장음표시 사용
111쪽
' ' veta intentio iurandi quamus desit intentio Piomittendi,&adiniplandi, s quitur obligatio,etiam in conscientia: ratio huius est: nam obligatio ita seqiuam naturam iura inenti,ut caliditas naturam umMiri de sicut ignis csieno v het site Oliditate,ita iuran, Nilum si uerum iuristaen icta sire ligatio. esse non potest itaque ho vir obligatione mi vero rurainerato separate nualat; Probatur,quod obligatio sequitur natural iuranaen ti,aiten:m D. Thomine pore articuli citati: in iurat tento .minissorio duc verilata rationes sunt;
unascilicet. up est ratio iuranienti alterioris puta dulii x quis huic. inem eum uerbis conformem habet altera, quae et ratio iuramenti promissio. D1ιputa, dum quod iurat, postea in emetum ponata unde cum iuramentum se mur in trannue veritatem,consequens est,ut Cadest prima uerita idei sive innaro,innodum secundae vetitatis inde nascatur,tauiaet obli di,quod iuratur; sola enim intentio iurandi, quae sua natu uos comites h bere debet, est causa obligationiMac si utraqtie inrenno, stili tyrannittendire se obiit nis adesset. mmcluditu ergo , quod si ueὰ iuris eminet Ggatus,quantumcunque animim promittendi non habuerit. Ad argumentiuna contrarium respondetur, cum quis promitarie iurare invendi , teneriit si mul promittere,oc se obligare:unde ex lola intentione iurandi , uritur nauit; stet obligatio,ε nectim ac si intenderetis obligare, quam unisi pro mitteta 1 non habeat talis enim animus obligationem a iura noto separate non ita et,ut dictum eli: unde falso asseritur,ubi non et promissio, nulla videritur esse iuramenti oblinatio. Ad coufirmationem Gregori iratur,illam habe
Te lotum,ubi non adest bis, illinis ex pane ovainim pia iudieiunio po
Omnia autem supradicta intelligenda sunt de iuramento facto super materiasinsertus,super tertio comite,idei iustitia, quae in iuramento requiritur, di, bunde loquemur, o duo,sequendo igitur Conclusiones,dicimus quod is onerosio. Qui iuratris promittit se facturum aliquid,quod credit probabiliter,elapso istisisa sera terin in se adimplere non possenit vult s.cere solem, qui proram couemisit aisse, in negotiis,promittentes maria,Sinoniesin innitiunt,amatura remum -- - ac re proni ionis, non habitinos facultatem adimplendi promissum, omnes isti
h. se eo, o sunt perturi,deficit enim ueritas in iurament mollienns,Sylu vel , Iuta ρ.e- morra . . t 8.secus si probabilitercredebat, se in termino satisficturum,putara mis
mis elibus massiaris,ex redditibus, rei similibus in quo casum fecit sisypoci,si,
seano adimpleuit,excusatur a peccato Et si du promisit erat dubius,& incertus de possibilitate adimplendi, periurus est, 'uiam hoc deficit iudicium, ait Holliensis,&Sylveit. Verta Iuram4. F. 1 . requirit enim iuramenti reuerentis, ut homo diligentiam faciat,antequam Ptoniniat,an adimplereualeat,quod intellige in ina ieri graui, ait Sotus,quo lup.in illis enim,quae sunt parui monati, non et trecessaria tanta dilis tiarainde lai uis non
Qui iurat non realiquod peccatum, duplici ita omnetinacemis
s.conet. . quenter dupliciter peccat,illud committendo. IMrMis Deo inii iurando promttit rem licitam,&leuem paruive montisti, plendo,peccatinorialiterfecim summareianum quiam monea,non inus comes,scilicet ueri . sed D. Anti p.rit. Ioαέα Nauisae. ix.aum tD. - . pianda, aiunt peceat uenialiter, ratione patus materiae , qu in omni casu excusata ρυ--ον mortali veruin umies isti suntdiminuti in decidendo, ideo aliter respondo
112쪽
misso io uae, itates tum attenclaruix a una requirinite parie tauta sorma, tis,ut scilicet hadeatione siti nilononhibuit animumadimplamliquod promis quamuis seu Gis, δε- ,-Heλt, peccauit mortaliter, quia hic non atterulitur ruitas reis, sed iniuria, Momiae fit. Demisisti iurando, ut de iuramento Assertorio dicebamus in quoeti ... ii de reminis ueli coquis 'iurquerit,erit mortale Alae a, . ex patre marmis, quae promittitur iniunmento, &hare sequitur obligatione Iuramenti; ex eo enim quδd iurando promisisti, illud uetum facere, ii esse. tir obligaris. Hae autem obligatio quanta sit, non debet iudicari exirensura ueritatiS, sed ex natura materiae Unde, ut aut Thom. a. M quaest. 89. artici mi Gonsione adsecundum argum ea diurastare rei proinissae in lu- ramento promissorio, oritur diuersitas obligationum, di ex consequenti muntipliciter,deficiet x,si linquituri videm teria uolt dicebanaus. Hinc sequuntur multa Conestisiones quandoque namque in prima ueritas, quandoq;
uiurando promuli aliqui eum aniso non adimplendi,quidquid siti V inci peccat morialiter, quia in eodescit primus coni idest mina veritas ,
i iurando prinnittit aliquid, animo adimplendi, si non adimplet illud, - - eandem ratiotim iacis ride peccato, quam de re promisia, quan sequitis 'a
secunda Veritas: unde si res est licita, magni montenti, peccat mortaliter,no re-
non transire per talem uicum, uel simile quid, non oblum suominiim ad 'm' 'IAE implere, stante indigerentia,uuia promittere huiusmodi,uanitasqusdam est, di miteria iuramenti debet esse inus uirtutis Dixi absoluthi iniens quia ' stile iuramentum fieret ali Mi si istentiones, puta quia in tali uicolla, o .
Ut qusdam impudica vite prouocaaceum ad iiDidinem.tunc tenetur promissum adimplere. Dat stante in fetentias quia, et fi iuramentum de teria se indisserenti factum, aliqua utili intencione obligetira uantacta, transilia nut obligatio. Ex dictorum occasione quae anan mulieres ta Iurane se velle uerberarem in tos,si postea non uerberant eo peccent mortaliter Dico fi Iurant antino non verberandi,peccant muraliter,nisi excusarentur a mortali, quia iurant ex impetu inoinoonfideratio Gasit iurantia veritate,si postea non adit ut ex amotis tenetitate,uenialiter peccantetscut, dum iurando, promittunt dare poma,ues similao postea auecipiunt. Idem iudiculiniaciendum eli de iis, oui se inuistem pi uenilames uram,se non proci auros ulu si postea alter m. int,uel dum se mutuo ad conuiuium,iurando, inuitant,si aliter mente propo, nunt,quam ore proinittunt,peccant mortalite rone iam dirur Pasit promi
113쪽
prent,vel ditia rependet abali ui constitis, uel MEodem pactorii, ilibus iudieari potest,prout eris di πε- matriis
pier' iram iuraχBt seqtiendo imitus semitam inceptam, dico es. Coneis Qui promisit soluere usuras simpliciter fine iuramento,non tenetur, fi miisIώνan seruo tem iurauit illa, soluere, non soluendo, periuris es propter ominem M-
r. conis . Qui dando in piginis par domu procentum aureis, iurat credimή sinu rem pignoratam non repetere, cali' in να-wn isse, nisi ius Mum it debitum, non potest soluendo debitum , cum ictibus compensare, sine peccato periurii, sicut posset, fi talia iuramento acis promisisset, sed prius solisua centu aureos, teinde quaerat pignus eum fructibus Per tu uel qui per
-- est tale,qu6d illud reveletiverest superiori de Reipublicae, vel si ter quia ae in his casibus iuramentum non oblirat; quamuis enim absolute iuret, sempe tamen intelligi debent aliquae condationes,quibus erastemabus, iuranaestarin
autem fit,aumventit in deteriorem dicitum.
- Dupliciter autem mai retitum potest vergere in deteriorem exitum, ait Thoriuo supra, in responsionein secundunt vel a principi quando scilicet' ' iuitis uid, uod est vel per se malum,damnosum, aut impossibile is tu, vel maioris boni impediturum,uel alteri pisiudiciale,aut inutile utri
. - Hinc habetur comitem hunc solum habere locum in iuramento promissoΑ
antum ad primum,scilicet, quando uergirin deteriorem eritima prim, eis imponuntur multi casus per onuuan libra examinandi: Quo adsui in membrum,quod est et se malum, ponimias plures Concius es. Iurame tum Qui iurat,velle facere aliquid,''odest contra praecepta Drium ecclesiae, ,- si per peccat nisiolirerdum iurat nuto magis, simum liuatiatum adimpleata
ino m. D. Th. quo supra,&habetur xa.Q.4.c. . hi Coire Qui promittit iurando facere aliquid,quod si fieret,estet peccatum veniale, a Cet e . venialiter peccat,nec illud adimplere tenetur,essecentinaddere peccatum P nco cato,eostit c.,i Nis. . .. . . . o di iurat facete contra leges,&statuta humana,qus sunt de bonis mori, i ad mortale obli antia mortaliter iurando, peccati nec iuramentum Obstruare debet, a thauetur ii regula, nest ligarimu lamviri uixis in f, si aut
114쪽
inii iurando promittit fatere aliquid, quod uergeret in damnum propriae col- ων α/-ω- potalis salutis, sive illud accidat a principeto, siue post factum denouo emer εὐ- si darat,non tenenuiuiid obstritare, si,m, licer, a 3.q s.Quod imi auando di ιμ- . . vergit in damnum salutis, sin auremoccasionaliter,iuramentum obserua a Conelao Lee tenetur,uerbi gratia,iurauit manere Romς demense Augusti,quanimissim' Uis. set ibi mori,eo quod in tali mens aer Roms est pestiferus,renetur in visunmi
ωlexionis,quod probabiliter crederetur esse moriturum. Qui tutat facere aliquid, quintuergeret in dammuri cire uel communa x. Conectatis,peccat innitaliter,ut periurus, sinonde ianuis iuramentiunobseritare. Casus est in e Sicut nostris,de Iureiurando, ubi resertur, quosdam Canoni cis .cos,uacante Episcopali sede,iurasse in damnum turis Episcopalis:deinde unus ex illis Episeopus estectus quae aeri erant denunclaui Pap .consulenseum an iuramentum seruandum esset: fuit responsum, quo non istas de incautii aurati Epoenitentiam agere deberet . . in . Qii iuravit facete aliquid, quod in se 'bonum erat, putabare me ma .c.-ὰ Iumesita, peccauit mortaliter iurando, proret malam uoluntatem, sed tu S ramentum seruare uiseu propter sacramenti reueremiani, quia illud o '-- , pecorio,, si capitulo minio, verum aen, de Dire
illud adimplere non teneruo, propter esus litiam. capit Actionequarii,
Qui iurat facere contra primum Iuramentum, peccativm Mixera i primu ..is,. daabet illos cies comites,&runcisc dum nomene laute primum Hico T. 'cuicuiem,quiades tali''Apridicto vin somniin,--αiuacios,de iureiurando,&c. veniem,eodem in c.,Mμι. Liuia non facere aliquid, quod omittere esse error, di contra bono vnotes, non tenetur illudobies mapui nonaccusare,quem accusare tene ' 'aetur propter bonum commune,vel propriam salutem uel quia noxius est, moletius Reipublicae:vel iurauit no denunciare aliquem,quod omittere, esset contra demunciariinsalutem. p. quemadmoduni, , illud autem, de iureiu γ' et iuraret obseruare aliquod particulare Statutum in Ciuitat quod esse 22 ιγ
niquum,&conrta iura,Peccat mortaliter, Λ non debet illud obseruardi Iem
d. Vsuris,mRex graui,ub excommunicantur,qui cogunt oblatiram Statutum vi solum sis usum eidetas non repetendis ultertium membrum,quod est impossibile . . . Qui tutat facere aliqui', quod est sibi impossunte, ut stultus reputatur , Quo admisitiun naenibiiiiii, iii κtistitillae iiiiiimatio uilisth ni traiiun in .... , Hures casus . l---- Qui iurat abire vItra mare, aut aliud simile Beere, si postea vallet intrare 'meligionem,uel si est Clericus,c iram animam iustipe quod magis expe-- cognosias Minini fiseere, quae omina fieri non possent, ni romissum Oiuratum deseras,rum tenetur illud adimplere,non enim promissum infringit, Quilludias lammininuus. Periimusici secondo, de Muciurando
115쪽
, eun iurata, is , facturum opera consilii, pura non ingressii um RelItionem s
.' ' non fieri clericum,non accipere pririario ni in casu,quo expelliret eam acceperedion vovere, non mutuare, quando ex charitate tenetur,non necteelctrmosenm.&similia, eccat iurando inquantun Spirituisancto obiNemion ira . . . qui est bonormini meositoruminspirator,non tamen peceat linamentum a
implendo,nis ii casu,quo itu eminita obseruare contingir, idest incidunt in vim hae priuam puta riuulatium imminina egestate. ubi tene-
illi nutuate sine suo damno,uidet pauperem morientem, ubi tenetur ei sebus ire verumtamen melius esunullum istorum unimentorum obseruare, ait in Thoni xqusitio. 3. artis r. ad sh--giamentum. Hu---'- ω, Et si iurauit in nullo casu, etiam si occurreret magna necessias,nulli unqua e obsequia raestare,peccaui mortaliter luia secit coarracharitatem,&4-
iurat non fide iubere; est in polle suo illud obseruare.& non obseruare;
quia cum sit opus consilit, ad illud homo non tenetur; nam cum excludat opus persectionis, Deus illud non acceptari uerum si accideret casus necessitatis, icinno fideiubendo,proximiis periclitaretur,peccaret mortaliter recusando, i modo esset talitus de omniciamno superuenturo;quia si iurasset non fid iubere hunc casum exceptuando,iuram uia esset remerarium, conua et ritarem,ait Sylvest. quo Hvra,S. mi, t
quanda sit a casus . sti rara.d . Qui.iurati- aliquid,'uod acta Herin poes sine praeiudicio alicuius ..a ve parti uitis, siue Conmivi, iris, tale iurasilentum obsimiaienondebeo .c Exenielumvir iura iis non redderodebitum Uxori urinae miluinium let quia fit in pieiudicium Uxoris, propter debitum Matrimonii, citu a nos, aureiurando. Et si iurasset non petere jurament mi valeret Dico,quod i rate iuramentum Mab uxore e Mim enim potest iurisinteruinciare,nee impeditur ex hoc maritus, ut non petat,si autem fit ininito,credo,quod non te- neat, huius ratio eli. quia cum mulieres proptea uerecundiam, quasi nunquam petunt si maritus non posset petere,esset Daus in monii , inpetsiudiciu mu lieris, incentivum dui istumis tanteii esset , siautionem ab Episcopo petete. Et si ambo iurauerunt non petere Respondet Papa in dicto ea p. tuanos,si possunt continere,contineantasin autem teddant, ne adulteri fiat. Aliud exemplum pro Communi rate: Syndicus, ut alius Ciuitatis electus,si iurasset gubernatori dictae Ciuitaris obseruari facere quaedam statuta,quae sunt coni ε. Ptiuilegia Ciuitatis a Re reconcessa ,non debet illiud seruare, ς venientes, de iureiurando, Claimue viatium iu ei aeui. Item Abbas,uel Canopicu alienavit quassamus suFecclesiae,&iui ut istasium Uterea iuramςnimi non tenet eo quod fuit in prati inuini ecclesis faetum,ω niaxim cum pri in sua in vellitura iurasset utilia μα- pantialecime .utidi sic desunt libus iudicandum estis ... --,---- Quo ad sextum membrum,quod est ininae , cum sit idem,quod indiffuressi is secundum materiam, suseit quod super hoc paulo supradicium est. ωιile. Qtio ad septimum, ultimum membrum,quod ominu uulm Uniun. Irurament με tur aliqui calus. rit'. 3isaod Qui Miratae fa nim,qui iusta se postulaui retiosi cui inmit ----, Q m. tierit,quod iniustum et tinoo tenetur illud o seruam, aliquamso.33. promisnam
ι iam se mare nota cxpedit,Si vergit in deteriorem exatum,ciesteriarn. a. q. 4. Un la
116쪽
uenda est,nec est praeuaricatio, sed temeritatis emendatio. Itare in tali casu n6 licet imitari Herodem,qui iurauit filia H rodiadis sedaretu quidquid te ' tiisset,petito deinde Ioannis capite iuramentum mer ii non debebat, sui utilia hirati νae minua isti sed potius imitandisest David,quitur uit oceidere Nabal ui naturum,deinde ad precesmultem minas renusiiarii
quainu seni in hil te secerit promittendo simpliciter fine aliqua reseruatione, iramen quantu cunque simpliciter promittat semper reseruatio de Histo inui; liata est, ait glo. luper cap. quem ad inodu,de iureiurando, subiugi Pan inita ius ibi, quin si reseruatio exprimatur, non per hoc diceturiinamis conditionatum. Si auteminii od Titius perit, sine animae detrimetuo seni ripo . testsquamuis eum damno promittentis,struandum est
biiurat uerbis generalibus,non se resisti gendo ad aliquod p3rt cui re, ii Cisariis, liveibamin sint ita generaliter intelligenda a m umistopimi coira iiDra, Cariones extenueretur esses en Multa iuratio. capaui noui nisi se
do, de areiurando. antum ad ecudum,scilicet,quamlo propter aliquod de nou. emo g i. H. Iura meritum vergit in deletiorem exitum; ponunt utconclusiones.
Qiii iurat facere aliquod licitum,&debitum,si pollea tactu est impossibis te et dissicillimum tuta harauit commodarem hin,posse fuit sibi laninius, non tenetur, immisit soluere centum, non potest a diiuplete, excusatur,u seculua: suumnonee uenerit ad meliorem unam. Qui iuramentoplomist aliquod tacitum,uel debitum, si postea incitur illicio MLeitum, damnosum,no est pei iurus no adimplas io Piomissum,Puta, promi
fit rioso,propter quod posset se,uel aliumanterficere, ni eiurdonec duro impedimentum. Tho quo supra ut promisit aliquod in generemon tenetur adspec remine qua non cogit 3 ς' ia iiii,iectis, si deuis intra se cogitassecivemigratia, elericus promisit suo prael
to,de stando eius mandato, quidquid sibi niandauerit, qui postea praecepit, ut renuuciaret beneficio, de eo no appellaret constat,quod clericus tale non cogitauerat, tu si cogitasset,no se obligasset,eo easu non tenetur uare mandato Praelari,quia sic fuit decisum in Rota.Si autem mandasset dare sibi equa de quo si spica us fumat, qlicui forsan talem in specie tusseuies ut inuit da
uitantum ad iuramentum momorum emidui alum,aduerte. ad dii rplex oditio potest esse causa linamenticinia illicita,& prohibita, tutici tum e raramentum fundaturi super pacto iniquo,&iniusto,seruari non debet, cap. di pro- rεω-υαnti, disero coinpeti emplum, iurasti Misciare Franciscum cum hoc ea e εο --, coditione,ut si eius inimicus ei obuiam uenerit, eum adiuuares ad illi in te, sic eudum,tale iuramentum servari non debet, idea,Franciscum associarem teneris,etiam si eum iuuare nolles, non enim iurametum debet esse uinculum iniquitatis,cap. inter cetera,xa6.4.Et in omni simili casu,quando prin
117쪽
Altera eausi iuramenti eonditionati erit licita,& tune dico. Ut iura freme aliquid sub tali,vel tali coditione,non tenetur illud adimis, 'plete,donee illa conditio non existat postea existent si iuramentum adimplet , peccat mortaliter duet namque promissiones , quando ad inuices is respiciuiri, una non expleta. limo .re et, fulixen guiusum
Qui iurat se soluturu ,centi aureos , possiturae numerationis ab alio , si ei postea vemimia non numereriimpotest contra iuramentum uenire,qui thici
Det tacitam condit aem,itate et sim uias i Gios indictoa hie dubitatun si is,eui iuraturno adimpleat conditionem,ex aliqua im'ri . . potentia superueniente a iurans teneatur adimplere promissumo e p 'me' ut aliqui, si talis impotendi non es caestia luntate, aut neglipenua, ius,cui iuramentum fictum est,non obstante conditione non adini pleti, ad- huc iuramearum tenet Panormit. in capit, peruenit,el secundo,de iureiuran, tenet indistinctE, scilicet si conditio non adimpletur aliqua necessit πό impownxii, numioque ex causa illla venerit, iuramentiun obseruari.
bet. Ego autem dicerem, si promissio eum conditione facta eli ad tempus in determinatum, verbi gratia, tunc ficiam hoc,quando feceris illud , quomoa cunque conditio non adimpletur, siue culpa eius,cui iuratur, siue non , nun- . . ouam iuramentum adimplere tenetur,per regulam supradictam si memtitia est ad tempus determiaatum, aduobusta Dicalibusnon teneri,condi
Primo,quando conditisprodestres iuranato pro 'Putit,inrisaiam Romam ibo, si tunc quinquaginisaureos pro itinere niuii solueris ipsisquaminque necessitate non solutis,non tenetur adire Item promisi tibi domum fabriscare,si in Assumptionem. blatiae Virginis solue decem, non latuis nec te Mor,etiam quacunque necessene diceris. Secundo,quando in animo suo se obligare non intendebat, nisi conditione
expleta quacunque ex causa. In ceteris autem casibus, necessitas , ram- potentia superueniens conditioni, non absoluit ab obligatione iuramenti.ες
omnia fine intelligo in sero containthinam in iniudicialia Mitio appo.ta in contractu,nimadimpleatur contracti inon adiim Uiurisqui eam insuit etiam si silerit adhibiti iuramentum.
Dubitatur ecundo, si promissiones ad inuicem factae non referantur ad ia-ui rex, sed ad diuersa, anes deficiente, altera impleri debeat Puta,promissi tibi centum simpliciter,&tu promisisti mihi facere aliquid, non racione ii lotum centum, sed simpliciter: an si non feceris illud , tenear ad centum tDicitur, quos sic quia una promisso non dependet ab altera sed ambae sunt sulptister factae unde de pecie ad speciem necessario non fit compensatio , ecus, fi promisissio iuratoria fieret respectu sterius promissionis ubi saetae ab eo eui iuratur; qui si ex alia parte, cuius reis et praebuit iurame tum, conditio non adimpletur, nec ipse adimi, retenetur,cap peruenit,er, condo,de iureiurando O Dubitatur tertidian iuramentum faetiim tum conditione Sex causa, pro utraque obligςnDicod oblisatio deeendet a conditione,&causa finivi,put iurauit alite Neapolim,si mi erilsuo satin , iii Aecistisiunideiurem, fi frater disceuit,&debitor soluit,non tenetuendire, si autedeficit, nuemu, adhuc tenetur propter aliud: Exemplu,iurauit alisis ardite Roma, si suufratrem ibi inueniret.& ultra hoc,ut visitaret septem ciestas:quainuisis, nconditio Disiligo by orale
118쪽
conditio defleetet,stilicet,quod discessisset fiarer, tenetur rament 'merisu sam,id est,ut visitet septem Ecclesias. . si uein tota obligatio dependet Leonditionem, iuni,vel causi tantii dii deficiente,deficit obligatio.
Quando aliqui de Capitulo, Collegio, Uniuersitate,vel cietate, iurant facere aliquid.cum hac conditione ,ssi reliqui id fecerint, si onines alij,aut maior pars id non faciunt; nec ipsi adiuranientum tenentur. Et sina inor pars id non facit,& reliqui faciunt, ad quid tenentur videndum est de intentione iuriantium, si intendebant non se obligare,etiam si unus tantum id non obserua '
Et si iurantes ad Me non aduerterunt, itaque eorum liuentio sciri non 'test, melius est iuramentum observare. Huic potens iudicaue invius illibus Primu- ω iuramentis conditionatis. . , --. Pro uberiori doctrina iis citcunstatuis eoini inponuntur aliqua μη---mmbia. Et primo quaeritur,an iuramentum praestituin super contractu simulato, errefmmoperetur aliqilid,ac obliget ta ,--- Respondet Panormitanus,in e Cn contingat,cum distinctione.Si simulatio est de coiisensu inibariim partium sum: relicita, causa iusta scilicet,ad eliblandam vexationem, vel pro iusto timore, vel simili;exemplum primi , aliquis vult locare domum amico, vel primum conductorem a domo tua eiicere vel let,uuia eam damnificar,& non potest, quia non vult eam cedere nngit eam emere amico , ut illum expellat, tunc iuramentum apparens, simulatum non obligat, deficit enim amborum consensus, Me ausa fuit iv,veru conductor primus conveniret amicum vendentis,ut iuret si vere eminet, affirma
do esset periurus. Exemplum Ecundi, minus es Tyrannus quaerit equulnavatalo multo minus, quam valet, vasallus nolleteo priuati, unde Ut
eum donate nepoti clerico, contra quem Dominus non praeualet; tunc quanseruis donatio stipulata sit cum iuramento, ipsum non tenet, ratione iam dicta, uerum non posset iurare sine peccato, seuerum domnum esse. Si autem con 'tractus sit se re illicita, sine iusta causa, vel ad decipiendum,in fraudandum iustitiam, non liceten exemplum primi aliquis soluens quantitaten pecuniae super domum sibi pignoratam, aut sibi datam agoisero, ut aiunt Neapolitani, fingit eam emere cum pacto retrouendendi,ut fructusdomus lucretium am-ho animum vere alienandi minime habeatri, sed fingunt,nu contra etiam esse alium,iurantes,singula in contractu posita esse uera, cum non sint, natim em-riuntur periuri,quia contractus est de re usuraria,&prohibita, nec fructus in constientia lucrari potest . . verum si venditor iurauit tacitε contractum non de ere, sed obseruare pignoratilium ad certu tempus, vel aliud fimile, quod inter eos secrero conuentum fuerit per alias scit pluras, tenetur obseruare Iu-,mentuminos iurasset soluere vlatas,in quo casu tenetur: Lot adhoe textus in c. Debitorcs, de iureiurando. Exeinplum secundi, Titi ita vult emere vineam, facit stipulari contractum emptionis a filio Clerico, nῆens, quod ille emat, qui iurat te emere ex propria pecunia, cum non sit sint, sed patris, causa fit audamsi gabellas est apso facto petiuius, & tenetur ad testitutionem . Aliud exemplum Nu dam mon chus emere vult ornum , quam praetendit donare suo nepoti; quia scit , quod elio hoc non perinitteret, quidquid cnm ac, auirit monachus, acquirit Monasterio' fingit, quod suus nepos emit eam ex pro pri. pecunia , in laudem Monasterii in quo casu ultra quod perlutus tenerurillam Monasterio restituere . In his enim casibus simulatio ei ex . . . . . parte ementis tantum, qui aliud habet in ore, diceudo, ipsum .emere . .
119쪽
aliud in Me, em Moa; instantiam alterius,& de pecum ianena.Si vero fimulatio titerit se uno retiam licito,pro alio cotractu illicit qui sinete
cato seruari non potestRuia est prohibitum .puta promisit centum pro beneficimmo quo finxit ilia debere pro mutuo, uel simili ucitu ris sici at tem mort liter repromissum seruare deber.
. . . . 4d hoc dicitur, qudd haec fallacia otium habet a dolo alterius eontrahe . -- --- Hum,nisi enim aliqua ex parte dolus interueniter,adquid animo mentiri um . animo. t unde Bonaventiira in .sen.qs. tenet indistincte, generaliter quacimvssi uri . ex parte dolus interueni in animum ob indise non iis uis non te turi e raniemu ri Obstruar βυς α venia, Richini eo an loco subiugit,si dolus interuenit ex parte iurani. tis,tenetur satisfaceredamno proximi,quem dolo decepit. Hic opinio est petuculosa, ideo non tenenda. Vnde m ejius cum. D. rho. r. a.'. 89.art. 7 ad 4.a g. r.e π. ν dicendu est,quem sequutur Caietanus ibi, Solus,li. 8.de iv. iure q. . r.
-- μιαι. Respondendo ad dubium igitur,cum distinction dico,si dolus interuenit ex
parte iurantis tantum uolentis proximum decipere, dic, ut supra in principio sermonis iuramenti promissorii, ubi exacte hune articulum disputauimus . Si autem ius intervenit ex parte quaerentis iuramentum,decipiendo iurantem exemphim de puella,seduci a fratribus, ut renuncio bonis paternis,m quod non ualent plus, quani sua dos, cu ualeant multo magis:tunc dico,s iurat caanimo non se altrinsendi,quia cognoscis fraude fratrum, tutat se esse demptam, sed iurat cu animo repetendi illud plus,irmn peccat,nec tenet obligatio ad hoc facita Tres fiattesa de pactis. est sententii Thosupra allis: ta. Si aute iurat simpliciter decepta suasionibus fiatium, putans, hona fide se Credens, na paterna non plus ualere, quam sua dos, quod si sciret, non iura' Giuramentii non tenerisit sylvest verum I urametum. . i quia ubi Mus,
dolus ibi excluditur uoluntas,hi sede des sed melius est, vi abs trionem
a iuramento procuret,ut praeticatur. et Terrio quaeritur, an res iuro promissa semper possit is melius commutari ν--- . Dicitur,luia sic petiimiit,eLa.de Iureiurando,&D.Th.1.a quaesi astant. --. Quod limitat D. Aiuo n. t dicto c. Peruenis,in duobus casibus Primo, quatia 6 -οωρω- res iuramento promissa no est impeditiua maioris boni, in quod permutari uel H--- in letiqui eum utrunq; seruari posset, novit permutanda,auctoritate pio pria la-εμ e. cus nitrunque seruari non possetiverum haec regula ius mimi calus n6 M- a Mari orast. et Iocum in ineressu Relinonis;uuantuis enim uulumve seruari posex, lio PM gioramen tollit omnemalom obligationem. Securulis quando res iuramento promissa cocernit utilitatem proximi, quia
tune contrarius uolutatem peravitari non poslatiosi esset meliusia a.
Huius ratio est,non enim quod est melius simpliciter,sequitur,suhd sit sempermelius creditori cui debetur, quod accidit,uel propter eius com uatem. uel assectionem,uasi ire.
2--- - Et fit nisso iuratorias, si Deo ficta fuerit/Dicendum ut in ear de vore,. W- circa finem. --.. ar 'viritur,an iurans sesuire gratis Hospitali per mensemines num. in isto non habens unde uiuat,ieneatur ad iuramatum impledu, si factotes Hospita . Paulis iis ei victum negat Respondetur.si iurando cogitauit victum habere anci α. Da --. ibus Hospitalis; si illide nr,absoliatus est ab obligatione. Si aure promisit
120쪽
soterat,deinde venit in paupertatem: i plebem, quiposset inendicando.
aut laborando, sibi victum aciuirere,ita facere debet, deruare; si autem talis conditionis est,ut talia sibi non conueniant,aut tales uires non haber, excutitiit, doneesiliterficere non vini; si istio non poterat se mentire tis
tur, aut laborare , aut mendicare seruire δ' si non est talis conditionis, dbligatur ad aliquod possibile fieri, ne sacramento in viri a fiat, debuerat enim promittens aduertere, si adimplere potuisset Et si quomodocunque sit reseblitur a factoribus Dico, si se obligauit tali detenninato, s refellitur ab illo, libere it, si autem se obligauit simpliciter tenetur adire alium, uel alium; Mrefellitur ab omnibus illius loci, uel locorum, de quibuscogitaint, absol tus remanet t Quint quaeritur,an iurans redire ad carcerem, n-deundo, si periuriis P hi m. Respondetur si carcer erat iniuriosus, idest detinctatur contra iustitiam , tune in δ' ma tenetu si autem circo non erat alis, ed iuste detinebatur; si iurauit in e eritare,quod rediret; unetenetur,etianicum periculo vi alias petiuius est ' , Et si iurauit cum animo non se obligandi, sed finxit iurare, ut euaderet Dic, ut insutus dicemuindum deni ruentosinorim,aut metum ex Ortintra
sexto quaritur,an iurans simpliciter soluere decem pro aliterim Gin quo quaerendit ab illo, cui iurauit tantum,possit sine periurio compensare Respon- mramento deo; aut illa cum quibus compensare intendit sunt liquida aut non si sunt Ii bog-- - quid Panormitanus dicit,quod non :quia iuramentum obseritari debet infor ρσεν eo ..ana specifica,quod non facit,qui compenset;&quamis in effectu bluat Barti oncludit, quod sic Sed haec dicta conciliari potuin hoc modo, si dum mom; sit,ideo se obligauit, quia compensationem tacere intendebat, clarum est er supradim,quod coinpensare potestiquia iuramentium intelligitur secundsi iis tentionem te obligantis in hoc casu, cilla intentio est tacita conditio, si a tem de hoc non cogitauit, sed simpliciter se obligauit,si potest luere sine egi: nsation tunc non debet iuramento contra uenire, sed sol inrepetat Mai non poteli,quia non est soluendo, nisi compenset , tunc idem iudicium de hoc faciendum est ut de impotenti, ut dictum est. Si veto non sunt liquidi in nullo casu compensare eotest, sed prius soluere debet deinde liqui clare, de repetere. Quae omnia intelligo in foroconscientiae, in foro auten iudiciali, lin dex non respicit omnia illa. Septimo, qu*ritur, as iurans non amplius cognoscere concubinam, posset pollea eam in uxorem ducerea Dicitu quod sic,nam iuramentum illud intel
aureiurando. Et denique quantum ad iuramentum promisso ium,quidquid aliud dicito test, resolue ex his, quet de uoto dimiunt et sunt enim in hoc similiariuramentim namque, ut ait Magister t. est voti confirmatio. PS quod, id est quas res, iurando , in telli monilim adducere debemus, po 16 teli enim iuramentum illicitum esse,dum iurando, creaturas attellat aura viam quas non inquantum sunt aliquid Dei,aut inquantum in eis aliquid relucet, sed in νει πυρο νε quantum creaturi sunt, eis illam reuerentiam in honorem attribuendo, quae ἀν-- ι. eo debentur, dictum est enim supra, quod iurare est acius Religinis, cla I. ro ea triae; inquantum in confirmatione diciorum nostrorum, Deum inuocamus,aut vis eluia. aliquid Dei, in quo telucet directe, aut aliquo alio modo diuina ueritas,in ii. summa maioritas. ii ergo, iurando, aliquam creaturam attestaretur, inquantuateatura est,eiat libuendo que soli Deo debentur,maximam iniuria Deo facerer. Hinc Chi,