Hieronymi Pantzschmanni ... Quaestionum practicarum liber primus secundus 1

501쪽

conditionilem.

ibi. Conditiaenis potesari 'fu volumariae personae ad remis, adhaeredes non ιranseunt. Idem in sua bus. ior. Intellectiu ad L. icam fme autem De cadue.ιολο L. vettir c. de eoiuria. π commis stipui. m, De modo non curatur,dummodo habean- essectum. io . conditaeη- existentia adprincipium non refertur, quavis Accessistinum prius est,quam principala,quoadconia Anem terionae. In contractibin iugisanta mulium insicitur, cuiusIs res,qme in corrotractum benit. D bitore nines lia uothecam Aper rentractu futurae numerataeis eoustitue ηιι Diri is in potestate, e artiiris, utriusve tomya hexe oese vel numerare vel recipere, psea contractu prinia pali exsente , non refertur ad principium πιιbecae com -

. tium.

iodi. Id m Uys contractin prinripalitatis lebratin sub conditrie casuasi, cui nomme hypothecas constituta. ito. Nothecam tm- consuMm,Hlsd iubenitro contractusatumad initium

502쪽

inque.

AB strusa' admodum perplexa est haec Questios

Ideoque Bari in I penum auando dies. legat ced. aperte prolatas fuit, se semper in hac quaestione dubitasse Iast suem dei verba obog dicit hane quaestionem esse periculosam. 'tri Stella Aurelianen Amrepetitione l. qu Roma g. Augeriud num. RI eod. tit teis statur lubricam esse. Itaque huius quaestionis celebritas effecit ut eam digna resolutione nostra& exornatu existimauerimus, qua de causa fundamenta opinion m hinc inde adtacta, & quae adduci possu ni,diligenter ponderabimus, dc tandem quid in hac acerrima pugna verum aut falsum nobis videbitur,4 quid tandem concludendum euidentissime demonstrationis.

at pro sententia affirmativa quod scilicet impletio

503쪽

M . .

eamsi amsem adhaeredem transmittimus. Ex quo sis

quitur , contractus sit factus subcon ditione, & alterutra pars moriatur, conditione non adimpleta, nihilominus subsistere contractum, oc conditionis euentum expectandum esse.

Similis est texi in si eum quis sub aliqua conditione de inutilib. sip. bi aeritur eum quis sub aliqua consitione stipulatu fuerit licet ante conditionem decesserit postea exb

sente coniuione haeres eius gerepotesT. Idem eis ex pro missoris arte . t Atius eri rex in L necessario de peris. se commod re venae ubi dicitur. μου penaeente condiatione emtor vel venitor decesserit, constat, si exιiteri comaetio, haereae quos beatos sita , quasliam contracta emtione in praeteritum. Ita est Giam text. in I si quissi Titius. de verbor oblig. bi inquit Iuliae. Si quis si Titim consumactinerit, decem dari soponderit, quamuis pendente con Arione, romisso moriatur, relinquet haredem obligatum si La. g. in his de exb obse dicitur. quod ex persona hae redum conditio obligationis non Immutetur. I. in his . non debeo. I. haeredem de reσ. ur. Est enim haeres eius iuris cuius fuit defunctas L haeredem so. H. Reg. iuri Secundo probauirpe text. inc si sibi am. R. ae verb oblig. Vbi si sit justam sub conditione stipulatus, postea emancipatus fuerit, ac conditio deinde extiterit, patri actio competit. subiungit IC rationem. Quia in stipulationibus id tempus spectatur quo contrahimus. Tertiis probaturpe r praedio de in diem addicti vhi illa conuenito,si alius offerat meliore conditionem intra Certum tempus venditio sit nulla illa conditio transit adhaeredem,conditio autem dandae pecvnjae, dicitur potestativa. Igitur dc facultas implendi in conditionib. potestativis ad haeredes deuoluetur.

504쪽

stipulationem ad haeredesin contra haeredes transmitti, siue specialis sit haeredum facta mentio.siue non Cur. n. inquit ibi Imp. Iulianus. Quod in principalibus personis iustum est,nonad haeredes, Saduersus eos transmittatu ubi quoq; exploditur illa subtilis,&superuacua scrupulositas per quam putabatur non esse possibile factum ab alio compleri,quod ali impositum est. Nam cum pene inmnium hominum similis sit natura cur nonin facta o. mnes vel plus, vel paulo minus adimpleri possint, inex eiusmodi subtilitate cadant hominum voluntates. Est. n. hoc in obligationib. perpetuum,ut exobligatione contra hentis haeredi prospiciatur,adeo ut expressio sue adiectio haeredis habeatur pro superuacua. eum qui. de verb.obi. Et est lex in i pactam deprob. ct in sineresserias. g. de em denda. de pigact.Slauti'. ipsa conuentio ad haeredes trans H. ita quoqi conditionis implendae facultas active&pausiue transire solet.l. a. C. demata. Inter emi. ct vendisrem. de 'g. a. Sustinet enim haeres personam desuncti. l. a. big e praeteras p. Et si dies obligationis transierit,constitubtur haeres in mora etiam ignorans liadium everb. oblig.

Sic etiam si stipulatus sum fundu mihi dari, si deceded

ro,vel si domum aedificauero, mortuo promitare, si con ditionem impleuero,agi poterit cum herede promitaris. Quin etiam si me mortuo, haeres adimpleueriticum here de promitaris agendum it n. argumcntatus fuit Iacob. Cuia.ml.siquis Titius.s .deverb. obc quod sic probat,quod

in hac cauin, ius est legatario, idem no est in stipulatore: at legatario,adscripta conditione dandi, haeresi egatariJea implere, legatu adipisci non potest l. a restatore deconLorim. Ergo conditio dandi stipulatori adscr)pta hares ei ad eam adimplendam,admittendus actione ex stipulatu.

505쪽

quidiates xerit creditor,sed recte ani se dicendum es I.HAeni ubi litares a Iudicιbin non admittuntur Ecce hic Ita reijcit subtilitates, quod in contracti bus heredes excludantur. Ita quoque & hic cauendum erit, ne conditionum potestativariam ad heredes transitus impediatur. Et iacit c pactum probat. l. eum qu ssi. s. te Titium haeredem.de verbo obliguis Quinto mouentur: Facilius res in haeredes transeunt, nobis mortuis,quam in alios nobis viventibus, siue percessionem, siue quacunq, alia ratione I inc videmus in obligationibus alte inatiuis transire facestatem im io

plendi ad haeredemi sistipuiatinsuerim.verb.oblig. . Idem. etiam dicitur in facultate optandi L,Lud astiliad. De opitaeg. n.in princ C. commu/ de leg. g. optionis Instit delegat. cum tamen vivosipuiasore ita facultu in alium non transeat. d. l stipalatin suerim in princ de verbo ob iis . n.inprinc. eod. ιit. Sic etiam est text. in I. r. sin auth. ibi posita C. de litigiosis Vbi rei litigiose in alium non potest fieri alienatio aut cessio, & nihilominus in haeredem transire solet.Lex edicto; .is ahena..

Alius texi. in I simulier S ex asse de Iur dot Nam quamvis restitutio ex Sta Trebelliano, alteri nec cedi. neque malium transferri possit, attamen in ha: redem transitus non inhibetur L cogi. g. iam Martianin ad Trebest. Similiter actio personalis directa, neque cedi,neque

in alium transferri potest, Ita enim inhaerere dicitur ossis

506쪽

5us eius, qui eam acquisiuit,ut ab eis auelli nequeat L s.cumgc8ro octo. . qus e=go cum gi depeculio dc tamen actiones directe ad haeredem transeunt. Atque ex his quae iam diximus, fundatur illa argus mentatio trita suaecunque sunt cessibilia, ea quoquc sunt transibilia. &quaecunque non sunt cessibilia, neque sunt transibilia.

E conuerso non sequitur Id quod est transibile, uti etiam mox sit cessibile. At sic est, quod is, qui ad conditionem potestativam implendam tenetur eam implere possit per a Ilum, multo magis per haeredem . n.de cond. Inst. I gine autem C.de ad iossi Arethusa. destat hδm. Item contractus conditionalis alteri potest cedi is em C. Ix Gnatio. idque argumento de minori ad maius igitulmagis erit ad haeredes transitorius Auth multo magis. C. de sacros Eccle . Atque huc etiam pertinet texti Ga cui do tu lib. ubi seruo libertatem quis concesserat, si haeredi decem c. dedisset. Si haeres redemerit statu liberum, atque rursus alij eum vendiderit, cum sua conditione is statvliber ademptorem ita transibit, ut si nouissimo emtori decem dederit, libertatem sit consecuturus. Si igitur conditio transit ad singularem successorem multo potius inhaeredem transfundetur.

Sexto faciri qui Rbmae. g. Flauiin dever, oblig. ubi donatus fuerat Stichus manumissionis causa. ε si manu 1 mimis non isset,lunc so poenae nomine fuerant stipia lati donatario mortuo , ante conditionem impletam eius haeredes implere ac moram purgare possunt, ne p*'na exigatur.

bcptimo confirmatur, ri. r. β biduum quanis V

507쪽

fontiae sint ponderanda, sicut contractuum,tum denique propter similitudinem generalem, inter iudicia, emconistractus, quod trant inter vivos,& ctiam inter partes, quae sibi prospicere possunt. Luar. Bald Ang.Sal c. in auth. sacramenta puberum C aduersveng in1.item sacramenia puberum de pace iuram sir.cano.in es a.de consevet.Ebe har in Topic.in loco a conIracribtu adiudicia.

Octauo corroboratur erc. si tibi absenti de praebend. in . ubi si conseratur beneficium absenti in qua concess sione inest conditio, si ipse absens acceptauerit, ante acceptationem conccdatur alicri, si existat conditio, praefertur primus,& sic conditio retro trahitur. Et beneficia similitudinem contractuum habere apparet, ex anted j ijs rationibus videlicet, quod sint actus inter vivos, de effectum quoque habeant intestiuos Dan.ab otan clem. I. de conces. praebend. cque etiam mors cius qui gratiam fecit sub conditione impedit quin conditione existenteius acquiratur. not. in c.sicut Vrbib nd. in c. oribi Crem. nu. s. Nono& vltimo hanc sententiam firmat rex. λίμit poni diem quando dies leg.ced. ubi IC. Vlp. ostendit si legatum relictum sit sub conditione nosti diem eius cedere, quam conditio fuerit impleta, ne quidem prout subiungjt si ea sit conditio quae in potestate sit legatarij. Ex

quib. verbis satis manifeste elicitur,extra legata ultimas voluntates alijs in casib prout in contra diibus diuersum Obseruandum visc. facultas implendae conditionis potestativae ad hςredes transeat, quemadmodu cita idem scit. Vlp. in cis cuisub conditione de actio.oob leg atatac contra

ctus in hoc manifeste distinguito separat dumsic inqait rcuisub conditione legatu es pendete conritione non est creduorse tunc cum extiterit conditio quamnu eum qui putatu est sub σηditione placuit orpendente conditionecreditorem se.

508쪽

Atque hanc opinionem tuentur H in sub hac m .g magna de aes o oblig. Palae in La. C. de aeri inter emi. se vendit. Dan. Fab. in I plures de condit infert. Mat.ini fili am. I. r. Et idem Alciat. inc decem nu verb obligat Petr- Stesia in I. quia

struiturScausta insinc, Ludovi Charonda in Libitas putatus I. Aeteris Pro contraria vero sententia videlicet facultatem simplendet conditionis potestativaeadia redes non tran ire, adducitur, primo. text. ni Memcator petim. Omer, obligat. Vbi dicitur. Si ecem cum petiero, dari fueros utatuW,admomiwnem magM quandam, quo υν-rediadantur, quasisse mora, uam conditionem habere quis lationem, o ideo licet decesseri stipulator , pr quampest ri non videri conditionem defecisse . Inde igitur insertur a contrario sensu: Quod sive ha stipulationis fuissent conditionalia,&sic dictum: si pestiero,mortuo stipulatore ante couditionem impletam, stipulationem non committi. Qui contrariam opinionem tenent, primo respondent, quod lex ille loquatur de conditione Wimple mento,quod requirebat nudam declarationem volun - . tatis Ideoque mirum non esse, si morte eius, qui impleare debuit, deficiat. I. .lWat LAua legatum . illisi τουι

Nam per eius obdium perit Voluntas, itaque ex haeconditione, que in Olius declarantis voluntate recum. hit, ad alias conditiones potestativas non recte in- Secunda

509쪽

Secundo respondetur, per haec verba,cumpetiero; videri id cxpressum, quod tacite inerat, unde dicit textus, magis admonitionem habere, quam conditionem,in pio batut in I. R. de N. I. Tertio respondet g magna,inc sub hac conditione.

de action is obe se in I. centesimis se n. in verbo aiunti deverb. obfg. Vbi voluit intcr dictionem si cum nullam esse faciendam differentiam, sed ex subiecta materia

pendendum, Vtrum imporici conditionem nec ne, siue

enim dicas, cum Titius consul factus fuerit; sive, si Titius consul factus fuerit, utroque enim casu, conditio erit illata. Sic etiam illa verba, cum morieris,in si morieris si veneris, cum veneris L quodcvng . . de verbor oblig. lit. Et sequitur Cama adc. si decem. nu. a. Addit Iacob. Culac verba, Detiero, conditionem non magis inferre. ac illa verba ,si atu dederit quae magis admonitionem in se habent, quam conditioncm siegat. l. mutos. sub conditione de Tutel Id coque stipulationem, spetieru. praetentem esse l. ita quis promiserat III inpr a verbor. a oblig. l. Titia. Is de condit est demonstrat. Secundo pro hac sententia ponderatur texi in Leentesimis. . . . vlt.ae verb.oblig. Vbi si stipulatus fuero, cum volucris,quidam inutilem esse stipulationem aiunt, alij ita inutilem esse, si antequam constitu ac moriaris, Quod veru esse Igibi probat . . g. Ne aute. Qis caritoPed. Sed nec hoc fundamentum videtur hanc se n. tentiam probare. Nam hoc casu condit lo personae stipalantis adhaerere dicitur. Non mirum ergo quod persona extincta ante declarationem, legatum pei cat, nec fattransmissio ad haeredes, cum declaratio amplius fieri non

possit. Et hoc non solii est in coditioncsed cin modo, ut 3 ad haeredes non fiat transitus, quando is personae adhaereti. Tatio. I condit. demo si Oo Quam

510쪽

Quam solutionem videtur etiam senilae Liscosi Culae inc si quis si Titius. θ . de verbor oblig. Ibi his censeri aliud actum. Nam in conditionibus qui eas ad δε scribit, solum personam facientis spectat, opus non spectat, quia nussum inde opus extat. Igitur a persona non est recedendum. Secus si quid detur, vel opus fiat, tunc erum nihil refert, quisnam impleat. I. D. C. de contrah sui. Et ea text. in I. I. g. ne autem hoc. C. de cari tost. rtio, hane opinionem optime probare videturrexi in I. quidam cum silium. rsa. g. . de verb obtig Nais aspotestativae conditionis natura est, ut initium contractus non sumatur, a tempore contractus, sed a rempore existentis conditionis. Ideo conditio non retrotrahitur ad tempus contractus initi. ΗΕ sunt verba textus Fili am ita stipulatus eIT, quantam pecuniam Titio credirero, De tua esse iubes ' est emancipatus credidit patri non debebit deusser quia nec reus eι tenetur. Si igitur ad patrem non transferatur obligatio, quasi contractus non prius existat, nisi conditio, euenia , Sequitur etiam , quod non possit fieri transmitasio ad haeredes: Adeo , ut in eiusmodi contractibus sub conditione potestativa celebratis, non inspiciatur tem Pus celebrati contractu , sed tempus euenientis conditio.

nis Nam a pari procedunt, legatum transmittere αὐεacquirere ijs, in quorum potcstate sumus. Similis est rex'. d.s ebrioris simia Dei s. ubi dicitur: Si sibuι- fam in causspeculiari, Da Dei orem acceperit, quantam pecuniam credidero, si tua esst iubes est emancipariner dat patri quidem sireus non erit ob atus , non tenebitur. Ilio ero humanitatis intuitu obnoxius esse debet. Comor