장음표시 사용
541쪽
rion procedat, ubi aliud est in dispositione, quam in
conditione. Secundo limitatur, ubi in persona diuersorum debet. adimpleri coditio,vtputa in persona tertij.Exempli causa fideiussit Titius pro Seio in promisit se toluturum , si is non solueret, sed ita contigit, ut decenerit Seliis, solutio/ne non explicata, mortuo igitur debitore continuo cenis sebitur stipulatio commissa , ncci pcrsonam haeredis
transit facultas conditionis implendacii.)-ius ultra rictois desidet C. Et sic etiam putant procedere text. in . g. Augerim qui Romae de verb obligar. quando contra tertium scit. debeat fieri impletio conditionis mola in aes. n. Idem iussor obligari, desides Sed contra hanc distinctionem sortiter obsta texi via d. g. ex conditionali Ex sententia eorum , qui generaliter,& absquc ullo discrimine, siue incipiat stipulatio a conditionci siue a dispositione obligationem transire adhaeredes volunt quod etiam comprobatur' l. a. C. de pax interemt. ovend. Vbi haeres admittitur adimplementum conditionis, utermor teneatur ad retrouenditionem aEt quamuis in texta ibi haeredis quoque mentio fiat attamen DD. communiter ibi fatentia , ademisse etiamsi haeredis mentio facta non sit. Et probatur etiamini epistola. g. r. depactu ubi traditur, quod etiam haeres pacto quod defunctus fecit, fidem, stare debet. Indeque generalirer concluditur, siue a conditione siue adtispositione contractus incipiat, ad haeredem fieri transs sioncm
Non obstat rexi . in i qui sub conditione dandorum
542쪽
sy uis misis caussa testamenti. Is enim hanc sententiam
non probat. Nam non aperit ibi IC. utrum 1 conditionesiueri dispositione inceperit relictum. Neq; etiam probat rexi in I. debitori g. n. de fideissi de quo paulo
is post dicemus. Minus vero itastis ia- dei verbλoblig. Nam non desunt , qui textum ibi intelligunt, IC. Vlpianum sententiam Sabini eo loci magis comprobasis quam ab ea reccssisse contra quam interpretes commmuniter opinati fuerint, prout fusius hac de re disseruimus, in nostris intellectibus. Praeterea loquitur etiam textus ille in stipulatione live dispositione precedente, quae sub contraria conditione censetur esse ademta, qui casus 1 nostro proposito alienus esse vidctur. Qua de T caussa dari inaeloidecem, ut ex difficultate fecit cora clusiones: Prima est,quando is, qui ex implemento conditionis obligatur, aliquid percipit, ut Obligetur, tunc tam ex parte implentis,quam eius cui fit impletio, transit ad haeredem ius implendae conditionis l. a. depaci interemt. semen Et ita ctiam putat procedere texi n Lepistola. g. r. depact. ubi ex caussa onerosa aliquid peruenit ad eum, cum quo impletur conditio. Vcrum haec concitisio non conuenit cum ratione quam adserunt, car conditiones potestativae non transecant ad haeredes, quia inquiunt, conditiones potestativae cohaerent personae. Quae ratio aeque militabit, siue albquid ad cum peruenire debeat, siue non, cum quo implenda est conditio. Rr a Secunda
543쪽
Dae 4M A NON A t stactum videri, ut in principali persona adimpleatur conistrata . unicam Ctae cari tollend. s. l. n. de condit in Neque etiam quicquam ei qui non impleuit, imputari poterit, cum sciat etiam per alium impletionem fieri posse. Qui enim per alium facit, per se ipsum facere videtur reg. quι per altum aereg. iuran . l. quodiussu l. o. mum 1 eod. tit. Maxime vero per haeredem . cum censeatur eadem persona cum defuncto , etiam quod per contractus haeredibus censeatur esse prospectum. Itaque Ioanoab mola in d is decem de verb oblig. distinguit , Aut conditio potestativa pendcca potestate tertij, ut promitto tibi decem , si Titius ascenderit Capi tolium,& tunc spes obligationis transiit active passive, adhaeredes, qui tamen Titius in persona ascenderem informa specifica implere debet, non autem hqreS. Aliquando pendeta potestate promitaris. Puta, promittis decem si ascenderis capitolium, tunc spes obligationis transit ad haeredem stipulatoris, sed non contra
ad he edes promissoris, putas non fuerit impleta a prinmitare. Quandoque pendet conditio a potestate stipulatoris, ut si petierit, tunc ab ipso debet impleri , .non ab eius laaeriae dI decem . Caeterum neque alaec mimi rictio Dan. ab Imolavera est, nam quoad primum membrum distinctionis attinet illud eatenus procedit vitandiu transeat quandiu constet tertium adhuc ascendere pota , nam si mortuus sit conditione non adimplet , nihil ad haeredes transit d. l. ita stipulatus. Quo vero ad secundum supra ostendimus promissionem cuius conditio isola voluntate prO-
544쪽
missoris posita est, validam non esse aec cente uode
verbo de verbo obliti in vendentes C de contria empti itaque nec hoc casu valebit. Vltimum quoque non procedit quid .n .si conditio in dando vel faciendo consisteret quae aeque per alium impleri possit, sicuti per stipulatorem, tunc' haeres ad impletionem admittendus videtur ael veteris C. contrah. de comm.sq. d. l. nica g. ne autem deced tot Ideoque ipsemet in aes rigerius ab hac distinctione recedit, Mim subdit fortasse melius dici posse, quod conditio debeat impleri in brma specificascit vivo patre, vivo publio Maevio. Paucae Castriinc quidam cum si . . deis verb. oblig. Distinguit inter conditionem potestativam, quae est in potestate promiselatis,4 quae est in potestate creditoris. Vt videlicet, quando conditio rei scitur in potestatem promitaris,& sic debitoris, ut no fiat relatio ad principium, sed tunc demum tempore implementi, dicatur contractus fieri,in quidem de nouo. .potior. l. qui baiserum. quipoto pign.hab. Quando vero conditio potestativa penderet expotestate creditoris vel stipesatoris, ut si stipulatori promises sint decem, si Capitolium ascenderit, tunc conditionem, si impleta fuerit, ad initium retro transferri Alles gargi. in Clem. r. in verbo execuiorem. αα concess. prae-bod.μbjcitur quodi lac melius leges de hac re loquentes, declaret, quam aliqua alia de iure ciuisi. Det contra hanc distinctionem insurgit, quod imo differentia inter promitarem, Hipulatorem non sit facienda. Nam iniuribus supra allegatis , non solum erat in potestate promitaris,in creditoris, non numerare Itaquoque
545쪽
Da, IMA NON A. t sh quoque erat in potestate debitoris non accipere unde sicut ille, qui potest implere conditionem , qui numerare poterat, non implendo videtur repudiare Ius quaerendum sibi ex implemento conditionis , ac si illud uis sibi iam est et debitum. Sic etiam econtra implendo onditionem videtur ex implemcnto , quod erat in sua potestate , causare sibi Ius de nouo , quasi nunc contrahe
Deinde aduersatur haec distinctio textui inae l. r. qui pol inpin rabean. Vbi creditor poterat cogi, ut imple rei conditionem, ut numeret dotcm quam promiserat,&eam sibi in casu soluti matrimoni reddere stipulatus fuerat in tamen eo incalu abctu respectus ad initium contractus Ex quo textu fatis a contrario sensu eli. citur,ad hoc ut condulo non retrotrahatur satis esse quod implementum conditionis sit in potestate creditoris, sea stipulat OriS. Atque ex his putat reti hanc distinctionem ' satis reddi dubiam, nec esse secundum cum demente maiorum nostrorum.
Sed potest huic reprobationi addi ex ijs quae paulo
anted ximus contractum qui in liberam potestatem pronaissoris collatus est, validum non esse. d. I. in vendentis se .centesimi S. I. cum igitur inualidu sit, frustra de eius qualitate disputatur. Quod si in stipulatoris potestatem sit collatus, retractationem fieri, quod etsi ad miriatur, non tamen sequitur, quoci ante impletionem conditi
nistransmissio fiat a diatre dc Vnde satis colligitur,anam hanc esie Castrensis distinctionc
546쪽
Qfbus argumentis' rationibus pro prima opini
ne citatis, etiam reliquis interpretum opinionibus siesublatis, tentemus, numne sundamenta pro secunda sententia producta. Et non adeo pridem destructa, iterum refici, instaurari queant,' quantum ad primum atti . het, non videtur esse sublata argumentatio, ex L si decem cum petiero de sumta. Nam responsio inirio allata magis sententiam contrariam approbat, quam quod eam destruat; Sussicit sa-7ne, ut ex illo textu cuincatur, conditionem potestatiuam,in voluntate consistentem . ad haeredes non transmitti; prout etiam ostenditur ex E. I. centesimis. s. i. Over oblig. Secunda quoque solutiocidem argumentationi a commodata, minus est firma , dum afferebatur conditionem non inferri, si exprimantur e , quae tacite insunt. Namin in legatis illa conditio, si Legatarius voluerit,iaricite legato inest,' tamen facit legatum conditionale, etsi exprimatur id duntaxat, quod tacite inest, at mea rex nLsi ita de contait o demonst ubi rationem Ita sub 'ijcit Muia condisio persena iniuncta videtur, cum alloqui in legatis expres eius, quod tacite inen, minusfaciat ac um
conditionalem, quam in contractibuν. d. l. ti deleg. I.
Sed nec tertia solutio sustentabilis est, nam etsi
concedamus, ex subiecta materia desumendum , virum
dicti ones si,vel, cum conditionem inserant siue modum, Attamen si versemur in materia difformi perdictionem si magis censebitur expressa conditio, quam monitio, si materia scit. certa hoe patitur l. si decem cumictiero de verbo oblig. . a te tore ibi Bar de condit. demon. Alex. . inconsis ocin causa appellationis M. I .vol. . Paris. cons Is .
547쪽
ad resolutionem primae propositionis numer. XI. voLa. ita ut hoc casu promitar ad voluntatem iersonam stipulatoris, respectum habuisse videatur , eumque hanc disecretionem habiturum, utrum promi r commode dare possit nccne, alteri non ita facile promissii rus, qui ve hementius debitum esset ursurus, duriusque cum promissore esset acturus, quo casuir debitoris coditio redderetur deterior, quod admittendum non est L non debet de reg. ur. Si igitur haec conditio voluntatem dc d1scretionem stipulantis concernat, negari haud poterit, personae conditioncm ad hauere iis quod huic consequens est, ante petitionem factam transmissioncm ad haeredem non fieri, quin etsi modus adiectus esset qui personae adhaereret,ad haeredem non fieret transmissio, D in Acsidecem , ut etiam paulo ante dictum fui, multo igitur magis inconditione. Minus etiam ad propositum congruit, consideratio Iacobi Culacii, verba , si satisdederit conditionem non inferre. Nam hic casus a conditione , si volucrit , vel si petierit, in hoc differt. Nam si in datione tutoris verbasi satisdederit adiecta sint non reddit datione conditionalem,quia ea subsistit de iure, antequam is satisdederit. Et potest, qui tutor datus est , antequam ei administratio committatur, lege ad caritionem compelli, siquidem lege ad satisdationem est obstrictus I. D. g. en. C. de A in tui . mutos. sub conditione de tutelis Llegitimos.
Itaque erpressio conditionem non constituet, quamuis solum demonstretur hac adiectione, quid fieri oporteat,
antequam tutori administratio committatur Argumen-
548쪽
quibus diebus . Termitiusmis. condit. sedemon. Et Damab Imoia in sua expressum eo tis. Non enim inest haec conditio modo implandi sed ex ccutioni, deinde tendit ad quandam cautelam rei de qua agitiir huiwmodi isse . r. Minus etiam lolutio secundo fundamento adhibueta, illud euertit. Nam licet ista conditio si voluerit, si voluntatis , negari tamen non potest, quod etiam sit potestatis , ut recte dicatur, conditionem potestativam, non transire ad haeredes. Sed nee dc Iacobi uiacis consideratio , iterum officit. Vade licet qucd nullum opus ex voluntatis declaratione rei ultet, quod reliquias habeat. Nam etsi sub hac conditione, siCapitolium ascenderit, promissum sit. Etsi stipulator conditioni paruerit,&Capitolium ascenderit, nullum siquidem vestigium facti operis relinquitur,cum dicatur impletio facti transeuntis nihilominus tamentalis obligatio ad haeredes non est
Tertium quoqtie Argumentum videtur adhuc vigere. Nam dubium non est, quod in citatis legibus subis sit vera conditio potestativa, ibi quantam pecuniam Titio credidero. Itaque cum in alicuius potestat posta fuerit impletio, emcitur, ut saltem a tempore Implementi, contractus in cme producatur, siue si illa potestas sim, plex, ut si ex una saltem parte sit libertas adimplendi, siue mixta, vidclicet cx utraque parte Sequitur tamen V
troq; in casu,potestativam esse implendi iacultatem, ex partecius, cui adimpletio libere est relicta, adeo, ut salistem a tempore implementi contractus hinc obligatio nascatur,cum in eius arbitrio dc libertate positum sit,itrum parte aduersam per impletionem conditionis obligare velit, necne. Igitur saltem ab eo tempore,contractus
in esse producitis censebito quando conditio suit imple
549쪽
ad impicndi, Vsque eo, utina pars inuita cncatur imple, tionem admitteres, initium cI contractus sit respicientdum, inde tamen continuo non sequitur, quod a diu redem debeat fieri transmissio, cum conditio potestativa
haereat in arbitrioin voluntate adimplentis, itaq; in vita de eius voluntate ac impictione constare debet, nec prius ad haeredem transmisso fieri potcrit. Praetcrea conssideratio aes. μ .l debitori, quod de inquitate ibi non fiat retraetio quasi strictoin summo iure secus sit dicendum , non multum urget. Nam ibi non tam ex aequitatis ratione impeditur retrotrahitio, quam ex eo, quod reus prjncipalis patri non sit obligatus, ita que nec fideiussor Accessorium cnim sequitur naturam sui principalis. Igitur non spectatur initium conuentionis,cum adhuc in potestate filijsam erat obligare re um principalem nec neci per ea, quae infra pluribus firmabimus. Quod autem Petrus Stesia in aeg. Augerim racitatus conetur de sendere in eo casu quando ex utraque parte liberum est recedere retrotractionem fieri; id quoad principaliter contrahentes concedendum no est, cum nulla necclutas subssit vel saltem ex una paric, in qua contractus fundari possit, itaq, inutilis potius erit conuentio. a. in vendentis. C. de contrah. emi. est . quod sepe g. iliad. .eod . cui C. de act se oblig. Et caecontra textum in L I. potior . aequi balneum, quiρα. inpign.hab. ubi consideratur ad hoc ut fieri possit retrotractio , ut implementum parte inuita fiat. Pari ratione saluatur text. inae l. quidam S sin de
vers. oblig. qui concordat cum . . Cn. . si debitori. Quod vero attinet ad text. in . I. si re silissum. Vandat ubi datur actio villis ex aequitate,
550쪽
etiam nulla alia ratione sundaturimi ina . - m. g. . ad Maced quam quod sit in potestate numerantis, utrumquem sibi per numerationem, obligare velit, neene; Itaque solum actus numerationis in cius tempus Inspicitur , nihilque adhaeredes transmitti poterit, antinquam actus numerationis expediatur. Cum ergo eo tempore sit filius tam sui iuris factus, mirum nemini ubdeatur, cur SC cesset, neque fieri respectam ad initium ,
Quo considerato contrae omnem aequitatem creditor damnum pateretur aliusque cum eius iniuri locupletar tur. Itaque potius ipse actuso tempus numerandi inspuetendus erit,atque inde personae conditio metienda .. Quoad quartum siundamentum , quod etsi concedaωmus, differentiam esse inter coutractum sui conditione potestativa celebratum,ubi adimpletio parte inuita potest fieri. Et quando libertas relinquitur ex utraque parte Lato tamen prout in prςccdentibus diximus inde non recte
cci IigLquod ideo propter debeat fieritransmissio ad haes Solutiones vero adtex.in .se. deiussor obsigari. Drflariussor quinto loco astatae,etiam debiles sunt; nam quod
constituatur differentia inter conditiones potestativas, negati uas&affirmativas,quoad transmissionem, hoci re non probatur. Nulla enim reperitar negativa condi istio,que: non habeat affirmativam ad alam Dec. in Quo ιam contra.ex eprob. Deinde etiam in assirmativa sic
est, ut quis teneatur, eam adimplere ante mortem, ut si dictum sit; promitto tibi centum,si Capitolium ascenderis.
Nec in alia persona impleri potetit, cum stipulanti sit impositata
