장음표시 사용
551쪽
po fila Et tandiu sustinebitur conditio, quandiu in alicuius potestate est facere, vel non facere. d. citastipulatus. g. ii siquis de reb.obis. Nulla itaq; differentia,quo ad haeredis Iansmissionem, inter allirmativam, sint negativam
conditionem est constituenda ει rex in LIqui Roma g. Flauitu. de reb- ostendit implementum negatiuae fieri δε post mortem. Sed nec o Duarenus remouet argumentum, quin potius admittit, ad limedem implementum conditionis non transire, quod fidei utar non magno mincommodo afficiatur,salua sibi manente actione aduersus haeredem Nam hoc, siue quis magno siue paruo incommodo assiciatur, naturam obligationis alterare non solet. Sive enim quis emat pro nummo , siue pro centum auorcis, venditio eriti nihilq; in substantia contractus alteratur, quin potius uno eodemq; iure venditiones pluris, siue minoris censeri debent. in modicistat coni.em deinde hic regressas ad haeredem considerabilisncm est,cum fideiussor possit stipulanti opponere exceptionem excussioniS, Ut prius haerede exagitet,quam quod ad eum perueniatur
accedat,euenire posse haeredem no esse soluendo ut ob id fidei utar maximo in comodo assiciaturui proinde longe
tutius sit non soluere quam multo labore solutum repe- tere,LI. de compensat. Minus vero Iacob. Cuiacius Giectum soluitidum existimauerit, conditionem si non solueri esse conditionem casualem. Nam id certe neutiqua
probandum est. Noni hec condicio; si non soluerit, dependet a fortana, sed a potestare implentis, quamuis etiadi multas quaedam subesse possiti ob quam difficultatem ab institutione filii retici solear. Lsin .decond.inst quod ad alios casus non est trahendum. Deinde si esset casualis tunc deberet implementi fieri transmissio ad haeredes. cs ex conditionali. instiae verb-.odaod tamen ibi negatur. Sss a Sextum
552쪽
v A sextum quoq; ex talem proferre. g. haere ree L. Abi . mutuatum non videtur esse remotum. Nam satis ex illa Iege apparet, si haeredis mentio facta non sit, quod compromissum defuncti non transeat ad haeredes. Neq; etiam Francisii Duareni solutio sitis facit, dum asseruit, in illa questione,quando ante mortem compromitatentis sententia fuerit lata, neq, a defuncto impleta,quod haries ad euitandam poenam ad oblationem admittatur, cuius secrat adhίeserit Vlp. quamuis hac de re inter ICtos fuerit dissensio. Quia si hoc ad euitandam poenam sit speciale, sequitur quod de iure communi adimpletio conditionis potestati uete, non transiret ad hei redes, sed poemnam commissam praestare necelle haberet , quod Labeo fuit secutus. Itaq; cum in proposito non versemur in casu poenae euitandae, contrarium dicendum erit. Minus etiam probanda est distinctio, utrum precesserit dispositio pura, quod inconditione idem veniat, quod in dispinsitione. Nam praeterquam quod tex. generaliter loquatur,&etiam supra haec distinctio reprobata fuerit, satis ibi ostenditur, ad poenam haeredem obstrictum esse. Nisi mitior sententia a ICto ibi fuisset amplexa, ut poena liberetur haeres implendo hoc, quod defuncto erat concessum. Similiter etiam septimum fundamentum adhuc firmiter subsistere videtur. Prima enim olutio, adiuta. aetor a non sub conditione de costat accommodata quod etiam sine conditione, ex legis prouisione abri agnitione non fieret transmissio. Nam etsi admittamus conditione a nor.posse re impleta, si agnitio non suisset subsecuta, transmissionem cessare Attamen vice versa nobis concedatur necesse est , si bonorum possessio esset agnira, ree conditio adimpleta , pariter quoq; ad haerede nihil transire. Itaque viget adhuc oppositio, quod etia conditionis potestativae a lege requisitae ab eo implatio sit facienda,
553쪽
tem AuIh.matrict auia C. quando m/diut.o cfuet. Cassa. in consuet. Barg. A. . g. . in verbo si cen eis duconssat ment. n. 3. Dec cons. ii quoniam iudicantium resonsa secum, que in hoc rem cumulauit Cait Cotta insui mem ν .abii m in verbo condulo quae apponitur per legem. Igitur: conditio pote Italiua a lege requisita,ab eo impleri debet, ' cui adiecta fuit,absq; discrimine, siue versemur in ultimis voluntatibus,siue in contractibus Bar.inci pratoriis cocbon.quem sequunιur lex as in d. l. si decem.de reb oblivEt quamuis Cumanus ibi contrarium teneat, per text. in .
postulante AdSC. Wreb. st Ledicto S.ad haeredestae tur. H. subiungens rationem, quod dispositio legis semper nita-rur aequitate, quae militataeque in persona haeredis, prout in persona defuncti. Nam quantum ad tex. inae L posemiante attinet ibi non versamur inconditione legis, sed fasin tem de interpretatione Cti, ut quae In fideicommissaris sunt disposita etiam locum habeant in eius haerede, exsevero in d. g. ad haeredes,considerauit voluntate defuncti, utrum destinauerit, eiusq, animi fuerit defunctus, quoavoluerit deferre,tuncis si constet, hoc praemium consequitur haeres, quod defunctus fuisset consecutus, alioqui secus, ex quo sequitur si haeres docere non poterit dc sum tum ante obitum eius animi Wintentionis fuisse haer dem ad lucrum nes admitti quamuis ipse dererat, videtulleuim dclanctus qui voluntatem deferendi habuit implotionem conditionis incepisse, ut proinde facilius in pedisona haeredis continuetur,& sic magis haec iura a Cumanis adducta eiussententia oppugnant quam quod eam eonae
probent. Et de hac voluntate deiuncti con stat etia in d. i.
postulante. Et statentiam Cumam quoque rehcit auxis
554쪽
d. si decem quod Iason secutus est,quamuis Stella, ga sententiam Cumani amplexus sit asserens,Cumanum melius scripsisse,& contrarium esse fallum. Et licet Siesuper ex. d. pratorie. Ab conditione decoc necesse habeat foteri dispositionem legalemin conditionalem, in casuit Iius legis no transire ad haeredem, ac ideo id ibi esse quod versemur in ultimis voluntatibus,secus vero esse in comtractib id tamen non probat, nisi autoritate Cumani, quae ex iam dictis reijcienda est Octauam porro argumentationem,deriuatam ex qui Rema. g. Augerim.dever. Qin non recte sublata esse ostenditur. Nam quamuis promi r nihil ex sua persona necesse habeat implere, neque etiam de eius,vel etiam de stipulatoris haeredibus ibjqulo quam agatu attamen quia is derunctus est,c tra quem implere oportuit, ut promissis obligetur ι mortuo san 'eo. contra quem debet fieri impletio,deficere dicitur conditio, sibique imputet is, qui non impleuit,eum eius implendae potestatem dacultatem habuerit, siquidem in dubio semper ea sit facienda interpretatio, ut contra stipulatorem declaretur,qui legem contractus apertius discere potuit. Ac quodammodo id actum videatur, ut d bitum planum fiat, in vita patris, utpote cui rationes debiti optime cognitae ac qui probe sit instructus, contra creditorem,ne plus debito exigeretur. 'tq; etiam promprietatem verbi, constiterit, id inferre, hoc est, ut inter se superliquidatione sint concordes, itaq; requiri ut in vita patris id fiat. Ac insuper etiam verbum constiterit, hane interpretatione suadet,prout 'Manimaduertit, habet
etiam significationem tim α prieteriti temporis,quod
Grammatici futurun exactum nuncupant. Praeterit,igI.
M significatur mari,patre mortuo, promissor libere tur; saturi vero, ut inposteru, vicio patre debitum sit manifestum faciendum. Et
555쪽
Ε itiuat etiam hanc interpretationem quod ibi agatur de caussa adeo praeiudiciali,ubi quis alienum debitum in se suscipit, idcoque non mirum, ut benignior interpretatio in fauorem promitaris, contra stipula orem recipiatur, ac necesse sit conditionis impletionem in forisma specit Sca sicri,cum alia sit persona haeredis,alia defun-cal, ut proinde cognitionem forma specifica implere non dicatur, qui ficte implet. Atque hunc intellectum communiter a DD. rem ceptum, ex hisin pluribus alijs rationibus verissimum esse, accuratius ostendimus in nostris intellectibus, quos ad editionem paramus, ubi Andrea AOaιι, Petri Stelgae, I rancisci Duarent, Francisci cinnani, o Ludovici Charondae intellectus, quorum quilibet singularem ad a. g. Augerim astinxit, optimis, ni fallamur, de caussis: rationum
momentis reiecimus. Nonam praeterea rationem,etiamnum subsistere,sum in
m opere persuadet. Na etsi quadoque conditio, per aequi. pollens adimpleri possit sottamen in hoc conueniunt interpp. vi conditio voluntaria informa specifica adimpleri debeat, nori per fictionem. Quod enim haeres dicatur eadem persona cum defuncto, hoc non est vere sed ficte. In conditionibus autem voluntarijs magis modus implendi consideratur, quam cinctus, . com nodissime. de lib. posthum.hared.instit. quod in conditionibus necessarijs secus est, quia tunc potius ad effectum respicitur cflmater C. de instit se substit Bart. MDD. late in I. in. s. sequio inanium de ob se posthum Balae in s decem.
Rubri de notat. Nu. s. Et licet regulariter contra caus ad haeredes transire
soleant,id tamen procedit,nisi subsit impcdimentum, ob
556쪽
quod ipse destinctus reperiatur exclusus, ut proinde nihil
ad haercdem transire, siue transmitti possit. Nam ex quo implementum desinit in persona defuncti sequitur haere. dem implere non posse, cum nihil ad eum transeat. Et quamuis etiam ad euitandum texi in L qui ha o rei. allata iactat ratio specialitatis,quae etsi vera e me possit, attamen super hoc solum text. se non fundat, sed etiam statuit, quod nec seruo recte detur, quando quis Domi nodare iussus fati. Icaque serui conssideratio, quod liber fieri tibi acquirere possit, hoc no et Mit, sed quod coni-ditio informa specifica sit adimplenda: Et in generesta. tuitur, quod nemo pro alio etiam conditionem dandi re ' cte implere possit,condiciente, vel etiam nolente , quod maxime fit cum sit defunctus is qui implere debuit. Decimum quoque ex .sipro Ie.de refript in or. deductum, non videtur esse sublatum, nam si in beneficiali shus conditio casualisnon referatur ad principium concessionis, multo minus potestativa cum tamen supra ostendimus casualem absq; discriminc ad initium reflecti. Et quando condicio non retrotrahirur, inspiciendum est tempus conditionis, dc si eo tempore non adsint omnia necessaria ad beneficium obtinendunt,tunc concessio nopotest ortiri effecnum Anchor. d. c.siperie. Casu deciK
stentis conditionis bcneficium non vacat, ted alteri collatum reperitur, itaq; ob id, quod in praejudicium tertij fieret relatio.ad initium no permittitur. Atque ex his videtur, quod opinio communis contra recentiores possis dese
di. Et quanquam Francis ConMan. in lib. . commentarior. micca R. - . r. interpretes Iuris acriter ei stringat, quod hanc quaestione cum magno apparatu tractauerint,
an eaq; tr iudailua era posuerint, qua suerit necesse,
557쪽
cum ista omnia ex facto proposito stit facilla ad dijudi,
candum. Hoc tamen haud alicui qui hanc materiam pro funde ingrestus fuerit persuasurum, credenduin rit:
Imo potius anceps Iudic jum quemlibet subituriam, raci te colligetis, qui ad propositam quaesti Cnem sectis dum veritatis normam, si responsurus, qui si nobis ille sua explicatione satisfeci mei, huc laborem nostrum libentius a lio traduxissem, . Iacobus vero Cuiacim in Isiquis Tisius. modestius de hac illustri controuersia iudicauit, asserens,
neutrum ex interprctibus errare, siue quis dicat conditio.
nem potestativam adhaeredem non iransmitti, siue etiam contrarium asscuerer, cum qui licci suas pecies pro se habeat Superest igitiar, victiam quidi in hac spino Iaquaestione sentiamus, tandem aperiamus. Et in primis animaduerto lac in obligationibus regulares perpetuu esse, ut ad haeres fiat carum irasius. ita quidem ut haeredum adiectio pro superuacua hahcatur, usq; coit no solum in pluris obligationibus obtineat, sed etiam in iis quae ab euentu depeccent, Mita proce. dunt tex.m d. g. ex conditionali instit deris c. M at. a.
suis. Sic etiam accidit in sentcntia quamuis conditi Cna-ocli quod transeat ad hae cdes, datur enim iudicium in multum δε obligantur haeredes, atquectiam ad impletionem admittiuntur nili esset conditio,quae perlonae actor sin haereret, neque per alium impleri possit prout paulo ante demonstrauimus ideoque conditione existente sit retroactio ad tempus sententiae d. l. . . . mum quando
558쪽
Ialam, de haeredes ad eam adimplendam admitti, ut poenam mitent, in quo sententia Labeonis reprobatur, qui putauit, morte condemnati poenam commissam Huma nior enim est in poenalibus sententia eorum, quam cVlp.probat, qui existimant tam rigorose cum haeredibus non esse agendum, siquidem ex compromissis non talis oritur obligatio, ut praecise quis obtemperare compella tur, sed metu poenae stipulatae, ne exigatur,parendum est 3 itaque ante sententiam mortuo compromittente, com- a promissum soluitur, a. de arbitr. ubi DD. ut eo magis' haeredis persona benignitate sit inuenda. Et ita etjam in poenalibus procedit texti in qui Romae. g. Flauim de verb oblig. ubi haeredes ad impletio. ne conditionis admittuntur,ob poenam cultandam, ad quod si e statuendum legislatores admodum proni me Mrtant pro ut traditur in I. Duestam cis manc . ita fue alien Eadem quoque ratio est texi in L ei se obligaris. n. de hiarser ut scilicet obligatio principalis ad haeredem transeat, ut opse eius debit nomine a creditore principali conueniri, qui etiam soluendo fidei utarem liberare posset. Quamuis fideiu rium demum obligetur. si reus principalis interpellatus non soluerit, vel modi
tuus fuerit 3 prout ex verbis Vlpiani recte colligitur. Sic enim ait cum fideiutar hoc modo acceptus sit, si reus quadraginta, quae ei credidi, non soluerit, fide tua esse iv. bes 3 verisimile id esse actum, ut cum appellatus reus non soluisset, fideiu r teneretur, sed si reus antequam appellaretur, decessisset, fidesuta obligatus erici quasi hoc quoque casu verum cs ei reum non soluisse. . In hac itaque proposita secti specie satis manifestum esse videtur,quoa non illud controuertatur, utrum ob DUO
559쪽
gatio principalis adhaeredem transeat, necne, Nam hoc est Iuris manifestissimi , verum potius illud quaeritur: Quando fideius ria obligatio incipiat. Et respondet Itaquando interpellatus reus non soluerat, vel mortuus fuerit, nam tunc satis constat, reum non soluisse,in ob id fideiu rem esse obligatum, conditionemq; extitisse, ac stipulationem esse commissam In quem casum videtur creditor principalis sibi de fideiussis re prospexisse Et quamuis ortus obligationis non impediatur , licet haeres paratus sit soluere,in adimplere. Satis enim constat defunctum non soluisse, ideoque ortus obligationis non potest amplius morari, quia certum est factum non esse, per eum qui proaesistis,o itas uiatin ubi certum estir mi rem dare non posse, quia aut Pamphilus aut promi r mortuus est, cuius gratia conditio adiecta fuit, qui amplius soluere non potest; igitur alia obligatio succedit: Attamen per solutionem ab haerede factam, impeditur effectus stipulationis commissae, pro ut etiam accidcret in persona rei principalis. Nam si interpellatus non sol uisset, et ii postea soluat, propterea non impeditur, quominus si commissa stipulatio, ut scilicet fideiu rincipiat debere, tanquam is, qui ad principalem obligationem accessit, habeturque stipulatio pro pura, poterit imdetuor conuentus opponere beneficia reliquis fideius
Neque obstat quod solutio a reo principali explicanda quoque in datione consistat, unde videtur condu tionem per haeredem impleri posse. Nam cum certum sit defunctum non soluisse morte subsecuta, negari non po sest, conditionem obligationis fideiussis riar extitisse. Ideo que haeres obligationem hanc impedire non potest, qu, uper mortem verilicata tuit, quam etiam ipse deiunctus, Tit 3 sta
560쪽
quod si interpellatus non soluicit, subsequenti solutio
ne impedite non potui mei. Secundo, in hoc quidemin maiorem partem ter- Iorpretum conuenire intelligo, quod quando conditio potestitiua adhaeret personae, siue consistat in facto, siue in vinluntate eius qui conditioni parere debet, in facto veluti, si dictum sit, si uxorem duxisset, Capitolium ascendisset, Alexandriam peruenissct, si bonis literis imbutus fuisset: in voluntate, ut, si voluerit, nam im conditio dicitur esse personae iniuncta ἀψsita. de condit o aemon. item si petierit: tunc impletionem ab ipsa persona esse facien dam,nec ad haeredes transmissionem fieri. Quψd enim propria mente vel in propria persona est explicandum, alieno animo fieri non potestes in L Paulus is acquis haereae Ita obtinet texi in d. decem eumpetiero ae l. centesimis. g. D. de re, oblig. d. quis arbitratu de rebor.oblii Voluntas enim morte, finitur.l prosoc. I. .locati.
si ita legatum si illi si olei de leg. r. Ls ita expressam de
Circa quam conclusionem illud monendum est. eonditiones potestativas hac consideratione attenta nihil differre a casualibus. Nam etiam casuales personis ad habrentes, ad haeredes non transmittuntur, ut si stipulatum sit, si ex bello vivus redierit, si periculum maris euaserit, si a peste liberatus fuerit Secus tamen esse videtur de ijs, quae in tali facto consistunt, ut personae non adhaereant, quae aeqtie idonee per alium expediri possunt, ut domum, insulam , monumentum fabricare, tunc ad haeredem transibit impletio;regulaeque erit insistendum .l unica. g. Ne auIem hoc.de cadisoLubi Imper. Iustin. statuit,nihil re- ο ferre hoc casu, siue per eum, de quo testator locutus est,