장음표시 사용
101쪽
torium, ut iuramemim quod restis praeitat,ut inde ueritas eliciatur ues Iurai mimi lamnit, q-ddaturis lagamus esummοῦς suspiciones iues turmnientum diuinitiuu, Quod accidit da dum Iudex propter probariolus inopis
iudieare no valet ad definiendam litem, Iuramentum defert.
Iuramentiam iudiciale dicituriquod pars paria in iustio defert;de quo ad iurispe, remitti in X pedito de Iuramento, qualitum ad eius substantiam; videndivn est dosecundo, id ,st de eius circunstantiis; circa Mec multa sitae diem pro quorum introductione dubitatur. Et primo quaeritumn silicitum iurare Respondet Dali 1. .hs'.qubdiu rate est bonum secundum se,debet tamen fieri ex causa. Pres1atur primo,quod sit bonum: dictu est enim supra in principio,quod iurare est actus religionis, siue atriet: nam qui iurat,diuinum testimoniu inuocat adeonfirmandam vetitamnon potest aute aliquid comiari tanquam veru,nisi per aliquod quod est magis verum,certius.&potius eo ergo cum Deum iatellem inuocamus, ipsum tanqua prima, Mintillibilem ueritate ueneramur. Hine Philosophus primo Μetaphys dicere coactus fuit. Iurametsi est quid honorabilissimum Pittere quos amannis, Peosiluani uende Hieronymus s Matth LSic aici Qui iurat, aut ueneratur,aut diligit eum,per quem iurat; sed iurando per Deum,maximsi signum amoris ostendimus,ergo iurare est actus religio nisa mi qui iurat per aliquem,prosiliniuillumine potiorem:unde Paulus ad Hebraeos dicite Giuod homines per maiores se iurant. sed iurando me Deum, facimus eum potiorem,id est cuius ueritas est indefeetibilis,& scientia et uniuersalisset go iurando per Deum,eum veneramur ex consequenti iurare est quid bonum, Minus latriaeali dicitur Deuteron c6. mina Desimum timebis,& illi soli seruies,ae per nomen ipfius iurabis. υμ, Sed contra hec arguitur, S redit idem argumentia, ut piliis. Christus. Matth. s. videtur avitute prohibuisse iurare,ait enim ego aute dico uobirinolite iu ine uitiunculus tramam s-3. dicit: Ante omnia, fratres charissimi molite iurare, neque per caelu, neque per terram , neque per aliud quodcunque iuramentum, hoc eli,nequeo Deu , neque per creaturas. Et responsioni Hieronyni primo argumento factae,replic tur,naMtur enii ,3.qa.: Si quis; haec vel ba:Siqvis per capillum Dei,uel per caput inraueritivel alio modo blasphemia contra Deum usus fuerit,ubi mani- fel se patet,quod nec per relata ad Deum, iurare debemus ero quomodocii que iuratur,erit illicitum contra conclusionem positam. Ad haee respondeturus pilain dico,quod iurareabsolute consideratum. non est peccatu,c. Tu malum.1x.q. I .sed peierare.Unde Augustinus ait,&habetur c. in nouo ea d.q. In nouo testameto dictum est,ne omnino iuremus,quod qui dem nihi propterea dictum videtur,non quia uertim iurare cratum est,sed, quia peierare immane heccatumest. Unde ad dictum Evangelii, confirmationem Iacobi dicitur,ouod nec Christus,nec Apostolus iurare prohibueriit absolutE; sed in illo verbo omnino subintelligere uoluerunt,abinae necessitaye.
unde idem Augustinusinii,de Mendacio ca. Oit; Cum pavius post madatum Domini plusquam semel iurauerit,ut patet ad nanos,&ac Gaut ipse nobis mandati sensum apetuit. Et ideo nos subiunximus in nostra conclusione respodedo ad dubium principale debet tamen fieri ex cauta ne scilicet iuran- do id facilitatem iurandi deueniatur,&i facilitate, ad conuimidinem , ex consuetudine,ne facile ad peiuramum,prolabamvnexperietiamurris et, ut qui freqtienter pro omni anninureiurax,saeseperius miri Jubetur Ix MO.
102쪽
Vnde evigast.e. 3odicininIutationi no4ssuescatos tuum,multi in illa. Augustinus loco citat ira subiungit: 'ἔγ- . --one iuramenti,ad hoc positum est, ut quatum in re est,mitata aes,ut quapto bono,cum aliqua delectitione appetas iusiurandum. Resolutio huius dubii est, quod elu Christus nihil nobis uetuerit, per illa ex . Suangelii, Puod UtiqR P tribus,noli ex ruetituin explicavit tamembusqu- lirium Merat peremis ae -- se praeceptum naturale positiuum,scilicet, iurari, quando rario id poscis, ε tuminosoam. non iurare,quando nec necessitas,nec utilitas adest. Vade ax quaellici a cip. δει. - rion est,dicituriIuratio nou ei prohibenda,nei tanquam bonum appetenda, ait enim solus lib. a.de iust. Miure,'usitio.iam, sicuimus prae tendo, non occides,non furtum facies , non excludit casus ne gitatis,in quibusn tura ipsa non comprehendit ratia praecepta quMenim aliquis patiens extrem necessitatem prouideat sibi de necessariis; aut quod Iudex tr alendiorem rem,aut aggressus,iuum inimiςWin interfici siqvando alit equa renon, - , . let,non includuntur in illis praeceptis; sic in proposito,dic du, iiiii ori non excludixe sit necessitatis,&utilitatis Et ideo iuranaenium non est habendum inter ea,quae sunt per se appeteda, consequeliter non debemus eo sequenter uti Monest, a. iarauiter inca,quae huic uitae necessaria sunt. νυν--. Necessitas requiritiuturamureo, ad subueniadum alicui des corporis4δι non ad libitui de fine necessine. Ad cap. allegatum,Siquis,dicitur,qudd tempore,quo Cationisse uis condi
rus,Christiani inter infideles uiuebat,qui aliquas creaturas,ut mos uenereba
tur; unde talis modus iurandi inducebat errorem,intelligeta iniim,ut Deum, i bere e put,&capillos:ideo Pius Papa hoe prohibuit Dictum etiam filii in conclusione se dum se pro quo nota,ut ait D.Tho. NM , Paeti Φ allegara, ari, α.quod nonnulla sunt bona secundum se,quibus tamennm uuam e uenienter,ut decet, dunt in maliumsicut sumere Euchariatii un est valde num, tamen ad Mirinem, est sumere iudicium findi
re line debita cautela,&cire unitantiis;quibus uitiatis, iuramentum redditur vlmiser illicitum. Sed quibus circunstantiis iuramentum reddatur illicitum, his uer utimurtius comprehenditim asser Hostientis quo supra, Glosin c. i.ax. l. --- να
Quae omnia Per ordinem declarabimus Deo fauente. vis est quae persona iurare possit; nam ex persona lamnis, Iuramentu redditur illicitum .Pro quo nota,s sicut ait D.Th. i. q. 8s areio.inam δε ε 3 ramento duo sunt consideranda,unum ex parte Dei,cuius testimonium taplo. - . xatur;*ex hacparte maxima reuerentia Iuramento cibetur. Hinc sequitur . Pueri, Pueli eante annos pubertatis;id est masculi antequariu lacium an o Mim,puellae ante annum duodecimum,iurare non tenentur. Metia --- unde cogi a Iudice run possunt,si iurare tenuerint, 22. q. i. c.Pueri, cap. paruuli, propterenim elatis desectum non sunt ad iurandum idonei possunt
rame ad iusm admitti,& no repelli, si ad id se obtulerint:qd intellige si est,si sunt doli capaces lias no: na in tuto adesse det iudicium; sed haec aetas nescit agati ait GL ibi. Hac eadem ratione repelliintur pupilliantiat proximi. - -- G Hoc
103쪽
ri ruris Hoe idem intellige de su losis, Et mente aptis iuramentum enim eum, infi in re . iudicio, deliberatione fieri debetiosi furiosi non habent Fbia autem omnia intelligenda sunt in iuramento soli emni, quod ad publicum testimoni uir, eripitiirri ideo huiusmodi testes esse possunt. de hoc iura inteAigunt: ses extra rudicium,iurate, Si periurare possunt quia sensum habent, ait Hollietis, quo sipra.Verum si circa noe de peccato quaeritu'dico quantia ad iuratnenia ea Pireris de desimi metorum scilitet, fit sunt doli: eapices,s'ssunt petiuia. do iecore mortaliter,aut nialiter,secundu qualitatε peririi, ficul&ceteri. . Quantinn autem ad promissorarum,impuberes si sum doli capaces, possunt se ligare,iurando de iuninentulis,alet, tam priuatim corani Deo,quam in
iudicio.Unde Glos inciParuuli, xa.q. f.ait:in hoe casu potest quis coueniri ratione iurannenti, qii praestiti: du estet impubes si iurauit se praestituturnipeagas, ipse pubes actus, Dene conuenitu de hoc iura.-nro, ut side lib. causa, l. PH. Deest ut in fine.verum patet test eius iuramenta reuocare;Vnde c.Pireri, eo. H.siereώεων -- sertur:& patet et iis,ut audierit,statim contradixerit, itota eius,&Iuramenta iri se . in . ita erunt;&facilius emendabitur Sed differentiae It inter Vota, iurament . ut notat Gllas ibi; quod iuramentum quam cito scit,reuocare tenetur,&debet,' ut non ahr Sed votum reth is non tenetur statim annuuare,sed potest expectare te; iapus puberraris,quo transacto,amplitu anniuule nonpotes' indi-aumus in m p. de uolo. γε-- -- periuri quoque a Iuramento repelluntur, et x. s.ciparii, luitam iurare se ρο -- osserunt cohi diu sunt. Ratio diuersitatis inter periuros, iueros est: quod pueros solum fiaturalis defectus aetatis inhabile ii rat, dum esse ficit,&propterea si malitia supplo aetatem furare uolentes admittuntur: Periurios amem
ipsum delimini innabilesieddititiam iuris piri inpiis est,quod qui lamel ire
tali deliquit terabit delictum. Ideo Cano ait: Qui semel peiuratus est, post hoc nec testis sitanec ad si era-
metum accedar,nec eriam in tua causa, vel alterius iurator existat: Unde, nomina intra eam vivisitsist amicissiu nee inlite, neque de calumnia iurare
potest Sed hic nota, qd Archidiac.mrenigit de periuris,qui in iudicio conuicti ut periuri&ita ut rei facti, iurecondemnati, sisnt tamquam infames infamia i sis. De periuris auteniblicis is infamibus infamia facti An sint quasi innumeri,dubius eli Posset tamen dici cum Sylvestro, Verbo, turam εtum, 1. 3. quod aliquis millies priuatim iuraueri ut vulgus periurare solet,vel excolerati
considerationmcooketudipe,uel smili modo, noli mem testimonio fere docohibendusa Sed si qui coram muttis deliberaretisper sancta Des Euagesia
adiis scripturis filiis euide trier iurauerit; quamuis hoc non faciat cora iudice, tamen ut conuicitiis tamquam periurius censendus est. Et huius ratio essem
testuriticetouiamesi grauitas, cimi tali deliberationein scandalorvuli, si nublice facta ubi autem dubitaretur de tali deliberati inri&nlsiore et cinis
suetiula loci id non admitterer,aliter dicendum erit.
ι-- ιιιι ALterum,quod e siderandum est, se tenere parte iurantis,& secundum hanc considerationem,uiris magia faueto italis, di personis aliquo sub
Iim ioci gradi aut dignitate ui signitis, non licet inare Huius asserta rationem rellit D Tnsem. loco citato Iuramentum entin assumitur, ut dictum est luprue ad consumandum quod asseritur, aut promittitur, eo quod hominrasserenti,
vel protrittentisimpliciter non creditur, ues saltem de eius dii, ditatur, 3 hoc autem dariogat digilitati,&excellentiqviri grauis, personae magnae an
104쪽
certioles ex leui causalutare non debent, nisito magna neceiIuate, Se utilitate, tricipu pro spiritiuilibus nepotijs, ut per totam praedictam qu st-mem probatur L homiliai mellisei Iudicio, sed extra Iudicium, ac Priva te, pro nulla reias est iurat In eui autem aran tu ui debeMidum ain iacio iurandum est, indequenti dicetur l. 'irili, viculast inmunuscuius iurandum fiae, amo, filoquimur de iuramento priuatoi scilicet,extra Iudicium a me cuicunque linare potest hom e si alixem de ruralnento sollem, i ii in iudicio;tunc quisque uuare debet euo iudici competenti. Hi neclerici,si fuerint accus ut coram iudice seculari, a quos remisirinierint,vt iuramentiun prino ad se purgandum,&corrigemunninon tenentur: imm h prohibentur iitrare coram tali Iurelicta ted coram tuo iudiee Ec lastico se purgare debent. xx.q. s. ullus Adde iecundum Glol nitimsi auctoritate pame. x. s.ca.Μenna . : etiam eserici testimonium dicem possunt coram iudice sinuari,fiinies in uocentur, a. q. t.cap. Testimoni tmia Adde seeundum Glcisae Host quo suo nisi de licentia sui luperioris aliqui addunt in causa criminali: Sed melius IIcas, citrou m Mullo catu rarare detri: M--iudicesteui ursinescentia suorum potatbivio.QVod, explicat id, quo iuratur: in ratione te pro sibia Milo iuramentum redditur intumuleo super uoc murendum Vit ιι- .-μ. enim iri multa dic di ' ον--υν-. Primo sciendum est, utiuramentu se licitum trescomites habere debet, in
D, T 1 cl. 89 art. I. scilicet, Iulli ciuin, yelitatem, S aulistit, iuxta illud Hieremimc ei nauetur xx. x Animaduertendum est. Iurabis; uiuiti hominus, 4n
Veritate,Iudicio,&aultitia Vbi autem haec tria,vel aliquod eorum no additit, iuramentum erit utitiinum,&contra Dei proe h. sciliceri i Nonatiu-mes amen Dei tui in vaniam diuersimode namqirem me Dei in vanum assii potest, proue diuersim ς eo uti possumus, iurando, conlectu teri e
carrilicet non eodem gra TR iplicii reautem iuramenioniale uti possismus contra
supri, uel dum leuiter,&sne maturitate oti discretione nomen Dei in uanu assumitur, quod iurametum dicitur, an no enim esset tente latium,si quis specu δatiua dubia, qui ratione,de auctoritate probari debent,iuramento confirmare Iaelletnjurientiam temeritoniagna esseticonfirmace ueste iuramento , quod per seriam sellum est iura, qta sol adurit, quod ventus Aquilonaris nos rigidos faciare ,& siinilia, Indignitas cenEmagna est , nomen Dri, uxu . I, is, ita
rio. Sed ficere contra hunc primum Comitem,qiliantiam peccatum erit Dico, ulariter esse uentiae,potest ramen ess* moriale, ex triplici capite secundum,omnes viasin disylvis ter auranimiama, .,.s H; a Primo one conleptus,duinctionis quidquid asserit,iuis confirmat,csis vii damacmeritate, irre terentia,noticurando, iane, Ine necessitate nom. Dei,vel sacra assumn in vanu,quod quide aduerti δε no proronre abstinere. kecundi respectu lutatusfacti in incidunt,sa duo,indoautandi,exponit se in aliger periculo peti ut dii id eli assuetus iurare,pquacunq; minit na re , facit adiura, id uni incidit pio mendaci, N: falsa, id aci uertendo,non absti. a tali usu.deruo uum αMG coosuetudineleuiter iurandi,quandoq; iurat
105쪽
assirmando misi sibi dubiivn est,Se maximε in altemus pritudicium. nam in huiusmodi allerere debet,ut recolit, sentit, scilicet dubia, ut dubii,
;ώ, .... Secundum est ecparre eius quod iurariiridum scilicet deest Veritas;iuramen , enim cui deficit veritas dicitur falsum, inane,&'mendax Requiritur ergo. Hais Veritas in Iuramento, puta in Assertorio,ut quod affirmatur omnino uerum sit, quod negatur,omni ex parte falsum fit. Et in promissorio,ut quod promise
. - i. tuur,cum animo a liri Plendi promittatur,&cum effectu uerificetur,alia spem iurus est ait enim Magister Sent. in 3.dili. s. Periurium nil aliud est , quam mendacium iura mento firniarum Contra hunc comitem multipliciter delinquinar,&primo, quantum ad AD DC istic t stit iuna viratnentum Qui cutique iurat falsum,tam inaudicio,quam extra,scienter,&deliberates peccat mortaliter,in ouacunque materia, sub quacunque serma, uel quocunq; nne, seu intentione i a faciat. - lixi Dixi quicunque siue sit adultus,sive puer,dummiud sit doli capax, ut dixissiue masculus siue formina,peccat mortaliter,c i de Delictis puerorun . Dixi tam in Iudicio, qua extra, nam siue iuret in manibus Iudicis coacta, uel sponte, siue extra ludicium uoluntari D, vel ex consuetudine, quomodocunque fiat, peccat mortaliter: nisi quod iurans falsum in iudicio,peccat gra. uius propter Iuramenti sollemnitatem Glos motiores, super cap.Si aliqua causa, xx.quaest. i.Et quandoque tenetur ad restitutionem, tam damni secuti . .... Propic sua insitatem, quam boni inissa, propter suam taciturnitatem , seu neotionem ueri ut in secunda parte, piae Restitutione in communi,latius dixinius. I dixi scienter, deliberatu pro cuius intelIigentia dico multa. Qui iurat falsum scienter, uel secundum suam aestimationem saltem,adue tens se iurare, Iallum iurare, peccat grauiter; quia nome Domini in vanum dolos assumit, cap Animaduertendum, 29. q. δη-eocer i iura do affirmat esse uerum, quod ita esse nescit certo; sed in animo stro M. γνή - dubius ell,peccat mortaliter; deberet enim dicere, secundum illud quod nouit, γ' more is sentit,aiunt Doctores ti l. Qili iurando, aliter uerbum concipit,&intelligit in mente sua, quam ille, inra δε qui iuramentum a se petit,an peccet,diltingnendum est. - tersentem Si iuramentu est necessarium, id elt, cogitur a Iudice tunc dico uel interrosit ver gatur a Iudice competenti, eius superiore, iecundum iis ain Iuris; puta,ι ni se eς rogatur de aliquo delicto a se perpetrato,an sit verum;&de eo praecenerit semi- -or Hi plena plobatio,aut fama publica, aut aliquod sumciens indicium;tunc tenetur' Iespondere ad interrogata, secundum mentem Iudicis,4 eius, cui iurat: cialiter iurando, re*ondet, aliud intelligendoin mente sua, quam verba si nant ad aures Iudicis, reus est periurix, quamuis secundum mentem sitam rum dicat A. Si aute interrietatur a Iudice incompetenti,ue etiam a suo competenti,non tamen secundum formam iuris; vel quia nulla inditia habet ut deberet eum examinare, est enim peccatum occultissimum; uel quia interrogat de rebus impertinentibus, non spectantibus ad causam tunc non tenetur respondereῖwd silere, ait D. Thom. 1 quae it 6'. araic. .&si iuramentum euadere non valet, tunc, ut a periurio se praeseruet,dicere potest , nescio quid quaeris , χωsea in mente sua incite rubiungat, ut dicam tibi qua non tenetur ei de hac re respondere.
Si autem iuramentum est uoluntarium dest, si est posora priuatarius iuramentum
106쪽
1ent viri exigismne dico, si exigit ad bonum finem Scilicet ad intendam ali quam controuersiam,aut ut sibi lini Strat,vel similes ipse sine damno alterius iurate potestin ion uret,aut si iurare expediens, irile esse cognoscit , iu--dinet, unis varientem eximniis insanieni--.peetarer mortaliter. Si autem per Ona priuata exigens iurarii intinnier nactius Maismis,sta importunitatem, uel simile quid illud extorque tunsi auram pore it Lura e ue ...inda Deois xium,seeundum amnem suam,&falsum se adiimammtionem extorquen ta .rbis ad in rapit hinnanae aures, i, quaest. s. vel bi gratia maritus cum vehi ab iis His uxore excircluere medio iuramento, an coministrat adulter sum, ait illi, allo νε νυμ- .eura es loannem oadere PMest , non odice suo in rite, a reti ercat
naiquias Minoen ariti tuncestiniusta. Item, qui tempore subicioni pestis,
Ciuitatem ingredi vellat, sine litteris securitatis, si iuramento interrogaretur, transistine per talem locum si locus ilIe suspectus erat de pestiri non potest si in
ne periurio respondere, nifis mundum mentem cunOdua Portarum ivltarissiurantemum exigentilaniaune enim aliter responde mi idolos ageret. Si autem cui Odes inportunarent eum sit per aliqua Clis state . quas lii sectam esse credunt, qui re uera non ell, ipse non et contaminatiis pelte,ut fugiat sua vexationem,respondere posset, se non traii si seirrtalem Liuitatem intelli-
bis petivim clare son placet, Respondetur: si res Petita estaui aliquo modo debit nos potest sine ninnati,illi respondendo, nentiri in alitera , .... - ὰ-- bis secundum intentionem petentis si autem non est illi debita, nec aliquo pacto ..iaioris illam dandam , seu re ninnodandam illi tenemur, si petit ut ei comi demus ς -- . udi commodare non placet,respondere possumuβ,non habe talem rem ice αλ. postea tacite,ad cominodamium ibi; &sinosam
tutenuis, an illam habeamus, possumus verum iurare ecundum mentem n stram,& falsum secundum intentionem petentis. Et uniuerialiter m omni cais sit,siue in iudicio, siue extra,quamis homo veritatem a se petitam, dicere non tenetur,suam vexationem fugere potest,cum hac cautela. Dico suam vexitu,nemynaminis . si initibus, ut non debemus sine necessitate in eo ue Puletis nos C. . a. alis docere,utua homines utantur, sed ut Confessuit poeiulientes condemn - - , ii inviisl aere sciant diim casus accideri et Contra hane determirationem sicar uitin Isidorus lib. Sentem. cap.3r. I, πια sic ita Quacunque alte verboruin qu nque iurat, Deus tamen, qui conscientis testi est,accipit.verba Mundiam intentionem eiuscuitur heir illator dicta cautela nihil valet fAd hoc rei pondetur; uod aliud est est iditate uerborum iurare, Minidest redis .ma.
simpliciter intentionei auuam iurando enunciare qui enim veritatem manifestate tenetur εα diuo vel bis ambiguis, duplicibus iuramentum legitii nepe cemimam occulare non debet, time enim Deus accipit illa iaci indunt intenta em quaerentis veritatem scire, Κ eum ipse non respondet firmiter ad in rogat is aliud tu' dicandi, di intelligentio 'iram uerba sonant ad auresci dicis, pernuat i autem non tenctu respondere veritatem mantis festare uec illam quaerenti satisfacere cogitur, is susscit illum quietare,
respondeudo . aliud in in te ilia mella emi sectimium veniates ,ο-
107쪽
ν-- ...., mi pararus est iurare falsum, uel qaomodocunque eontra t3scientiam,adiis. J- .f. v quam iuret,perimus sit, etia Pollea nouauret, cap. qui peierare paratus
ν. --.- Qui iurat super aliquod, in quo nihil sane titatis est,puta Iapide,existimana. - se iuuare super aeramento,seu Fum lio,ialium dicendo, periurus.este inqte Rione prauas licet ille . cui iurat, uico super tali re non sacra iurare iacite:
.. V . Vis Hinc sequitur,si quis innocens interrogatus an commiserit tala furtum,nseret super scripturam n qua continetur,si rurrum comissile; dicendo,ut inno centiam suam coiri hiatet, se immunis nataliseecato, ficut cimthiet in ali scriptura, putans esse tuam scripturam, quam ipse scripserat in qua se iustificauerat , non per hoc est reus rim , Deiri enim non accipit, I dux stilatura cominetur,sed quod mensiuimur cogitaris Qui iurat salsum inaduertenter putans este velum tamen ratisdispos luxerat,quod si scitet Staduerteret, illud esse falsum , adhue falso iurareta peccat mortaliter, suopter malam dispositionem,quam habet eximentivire t a
. - - , iurand inicit verum,putans esse nisum, tamen assonat esse versi: . - , Πι ροτὴ, F nciscus interse in I iurem,cuod ipse ignorat, imo temerina .mo suo tale homitidium Franciscum mn secisse,&tamen iurat Franciseu hoc perpetrasse peccat mortalitere quamuis enim non mentiatur materialiter, est tamen periurus sis aliter,ex intentione, chomines, e .lit. q. 2. habet enim
Canon distine vel . Interest quem simodum uerbum procedat ex animo , --- ' eam linguam non facit,nisi mens rea.Hinc sequitur, periurum esse illum,qui habet aliquid ex auditu,etiam ab homine fide digno,ii deponit firmando dilud habere ex causa scientiae,quantas uvando, verum sit ivi, id. Qui iurando,falsum assinuat, tilis est Hiiim,non habens animum nitendi; si diligentiam fecit,ut sciret, non peccat, is autem, ca beatus Paulus, a sua si autem inaduertenter, temere iurauit, peccauit tantum uenialiter, hoc enim modo non tiuit,sed potius ianitur,cap homine a Pacibi Glo.&Doctores. Qui iurat falsum pro uero, putans esse tale, ductus ignorantia, an peccet FI' Respondetur, si est ignorantia iuris , Peccat mortaliter, tenetur enim ius non P ignotare si res ignorata esset de tu quibus ius nestire permittitutatium elici orantia facti,aut secit debitam diligentiam illud sciendi non peceat si ueti, nullam fecit diligentiam, iraque t.ilis ignorantiaciassa,&supina iudicabirii 44 in excusatur a mortali, rationibus supradictis,& fi aliquam fecit dis ligentiam, sed non lassicientem, peccat tantum venialiter. D M-- Sed quaeritu hic quae sit ignorantia iuris, quis excuset ab GHuque ignosin F rantia facti Respondetur: Ignorantia iuris est, quando ignoratur ius, idestiri - - m. quod ius pricipit; pura ius prςcipit ut nemo accipiat Proe Nam in uxorems Massas acciperet,eredens non esse prohibitium cor ignorantia iuris, qui autem hoc sciret, tamen acciperet Beria in uxorem, ignorans sibi esse propine 'si quam,peccaret ignorantia vili ius autem ignorare Pemuttiriir militibiis,inu - - ώ--- lieribus, rusticis, minoribus is de probationibus vinde indeisito, , si auo i iis 3 Notandum. Reliqua, quae de ignorantiadici possent, uidem pri mi parte,ibi enim abunt 8 locuti su uus de hac
108쪽
Periurauerit,all. . . Nisi praestam iurem,&inducem in iurandum stetit peri. --, Iuclax,qui ad initantia partis, iuris ordine seruato,illum ad imuictu adaulerit le-- cogi aliquem ad per nil unitattrahit, uer est pecinini et rumpit; duplex periurium committit a quoniam suam, proximi alii inam interfici e. nequi, Ne siqnritonuictus,e d. rit. Qui exigit iuramentum ab eo, que probabiliternelai quod Bliniurabit,ex situra ad peccato, C. Qui
i ixi in quacunque materiaὶ iitrarena imite salsurn et peccat mi motiale - νον non tactum in re graui uerunt etiam in re parui momenti taret enim pertu in
rium estissis iurare, te non lauisse nianus , si lautiti, 'muri te iurare,no Pa trasse homicidium inmiseratiun siisse,si id commisisti. Itaque ut ait sotta lib.Rde iust. Si iure,. attic t. nullum mendacium tam leue esse patet , qti in .st peccatum mortale , si iuramento armetur. Vndesqiritur, curi ocme lict
o animi liuitate uel em do se, uel sinite fa aciei iis Also nior,
pectat mrtaliter. Quamuis Glosin oveniens, in iureiurando contrarium '
dicat, quae nullo a face pratur, ut Nauamis confiter IriC. 2. ni m. s. im I.oquari t. res, Pro qua talso utatur, erit parul momenti tanto maior meueret ira De
filiae ideo grauius peccat, quia magis uan ε Minu inomes Des sum in reue
rendum de uenera nisul II. DiΣΤ sub quacunque forma hiive enim ilicatur per Dei im per Sanctos in nulla,siue ita Deus me adiuuet, liue dicat,in conicies tia,icia Per an inram cama
perfilios , Se similia, semper est mortale. Et Pod fit mortale, ni orumpaterest praecepime F
iuinqua poenitalarim N periurar,habetur in α Qui sacramento, eod. tit.vb prscipitur,ut abstineata communione ui ,ει Savguinis m peccatum eleemosynis, fletibus, Si quantis potueri ieiuniis redimat. Dix tandem vel quocunque fine, di intentione sedde hoc inibi . I ruramen ro promiserio, od fit, ouando sub Deo, et homini aliquod fimium aciendum,ves dimittendtinus non asimpletur, seruata in eo tultitia ditissa dicetin is militer detinquitur. Ratio huius eurnam in iuramento promissorio debo esse veritas, sicut in ον υ ---mio, Hro supra diutini est:3t ideo utrimque ruber-ndam imi Ἀ- ω .sν tionem,di inmode tamen,nam in iuramento Asserturio,quod fit de remeten --...ti,vel Praeteri' inligatio non cadit super repra senti, vel praeterata sed super a iurandi. laetut fit verum, quod Iuramento asseritur, ut v Idutis, sed in uramento promitario aecidis Econtra, lationanique adit superreano
his agenda,ut scilicet quo 1 Iuramentoplomittimus,uerum esse faciam iamtuocautem promissam verum tacimus,' indoexequimur quos Iurainus.
Itaque qui iurat aliquid seri rimi, illud exequi oblinatur, ut in eo veri.
verum obligatio ista supponit alios duos minites, scilicet, Iudicium, uinnitiam,vidictum est. dicetur,sine quibus obligario non tenersu ut Onimia Mor plana sequemur Concluso sperordinem, ut crepimus Sed promerrori istorum intelligentia,nota, Iuramentili tomitarium est Uuplex,scilla absolutum,&ὰOditionatu. Quantum, abso lini dico multa δεν menta s mirumst facturum aliquod licitum,quod postea potem accie nou iacit, P Θων η-- mortaliter.secundum omnes f.at. Dixi poten quia si iurando, habuit antinii adimplendi,deinde te morio missi uinaturato, liqua in pol umino rei operueniEte,n aditu, Disilia πιν Corale
109쪽
με δαι-- plei. Vilon impiis uola Mare,excusat irridonec talis immemtia durat, in reum, aureiurando. Hinc colligitur,quam male pro eorum anima faciunt , sub iuramento promittu siue uerbo siue scripto, soluere certamquanti rem pecuniae, vel aliud tali tεpore, quo eraturat olentes no mantistitere,immo nolunt, donee a iudice condenentur, ut interim illis utantur pro suama modo, nec voterum,no cura es duonteresse, iamno, de pissis credi intinnec his coarenturis: Latini tionem ainesse obligati is secunda'raedictuinis. . . Qui iurat tu deli heratione se aliquid factivum, sine animo adimpletaillud, perin us est,& ccat mortaliter ait enim Augustinus lib. Psa super piat Do miniin terraru habetur a b cii.Indoloperiurat allium Mamiscitur est. Sed hic quaeritur, an qui taliter iurauit, iuramemin adimplere teneatur EEt videtur quod sic,Isidonis enim tib a.Sententiarum rumsertur irmo quinta,capid acunque lariu acimile arte, eri orum Deus ranae qui conlatentiae testisest talio accipis ille iii xuutelligit. i, Ex his habetur vacet iurans animum se obligandi non habeat, iuramentum tamen oblimcoppositum dicere uidetur iegorius lib. 6. Morali uim quusic habri. IIumanae aures talia uerba nostra iudicant, qualia furis to ana verbiudicia talia foris audiunt,qualia ex intimis proferuntur.
Ex quibus colli rur,quod qxumo habet animum se obligandi, non itali iuramento obrigatus-
Procutus difficultatis soluit ne,D.T. a. a. q. 8 arti . in resposione ad 4 argumentum,respondet cum distinctione:scilicet,quando intenti iurantis,ως,-euiuuatus, non est Mi iii, iuramento,duplicitet aecidere μα- sici rans, dolo, Manimo decipiendi id facit, & tutic iuramentum adimplere renutur. Et ad huc sensum auctori tas Isidori intelligenda est ubiungit enim Mupliciter reus fit; quia & nomenDei in uanii assumit,& proximum dolo decipit. crto dediti autem --, intelligit inutiurans, fine uolo,&alterius praeiudicio facit r& tune non tenetur iuramentum obseruare: nisi secundum intentions suam: Madhuc sensum intelligitur auctoritas clivi Gre oria. Sed quia verba D. Tlano sunt adeo clarain aliqui indifferentur tenet,in quI iurat cum auiriri mose obligandi, αtenetur iurameaumadimplereii reo v ePluiolaphi. est in iis explicandauPro cuius rei intelligentia est aduertendum, quM in iuramento promisi, rio, de quo est sermo , tria sunt foris consideranda . alia tria intiis . Foris consideranda sunt ec, scilicet Promissio, Iuranientum auo proniissio com frixiatur & haec duo respiciunt tempus praesens, quando iuratura tertium Promissionis executio, tuae res cit te in futurumua quo nix inentiun adimpleti debeti . . . . i. . . . bii His tribus, quae foris fiunt,respondent alia tria,quae intus in animo tumuis existunt,nempe animus,ω interuioiurandi, intentio promittendi Mosi urat, tertio intentio adimplendi, tu iuramento IV imittit.
His stantibus, mumitata ianismo dolinodii exdolus seu fiatis in i
Primu quando de fictilintentio tantiam adimplamii, PiodH muttitur,
ex tui ac positur haec conclusio. l .
Qui uere iurat, uererromittit in intentione non adimplandi promtam
peccatunnrta licet:& ultra hoc, tenetur iurameatuin Obseruare: exemplum, qui
110쪽
imus tacilicet,Ueritas. Et con hi matur penauctoritatem Aupustini supra allegara Psobatus . quod Mnetur luImentum obseruare qui desectu intentiolus in m adinis sindo, quod promittitur,non excludit vinculuui iuramentia, idem, is .inti e simit factiit iuramen ruin hac in iuua intentio. aduenirete i .
- Probatim quM peccatimonaliter,nam qui te irim reqinfisus, spoqre sic terius iurat, plox iurum iret bis dolosis circumuenit incudacita .potriciosum dio. Cedo,. nam mendacissi, non modoest contrarium uero iuramento inteliori;sed etiam exrmoti,dum scilicet appete et se iurar , no iurat;quod non es sine irreuerentia mortalu sicut etaim cultus exterior Idolis exhibitus,sine animoc udi,est peccatu mortale ut legitur fecisse S. Marcellinum 'apa cita ait eliatio&inuocatio Dei, lue ei actus latriaraus eri se iacio . resin iuuia,em irrepetrentiani malis. Dixi legitime requisitus ut me prset om abeo,.qvi eii Fsne metu,tutui esset reavistus ab eo cui tutareno te ite tur Iutarriunt sibi daturum promitteret,ue cranam daturum rem, quamdam,aut comni odari in Polla igatus si proptes illis importunitatem ibi taui uexatione e dubitae' ret, se iurare fingerer, non auderem eum ad moriale condunttiare;qui eum non sat praeiudicium tertio, non est mendacium perniciosum nec teli imonia Dei mortaliter iuuditur, ub lotas non esset diceremtaare uesie ueniale, sicut mendacium ossiciosum. Dixi sponte sic exterius iurat iam si hoc facere tui. aut metu aliquo, non apparetia clarum inde Sociis loco citato, super hoc dubitat,sed interius de 'hoc tuo loco di inus in circulinantia, intom*do Pro tur, quod nulluna uinculum remanet, quoniam cum in ramentum sat actus huiuanus, est lolantis, ubi non a scit iurandi intenti Oui ullum ex illi iuraui enlii, S. Ex coseque abnulla obligatio absolutere, ianet in conscie x δ. Dicci absolute nam si Iurammirum iactu incitia in publico,ut scadfini esset illud non obseruare,tuc uinobseruare tenereia tanton initia riui ad sca datu euitandu , nsi exite
Iuramenti; sed ne haberetur ut honio periurius apud illos. Dicobn conscien . tia,)nam si taleauramentu fuisseis lemus coram IF dise,aut No rio factum.
deretur. Exemplunae, Penus iurauit bicxxe Lucretiaqa in uxorem,sine animo di cendi, atque iurandi stringetur a Iudice illa ducere,ac tenere, donec manicie in Civiti; namextra'polieiticeae, ulti Tertius dolus est, quando adest intentio iurandi ,sed deficit intentio,&υ ἰ mus PI muteta, utipatet in his,qui licet ius entis aliquid fiet utps unco de M mennouuere romutuato moniliis Q. Aertas se promittere' aiula ' ' circa hoc aliqui dicunt tala uitanimum 'ut habersi Ir obli . . . . bus est Sylveuer,in UerbeisIutamen tun3, 4. Probatu hanc sua opinionem no 'inivi, patim auramentum eliconfirmatio proin lutonisi ubi aute Ilici Oellisoaussio, 'μ- .