando honest tempus recreati nus,sed maestitiae.In omnibus casibus pro dictis, inclutitur poma irregularitatis,secura morte.Sed de culpa, ait Caieta. x x. bios adem iudicium mi du est,ut de causa, eumhomicidiu in tali casu
. . Mosi Milunt, alimn siacausi Vnde qui dat operam iniuri, li vicissileasualis subsecuri culpaerit venialis: fiucto operinidetis illiciti
Quiarta Regula addi potest,s qu deuissima eulpa in homicidio casuali,n6-uot iste Iaritate, ut habetur in Qqus situm,dem . emis.&Patior ut ibi. quam regusam intellige in omittendo,exemptu sit de puero tenello,ex incutia parentum relicto in cuna, si fuerit mortuus inuent prompo est notandu ue, L. q. consuluilii, quod parent miclabent tenere silios tenellos in lecto apud se, oc finium pro commodo suo,pura ne plorantes ad aures, sint fibi Eastidio, aut ne frigeant surgentes ad cunas, huiusmodi, si oppressitos Maturi: imputatur,etiam pro culpa leuissima:si autem hoc furunt pro comni sis filiorum, puta,quia ira pauperes sum,' non potante cooperite tempore i igoris in cunis,aut quia illi non ualent in cunis dormire, aut simile, tune ex leuissim culpa omissionis non tenetur de homicidio,nec sunt irregu Iarensecus,si tudiosa negliigemia, seu alia culpa coniissionis, etiam leuissima,put quia posuit m prope se, ipsa est si, aloernnm-Aliud exemplum qilando datur operare licitς,& sine actu,aut procuratione, sed sola omis ne homicidium secutum vit, pura custodes,aut striti infirmi,si bene non custodierrunt infirmum,quod potuit esse, uel quia nimio labore usi,uel longa uisti grauati, nos virauende insiper, o, seda modecepti infirmus
vulgain fecit potatione,cuius occasione, iudicio mediet mortuus est,uel quia erat furios de ipsit,uel aliu ex renesi occidit, huiusnodi:quia talis culpa est leuissima,non itinerulares,seci flamos fruerinit,pina,vna se inebriaverunt, uigilare non potuerunt, uel dimiserunt infirmum furiosum, ut arent ad ludendiun, ueIaliud non necessarium facitadum,&certum fit hoc ectrum culpa ac dille:& si culpa fuit in comittendossuta dederunt infici o u
94쪽
Lixis inegularitatas,quseontrahitur ex delictor&hm coringit trist ispliciter, uel ante susceptione o iis ipse svi priminoidis
Ante suinptivitem ordinis eotrahitur quinq; modi scilicet per apositam .
ὲ fide, per in ramum criminis notorii, per abulum ordinis non suscepti,per ite δε α rationem baptismi, perrumicidium uel militationem, de sub mi di, - - ' Primo per at omanam umqua noras Amsus dicitur quasi rem is inis
seu retro recessio , unde apostata , idest retrocedens,quia ut ait D. Tho a. a. q. saainiosa retrocedit a Deo. Vnde sicut tripliciter Deo coniungimur scilicet. his set fide u iniri& emacipationε ad cultum Diuinum,ita triplicuera Deo apo , statamus. Est igitur triplex apolla fia, ut et notat Glosta a.de amitatis, scilicet, 'Perfidiae,quando quis recedit a fide in totum,&spotes dico in totum, nam qui iecedit in parte si haereticus.&oo apostarai dico etia*6i quia ut ues tiaram ' se, timi demat lo Papa,tecedensi fide,no facit infidelm, sed qui propria uoliuntate apud Turcas, aut alibi renegat fide,& sacra idolis oriti, hoc dupliciter,ues ex toto animo,uel apparenter,cum ignis exteriorib- , otia ut missis,habeturquo ad Ecclesiam,quae multiviicat occultis. Secunda est inobedientiae,cap. illud,de maioritate, obed. Sed non omnissem dientia inducit hacis nam .sed illa, quae oritur ex infidelitate,puta, quia non credit Papam habere potestatem condendi Canon ,recedit ab eius obedientiarquae potata secundinii Glos praealligatam, ditio primm stineta ciem. Tertia est stregularitatis,4 est,quando Clericus in sacris,& Religiosus mofessus deserta hadita Claricatri aut Religionis,ita uicaliter iiivit, .mnninus apparet renuntiasse Clericatui, Religioni:& isti sunt a Pretiatis coercendi,uermeanti& donec in apostasia perseruerant sunt irretiti nexu irregularitatis, ε. - '. l. t &c.hi qui,aist. o. Ite,qui ex parte recedit fide, ut sub ierici,qui ex partem hine. ex parten sicap.quicumis haeretici, hereticis,in α- secundo perinfamiain criminis notoris, ut publicus concubinarius, seu erucator, histrio,ioculator, AEnules,cap.ultide mirabiti Cletidi mulierum cui eiecim diu secus si esset occulius. . Tirittio eo abusum Oidinis non sus ti,idest qui exercet ordinem nondum susceptu, intelligendo dedit dine sacro,eu irregularis,cap. solicitudo,disl sa.c. s. n. de Clannon ordi. Notaque, tria requiri ad hoc tali socurrat ume . . laritatem . Primo , ut exerceoactum perem rem ordinem enisi onsa' bet Secundo, non fiat iocose.Tertiis sole nniter cum uestibus ad illum ordin nitiembus,mio dixi, ut mei 'servarem ab eo, qui canit Epistolam isto manipulo, aut vaptizaret fine sollenitate, vitalias dixi. Iteni qui liuento pro. amn ur' od um vel negligenter ad sacros ordino cap.unico, de clerico Persaltum pro moreri&cap.qui vero,disi sx item qui ordinem simili usus μ Ut pcveniens, Meo,'in Mirti ordinem susce t. Qiare me estuarion famisini,pro quo dicunturmulta. Primisi ii scieme baptizatu rebaptisan inmutaris edacitur, C Rebapti Eareadem is tu it. 42.2is scienter baptillatus,est irregularis, .eos quos,ead,di tu i ii Irunsui. aer re etieanti, est irregularis,ca.de apostasia, re pii E imal v o meatu Kn anter, in norantia iuris,eun Diuini Lationis,esi iugularisae si ignorim ita est factino habilis, excitia tu tr sed si ignorantia fiet eucrassa, aenotarusaturui1 debet credi.& existimara,s natus de parentibus Chriι ian. -- Christianos fideliter Guersatus,siebaptizatus Menres,dvit iste;
95쪽
emitu, cap. cum illorum,de sententia ex ommunicari4.suscipiens ordierum ab Episcopo,qui renuntiauit non solum loco,sed etiam dignitati, elicie. ularis, Dicesi,de ordinatis ab episcopo,qui renunt. episc. . Ordinato .. . . . ab episcopo Grenaunicato Hregulatis,cap.s .eossititi iride die ius it ordin re mores,&Subdiaconatum, uel duos relines sacros clandesii. βα
gulari iis poenam incurrit,ea si de eo qui tirnordis sist .a με silet, a, Post sis: tamen ordinis contrahit u laritas inmitis casibiis:ptim,
oericus in minoribus ordinibus excommunicatus maiori excommunicatione exercens ordinem suum lenniter,essicitur tregularis,secundum Hossiens. c. cum medicinalis,de sentet.ex comun.ino. Pan.c., de cleric exco Sylvestidi coma uniter:disii biennitero nam ne cotta porrigeret ampuris , aut cereos seri et in aliquo casu,tanquam laicus, non incurreret;ut dictu vi supra. Clericus utens in sacris,exercens ordinem sacrum cum excommunication incitur irregularis,cap.r .de clerico excomm.Clericus suspensus ab ordine,fi' in avis Meah Moii inunistratis in ordinento,ut dictum ei caprie su esione, inegularis est,pro qua te inde ibi. Cleticu, interdicius, uel non ixterdis Mus elemos in loco interdici irregularis utro 'in incap.ue interdicto ditium est sitis. Nota primo, quδd F piscop: prout habetur in Sacro Conei l. Tiident Ses a
ea 6, po lunt dispentate super irregularitate prouut Hente ex delicto occulinto, praeterquam luper ea , quae prouen ex homicidio uouintano, di aliis de
helisit isto contentioso ex oua re sequitur,quod non possunt di irens recipe illegitimitate,bigamia, sectibus arearu huius inodi., quae nonproii
diis Papa ruaskiiihil sibi reseruat,nec dispensare solet,sic definitur :. Homicidium uoluntatium est hominidium illicitum,imentum, siue volira
in se eicis aequis,olleater, alias Mani utina mortismo in e Feffetietuum. D Dixi illιcitum Dodisseremiam illius quod est iustum k ut fictum a minis stris ivltitiae, illius quo fest iniustum, ut factu a inlitibus tabelloissio, deuitas quod neoue est uti tum neque illicitun ut lactiam a puem,qui non est doli capi x vel furioso, bris,sine sua culpa,S huiusnrodi iDixi intentum, vel in se volitum ovisseren metus, Modilon intemrim uoti in cautatantum,ut est piando ea Dixi saliena aequipolletitet ad includenduin illud, quod etsi non est vol,
iust in se. sed tame volitum in ea usa propinqua, ita uouva accidit illam usi: ὀe, dinos effecturn eius, ut est propinare uenenum,Hi nunem uesieferim
Ἀλα, alias liam uitanda mortis inula . ad excludendum homerituman . entinii per se, desissionem ui .
96쪽
est intentum, Se uolitum in se simpliciter absolute,& de hoc in redigis idefinitio data, supera quo homitidio statutu est, ut nunquam dispensetur, prout habetur ii Sacio Ionc. Tridi Sess. 4. P. 7.quod in ipii Cum etiam inlisee industria, ciderit promiti nitim,dd per insidias,ab altari a Ili debet, α cetera Alterum est uolitum in se,nim simplidie , N absolute,sed defensionis causa;non dico de illa defensione, qua licet uim ui repellere, cum moderamine inculpatae tutelae,scilicet,quando nisi occidat, nullatenus euadere posset,quia in tali casu non iocurrit irregularitatem,ut dictum est supra: sed dico ε defensione vim vi αἰ pellendo,cum excessu inculpati tutelae, S est quando notest se defenderesne morte nauadentis:qdamnis simplicitet illam non intendat de hoc homicidium causa defensionis,quamuis sit illicuum ob excellum inciis paeie tuteta eli tamen dispensabila, ut colligitur ex dicta cap. iuper citato,ibi,
Ito accidit enim quaniloque, ut aliquis mandet seruo,uel cuicunque,ut aliqua iniuriain leuem inferat alteri,& seruus eum occiditia mutilat, tunc non im putatur mandanti, quia praeter eius uoluntatem factum fuit, te seruo.Et e contra, quando Dominu nundat seruo, ut propinet alteri poeulum veneno in
aedium, fingens esse sale alpellum,a aliud si alle,&'id faceret an into luden. di, tunc teruo tale homicidium non est tribuendum quia notest uiator tria ii,&ideo in huiusmodi ea sibiis disp pii satur Not ter tro,quod baiusinodi fiomic diai; spesabilia si ruerinto uiuuit de probabili sit eret u , a tu certe crederetur homi ei dati in fuerit lacerdos
trifamatum iti,iplum homicidiu fecisse, nisi celebraret tempore quo oporteret, puta uenit dies Natalis Domini,&cili adhuc non Obtinuituis en latione: tunc
eo casu nosRt.si qei cato celox re, ante quam dispensationem obtinear,. dummodo sit uer contritus,ti confessus de peccato Et ratio huius est: quod quanta concurrbiit du2 iEges contrati di incompatibiles in eodem, tune mi nor cedit maiori, p. non semper,& c. si dominus, q. . sed lex de conseruanda fimael prsitantiorntiam cissatio a celoetatione, nam illa est lex naturalis, ista vero est Pontificia. b. Nota quarto,qui incurrit irregularitate , fi posse ice rubra aut facit aliquid tu ἀpertinens ad officium a quo ei per illain impeditus,licet peccet mortaliter notamen inclutit nouam irregularitaretii, ignua uitii modi est, quod Sedes Apostolica dispensat tantum super inegularitate coruraena antequam celebrarunt. Nota quinto mitiscurrit irregularitatem ob delictum , potet ablolui a m ..eo, remanente irregularitate in e contra lotest dispensati super irregularitate
remanente peccato, A. eamχdinum. xi Nota denique casum pulcherrimum,&a Cleticis ne confiderandum. dam in laciis existens adulteruam comisti m quadam matrona: quod aduer tens mari us, post multos menses, quand potuit, eam Inter secit. Dubuarum suit, an adulter per hoc contraxeritisna irreeularitatis. Hoc dubio agitato in. Dcra Psnuentiaria,tandem responsum sui Laiuli recor. Pio V.talem mcidisse: in rinam linguatitari , eo quod derar operam diu sussicie ter dilectetad montem inserendam.pro hoc uide Nau GP. 27. Dum.13
97쪽
iniae continentur in hoc Tractini '.
a Tractataris Aramento e dationato,
98쪽
a Iuramentumfactum ines derathan obliget. , ' circunstantiam quando dicitur quorem' iurando sit. 3 Tractatur de absolutione Iuramenti. 38 Dieitti quis uramentum irritare possit 39 Pindosup r Iuramento di*eUari possit. . . ..
99쪽
bitum tendimus,est virtus steligionis,qua D debeturiatria 'inipliciter asi, ---- exhibetur cves peractus fiteriores, ut sunt deuotio, de quibus in Prima Parre, squantum ad munus nostrum spectabar locuti sumus; Vel pera- exteriores, quibus ad Deu venerandum,aut nostrumcorpus exhibemus, ruod fit adorando; au nostras res osserimus,quod sis vel dando,ut sunt iaci ci oblationes, primitiae, deci GIde quibus hic iactarenς intendimus si iniexim scopum,pstis intellii is vel roesistetido,ut fit pervoriini, dequosatis siqua loeuti sumus: vel terito latria Deo ipsi exhiberer, aut me actus quibus ea quae Dei sun ab hominibηs assumuntur ut sunt Sacramenta nouaeriis, quibus in qu rra part Deo, uetue, exacte, di diffuse tractat, inus;aut per inuocationem nominis Divini;ωqii in pret senti intendimus Assumi mr autem nomen diuinum, quantum ad nollium propositit pectat,dupliciter,stilicet,& per in culilis Iuramentii ad propria tema eonfise manda;&per modum adiurati ni ad inducendirinaliOS. ,
Matis, isque in mento ut non paru trutilis, 3 necessaria multi en ni in eo i thali te delinquunt, uel ignor inter, non rntelligendo significata vel istum, uel malitiose, non adiuersendo grauitatem peccati; ideo in eo H,
ε ,ει De Iut aento duplex erit consideratior viis salicet,quoad lini v etiam; altera, quo in eius citcuquivit s. Quantum ad primum, Iura'etuum quilicit sumipotest vel pro actu iurandi; hocmodo x xii 1.1.q. atri. i sc niuit.' Iurate, est Deitaristem T inuocare; qui enim iurat, Deum iiii tem vetitatis ais confirmandum sem --- suum in testem addis est. Unde Augustianis in krmone de Periurio uper illa/--- verba Iacobi Apostoli hodienεως - - Vsid ei gruere, iuxQps inum
Introductum est iuranientum.exvo,qubd facta hominum particularia cumi me sint contingenti netestaria ratione Gfirmari non possunt nomini aut abs ' lute loquenti non creditur,tum quia audiei; cordis occulta, loquetis, futu ''-i promittentis,an diu pleretinendis,cunq; cere no ppi: nec minus absentia, vel praeterita aspicere valet: tum etiam quin homines fallacessunt i xta illud FI Os eurum locutum est mendacium' ideo alicurus en initi nil confirmatione indigent: nonmittente audiri aliquo estvnonio, e pris, teite inuocatur,rum,quia est insiliitalis veritas, tum quia tu eum latet. Vel Iuramentum sumitur pro habitu; tunc mere schola illico, sic definitur DUr mentum ab Hostiense in Summa,lib.2. in Rubrio de iuramento.Iuramentum est asset
ρε--- tuu uel restatio de aliquo licito possibili. honesio, sacrs rei attestatione fim-ἡs, maia sed me definitio non placet; hoc enim posito, nemo male iurare posteri
contrarium tamen verum ell,ut infra dicetur: ideo Raymund.aliter dicit Iuramentum est at nimario de aliouo,sacre rei atteitatione finnata. Sed neque haec
definitio sis it , non enim totum ainrmando juramm, sed etiam, rando: Germana igitur definitio haec erit,secundu Archidiaconus .aiosorum luxa de iustiniuit, vi utit ad munium αδα
100쪽
Iutamentum est dictio,idest assimi timuel minis,de alio facto, infim do, sacrae rei attestatione firmata. incinis assumatio negatio non seiuni pro stione uocali dimi meta V tiirines nintur aliqui used etiam pro uirtuali: eum scilicet quis petit Iut
ramentum super sancta Dei euangelia, ita esse:&illa solummodo scripturam tangmdo,corde assirmar,super periem unde tactus ille pr' Iuramento habetur Mi ivno Mefinitionem adiunxitio phesio, uel tacite. Dicitur de aliquo facto,uel flendo nam quandoque attestamur res saeras, agmendo racia praesenti uel praeterita; In Quarum rerum testimonium, con nationem Deum invocamimo: hoc modo dicitur Iuramentum assertorium. Quandoque autem inuocamus nomen Diuinum ad confirmandum aliquod suturum promisitim pro cluus adimpletione oblis mini hoc modo,dicitur tu rametrium proauubtiumrde quibus infit a. . Dicitur sacraries vi per sacras res intelligimus ny Ium Deum ipsi dedereaturas inquantum sunt Deiridest inquatum in illis resplendet aliquo modo dissim veritas. aer primo clum quis iuratio 'rpus Christi, per Cruce Christi,per Euangelium; c acta,re Ordines sacros,per sanctos, per Reliquias, per Scripturasactiteras Christi senilia.Vnde Aug.ait: Sciendum est, quod
Sancti non tam peninaturas, quam per creatorem creaturarum iurante neque in oraturis,per quas iurabant Miud,quam creatorem earum venerabantur Semei mirer mores,qus non sinu si utilicet per Coelum,per Terram, Igne,&similia:dum scilicet ad Deum referimit id est,in truantum in eis rellicet uesii tum veritatis Divina; quod fit, dicendo, per Coelum Dei, per istum ignem γei, similia immo dico non apponatur nomen Dei,vula tamen intelligere unde Innocent.Pap. capa Cmisius,de Iureiura ,si usui iurat in
Io, iurat in throno Dei, in eo,qui sedet super eum. Sine autem hac intenti ne,lias creaturas simpliciter attestari,non esset Iuramentum. Et multo magis
iuramentuni esse dicendum est , quando iuramus per aliquam erraturam, ut qua orando, aliqua Dei incinoiia nobis peculiariter fit,dicendo,per Minnam meam,per consesentiam meam,per habitum Diui Francisci,& similia. Dubiratur primo, an iurare per creaturas sine hac relatione ad Deum,sita ramentun, Respondeo,chno ichim eum iurat iiDeo,ut testem inuocare;
tripliciter aute possumus Deum inuocare, uel directe, dicendo,per Deum, per D re e erea Chrillum,per Sanetam Trinitatem,uel simile,uel oblique dicendo, perestum , μDei, per literas i ei,&minilia: uel nominando aliquid,in quo relucer diuina veritas, ut dicendo per Euangelium,quod rantum valet, ac si diceret, per Deum , cuius veritas in Euangelio manifestatur: dicendo, per Sanctos: idies qui hac ve ritatem crediderunt;dicendo,per Scripturas,aut per Reliquias,in quibus manifestatur diuina veritas:dicendo,per conscientiam, inquantum Per eam Deum, auellamur, commemoramus Ex hoc sequirur,quod attestate creaturas, periquas aliquo modo Diuinum testimonium non inuocatur, non dicitur propriὸ Iuramentumsed adducuntur ut res humanae, ad dicti confirmationem Ili
etiam qui affiniat, aut negat aliquid , dicendo per sdem meam, uel in fide
mea, si de humana intelligit, moriali non iurat, sed ad confirmatione dicti eius, suam fidelitatem adducit, vi facere olant Principes, Nobiles,qui fili litare profitentes, illa in confirmationem dictorum suorum attestantur; cuius
sermonis sensis est, quod dico,ita uerum est,scui sum fidelis; secus sene fide
Theol Mica, Christiana intelligerent:quia tunc esset vere iuramentum itε dicendo, in veritate ita eli,non et urare: nam nil aliud dicitur quam herὸ sic euilicctenim Vcussit velitas,non tamen omnis veritas est Deus; ideo nos