장음표시 사용
21쪽
o ronomiae Resauratoru indefessi.
i perennes Syderum vertigines, ii clausia Mundi li mina, dc Caeli vias, Rccludis Orbi : totque retro seculis Abstrusa prodis, edocesque posteros, PHILIPPE: quis Te versibus queat satis Laudare quisve Nomini famam tuo Referre tantis comparem laboribus 'Tu quod negatum est maximis aevi Viris)Solis recessus, ultimosque tramites, Orbemque Thoebes , dc Suprema Sydera, Metiris arte: Τu Flanetarum vagOSNumerisque, mens irisque, describis Globos. Non ista Caelo Hipparchicus potuit labor,
22쪽
Deducere alto: jure quamvis hi suae
Inventionis, vindicent primas sibi. Ptolemaein ipse maximus rerum licet Caelestium strutator Agatunius, copernici sique , Ec ille Debo nobilis, Quae prodidere, a meritatis limine Procul recedunt: quippe firma neutiquam Ratione demonstrata; sed caligine,
Aut non serendis involuta erroribus. At ipse nunc siidore Veritas tuo . Reperta,Terris exerit dium caput, Vir m ne, Τeque laurea cinctum venit; Vt omnibus parata quae dudum fuit, Peritura nunquam, detur uni Gloria.
23쪽
Ia d onstratum tandem S . t i a a centro Terre Intervallum.
O Ra petit in medio rictrico Gloria palme,
D p μm voluit quilibet a Doramura Tandem LANsa ERGI sedori omin aum, ct is . ornatum Nobile opus. Scιlicet ut quondam solum exspecta e Vlissem Penelope,quamquam milli petita proc
Sic ea,dum toties captatur pluribuae ιν , uni non potuit non remanere Viro.
24쪽
R o M E est praxeos Rometriae para nobili ma, qua asis ectabile caeh- bene metimur. Tota mensiirandi ars, quam Graeci Geometriam ' id est Terrae dimensionem appellan non modo Te
rae , ted & Coeli dimensionem complectitur. Quam late enim magnitudo patri, tam late quoque se ocritGeometri ; puta ad altissimum utque Coelum. V rum ut Coelum multo sublimius, nobiliusque est Τerra, ita etiam Coeli dimensio multis modis praestat dimensioni Teme. Dignissima igitur est haec praeclara Scientia, in quam gnaviter incumbant, quicunque veram adspectabilis Caeli magnitudinem scire desiderant. Per hanc quippe proportiones, & magnitudines Corporum, orbiumque caelestium mensurantur; totaque caeli admiranda compages, non tantum oculis visenda proponitur, scd de manibus quodammodo palpanda; ad D a io p x. M A x. laudem & gloriam, & nostri aedificationem.
Et a M. II. Tanu nometri sunt mei. Trima metitur talis a Terea distam tiam, Lanaeque ma litudinem ad Terram. Secunda diuantiam Solo a Te ra, Soli que magialiauem ad Terram ct Lunam. Tertia errantium θ Merrantium garum distantias a Terna , illa umque magnitudines ad Terram, harum ad Tennae Dinam .
Tres hae dimensiones injiciunt caeso quod ammodo scalas. Per primam enim ascenditur 1 Terra in globum Lunae. Per secundam a illo A Liniae
25쪽
x: P. LANBSBERGII, Uranometriae Lunae in globuin Solis. Per tertiam a gloho Solis inerrantium & in-
crrantium stelliriim globos. Et a M. 3. Distantia Inne a centro Te .e colligitur ex alumine Lunae meridia na, tum vis,tim vera 'simi Lametro Terrae, Fs , ut sinus issexentiae altitudinis Lane m ridiana vis tar vere, M sinum ista s lunae meridianis visi aeterris, ita etiam Terre semidi eaer, addistantiam Luris a centro Tenae.
Esto in adjuncto Diagrammate maximus Terrae circulus B C B, ejusq; scmidianacter AB, & centrum A: Ex quo describatur alter circulus D E D, ad qucin Terrae circulus insignem habeat magnitudinem. Sitque D polus horigontis, & Lunae centrum Ε, constitutae in Mcridiano circulo DF D; in quem emittantur rectae A E & B E, illa ex A Terrae centro, haec ex B Te rae se perficie. Habebimus tunc Titan.
gulum obliqua naulum AHE dat ,
rum angulorum, Samangulus B A Eest angulus distantiae Lunae meridianae verae a vertice : angulus A B E in residuus ad seniicirculuin distantiae Lunae visae meridianae a vertice : ter. ti usque angulus AEB est differentia altitudinis Lunae meridianae vi far & vcrae, J c est parallaxis altitudinis Lunae: cuius ope manifestaturA E Distantia Lunae a centro Terrae. Est enim pcr i . Tertis Trigonometriae nostrae,
Ut AB sinus anguli AEB disserentiae altitudinis Lunae meridianae visae & verae, ad A E sinum anguli A B E distantiae Lunae meridianae visaea vertice; ita AB Terrae semidiametrus, ad AE distantiam Lunae a centro Terrae. Quod erat demonstrandum. ELE M. q. e hirudo cunis meridiana vis ob bHDatur per amplum a P - , di amem, ex solida materia coninuctim, P in Pradas nonaginta, gravisumque scrupula prima accurare divisimo.
Si Luna sit ἀμφ κυρτο in principio S, accipitur tum supremi , tum Infimi Lunae limbi altitudo meridiana apparens, servissis differentiae altitudinum aufertur in altitudine supremi limbi, vel additur ad altitudinem infimi; utrovis enim modo obtinetur altitudo centri Lunae me- iidiana apparenS.
26쪽
. 'L I B E R. p R I M V S. . ι I. si tama ves πανσελ οζ,vel pleno fatis lumine lueens versetur circa initium G, accipitur centri Lunae altitudo meridiana appatens per umbram , hapo aliter quam Solis altitudines interdiu capiuntur. Quae ratio & compendiosior est, & casior praecedente.
E M. f. -hirudo GH menidiana vera, colligitur ex loco Dinae vero in longi inem is tali uinem. Denique is in Inns locus in longitudisem se latitus. ηem, exuitur calculo ex restitutis me motibus.
Vtriusque exempla pecticua, favente Deo, dabimus in proximo EIe-
I idiammvnum Terris 64 I. Id nos ex pluribus observationibus ad Lunam collegiitius; quarum irra praecipuas recensino, quas summa cura di studio olim Gocis habuimus c
Primam accepimus anno Christi 16oo,ia Die Maiiij, horis ii Me-figie aequalibus 8 invςnim que per amplum Quadrantem, artificiose aere conflatum, probeque invisena, altitudinem centri Lunae meridianam grad. 63 si . Supremus cnim Lunae limbus altus fuit grad. 6 . M
. . Vera aute- .centri Lunae altitudo meridiana, per numerationem inventa est grad. 6 I g I. Nam verus Lunae locus in restitutis Lunae moisti a supputatus est in gradia I I ' a IV S, cum latitudineborea grad. 2 18 . Quod ita dcmonstro. ' ' - . .
Ab initio annorum Christi ad hanc obsavationem sunt anni Iuliani pleni I mensus anni bissextilis duo, dies I o, horae sub Meridiano Coesino, apparenter oc exacte 6. Ad quod a pus hi motus medij colliguBIur.
Lunae locus in longitudinem & haritudinem, hoc modo r
27쪽
Sit in adjuncto Diagrammate reocta AB eccentrotes Lunae minima, particularum 86oo , quarum semidiameter orbis Lunae EP est
Io oo oo; AD maxima eccentro-tes particularum earundem I 3 34o;
mae eccentricitatis Lunae differen
tia particul. 47 o, ejusque seminsis BC 23 o. Facto dein C centro , describatur intervallo B C cidi cellus D E B D, in quo numeretura B versus D,id est,in consequentia, anomalia centri gr. I 68 24 8 ι erit tunc arcus B E grad. I 68 24 48 , & DE reliquus ad semicirculum grad. II 3s' i a ; ejusque sinus E F particul. a oo8 , & complementi CF particularum s796I, quarum CD radius est Io oo oo; sed quarum CD radius est 237o, EF est 476,&CF a 3 ra. AF igitur est earundem I 32sa. Componitur enim ex AB 86oo, BC a37o,dὸ CF a 322. Secundo describatur ex E centro, orbis Lunae I G S ΗΙ, fiatque ipsius diameter GH parallelus rectae AD;&per A Terrae centrum, &E centrum orbis Lunae, ducatur altera diametrus SI; erit tunc apogaeum medium in G, &verum in I, & proinde arcus G H L anomalit orbis mediae grad. 248 3I 3s . Tertio exponatur centro L, & intervallo Κ L particul. 7o oo, cireellus No MKN anomaliae motus reciproci, de quo plura favente Deo in nostris Theoticis; & ab N versus Κ, id est, in praecedentia, numeretur anomalia motus reciproci usque in O; erit igitur arcus N ΚΜΟ grad. 336 s 36 , duplus scit. anomaliae centri; & Ο N reliquus ad circulum grad. 23 I s a V. Hujus sinus LP est partices. 3s3 4s, quarum LN est iooo oo, sed particul. 273 , quarum LN est Io oo. At sigitur L P est grad. I 3 o , qui additus ad arcum G Η L, anoma-
liae orbis mediae grad. 248 3c 3 9 , componit arcum GH L P, anom liae orbis mediae aequatς grad. a Io S IV . Excessus ejus ultra semia
circulum est H P grad. 7o F r . Cujus sinus P Qtast particularum 94oia, & complementi E 3qoa 8, quarum radius orbis Lunae est
28쪽
PR s so8; & contra aufer A F 13sa, ex FR, id est, ex E QU*o28,&residua erit AR ao 736. Dantur itaque in Triangulo A R P rectangulo ad R, latera A Rao 736,&PRs yo8: quare angulus ad P est grad. Ia eta' 3, . Nam per 8 Tertij Trigonometriae nostrae est,
Tangentem anguli ad P grad. Ia ruat 3o . Inventus vero paulo ante est angulus EP in grad. Is 33 I , complementum kZ.arcus H P grad. 7o 6 I9 Itaque angulus EP Adictorum angulorum differentia, grad. 73 I ii , cst prosthaphaeresis orbis adjectiva. Addantur ergo gradus 7 3I' II ad motum Lunae medium a vero .Equinoctio grad. 83 37 ao , prodibitque verus Lunae locus in propria orbita, in grad. I 8 31 S, sed in Ecliptica in
Eodem modo adijciantur grad. 73I HV ad aequalem motum latitudinis Lunae grad. 36 aa 38 , & proveniet motus latitudinis Lunae verus grad. 63 34 9 ; ipsaque latitudo Lunae borea grad.
osterium igitur nunc est, Lunam anno Christi I 6oo, II die Martii, horis a meridie aequalibus 6, fuisse sub Meridiano Gotiano in grad. 1 I. ax S, cum latitudine borea grad. a I 8 43 . Porro ex hac vera Lunaelongitudine & latitudine, datur per Doctrinam Triangulorum, vel per Regismonetari Tabulas,ipsius Lunae declinatio grad. 23 48 I borea. Quae ad clavationem aequinoctialis Goesanam
adjecta, praebet altitudinem Lunae meridianam veram grad. 641 7 I. Observata autem per instrumentum est altitudo Lunae inendiana apparens grad. 63 II Itaque per tertium clementum, Luna distabat a centro Terrae semidiametris Terrae 373 proxime .Differentia siquidem altitudinis Lunae meridianae vi re & verae, hoc est parallaxis Lunae verticalis erat scrup. 26 I, visaque distantia Luna: a vcrtice grad. 26 9'. Vnde per dictum elementum est, Vt sinus parallaxios altitudinis Lunae 77I ,ad ηψς7 a sinum apparentis distantiae Lunae a vertice; ita una Terrae semidiametrus, ad semidiu- metros Terrae s 7sere, quibus Luna distabat a centro Terrae. Aberat vero tunc etiam Luna a centro Terrae particulis s67II, qu
rum radius orbis Lunae est Io oo oo. Nam in praemissi Sammmatis
29쪽
P grad. ia adi ri A s igitur distantia Lunae a centro Teme*est partic. 967 s. Nam per se' a crvj Trigonometriae nostrae est i VtPR l1 ooo ad AP Ioa 3 8 iccantem anguli ad P ita PRs 368, ad AP 967 s. ' ' et Rcspondent ergo hae pai t iculae semidiametris Terrae s I; ideoque &pateticulae io86oo, quibus Luna Apogaea in Novilunijs& Pleniluuijs distat a centro Terrae, respondent iἰmidiametris Te ae 6 Ι fere.' Nain ps Tauream'regulam cst, Vt particulae radij oibis Lunae 96 31, adsiettidiametros Terrae si eare; ita particulae Io86 , ad semidiametros Terrae 6 il proximes Evidens igitur est, Lunam Apogaeain cum sitiens vel plena est, distare acci tro Teriae scin lanaetris Terrae 6 I feri. Quod orat nobis demo strandum. Sed hec qui leni fuit prima nostra observatio, sequitur altera.
Habuimus hanc anno Christi 16or, die 29 Novembris, horis a m ridic ualibus Ia I r. Quo temporc obsereminatas per aeraptum no strum Quadrantem cx aere consti uetum, altitudinem Lunae me dianai fi
. Accepta autem haec Lunae altitudo est per umbram, non aliter quam altitudines Solis interdiu iapiuntur. Nam cum Luna 'esset Perigaea. tantum luminis praebcbat Tereis, ut umbra superioris dioptrae, in plano inferioris , satis commode po et discerni. Itaque haec observatio admodum fuit certa.
Ucra auton Lunae altitudo meridiana fuit grad. 6r1s I Uerus enim locus Lunae in Ecliptica luit in gind. 21 2 ri, cum latitudinc rea grad. o 13 K . Qu'd ipsum ita probo.' ἱ-- - - A principio annorum Christi ad hanc animadversonem stintanni Iuliani pleni 16oo, menses anni communis Io, dies et 8, horae sub Meridiano Gosano apparcnter Ia II , exacte et et a . Quibus debentur hi
30쪽
ta quibus motibus medijs, verus Lunae motus in longitudinem & latitudinem colligitur hoc modo r. . i , . . Describamr primum Diagramma ad normam praecedentis; fitquc arcus B E in circello BED BAnomaliae centri, grad. 6 6 Ia .
duplus scit. Anomaliae centri. Eius sinus P L est aetr 3 particularum, quarum L N est Io oo: scr quarum in est Iooo, P L est 1 8o: cujus arcus cst grad. o so , prosthaphaeresios auferendae ex arcu GLanomalia: ori,is mcdiae grad. 176 36 Sa . Arcus ergo GP anoma-liae rubis mediae aequatae est grad. I71 3 38 ejusque residuum ad senatet retrium PH grad. a . Sinus hujus P Q , est 738a particularum ,&complementi E Q 99727 particul. quanim EP est Io oo. Aufer autem ex P psam R Q , id est F E a se & remane
& reliqua crit AR sD IJ. A . Dantur igitur in Triangulo AR P rectangulo ad R latera, ARs ira 3 & P R 713o, itaque angulus ad A cii grad. 4 28' 28 . Nam pet 8' Terti j Trigonometriae nostrae est, ' ' . . Vt A R - 13 ad P R 13oi ita A R 1Coooo ad P R 78 23, tangentem anguli ad A grad. 6 28 28 . i. ' Ρ . Atqui angulus P ΕΗ repertus supra est grad. I a . Itaque angulus E PAdictorum angulorum dimerentia grad. o I . 26 , est pro-sthaphaeresis orbis subtristiva. Aufer ergo hanc a medio motu Lunae ab AEquinocti overo grast. 11 4r 3 Ir , ' remanebit versis Lunae locus in suo orbe, in grad. 21 17 8 as; sed in Ecliptica hi gra