장음표시 사용
161쪽
R. D. V. studiis, & institutis elucere video ,
addictum esse existimet,ut meo cultu,& Obseruantia,nihil possit esse ardentius.Genus hoc est voluptatis mes, in eorum tutela, &Patrocinio vivere , qui se totos in solius Christi tutelam,& patrocinium tradiderui, atque commiserunt: in cςteris etiam rebus omnibus, dignitate, potestate, auctoritate,
copijs,& opibus, sic se adhibent ut sua magis esse audiant, quam sentiant:& eorum quibus prssunt commodis,& utilitatibus ita seruiunt, nullum ut prstermittant ossitium,diligentis & moderati Imperij: atque
istam meam constantiam per omne tempus, & per omnes occasiopes R. D.V.studiose comprobabo. Familiares R.D.V. in Vrbe expecto, venient ad sitientes aures; Iam
enim non pauci dies abierunt, ex quo nil litterarum a R. D. V. accepi, quibus hoc
meum ociolum, & hoc meum tempus oblectare potuissem In quo etsi mihi omnis semmo est cum litteris, eum tamen saepe Hosij Cardinalis memoria interpellat, eam Porro fletus sequitur, cui repugno quoad pos sum: sed adhuc pares non sumus. Pontifex Gregorius valet optime , lenitate summa delectatur, & eum putat esse fructum Impe' rh sui maximum, iuste, clementer, & mode
162쪽
rate, quibus praeest imperare. Si quid erit deinceps, quod R.D.V. scire
velle, & me scribere oportere existimabornin intermittam, quin eam de rebus omnibur per literas meas certiore faciam,Christus Iesus R.D.V.muneri suo strenue incumbetem, quim diutissime seruet incolumem,& scelicem. Datum Romae II. Iulij. II 8 I.
O c a P I literas D. V. Posinaniae 23. Septembris datas,quibus mihi ut illius verbo utar, amicitia, ut ego accipio, &ista quam sustinet dignitatis amplitudo postulat, gratiamin beneuolentia suam humanissime d nuntiat:atq; ad litterarum etiam certamen inuitat; sumq; earum lectione, & suauitate vehementer delectatus: ac in magna set licitatis parte pono, quod ad D. V. omni offitio,& pietate colendam,non Illustribus tau
163쪽
tum gratiae,& beneuolentiae argumentis,uerumetiam litterarum illecebris prouocari
me videam. Idq; ab eo Regni Senatore, Re giaeq; potentiae administro, qui nobis hodie pristinam illam dignitatem,&authoritate, quae in Regni Marsichalco summa esse consueuerat, quasi intermissam, restituit; &sua
praeterea virtutem, & potestatem, cum immortali sui nominis laude, & Regiae Maiestatis, quae merito D. V. tanta authoritate 'praeditam esse voluit, admirabili gloria, ita adhibet,ut nihil esse putet antiquius, quam eam publice omnium saluti,& tranquillit tin commodis promptam, &expositam habere ; nulla ut alia potestas ab his, quibus praeest iuste de syderari queat. Quarum rerum quotidianis laudibus, & commemoratione clarissimorum operum non meae tantum aures callent, sed omnium eorum, qui patriae nostrae, & Religionis Catholicae rationes caras habent:quo nomine D. V. plurimum gratulor,mihi vero gaudeo,ac ad istos
sanctorum venerandos cineres, quibus haec aeterna VrbS,prae citeris omnibus abundat, Deum praecari nunquam intermittam. Ut
D. Vestrae det aetatem,quam meretur,& Conseruet animum quem dedit: ut pro sua ista authoritate,magno animo,& maiorum suo-
164쪽
Issrum gloria,& Qrtitudine dignissimo,inte missam in Regno disciplinam, proiectam aequitatem, Oppressam veritatem, afflictam Ecclesiae dignitatem, aduersus omnem licentiam, iniuriam, mendacium, violentiam, &aduersus illos furiosos haereticorum impetus, illos non hominum, sed belli ciuilis vultus , per quos non Dominicae, sed Lapitharum caenae, & conuiuia transeunt, quotidie magis, ac magis tueatur; ac reliquorum etiam, quos in Praesidijs Reipub. constitutos videmus, voluntates,& ea studia inflammet, quibus perfici tandem aliquando possit, ut maiorum nostrorum simus, quam simillimi, qui sua constanti in Deum pietate, erga mi nistros eius, & sacerdotes reuerentia, erga Reges suos obseruantia,erga leges patriaS,
obedietia, Regni Poloniae gloriam ad istum quem videmus dignitatis, & amplitudinis
Quod ad me attinet, sic me esse ijs quibus abundat D. V. laudibus, & ei gloriae, quam maximam colligit, affectum, atque deditum
profiteor,ac prae me fero,ut cum antea meo
in D.V. studio nihil esse videretur ardetius, fateri tamen necesse habeam, ad pristinam illam obseruantiam,quae imma est, non vulgarem accessiouem,cum ex quotidiana virtutum
165쪽
tutum tuarum praedicatione, quam ex amicorum , & litteris, & sermonibus quotidie exhaurio,tum ex ea quoque Epistola,quam ad me innumeris,beneuolentiae notis respersam dedisti: consequutam esse, quo nomine iterum, atq; iterum, & ago, & habeo D.V. gratias, δgamque, & habebo dum vivam . Non enim huiusmodi est genus hoc humanissimae volutatis erga me tuae, ut prolixa gratiarum actionem,& geminata, ac duplicata verba non de syderet: neq; ego is sum , qui nisi ex amore, & beneuolentia summorum, tuiq; similium virorum, aliquem mihi splendorem arcessam,eo non sum penitus in
omne tempuS cariturus: quo magis daturum me etiam operam polliceor, ut cultum
meum,& fidem,& omnia studij, ac obseruautiae genera,non vulgari illo,& usitato more,
sed qui summis viris debetur D. V. probare
semper contenda .eX cuiuS nomine,& gratia, & beneuolentia spero me fore in dies or natiorem. Nam quod dotes,praedicatione seque nostra S memorat ab humanitate tua id prosectum, non meritis meis attributum agnoscoλad eum sane modum quo pusillos saepe catellos, PardoS, Tigre Sq; vocitamus.
166쪽
REGI POTENTISSIMO. ST κIS LAUS RESCIUS.
T s I multa, & illustria diuinae bonitatis , & misericordiae in patria
nostram extent argumenta,quae in omni rerum, & temporum varie
tate ab ipsis adhuc orientis Regni Poloniae temporibus eluxerunt: nullum tamen hoc uno maius, nullum ad muniendam viam salutis, efficacius commemorari potest, quam quod ab eo tempore, quo Christi recepit Euangelium per sexcentos fere continuos annoS, nunquam se pasta est in aliud quod uis Euangelium transferri: sed quam semel ab una Sancta, Catholica, Apostolica, Romana Ecclesia fidem didicerat, eam semper & animo, & voluntate summa, magna cum pietatis. constantiae laude conseruauit: etiam si non defuerint in caeteris orbis Christiani partibus haeretici,qui doctrinae suae foeditate maiorum nostrorum animos simplicis veritatis
167쪽
ritatis amicos inquinare', ac de statu mentis deque gradu constantiae dimouere conabantur. Iconomachorum haeresis, quae fanctorum imagines ex omni reru natura cum
puluisculo,quod aiunt,tollendas susceperat, cum sese Imperatorum fascibus, & securibus contra Ecclesiam Dei armauisset, non solum A siam, unde videtur initium accepi sese,verum & alias nonnullas Orbis Christi, ni prouincias inquinasse memoratur.Berengarij perfidia, qui praesentiam Christi corporis & sanguinis in Eucharistia negare impie ausus est, erroris sui maculis Galliam aspersit: Bogomitorum impietas, quae S. Tris nitate, & sacrae scripturae libros in ordinem Cogere nitebatur, longe lateque peste suam euomuit. Petrobrusiani & Henriciani incredibili audacia usi, omnia diuina, humanaq; iura sursum deorsum miscuisse, turbasseque referuntur. Albingenses, Lollardi, Flagellantes, errores suos multorum animis afflaue
runt. Vicclefistae maguam Angliae partem foedissima doctrina contaminaverunt. Ad extremum etiam Valdenses: Hussiis, Piccardi, Rocchesani vicinam nobis Bohemiam, d via veritatis abstraxerunt, & in pestiferas sectas mirandum,& misti andum in modum
dissectas,distraxerunt. Factum est tamen singulari -
168쪽
rs 9 gulari Dei misericordia, ut patria nostra, virgine se castam exhiberet Christo. nec vl- Iius hominis verbum pro Dei verbo reciperet: nec ab ea fidei regula discederet, quam initio ab Apostolicis viris, orthodoxis Episcopis, & doctoribus, Deoq; amabilissimis martyribus Adalberto Gnesnensi, & Sta-nissao, Cracouies veris verbi Dei ministris,& dispe satoribus acceperat ImO Vero, quod omni laude,& praedicatione digna simu statuo: ut omne in Regnu aditum omnibus pestibus maiores nostri, optimi illi, & sapientissimi viri praecluderent, publico omnium R egni ordinum consensu, & approbatione sanciuerunt: ut si quis haereticales err res haec enim sunt sanctissimae legis ver ba facere vel promouere vellet,contra talem siue tales cuiuscunque status, gradus praee minentiae fuissent, & in eorum destructionem consurgere deberent, nec pro eis loqui vellent aliquod verbum, sed eos,& eorum quemlibet talem punire vellent,& pr mitterent. Plus aliquid addam.Regnum Bo- hemiae semel & iterum ad Rege s Polonis delatum refutare maluerunt, quam in eos imperium obtinere, qui suave Christi iugum per Vicarium suum Romanum Pontificem, Ecclesiam suam gubernantis excusserunt .
169쪽
Existimabant enim dissicile esse, eos in pestestate continere, qui in sua potestate non essent, vel ut proprijs Regum nostroru ve bis utamur, religionem sibi esse iudicabant apud Haereticos regnare. Quo factum etiaesse puto solet.n. Deus in vera conseruanda religione constantiam immortalibus beneficijs cumulate compensare ut Regnum quod a minimis in iiijs sumpserat exordiu,
amplissimaru Prouinciarum accessione locupletatum,in latam hanc, quam videmus, amplitudinem & maiestatem excreuerit, viil Palude Meotica, siue ponto Euxino ad mare usque Ballicum pertingat, & vicissime Borystene usque ad oderae littora extendatur : ijs praeterea sit legibus descriptum, ijs moribus constitutum, ut non esse pertimescendu videatur, si modo ossicij sui religione tueri coseruareq; siseueraueritine status illius, vel diuini iudicij seueritate peruertatur,vel Regia potetia opprimatur,vel Optimatum diuisione scindatur, vel hostiuarmis euertatur, vel populari confusione Perturbetur. Nam & sacerdotem habet a quo de colendi veri Dei ratione instruitur r& Regem habet, me multorum imperio distractum, dilaceretur: & Senatum habet, ne
Rex incosiderare ruat, vel aliquid in iubiectos
170쪽
ctos sibi populos iurenter & temere moliae tur: & equites habet, ne quis impune pestem & exitium in capita ciuium machinetur: & populum habet, ne vitae praesidijs&& commoditatibus destituatur. Sacerdososteudit quibus vestigijs ad beatorum sedes eundum sit: Rex e suo eminenti solio prospicit,utius cuique suum seruetur e Senator consilia suggerit,ut idipsum iuste, prudenter,& moderate,exequatur. Eques armatus
hastas & gladios tenetivi quando iusius fue-xit, Regijs conatibus obsistentes reprimat tPopulus prouidet, ut ne quid ijs qui in speculis Reipub. positi, pro Dei gloria patriaeque salute, excubant, ad vitae conseruati nem deficiat.Qtiam Reipub.faciem maiores illi nostri optimo cosilio usi, in omni societatis humanae moderatione tribus illis Re- mpub. generibus anteponendam esse putarunt, eamque in patria sua constitutam vetustateque corroboratam nobis tradid runt,atque commiserunt: unde consecutum hoC quoque esse videmus, ut si qui fuerunt qui patriae nostrae pacem & tranquillitatem armis suis vexandam atque perturbandam putauerunt, illi re & veritate experirentur, quam difficile sit statum ita constitutae Rei-Pub. Pemzrtere οῦ quamque Polonis essent L omnia